
Sukta 5.83
Parjanya
ఈ సూక్తం వేదకాల వర్షశక్తి అయిన పర్జన్యుని ఉద్దేశించి చేసిన ఉత్సాహభరిత ప్రార్థన. ఆయన గర్జించి, జలాలను విడుదల చేసి, భూమిని గర్భవతిని చేయునట్లు కోరుతుంది—అప్పుడు ఔషధులు, ఆహారధాన్యాలు పుట్టుకొస్తాయి. వర్షాన్ని మొక్కలలోను మట్టిలోను నాటబడే జీవబీజంగా చిత్రించి, రక్షణ, సంతానసమృద్ధి, మరియు కరువు‑వంధ్యతలను దాటి సురక్షితంగా గమనం కలుగునట్లు వేడుకుంటుంది.
Mantra 1
अच्छा वद तवसं गीर्भिराभिः स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम् ॥
ఈ ప్రేరిత గీర్భులతో ఆ మహాబలవంతునితో పలుకు; నమస్కారంతో పర్జన్యుని స్తుతించి అతనిని సమీపానికి ఆహ్వానించు. గర్జించుచు, శీఘ్రదానశక్తిగల వృషభుడై, అతడు ఓషధుల్లో రేతస్—జీవబీజం—నిలుపుతాడు; భూమి-ప్రకృతిలో వృద్ధి యొక్క గుప్త గర్భాన్ని ఉంచుతాడు.
Mantra 2
वि वृक्षान्हन्त्युत हन्ति रक्षसो विश्वं बिभाय भुवनं महावधात् । उतानागा ईषते वृष्ण्यावतो यत्पर्जन्यः स्तनयन्हन्ति दुष्कृतः ॥
అతడు వృక్షాలను కూడా కొడతాడు, రక్షసులను కూడా సంహరిస్తాడు; అతని మహాయుధభయంతో సమస్త భువనం కంపిస్తుంది. గర్జిస్తూ పరజన్యుడు దుష్కృతులను దండించినప్పుడు, నిరపరాధులూ కూడ కలవరపడతారు.
Mantra 3
रथीव कशयाश्वाँ अभिक्षिपन्नाविर्दूतान्कृणुते वर्ष्याँ अह । दूरात्सिंहस्य स्तनथा उदीरते यत्पर्जन्यः कृणुते वर्ष्यं नभः ॥
రథికుడు కొరడాతో తన అశ్వాలను తోలినట్లు, అతడు వాటిని ముందుకు నడిపిస్తాడు; వర్షదూతలను స్పష్టంగా వెలికి తెస్తాడు. పరజన్యుడు వర్షభారిత మేఘాన్ని నిర్మించినప్పుడు, దూరం నుంచే సింహగర్జన వంటి గర్జనలు (స్తనథాలు) ఉప్పొంగుతాయి.
Mantra 4
प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥
ప్రాణవాయువులు ముందుకు కదిలి వీచడం మొదలవుతుంది; విద్యుత్శక్తులు దూకి పరుగెడతాయి. ఔషధులు లేచి మేల్కొంటాయి; స్వః (స్వర్గం) తన సమృద్ధితో ఉబ్బిపొంగుతుంది. పరజన్యుడు పృథివిపై రేతస్ (సృజనబీజం) సింఛినప్పుడు, సమస్త భువనానికి పోషకశక్తి జన్మిస్తుంది.
Mantra 5
यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥
య whose వ్రతం (నియమం) వల్ల భూమి వంగి ఫలిస్తుంది; whose వ్రతం వల్ల కఠినఖురముల బలాలు తోడుతూ ముందుకు దూసుకుపోతాయి; whose వ్రతం వల్ల ఔషధులు విశ్వరూపములు ధరించుతాయి—ఆ పర్జన్యుడు మాకు మహాశాంతి, ఆశ్రయం ప్రసాదించుగాక.
Mantra 6
दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः ॥
హే మరుతులారా, మా కొరకు దివ్య వర్షాన్ని సిద్ధం చేయండి; వృష్ణ (బలవంతమైన) అశ్వపు ధారలను ప్రవహింపజేయండి. ఈ గర్జనతో ఇక్కడికి రండి; జలాలను కురిపిస్తూ, హే అసురా, మా పితృసమ రక్షకుడవు కావు.
Mantra 7
अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ॥
హే స్తనయిత్ను (గర్జన), బిగ్గరగా మ్రోగు; మా లోపల కర్మగర్భాన్ని స్థాపించు. జలవాహక రథంతో చుట్టూ తిరుగు. క్రిందికి వంగి తెరచిన దృతి (చర్మపు సంచి)ని బాగా లాగి విడువు—ఎత్తులు, లోతులు సమమై, జలంతో నిండుగాక.
Mantra 8
महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः ॥
మహత్తరమైన కోశం (పాత్రం) నుండి పై నుండి పోయుము; ముందుభాగంలో తెరచిన కుల్యలు (నీటి మార్గాలు) ప్రవహించుగాక. ఘృతసమృద్ధితో ద్యావా-పృథివీకి అభిషేకం చేయుము; అఘ్న్యాభ్యః (అవధ్య గో-శక్తులకు) సుప్రపానం—ఉత్తమ పానీయం—కలుగుగాక.
Mantra 9
यत्पर्जन्य कनिक्रदत्स्तनयन्हंसि दुष्कृतः । प्रतीदं विश्वं मोदते यत्किं च पृथिव्यामधि ॥
ఓ పర్జన్యా, నీవు మళ్లీ మళ్లీ కేకలెత్తి, స్తనయిత్న (గర్జన) చేస్తూ, దుష్కృత—దురాచారం, అధర్మం—ను సంహరిస్తావు. దానికి ప్రతిగా ఈ సమస్త జగత్తు ఆనందిస్తుంది—పృథివిపై ఉన్నదంతా.
Mantra 10
अवर्षीर्वर्षमुदु षू गृभायाकर्धन्वान्यत्येतवा उ । अजीजन ओषधीर्भोजनाय कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम् ॥
నీవు వర్షించావు; వర్షాన్ని దృఢంగా పట్టుకొనదగినట్లుగా పైకి ఎత్తావు, ఎండిన ప్రదేశాలనూ దాటిపోవడానికి. భోజనార్థం ఓషధులను నీవు జనింపజేశావు; మరి ప్రజల కొరకు ఏ మనీషా—బోధ ప్రేరణ—నీవు పొందితివి?
Parjanya is the Vedic power of rain and thunder—praised as a roaring bull who releases the waters and makes the earth fertile so plants and food can grow.
The Maruts are storm-companions who help drive and organize the rain-clouds; the hymn asks them to ‘prepare’ the rainfall while Parjanya pours it down.
Life-sustaining rain: water that arrives with thunder, overcomes drought, and produces herbs and nourishment—along with protection and well-being for the community and future generations.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.