
Sukta 5.63
Vasiṣṭha
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh
ഈ സൂക്തം മിത്രനും വരുണനും ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) ജാഗ്രതയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന രക്ഷകരായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ പരമ സ്വർഗത്തിൽ സിംഹാസനാരൂഢരായി സത്യധർമ്മവും പരിശുദ്ധ നിയമവിധികളും ഉറച്ചുനിർത്തുന്നു. അവരുടെ ഭരണത്തെ ദൃശ്യമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ പ്രക്രിയകളുമായി—പ്രത്യേകിച്ച് സൂര്യന്റെ ഗതിയും മഴ അയക്കുന്നതും—ബന്ധപ്പെടുത്തി, ദൈവിക ക്രമം അവർ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പോഷണം, സമൃദ്ധി, നൈതിക സ്ഥിരത എന്നിവയായി മാറുന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു.
Mantra 1
ऋतस्य गोपावधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमनि । यमत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर्मधुमत्पिन्वते दिवः ॥
ഋതത്തിന്റെ കാവലാളുകളേ, നിങ്ങൾ രഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു—സത്യധർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിതരായി—പരമ വ്യോമത്തിൽ. ഇവിടെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ആരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അവനുവേണ്ടി ദിവത്തിൽ നിന്നു മധുമയമായ വൃഷ്ടി പിഴിഞ്ഞൊഴുകുന്നു—പോഷണമായി.
Mantra 2
सम्राजावस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वमीमहे द्यावापृथिवी वि चरन्ति तन्यवः ॥
സംയുക്ത സാമ്രാട്ടുകളായി നിങ്ങൾ ഈ ലോകത്തെ ഭരിക്കുന്നു, ഹേ മിത്ര-വരുൺ, യജ്ഞസഭകളിൽ സ്വർഗീയ പ്രകാശത്തിൽ ദർശിക്കുന്നവരായി. ഞങ്ങൾ നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വൃഷ്ടി, രാധസ് (സമൃദ്ധി), അമൃതത്വം എന്നിവ യാചിക്കുന്നു; ദ്യാവാ-പൃഥിവീ തന്യയുടെ ശക്തിയോടെ വിശാലമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 3
सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस्पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी । चित्रेभिरभ्रैरुप तिष्ठथो रवं द्यां वर्षयथो असुरस्य मायया ॥
സംയുക്ത സാമ്രാട്ടുകളേ, ഉഗ്രരേ, വൃഷഭസദൃശരേ—ദിവത്തിന്റെയും പൃഥിവിയുടെയും അധിപന്മാരേ—ഹേ മിത്ര-വരുൺ, മനുഷ്യരിടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരേ. ചിത്രമയമായ അഭ്രങ്ങളോടെ നിങ്ങൾ ഗർജ്ജനത്തിന്മേൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അസുരന്റെ മായ (സൃഷ്ടിശക്തി)കൊണ്ട് നിങ്ങൾ ദ്യാവിനെ മഴയായി ചൊരിയിക്കുന്നു.
Mantra 4
माया वां मित्रावरुणा दिवि श्रिता सूर्यो ज्योतिश्चरति चित्रमायुधम् । तमभ्रेण वृष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य द्रप्सा मधुमन्त ईरते ॥
ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ മായ (സൃഷ്ടിശക്തി) ദിവിയിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; സൂര്യൻ ജ്യോതിസ്സായി സഞ്ചരിക്കുന്നു—വിചിത്രമായ ആയുധംപോലെ. നിങ്ങൾ അവനെ അവിടെ മേഘവും മഴയുംകൊണ്ട് മറയ്ക്കുന്നു; അപ്പോൾ പർജന്യന്റെ മധുമന്ത തുള്ളികൾ ഉന്മേഷത്തോടെ ഒഴുകിപ്പുറപ്പെടുന്നു.
Mantra 5
रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु । रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम् ॥
മരുത്തുകൾ ശുഭവും സുഖകരവുമായ ഗതിക്കായി രഥം കെട്ടുന്നു—പ്രകാശാന്വേഷണത്തിലെ വീരന്മാരെപ്പോലെ, ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ. വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള തന്യവഃ (ഇടിമുഴക്കങ്ങൾ) രജാംസി (അന്തരിക്ഷപ്രദേശങ്ങൾ) വഴി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഹേ ദിവിയുടെ സഹ-രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ പയസാ (പോഷക ക്ഷീരം/രസം) കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ നനയ്ക്കുക.
Mantra 6
वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतमरुणामरेपसम् ॥
ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ, പർജന്യൻ സമൃദ്ധവും പോഷകവുമായ വാചം ഉച്ചരിക്കുന്നു—വിചിത്രവും ദീപ്തവും ശക്തിമത്തുമായതു. ഹേ മരുത്തുകളേ, സു-മായയാൽ മേഘങ്ങളിൽ വസിക്കുവിൻ; അരുൺ, അരെപസ് (നിർദോഷം, അക്ഷതം) ആയ ദ്യൗവിനെ മഴയായി വർഷിപ്പിക്കുവിൻ—ശുദ്ധ പ്രാണശക്തി പെയ്യിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 7
धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता व्रता रक्षेथे असुरस्य मायया । ऋतेन विश्वं भुवनं वि राजथः सूर्यमा धत्थो दिवि चित्र्यं रथम् ॥
ധർമ്മത്തിന്റെ നിയമത്താൽ, ഹേ മിത്ര-വരുണന്മാരേ, വിവേകത്തിൽ പ്രജ്ഞാവാന്മാരായ നിങ്ങൾ അസുരന്റെ മായാ—സാർവഭൗമശക്തി—കൊണ്ട് വ്രതങ്ങളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ഋതംകൊണ്ട് നിങ്ങൾ സർവ്വഭുവനത്തെയും ഭരിക്കുന്നു; ദിവിയിൽ സൂര്യനെ അവന്റെ ചിത്രമയ, ദീപ്തമായ രഥത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
They are a paired Vedic divinity of order: Mitra represents harmony and covenant, and Varuṇa represents moral oversight and the binding power of law. Together they guard Ṛta, the cosmic right order.
The hymn shows that divine order is not abstract: Mitra-Varuṇa regulate the Sun’s course and also release rain through clouds and Parjanya. Light and water become signs that Ṛta is functioning in the world.
Live by truth and right rule (satya, dharma, vrata). The hymn teaches that when order is upheld inwardly and socially, the same divine order supports well-being—symbolized by sweet, nourishing rain.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.