
Sukta 5.63
Vasiṣṭha
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರನ್ನು ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಪರಮ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೂಢರಾಗಿ ಸತ್ಯಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಶ್ಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಗತಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಕಳುಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು—ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ದೈವಿಕ ಕ್ರಮವು ಅವರು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವರಿಗೆ ಪೋಷಣೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸ್ಥೈರ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
ऋतस्य गोपावधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमनि । यमत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर्मधुमत्पिन्वते दिवः ॥
ಋತದ ರಕ್ಷಕರೇ, ನೀವು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ—ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ—ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡುತ್ತೀರೋ, ಅವನಿಗಾಗಿ ದಿವದಿಂದ ಮಧುಮಯ ವೃಷ್ಟಿ ಹಿಂಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಪೋಷಣೆಯಾಗಿ.
Mantra 2
सम्राजावस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वमीमहे द्यावापृथिवी वि चरन्ति तन्यवः ॥
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಮ್ರಾಟರಾಗಿ ನೀವು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಆಳುತ್ತೀರಿ, ಹೇ ಮಿತ್ರ-ವರುಣ, ಯಜ್ಞಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ನೋಡುವವರಾಗಿ. ನಾವು ನಿಮ್ಮಿಂದ ವೃಷ್ಟಿ, ರಾಧಸ್ (ಸಮೃದ್ಧಿ), ಮತ್ತು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇವೆ; ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ತನ್ಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 3
सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस्पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी । चित्रेभिरभ्रैरुप तिष्ठथो रवं द्यां वर्षयथो असुरस्य मायया ॥
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಮ್ರಾಟರು, ಉಗ್ರರು, ವೃಷಭಸಮಾನರು—ದಿವ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯ ಪತಿಗಳು—ಹೇ ಮಿತ್ರ-ವರುಣ, ಜನರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವವರೇ. ಚಿತ್ರಮಯ ಅಭ್ರಗಳಿಂದ ನೀವು ಗರ್ಜನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ; ಮತ್ತು ಅಸುರನ ಮಾಯಾ (ಸೃಜನಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ನೀವು ದ್ಯಾವನ್ನು ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 4
माया वां मित्रावरुणा दिवि श्रिता सूर्यो ज्योतिश्चरति चित्रमायुधम् । तमभ्रेण वृष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य द्रप्सा मधुमन्त ईरते ॥
ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆ (ರಚನಾಶಕ್ತಿ) ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಸೂರ್ಯನು ಜ್ಯೋತಿರೂಪವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಚಿತ್ರವಾದ ಆಯುಧದಂತೆ. ನೀವು ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಮತ್ತು ವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚುತ್ತೀರಿ; ಆಗ ಪರ್ಜನ್ಯನ ಮಧುಮಂತ ಹನಿಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
Mantra 5
रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु । रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम् ॥
ಮರುತರು ಶುಭವೂ ಸುಖವೂ ಆದ ಗತಿಗಾಗಿ ರಥವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ—ಬೆಳಕಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೂರರಂತೆ, ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ. ಚಿತ್ರವಾದ ತನ್ಯವಃ (ಗುಡುಗುಗಳು) ರಜಾಂಸಿ (ಅಂತರಿಕ್ಷ ಪ್ರದೇಶಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಓ ದಿವ್ಯದ ಸಹ-ರಾಜರೇ, ನಿಮ್ಮ ಪಯಸಾ (ಪೋಷಕ ಕ್ಷೀರ/ರಸ)ದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿ.
Mantra 6
वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतमरुणामरेपसम् ॥
ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ಪರ್ಜನ್ಯನು ಸಮೃದ್ಧವೂ ಪೋಷಕವೂ ಆದ ವಾಚವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಚಿತ್ರ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಬಲವಂತವಾದುದನ್ನು. ಓ ಮರುತರೇ, ಸು-ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೇಘಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿರಿ; ಮತ್ತು ಅರುಣಾ, ಅರೆಪಸ (ನಿರ್ದೋಷ, ಅಕ್ಷತ) ದ್ಯೌವನ್ನು ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಸಿರಿ—ಶುದ್ಧ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ.
Mantra 7
धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता व्रता रक्षेथे असुरस्य मायया । ऋतेन विश्वं भुवनं वि राजथः सूर्यमा धत्थो दिवि चित्र्यं रथम् ॥
ಧರ್ಮದ ನಿಯಮದಿಂದ, ಓ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರೇ, ವಿವೇಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರಾಗಿ, ನೀವು ಅಸುರನ ಮಾಯಾ—ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಶಕ್ತಿ—ಇದರಿಂದ ವ್ರತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೀರಿ. ಋತದಿಂದ ನೀವು ಸಮಸ್ತ ಭುವನವನ್ನು ಆಳುತ್ತೀರಿ; ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಚಿತ್ರಮಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ.
They are a paired Vedic divinity of order: Mitra represents harmony and covenant, and Varuṇa represents moral oversight and the binding power of law. Together they guard Ṛta, the cosmic right order.
The hymn shows that divine order is not abstract: Mitra-Varuṇa regulate the Sun’s course and also release rain through clouds and Parjanya. Light and water become signs that Ṛta is functioning in the world.
Live by truth and right rule (satya, dharma, vrata). The hymn teaches that when order is upheld inwardly and socially, the same divine order supports well-being—symbolized by sweet, nourishing rain.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.