Sukta 1

Mantra 1

अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त प्रशस्तम् । दूरेदृशं गृहपतिमथर्युम् ॥

ନରମାନେ ନିଜ ଦୀପ୍ତ ପ୍ରଜ୍ୱଲନ-ଚିନ୍ତାଦ୍ୱାରା ଅରଣ୍ୟୋଃ (ଦୁଇ ଅଗ୍ନିକାଷ୍ଠ) ଠାରୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି—ପ୍ରଶସ୍ତ, ଦୂରରୁ ଦୃଶ୍ୟ, ଗୃହପତି, ଏବଂ ଗୃହରେ ବସୁଥିବା ଅଥର୍ବଣ-ଯଜମାନ-ପୁରୋହିତ।

Mantra 2

तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्त्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् । दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः ॥

ସେଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବସୁମାନେ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି—ସୁପ୍ରତିଚକ୍ଷ (ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟ)—ଯେକୌଣସି ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ସହାୟତା ପାଇଁ; ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ବରଣୀୟ ସେଇ, ଯିଏ ଦମ (ଗୃହ)ରେ ନିତ୍ୟ ବସେ।

Mantra 3

प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नोऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ । त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ॥

ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୋଇ, ହେ ଅଗ୍ନେ, ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୀଦିହି—ଅଜସ୍ର, ସୂର୍ମ୍ୟ (ପ୍ରବଳ) ଜ୍ୱାଳା ସହ, ହେ ଯବିଷ୍ଠ; ତୁମ ପାଖକୁ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ସଦା ସମୀପସ୍ଥ ହୋଇ ଆସେ।

Mantra 4

प्र ते अग्नयोऽग्निभ्यो वरं निः सुवीरासः शोशुचन्त द्युमन्तः । यत्रा नरः समासते सुजाताः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମଠାରୁ ଅଗ୍ନିମାନେ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବାହାରୁଛନ୍ତି—ଦ୍ୟୁମନ୍ତ, ସୁବୀର (ବୀରବଳସମ୍ପନ୍ନ)—ଯେଉଁଠାରେ ସୁଜାତ ନରମାନେ ଏକମନେ ଏକତ୍ର ସମାସତେ (ବସନ୍ତି/ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି)।

Mantra 5

दा नो अग्ने धिया रयिं सुवीरं स्वपत्यं सहस्य प्रशस्तम् । न यं यावा तरति यातुमावान् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଧିୟା (ଜାଗୃତ ଚିନ୍ତା) ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରୟି ଦିଅ—ସୁବୀର (ବୀରବଳସମ୍ପନ୍ନ), ସ୍ୱପତ୍ୟ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଧିପତ୍ୟ/ସୁଶାସନ) ଏବଂ ସହସ୍ୟ, ପ୍ରଶସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି; ଯାହାକୁ କୌଣସି ଯାତୁମାବାନ୍ (ମାୟାବୀ/ମନ୍ତ୍ରବାଦୀ) ଯାବା ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ, ନ ଦାଟିପାରେ।

Mantra 6

उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर्हविष्मती घृताची । उप स्वैनमरमतिर्वसूयुः ॥

ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯୁବତୀ—ଦୋଷା ବସ୍ତୋଃ (ରାତ୍ରି ଓ ଉଷା)—ହବିଷ୍ମତୀ, ଘୃତାଚୀ (ଘୃତସଦୃଶ ମଧୁର ଗତିରେ) ସମୀପକୁ ଆସେ, ସୁଦକ୍ଷ (କୁଶଳ)ଙ୍କୁ ଉପସରେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ସ୍ୱକୀୟ ଅରମତି—ବସୂୟୁ (ବସୁ/ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧନ ଖୋଜୁଥିବା)—ମଧ୍ୟ ସମୀପକୁ ଆସେ।

Mantra 7

विश्वा अग्नेऽप दहारातीर्येभिस्तपोभिरदहो जरूथम् । प्र निस्वरं चातयस्वामीवाम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁତାମୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରି ଦୂର କର; ଯେ ତପସ୍-ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୂର୍ବେ ପ୍ରାଚୀନ ଜରୂଥ (ପୁରୁଣା କ୍ଷୟ)କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲ, ସେହି ତପୋବଳରେ। ସ୍ପଷ୍ଟ ନିସ୍ୱର ସହ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ବ୍ୟାଧିକୁ ହଂକାଇ ଦିଅ।

Mantra 8

आ यस्ते अग्न इधते अनीकं वसिष्ठ शुक्र दीदिवः पावक । उतो न एभिः स्तवथैरिह स्याः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେତେବେଳେ କେହି ତୁମ ପାଇଁ ତୁମ ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତିର ଅଣୀକ (ଅଗ୍ରଭାଗ/ମୁଖ)କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରେ—ହେ ବସିଷ୍ଠ, ହେ ଶୁକ୍ର, ହେ ଦିଦିବଃ ପାବକ—ତେବେ ଏହି ଆମ ସ୍ତବଥ (ସ୍ତୁତି-ବଚନ)ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାରେ ଆମ ସହ ସନ୍ନିହିତ ହେଅ; ଆମ ଭବନ-କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆମ ଭିତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।

Mantra 9

वि ये ते अग्ने भेजिरे अनीकं मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा । उतो न एभिः सुमना इह स्याः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ପିତୃମାନଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସେଇ ମର୍ତ୍ୟ ନରମାନେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ତୁମ ଅଣୀକ (ପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି)ରେ ନିଜ ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି; ସେହିପରି ଏହି ଉପାୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାରେ ଆମ ସହ ସୁମନ (ପ୍ରସନ୍ନ, ସମଞ୍ଜସ ମନ) ହୋଇ ରୁହ; ଆମ ପ୍ରଗତିକୁ ଅନୁମୋଦନ କର।

Mantra 10

इमे नरो वृत्रहत्येषु शूरा विश्वा अदेवीरभि सन्तु मायाः । ये मे धियं पनयन्त प्रशस्ताम् ॥

ବୃତ୍ରହତ୍ୟାରେ ଏହି ନରମାନେ ଶୂରବୀର ହେଉନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଅଦେବୀ (ଅଦୈବ) ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ଦୂରେ ହଟିଯାଉ—ଯେମାନେ ମୋର ପ୍ରଶଂସିତ ଧୀ (ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି)କୁ ଦାମଦର କରି କାଢ଼ିନେଇଥାନ୍ତି।

Mantra 11

मा शूने अग्ने नि षदाम नृणां माशेषसोऽवीरता परि त्वा । प्रजावतीषु दुर्यासु दुर्य ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶୂନ୍ୟତାରେ ଆମେ ବସିନପଡ଼ୁ; ବୀରହୀନତା (ଅବୀରତା) ତୁମକୁ/ଆମକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ନ ଘେରୁ। ପ୍ରଜାସମୃଦ୍ଧ ଓ ସୁସ୍ଥିର ଗୃହମାନେ—ହେ ଦୁର୍ୟ (ଗୃହରକ୍ଷକ)—ଆମର ନିତ୍ୟ ରକ୍ଷକ ହୋଇ ରୁହ।

Mantra 12

यमश्वी नित्यमुपयाति यज्ञं प्रजावन्तं स्वपत्यं क्षयं नः । स्वजन्मना शेषसा वावृधानम् ॥

ଯାହାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଅଶ୍ୱିନୌ (ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନକୁମାର) ସଦା ଉପଯାତ କରନ୍ତି—ସେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରଜାବନ୍ତ, ସ୍ୱପତ୍ୟ (ସତ୍ୟ ଅଧିପତ୍ୟ)ଯୁକ୍ତ ନିବାସ ହେଉ। ସ୍ୱଜନ୍ମା, ନିଜ ଶେଷ (ଅବଶିଷ୍ଟ) ବଳରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉ।

Mantra 13

पाहि नो अग्ने रक्षसो अजुष्टात्पाहि धूर्तेरररुषो अघायोः । त्वा युजा पृतनायूँरभि ष्याम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର—ଯେ ଋତ (ସତ୍ୟ-ବ୍ୟବସ୍ଥା)କୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ସେହି ରକ୍ଷସମାନଙ୍କଠାରୁ; ଧୂର୍ତ୍ତ ଠକବାଜ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅପକାର କରୁଥିବା ଅଘାୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଆମର ଯୁଜ (ସହଚର) ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଅଭିଷ୍ୟାମ୍—ପରାଜିତ କରିବୁ।

Mantra 14

सेदग्निरग्नीँरत्यस्त्वन्यान्यत्र वाजी तनयो वीळुपाणिः । सहस्रपाथा अक्षरा समेति ॥

ଏହି ଅଗ୍ନି ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁ—ଯେଉଁଠାରେ ବଳର ସମୃଦ୍ଧି ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେହି ବାଜୀ (ବୀର୍ୟବାନ) ତନୟ, ଦୃଢ଼-ହସ୍ତ। ତାଙ୍କର ସହସ୍ର ପଥ ଅଛି; ସେ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ) ବାକ୍/ଶକ୍ତି-ପ୍ରବାହ ସହ ସମେତି—ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 15

सेदग्निर्यो वनुष्यतो निपाति समेद्धारमंहस उरुष्यात् । सुजातासः परि चरन्ति वीराः ॥

ଏହି ଅଗ୍ନି—ଯେତେବେଳେ କେହି ସେବା କରିବାକୁ ଚାହେ—ସମେଦ୍ଧାର (ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳକ) ଉପରେ ଅବତରେ ଏବଂ ତାକୁ ଅଂହସ (ସଙ୍କଟ/ଦୁଃଖ) ଠାରୁ ଉରୁଷ୍ୟାତ୍—ବିଶାଳ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ସୁଜାତ (ସୁଜନ୍ମ) ବୀରମାନେ ପରିଚରନ୍ତି—ଚାରିଦିଗେ ଚଳନ କରନ୍ତି; ଧାର୍ମିକ ଶକ୍ତିମାନେ ଘେରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 16

अयं सो अग्निराहुतः पुरुत्रा यमीशानः समिदिन्धे हविष्मान् । परि यमेत्यध्वरेषु होता ॥

ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ଅଗ୍ନି—ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଆହୁତ ହୋଇଥିବା—ଯାହାକୁ ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି ହବିଷ ସହିତ ସମିଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରେ। ହୋତୃ ରୂପେ ସେ ଅଧ୍ୱରମାନେ (ଯଜ୍ଞକର୍ମମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରି, ଅନ୍ତର୍ଗତରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ କରେ।

Mantra 17

त्वे अग्न आहवनानि भूरीशानास आ जुहुयाम नित्या । उभा कृण्वन्तो वहतू मियेधे ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଆହ୍ୱାନ ଓ ଡାକ ଅଛି; ଆମ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହୋଇ ଆମେ ସଦା ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରିବା। ବହନର ଉଭୟ ପକ୍ଷ—ମାନବୀୟ ଓ ଦୈବୀୟ—ସାଧନ କରି, ମିଶ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ଗତି କରି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା।

Mantra 18

इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिमच्छ । प्रति न ईं सुरभीणि व्यन्तु ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ହବ୍ୟମାନେ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସ୍ୱାଦ୍ୟଯୋଗ୍ୟ—ତୁମେ ଅବିରତ ଭାବେ ବହନ କର; ଦୈବୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ସମୂହକୁ ଖୋଜି ଆମ ପାଖକୁ ନେଇଆ। ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ, ସୁରଭିତ (ଆନନ୍ଦଦାୟକ) ପ୍ରବାହମାନେ ଆମ ଦିଗକୁ ଶ୍ୱାସ ପରି ବହୁନ୍ତୁ।

Mantra 19

मा नो अग्नेऽवीरते परा दा दुर्वाससेऽमतये मा नो अस्यै । मा नः क्षुधे मा रक्षस ऋतावो मा नो दमे मा वन आ जुहूर्थाः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ‘ଅବୀରତା’—ଅନ୍ତର୍ବୀର୍ୟର ହାନିର ଅବସ୍ଥା—ରେ ଦୂରେ ଫେଙ୍ଗି ଦିଅନି; ଦୁର୍ବାସ (କୁ-ନିବାସ) ଓ ଅମତୟ/ଅମୃତ୍ୟ (ଅପକ୍ୱ ମର୍ତ୍ୟତା) ପାଇଁ ଆମକୁ ସମର୍ପଣ କରନି; ଏହି ଦୁରବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଦିଅନି। ଆମକୁ କ୍ଷୁଧା (ଭୁଖ) ପାଖକୁ ନ ଦିଅ; ଭକ୍ଷକ ‘ରକ୍ଷସ’ ଅନ୍ଧକାର ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ନ ଦିଅ। ହେ ଋତର ରକ୍ଷକମାନେ, ଆମକୁ ହାଙ୍କି ବାହାର କରନି—ନ ଦମେ (ଗୃହ)ରୁ, ନ ଵନ (ଅବ୍ୟବସ୍ଥାର ଜଙ୍ଗଲ)କୁ ଧକ୍କା ଦିଅ।

Mantra 20

नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ଏବେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋର ବ୍ରହ୍ମାଣି (ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ) ଉଠାଇ ଚାଳିତ କର; ହେ ଦେବ, ମଘବତ୍ (ଦାନଶୀଳ)ମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ନେବା ଯେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୁପ୍ରେରିତ କର। ଦାନର ଗତିରେ ଆମେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହୁ; ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ—କଲ୍ୟାଣର ଅବସ୍ଥାମାନେ ଦ୍ୱାରା—ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Mantra 21

त्वमग्ने सुहवो रण्वसंदृक्सुदीती सूनो सहसो दिदीहि । मा त्वे सचा तनये नित्य आ धङ्मा वीरो अस्मन्नर्यो वि दासीत् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ‘ସୁହବ’—ସହଜେ ଆହ୍ୱାନଯୋଗ୍ୟ—; ତୁମେ ‘ରଣ୍ୱସନ୍ଦୃକ୍’—ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦୃଷ୍ଟିବାନ—; ତୁମର ଜ୍ୱାଳା ଦୀପ୍ତ। ହେ ସହସୋ ସୂନୁ (ବଳର ପୁତ୍ର), ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୁଅ। ତୁମ ସହ ନିତ୍ୟ ଲଗ୍ନ ଥିବା ତନୟ (ସନ୍ତତି)କୁ ତୁମେ ଦହନ କରନି; ଆମ ଭିତରର ବୀର୍ୟ—ମାନବ ବଳ—କାଟି ଛିଟିଯାଉ ନାହିଁ।

Mantra 22

मा नो अग्ने दुर्भृतये सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु प्र वोचः । मा ते अस्मान्दुर्मतयो भृमाच्चिद्देवस्य सूनो सहसो नशन्त ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯଜ୍ଞର ଦୁର୍ଭୃତି—ଅଯୋଗ୍ୟ ବହନ ସହ ଆମକୁ ଯୋଗ କରନି; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ଏହି ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ଦୋଷୀ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନି। ଦୁର୍ମତିମାନେ ଆମକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ—ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଭୁଲରୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ହେ ଦେବପୁତ୍ର, ହେ ସହସର ପୁତ୍ର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 23

स मर्तो अग्ने स्वनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम् । स देवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पृच्छमान एति ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ନିଜ ଦୀପ୍ତ ମୁଖରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେଇ ମର୍ତ୍ୟ, ଯେ ଅମର ତୁମକୁ ହବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରେ, ସମୃଦ୍ଧିରେ ଧନୀ ହୁଏ। ସେ ଦେବଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରେ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଧନଲାଭ ଅর্জନ କରେ—ତାହାକୁ ଅର୍ଥ ଖୋଜୁଥିବା ସୂରି (ଦାନଶୀଳ ପୋଷକ) ପ୍ରଶ୍ନ କରି କରି ନିକଟକୁ ଆସେ।

Mantra 24

महो नो अग्ने सुवितस्य विद्वान्रयिं सूरिभ्य आ वहा बृहन्तम् । येन वयं सहसावन्मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ସୁବିତ—ସତ୍ୟ କଲ୍ୟାଣପଥର ବିଶାଳତା ଜାଣିଥିବା ତୁମେ, ଆମ ପାଖକୁ ଏବଂ ଆମ ସୂରିମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ମହାନ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଆଣିଦିଅ। ତାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ସହସାବାନ ଆନନ୍ଦରେ ହର୍ଷିତ ହେବା—ଅହିଂସିତ, ଅଖଣ୍ଡିତ, ଆୟୁଷ୍ୟଭରି ସୁବୀର (ବୀରଶକ୍ତି/ବୀରପୁତ୍ର) ସହିତ।

Mantra 25

नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଏବେ ମୋର ବ୍ରହ୍ମାଣି (ମନ୍ତ୍ର)କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧିତ କରି ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କର; ହେ ଦେବ, ମଘବନ୍ତମାନଙ୍କୁ (ଦାନଶୀଳମାନଙ୍କୁ) ସୁପ୍ରେରିତ କର। ଦାନକର୍ମରେ ଆମେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁ; ଏବଂ ତୁମେ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।