Opening the text

Sukta 5.83
Parjanya
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବେଦୀୟ ବର୍ଷା-ଶକ୍ତି ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହଭରା ଆହ୍ୱାନ—ଗର୍ଜନ କରନ୍ତୁ, ଜଳଧାରା ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ଗର୍ଭିତ କରନ୍ତୁ ଯେପରି ଔଷଧି ଓ ଅନ୍ନ ଉଦ୍ଭବ ହେଉ। ଏଠାରେ ବର୍ଷାକୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ମାଟିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଜୀବନ-ବୀଜ ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି; ସୁରକ୍ଷା, ଉର୍ବରତା, ଏବଂ ଖରା ଓ ବନ୍ଜତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଗତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantra 1
अच्छा वद तवसं गीर्भिराभिः स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम् ॥
ଏହି ପ୍ରେରିତ ଗୀର୍ଭିରେ ମହାତବସ୍ୱୀ (ଶକ୍ତିଶାଳୀ)ଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କର; ନମସ୍କାରରେ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ନିକଟକୁ ଡାକ। ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଶୀଘ୍ର-ଦାନଶୀଳ ବୃଷଭ ଔଷଧୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରେତସ୍ (ଜୀବବୀଜ) ସ୍ଥାପନ କରେ—ପୃଥିବୀ-ପ୍ରକୃତିରେ ବୃଦ୍ଧିର ଗୁପ୍ତ ଗର୍ଭ।
Mantra 2
वि वृक्षान्हन्त्युत हन्ति रक्षसो विश्वं बिभाय भुवनं महावधात् । उतानागा ईषते वृष्ण्यावतो यत्पर्जन्यः स्तनयन्हन्ति दुष्कृतः ॥
ସେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରେ, ଏବଂ ରକ୍ଷସ—ଅନ୍ଧକାରର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ—ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରେ; ତାହାର ମହା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସମଗ୍ର ଭୁବନ କମ୍ପିଉଠେ। ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ପର୍ଜନ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ଦୁଷ୍କୃତକାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରେ, ସେତେବେଳେ ନିର୍ଦୋଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ କମ୍ପିଉଠନ୍ତି।
Mantra 3
रथीव कशयाश्वाँ अभिक्षिपन्नाविर्दूतान्कृणुते वर्ष्याँ अह । दूरात्सिंहस्य स्तनथा उदीरते यत्पर्जन्यः कृणुते वर्ष्यं नभः ॥
ରଥୀ ଯେପରି କଶାଦ୍ୱାରା ନିଜ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ହାଙ୍କେ, ସେପରି ସେ ତାହାମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଚାଳିଦିଏ; ପ୍ରକାଶରେ ସେ ବର୍ଷାର ଦୂତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକଟ କରେ। ଦୂରରୁ ସିଂହର ଗର୍ଜନ ପରି ଗୁଡୁଗୁଡାହଟ ଉଠେ, ଯେତେବେଳେ ପର୍ଜନ୍ୟ ବର୍ଷାଭାରିତ ମେଘକୁ ଗଢ଼େ।
Mantra 4
प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥
ଆଗକୁ ବାତମାନେ ବହିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି; ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତିମାନେ ଛାଲି ଦୌଡ଼ନ୍ତି। ଔଷଧୀମାନେ ଉଠି ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗ ନିଜ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଫୁଲିଉଠେ। ପର୍ଜନ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ନିଜ ସୃଜନ-ବୀଜ ବର୍ଷାଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ପାଇଁ ପୋଷକ ଶକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
Mantra 5
यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥
ଯାହାଙ୍କର ବ୍ରତ (ନିୟମ) ଅଧୀନରେ ପୃଥିବୀ ନମେ ଓ ଫଳ ଦିଏ; ଯାହାଙ୍କର ବ୍ରତ ଅଧୀନରେ କଠୋର-ଖୁର ଶକ୍ତିମାନମାନେ ହାଙ୍କରେ ଆଗେଇ ଯାଆନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କର ବ୍ରତ ଅଧୀନରେ ସର୍ବରୂପ ଔଷଧୀ (ବନସ୍ପତି)ମାନେ ନିଜ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ସେହି ପର୍ଜନ୍ୟ ଆମକୁ ମହାନ ଶର୍ମ (ଶାନ୍ତି ଓ ଆଶ୍ରୟ) ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 6
दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ଦିବରୁ ଆମ ପାଇଁ ବୃଷ୍ଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କର; ବୃଷଣ (ବଳବାନ) ଅଶ୍ୱର ଧାରା ପରି ପ୍ରବାହମାନ ଧାରାଗୁଡ଼ିକୁ ବହିବାକୁ ଦିଅ। ଏହି ସ୍ତନୟିତ୍ନୁ (ଗର୍ଜନ) ସହ ଏଠାକୁ ଆସ; ଅପଃ (ଜଳ) ନିଷିଞ୍ଚନ କରି, ହେ ଅସୁର, ଆମର ପିତୃତୁଲ୍ୟ ରକ୍ଷକ ହେଅ।
Mantra 7
अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ॥
ହେ ସ୍ତନୟ (ଗର୍ଜନ), ଉଚ୍ଚରେ ଗର୍ଜ; କର୍ମର ଗର୍ଭକୁ ଆମ ଭିତରେ ସ୍ଥାପନ କର। ଜଳବାହକ ରଥରେ ପରିଭ୍ରମଣ କର। ଖୋଲା ଚର୍ମଥଳିକୁ, ତଳମୁଖୀ ହୋଇଥିବାକୁ, ଭଲଭାବେ ଟାଣ—ଉଚ୍ଚଭୂମି ଓ ନିମ୍ନଭୂମି ସମ ହୋଇ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
Mantra 8
महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः ॥
ମହାନ କୋଶ (ପାତ୍ର)ରୁ ଉପରୁ ଢାଳିଦେ; ପୂର୍ବଦିଗରେ ଖୋଲା କରାଯାଇଥିବା କୁଲ୍ୟା (ନାଳା/ଚାନେଲ)ଗୁଡ଼ିକ ବହି ବାହାରୁକ। ଘୃତ (ଶୁଦ୍ଧ ରସ)ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ)କୁ ଅଭିଷେକ କର; ଅଘ୍ନ୍ୟା—ଅହତ, ପବିତ୍ର ଗୋଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁପ୍ରପାନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାନୀୟ ହେଉ।
Mantra 9
यत्पर्जन्य कनिक्रदत्स्तनयन्हंसि दुष्कृतः । प्रतीदं विश्वं मोदते यत्किं च पृथिव्यामधि ॥
ହେ ପର୍ଜନ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପୁନଃପୁନଃ ଗର୍ଜନ କର, ସ୍ତନୟନ (ଗଜଗଜାହଟ/ବଜ୍ରଧ୍ୱନି) ସହ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୁଷ୍କୃତ—କୁକର୍ମ ଓ ଅଯୋଗ୍ୟକୁ—ପ୍ରହାର କର। ତାହାର ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ—ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି ସବୁ।
Mantra 10
अवर्षीर्वर्षमुदु षू गृभायाकर्धन्वान्यत्येतवा उ । अजीजन ओषधीर्भोजनाय कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम् ॥
ତୁମେ ବର୍ଷା କରିଛ; ଏବଂ ବର୍ଷାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧାରଣ ହେବା ପାଇଁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଛ, ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ସ୍ଥାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ ହୋଇପାରୁ। ପୋଷଣ ପାଇଁ ତୁମେ ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲ; ଏବଂ ପିଢ଼ିମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ—କେଉଁ ମନୀଷା (ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧି) ତୁମେ ଅବିଷ୍କାର କଲ?
Parjanya is the Vedic power of rain and thunder—praised as a roaring bull who releases the waters and makes the earth fertile so plants and food can grow.
The Maruts are storm-companions who help drive and organize the rain-clouds; the hymn asks them to ‘prepare’ the rainfall while Parjanya pours it down.
Life-sustaining rain: water that arrives with thunder, overcomes drought, and produces herbs and nourishment—along with protection and well-being for the community and future generations.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.