Sukta 83
Sukta 5.83
Parjanya
अयं सूक्तः पर्जन्यं वैदिकं वृष्टिशक्तिं तीव्रया प्रार्थनया आह्वयति—स गर्जतु, आपो विमुञ्चतु, पृथिवीं च गर्भिणीं करोतु, येन ओषधयः अन्नं च प्रजायेरन्। वृष्टिं स जीवनबीजवत् वनस्पतिषु भूमौ च निक्षिप्तं चित्रयति; रक्षणं, उर्वरता, तथा दुष्काल-वन्ध्यत्वयोः पारं सुरक्षितं गमनं च याचते।
Mantras
Mantra 1
अच्छा वद तवसं गीर्भिराभिः स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम् ॥
अच्छा वद तवसं गीर्भिराभिः, स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास; कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम्।
Mantra 2
वि वृक्षान्हन्त्युत हन्ति रक्षसो विश्वं बिभाय भुवनं महावधात् । उतानागा ईषते वृष्ण्यावतो यत्पर्जन्यः स्तनयन्हन्ति दुष्कृतः ॥
स वृक्षान् हन्ति, रक्षांसि च हन्ति; तस्य महावधात् सर्वं भुवनं बिभेति। यदा पार्जन्यः स्तनयन् दुष्कृतः निघ्नाति, तदा निर्दोषा अपि कम्पन्ते।
Mantra 3
रथीव कशयाश्वाँ अभिक्षिपन्नाविर्दूतान्कृणुते वर्ष्याँ अह । दूरात्सिंहस्य स्तनथा उदीरते यत्पर्जन्यः कृणुते वर्ष्यं नभः ॥
रथीव कशया अश्वान् अभिक्षिपन् स तान् प्रचोदयति; आविर्भूतान् वर्ष्याः दूतान् करोति। दूरात् सिंहस्येव स्तनथाः उदीरन्ते, यदा पार्जन्यः वर्ष्यं नभः निर्माति।
Mantra 4
प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥
प्र वाताः वान्ति, विद्युतः पतन्ति; ओषधयः उद्-जिहते, स्वः पिन्वते। सर्वस्मै भुवनाय इरा जायते, यदा पार्जन्यः पृथिवीं रेतसा अवति।
Mantra 5
यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥
यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥
Mantra 6
दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः ॥
दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः ॥
Mantra 7
अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ॥
अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ॥
Mantra 8
महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः ॥
महान्तं कोशम् उदचा नि षिञ्च; स्यन्दन्तां कुल्या विशिताः पुरस्तात्। घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि; सुप्रपाणं भवत्व् अघ्न्याभ्यः॥
Mantra 9
यत्पर्जन्य कनिक्रदत्स्तनयन्हंसि दुष्कृतः । प्रतीदं विश्वं मोदते यत्किं च पृथिव्यामधि ॥
यत् पर्जन्य कनिक्रदत् स्तनयन् हंसि दुष्कृतः। प्रतीदं विश्वं मोदते यत् किं च पृथिव्याम् अधि॥
Mantra 10
अवर्षीर्वर्षमुदु षू गृभायाकर्धन्वान्यत्येतवा उ । अजीजन ओषधीर्भोजनाय कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम् ॥
अवर्षीर् वर्षम् उदु षु गृभायाकर्धन्वान्य् अतीतवा उ। अजीजन ओषधीर्भोजनाय; कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम्॥
Frequently Asked Questions
Parjanya is the Vedic power of rain and thunder—praised as a roaring bull who releases the waters and makes the earth fertile so plants and food can grow.
The Maruts are storm-companions who help drive and organize the rain-clouds; the hymn asks them to ‘prepare’ the rainfall while Parjanya pours it down.
Life-sustaining rain: water that arrives with thunder, overcomes drought, and produces herbs and nourishment—along with protection and well-being for the community and future generations.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.