Sukta 54
Sukta 5.54
Atri (Ātreya tradition) (attributed for RV 5.54 as a whole)
Maruts (storm-host; dynamic powers allied to Indra)
Trishtubh (probable for RV 5.54; verse-length and cadence align with triṣṭubh norms)
ऋग्वेदस्य ५.५४ सूक्तं आत्रेयम्, मरुतो विद्युत्प्रभाः पर्वतचालकाः स्तनयित्नुगर्जितैः सह प्रवहन्तो गणाः इति आह्वयति। तेषां निनादयुक्तो वेगः प्रत्यूहान् अपाकरोति, जगत् च प्रेरयति। कविः तेषां दूरव्याप्तं बलं—सूर्यस्य पथेव शीघ्रम्—स्तौति, तथा च शत्रुप्रतिबाधाय सत्यसमन्वितां सहाय्यं, विजयबलं, रक्षार्थं च तेषां सन्निधिं याचते।
Mantras
Mantra 1
प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते । घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत ॥
प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते। घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत॥
Mantra 2
प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः । सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः ॥
प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः। सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः॥
Mantra 3
विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः । अब्दया चिन्मुहुरा ह्रादुनीवृतः स्तनयदमा रभसा उदोजसः ॥
हे मरुतः, विद्युन्-महसः नरोऽश्मदिद्यवो वातत्विषः पर्वतच्युताः! अब्दया चिद् मुहुरा ह्रादुनीवृताः स्तनयदमा रभसा उदोजसः।
Mantra 4
व्यक्तून्रुद्रा व्यहानि शिक्वसो व्यन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः । वि यदज्राँ अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ॥
व्यक्तून् रुद्रा व्यहानी शिक्वसो व्यन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः। वि यदज्रान् अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ।
Mantra 5
तद्वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम् । एता न यामे अगृभीतशोचिषोऽनश्वदां यन्न्ययातना गिरिम् ॥
हे मरुतः, एतद् एव वः वीर्यं महित्वनं च—यत् सूर्य इव दीर्घं योजने ततान। एवं यामनि अगृभीतशोचिषः सन्तोऽयातन; अश्वैर् विना अपि, तेजसा संकल्पबलेन, गिरिम् अवातरन्।
Mantra 6
अभ्राजि शर्धो मरुतो यदर्णसं मोषथा वृक्षं कपनेव वेधसः । अध स्मा नो अरमतिं सजोषसश्चक्षुरिव यन्तमनु नेषथा सुगम् ॥
हे मरुतः, यदा वः शर्धोऽभ्राजि तदा अर्णसं मोषथ—कपनेव वेधसः वृक्षं मोषति। अथ स्मान् सजोषसः सन्तः अस्माकम् अ्रमतिं चक्षुरिव यन्तम् अनु, सुगं पन्थानं नेषथ।
Mantra 7
न स जीयते मरुतो न हन्यते न स्रेधति न व्यथते न रिष्यति । नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय ऋषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ॥
हे मरुतः, यं यूयं सुषूदथ स न जीयते न हन्यते; न स्रेदति न व्यथते न रिष्यति। तस्य रायः नोपदस्यन्ति, नोतयः परित्यजन्ति—ऋषिं वा राजानं वा यं यूयं पूर्णजये नियोजयथ।
Mantra 8
नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कबन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥
नियुत्वन्तः क्रमशः युक्तशक्तयः ग्रामजितो यथा नराः—आर्यमणो न—मरुतः कबन्धिनः। पिन्वन्त्युत्सं यदा नासो अस्वरन्; व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा।
Mantra 9
प्रवत्वतीयं पृथिवी मरुद्भ्यः प्रवत्वती द्यौर्भवति प्रयद्भ्यः । प्रवत्वतीः पथ्या अन्तरिक्ष्याः प्रवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ॥
प्रवत्वतीयं पृथिवी मरुद्भ्यः; प्रवत्वती द्यौर्भवति प्रयद्भ्यः। प्रवत्वतीः पथ्या अन्तरिक्ष्याः; प्रवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः।
Mantra 10
यन्मरुतः सभरसः स्वर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः । न वोऽश्वाः श्रथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारमश्नुथ ॥
यन्मरुतः सभरसः स्वर्णरः सूर्य उदिते मदथाः, दिवो नरः। न वोऽश्वाः श्रथयन्ताह सिस्रतः; सद्यो अस्याध्वनः पारमश्नुथ।
Mantra 11
अंसेषु व ऋष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः । अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ॥
अंसेषु व ऋष्टयः, पात्सु खादयः; वक्षःसु रुचिरा रुक्माः, मरुतो, रथे शुभाः। अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः; शीर्षसु वितता हिरण्यय्यः शिप्राः—जये कर्मणि तेजसा सन्नद्धाः।
Mantra 12
तं नाकमर्यो अगृभीतशोचिषं रुशत्पिप्पलं मरुतो वि धूनुथ । समच्यन्त वृजनातित्विषन्त यत्स्वरन्ति घोषं विततमृतायवः ॥
तं नाकम्—अगृभीतशोचिषं रुशत्पिप्पलम्—मरुतो, यूयं विधूनुथ, प्रवर्तयथ। वृजनानि समच्यन्त, अतित्विषन्ति यदा यूयं; यदा ऋतायवः स्वरन्ति घोषं विततम्।
Mantra 13
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायेः स्याम रथ्यः वयस्वतः। न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम्॥
Mantra 14
यूयं रयिं मरुतः स्पार्हवीरं यूयमृषिमवथ सामविप्रम् । यूयमर्वन्तं भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं श्रुष्टिमन्तम् ॥
यूयं रयिं मरुतः स्पार्हवीरं यूयमृषिमवथ सामविप्रम्। यूयमर्वन्तं भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं श्रुष्टिमन्तम्॥
Mantra 15
तद्वो यामि द्रविणं सद्यऊतयो येना स्वर्ण ततनाम नॄँरभि । इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ॥
तद्वो यामि द्रविणं सद्यऊतयो येन स्वर्णं ततानाम नॄँरभि। इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः॥
Frequently Asked Questions
They are a host of storm-deities—youthful, radiant, and loud with thunder—often described as Rudra’s sons and powerful allies of Indra.
The hymn praises the Maruts’ overwhelming energy (wind, lightning, thunder) and asks them to protect the worshipper, scatter hostile forces, and support victory and right order (ṛta).
To show that their power and movement are vast, far-ranging, and unstoppable—extending across the world like the Sun’s long path through the sky.
Ask anything about Sukta 54 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.