Sukta 85
Sukta 5.85
Atri (Ātreya) (Mandala 5 attribution; hymn-level confirmation recommended)
Varuṇa
Triṣṭubh (probable)
अयं सूक्तो वरुणं स्तौति—स ऋतस्य सार्वभौमः पालकः, द्यावापृथिवी मिमीते, सूर्यस्य पथो निबध्नाति। वरुणस्य महतीं मायां (व्यवस्थापकं प्रभावम्) विस्मयेन वर्णयित्वा, पश्चात् प्रायश्चित्तप्रार्थनां करोति—दृष्टादृष्टाः सर्वे दोषा बन्धा इव शिथिलीभूय विमुच्यन्ताम्, यजमानश्च पुनर्दैवं प्रसादं प्राप्नुयात्।
Mantras
Mantra 1
प्र सम्राजे बृहदर्चा गभीरं ब्रह्म प्रियं वरुणाय श्रुताय । वि यो जघान शमितेव चर्मोपस्तिरे पृथिवीं सूर्याय ॥
श्रुताय सम्राजे वरुणाय बृहद् गभीरं ब्रह्म प्र प्रियं प्र अर्च। यः शमितेव चर्म उपस्तिरे, तथा सूर्याय पृथिवीं व्यततान—ऋतस्य क्षेत्रं प्रकाशस्य गतये स्थापयन्।
Mantra 2
वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजमर्वत्सु पय उस्रियासु । हृत्सु क्रतुं वरुणो अप्स्वग्निं दिवि सूर्यमदधात्सोममद्रौ ॥
वनेषु सः अन्तरिक्षं ततान; अर्वत्सु वाजं, उस्रियासु पयः न्यधात्। वरुणो हृत्सु क्रतुं न्यधात्, अप्स्वग्निं, दिवि सूर्यं, अद्रौ सोमं च—यथास्थानं शक्तीः सम्यक् नियोजयन्।
Mantra 3
नीचीनबारं वरुणः कवन्धं प्र ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम् । तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वृष्टिर्व्युनत्ति भूम ॥
नीचीनबारं वरुणः कवन्धं रोदसी-अन्तरिक्षे प्र ससर्ज। तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा भूमिं व्युनत्ति, यवं न वृष्टिः—क्षेत्रं शिथिलीकरोति विवृणोति च, अन्तर्भूमिं सस्याय सज्जां करोति।
Mantra 4
उनत्ति भूमिं पृथिवीमुत द्यां यदा दुग्धं वरुणो वष्ट्यादित् । समभ्रेण वसत पर्वतासस्तविषीयन्तः श्रथयन्त वीराः ॥
उन्नत्ति भूमिं पृथिवीम् उत द्याम्, यदा दुग्धं वरुणो वष्टि आदित्। समभ्रेण वसत पर्वतासः; तविषीयन्तः श्रथयन्त वीराḥ—बद्धं विमोचयन्ति, क्षेत्रं कर्मण्यं कुर्वन्ति।
Mantra 5
इमामू ष्वासुरस्य श्रुतस्य महीं मायां वरुणस्य प्र वोचम् । मानेनेव तस्थिवाँ अन्तरिक्षे वि यो ममे पृथिवीं सूर्येण ॥
इमामु ष्वासुरस्य श्रुतस्य महीं मायां वरुणस्य प्र वोचम्। मानेनेव तस्थिवान् अन्तरिक्षे, वि यो ममे पृथिवीं सूर्येण—ऋतेन प्रमाणं स्थापयन्।
Mantra 6
इमामू नु कवितमस्य मायां महीं देवस्य नकिरा दधर्ष । एकं यदुद्ना न पृणन्त्येनीरासिञ्चन्तीरवनयः समुद्रम् ॥
इमां नु कवितमस्य देवस्य महतीं मायां न कश्चनात्यजिगीषत्। एकं समुद्रम् एनीर् उद्ना न पृणन्ति; आसिञ्चन्त्यः अवनयः समुद्रम् एव प्रविशन्ति।
Mantra 7
अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदमिद्भ्रातरं वा । वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत्सीमागश्चकृमा शिश्रथस्तत् ॥
आर्यम्यं वा वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदमिद्भ्रातरं वा। वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा—यत् सीमागश्चकृमा, शिश्रथस् तत्।
Mantra 8
कितवासो यद्रिरिपुर्न दीवि यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म । सर्वा ता वि ष्य शिथिरेव देवाधा ते स्याम वरुण प्रियासः ॥
कितवासो यद्रिरिपुर्न दिवि यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म। सर्वा ता वि ष्य शिथिरेव देवाधा ते स्याम वरुण प्रियासः।
Frequently Asked Questions
It praises Varuṇa as the power that keeps the universe and society in right order (ṛta), and it asks him to forgive mistakes and loosen the “bonds” of wrongdoing so life can return to truth.
The Sun’s regular path is used as a symbol of precise order. By saying Varuṇa “measures” with the Sun, the hymn presents him as the one who sets correct proportions in the cosmos and in human conduct.
It means releasing the consequences of error—guilt, inner constraint, and the binding force of wrongdoing—so the worshipper can be restored to harmony with ṛta and become dear to Varuṇa again.
Ask anything about Sukta 85 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.