
Sukta 5.85
Atri (Ātreya) (Mandala 5 attribution; hymn-level confirmation recommended)
Varuṇa
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం ఋతం (విశ్వ మరియు నైతిక క్రమం)ను నిలబెట్టే సార్వభౌమాధిపతిగా వరుణుని స్తుతిస్తుంది. ఆయన ఆకాశం–భూమిని కొలిచి స్థాపించినవాడిగా, సూర్యుని మార్గాలను నియమించినవాడిగా వర్ణిస్తుంది. వరుణుని విస్తారమైన “మాయా” (క్రమాన్ని స్థాపించే ప్రభావశక్తి) పట్ల ఆశ్చర్యభక్తితో ప్రారంభమై, చివరికి కనిపించినవి–కనిపించనివి అన్నీ దోషాలు సడలిన బంధాల్లా విడిపోవాలని, ఆరాధకుడు మళ్లీ దైవానుగ్రహంలోకి చేరాలని పశ్చాత్తాప ప్రార్థనగా మారుతుంది.
Mantra 1
प्र सम्राजे बृहदर्चा गभीरं ब्रह्म प्रियं वरुणाय श्रुताय । वि यो जघान शमितेव चर्मोपस्तिरे पृथिवीं सूर्याय ॥
శ్రుత సమ్రాట్ వరుణునికి విశాలమైన, గంభీరమైన బ్రహ్మ-స్తుతిని పాడండి—ప్రియుడైన వరుణునికి. ఆయన సూర్యునికోసం భూమిని, చర్మకారుడు చర్మాన్ని లాగి పరచినట్లు, విస్తరించి పరచాడు—ప్రకాశం సంచరించేందుకు ఋతపు క్రమక్షేత్రాన్ని స్థాపించాడు.
Mantra 2
वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजमर्वत्सु पय उस्रियासु । हृत्सु क्रतुं वरुणो अप्स्वग्निं दिवि सूर्यमदधात्सोममद्रौ ॥
వనాలలో ఆయన అంతరిక్షాన్ని విస్తరించాడు; అశ్వాలలో వాజాన్ని, ఉస్రియా (దీప్త గావులు)లో పాలను స్థాపించాడు. వరుణుడు హృదయాలలో క్రతు (సంకల్ప-శక్తి)ని ఉంచాడు; అప్సు అగ్నిని, దివిలో సూర్యుణ్ని, అద్రి (శిల)లో సోమాన్ని—ప్రతి శక్తిని దాని తగిన ఆసనంలో నిలిపాడు.
Mantra 3
नीचीनबारं वरुणः कवन्धं प्र ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम् । तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वृष्टिर्व्युनत्ति भूम ॥
వరుణుడు ద్యావా‑పృథివీ మధ్యనున్న క్రిందికి లాగబడిన ఆవరణం (కవంధం) ను అంతరిక్షంలోకి విడిచిపెట్టాడు. ఆ కార్యంతో సమస్త భువనాల రాజు, వర్షం యవ క్షేత్రాన్ని సడలించి తెరచినట్లే, భూమిని విడదీసి విస్తరింపజేసి సారవంతం చేస్తాడు.
Mantra 4
उनत्ति भूमिं पृथिवीमुत द्यां यदा दुग्धं वरुणो वष्ट्यादित् । समभ्रेण वसत पर्वतासस्तविषीयन्तः श्रथयन्त वीराः ॥
వరుణుడు పిండిన సారం (దుగ్ధం) వర్షించాలనుకున్నప్పుడు, ఈ విశాలమైన పృథివీని మరియు ద్యాంను కూడా తడిపి తెరచి ఉంచుతాడు. అప్పుడు పర్వతాలు మేఘంతో కప్పబడతాయి; బలవంతులైన వీరులు శక్తి పెంచుకొని బంధింపబడినదాన్ని సడలిస్తారు.
Mantra 5
इमामू ष्वासुरस्य श्रुतस्य महीं मायां वरुणस्य प्र वोचम् । मानेनेव तस्थिवाँ अन्तरिक्षे वि यो ममे पृथिवीं सूर्येण ॥
ఇప్పుడు నేను అసురుడు, దూర‑శ్రుతుడు వరుణుని ఈ మహా మాయను ప్రకటిస్తున్నాను. అతడు అంతరిక్షంలో కొలమాన దండంలా నిలిచినవాడై; సూర్యుని ద్వారా పృథివీని కొలిచి పరిమితి‑మర్యాదలో స్థాపించాడు—ఋత ప్రకాశంతో జగత్తు క్రమాన్ని నిలుపుతాడు.
Mantra 6
इमामू नु कवितमस्य मायां महीं देवस्य नकिरा दधर्ष । एकं यदुद्ना न पृणन्त्येनीरासिञ्चन्तीरवनयः समुद्रम् ॥
ఇప్పుడు నేను అత్యంత దర్శనశక్తిగల ఆ దేవుని ఈ మహామాయను—అతని మహా సృష్టిశక్తిని—వర్ణిస్తున్నాను; దానిని ఎవరూ జయించలేరు. నదులు నిరంతరం నీటిని పోసినా, ఆ ఒకే మహాసముద్రాన్ని అవి నింపలేవు; అలాగే ఈ విస్తారమైన (అనంత) సత్తా అన్ని ప్రవాహాలను తనలో సమాహరించుకొని, తానేమాత్రం క్షీణించదు.
Mantra 7
अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदमिद्भ्रातरं वा । वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत्सीमागश्चकृमा शिश्रथस्तत् ॥
ఓ వరుణా! ఆర్యమన్కు వ్యతిరేకంగా గానీ, మిత్రునికి వ్యతిరేకంగా గానీ, సఖునికి వ్యతిరేకంగా గానీ, ఎల్లప్పుడూ తోడుండే సోదరునికి వ్యతిరేకంగా గానీ; మన ఇంటివారికి వ్యతిరేకంగా గానీ, నిత్యసన్నిహితుడైన వరుణ-రక్షకునికి వ్యతిరేకంగా గానీ—మేము చేసిన ఏ అపరాధమైనా, ఆ బంధపు ముడిని నీవు విప్పి శిథిలం చేయుము.
Mantra 8
कितवासो यद्रिरिपुर्न दीवि यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म । सर्वा ता वि ष्य शिथिरेव देवाधा ते स्याम वरुण प्रियासः ॥
అవివేకపు ఆటలో (జూదంలో) మేము చేసినదేదైనా, లేదా శత్రుత్వంలో, లేదా బహిరంగ వెలుగులో; తెలిసి చేసినదీ, తెలియక చేసినదీ—ఓ దేవా! అవన్నీ శిథిలమై విడిపోవునట్లు చేయుము, సడలిన బంధంలా. అప్పుడు, ఓ వరుణా, మేము నీకు ప్రియులమగుదుము.
It praises Varuṇa as the power that keeps the universe and society in right order (ṛta), and it asks him to forgive mistakes and loosen the “bonds” of wrongdoing so life can return to truth.
The Sun’s regular path is used as a symbol of precise order. By saying Varuṇa “measures” with the Sun, the hymn presents him as the one who sets correct proportions in the cosmos and in human conduct.
It means releasing the consequences of error—guilt, inner constraint, and the binding force of wrongdoing—so the worshipper can be restored to harmony with ṛta and become dear to Varuṇa again.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.