
Sukta 5.54
Atri (Ātreya tradition) (attributed for RV 5.54 as a whole)
Maruts (storm-host; dynamic powers allied to Indra)
Trishtubh (probable for RV 5.54; verse-length and cadence align with triṣṭubh norms)
ഋഗ്വേദം 5.54 അത്രിയുടെ ഒരു സ്തുതിയാണ്; മിന്നൽപോലെ ദീപ്തമായും പർവതങ്ങളെ കുലുക്കുന്നതുമായ മാരുതഗണങ്ങളെ അത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ ഗർജ്ജനപരമായ മുന്നേറ്റം തടസ്സങ്ങളെ നീക്കി ലോകത്തെ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ ഗതിപോലെ വേഗമുള്ള, ദൂരവ്യാപിയായ അവരുടെ ശക്തിയെ കവി പുകഴ്ത്തി, വൈരശക്തികളോടുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ സംരക്ഷകസാന്നിധ്യവും ജയശക്തിയും ഋതത്തോട് (സത്യത്തോട്) ഒത്ത സഹായവും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते । घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत ॥
ഹേ സ്വഭാനുക്കളേ, പർവതച്യുത മരുৎ-ശർധയിലേക്കു ഈ വാണിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുവിൻ; ഘർമ (സൂര്യതാപ)ത്തിന്റെ സ്തുതികാരനായ യജമാനനിലേക്കു അതിനെ ഓടിക്കുവിൻ. യജ്ഞത്തിന്റെ പൃഷ്ഠ-ആധാരനായ, ദ്യുമ്നശ്രവസ് (ദീപ്തകീർത്തി) ഉള്ളവനു മഹത്തായ നൃമ്ണ (പുരുഷബലം) അർച്ചിക്കുവിൻ.
Mantra 2
प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः । सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः ॥
ഹേ മരുത്തുകളേ, നിങ്ങള്ക്കായി മുന്നോട്ട്—തവിഷാ (പ്രചണ്ഡ)മുള്ളവർ, ഉദന്യവ (ജലവാഹകർ), വയോവൃധ (ജീവനവർധകർ), അശ്വയുജ (കുതിരകളെ യോജിപ്പിക്കുന്നവർ), പരിജ്രയ (വലയമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവർ). അവർ മിന്നലിനെ ഒരുമിച്ച് സ്ഥാപിക്കുന്നു; ത്രിത ഗർജ്ജിക്കുന്നു; അവനാ (ആഴം)യിൽ നിന്ന് ആപഃ (ജലങ്ങൾ) സ്വരിക്കുന്നു—വലയമായി ഒഴുകിക്കൊണ്ട്.
Mantra 3
विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः । अब्दया चिन्मुहुरा ह्रादुनीवृतः स्तनयदमा रभसा उदोजसः ॥
ഹേ മരുৎകളേ, മിന്നലിന്റെ മഹത്ത്വത്തിൽ ദീപ്തരായ വീരന്മാരേ, കല്ലുപോലെ മിന്നിത്തിളങ്ങുന്നവരേ, കാറ്റാൽ ജ്വലിക്കുന്നവരേ, പർവ്വതങ്ങളെ അവരുടെ സ്ഥിരതയിൽ നിന്ന് വഴുതിക്കുന്നവരേ! ജലങ്ങളുടെ ഇടയിലും നിങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജനയുടെ മറവിൽ വരുന്നു; അടുത്തുതന്നെ ഇടിമുഴക്കി, അത്യുഗ്രരായി, ബലത്തോടെ മേലോട്ടുയർന്ന് പൊങ്ങുന്നു.
Mantra 4
व्यक्तून्रुद्रा व्यहानि शिक्वसो व्यन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः । वि यदज्राँ अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ॥
ഹേ രുദ്രന്മാരേ, നിപുണന്മാരേ, നിങ്ങൾ രാത്രികളെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു, നിങ്ങൾ ദിവസങ്ങളെ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ അന്തരീക്ഷത്തെയും രജാംസികളെയും (വിസ്താരങ്ങളെയും) കുലുക്കി ചിതറിക്കുന്നു. ജലത്തിൽ നാവു സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങൾ അഖണ്ഡ സമതലങ്ങളെ തള്ളിനീക്കുമ്പോൾ, ഹേ മരുৎകളേ, നിങ്ങൾ ദുർഗമ പാതകൾ കടക്കുന്നു—പരിക്കോ പരാജയമോ ഇല്ലാതെ.
Mantra 5
तद्वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम् । एता न यामे अगृभीतशोचिषोऽनश्वदां यन्न्ययातना गिरिम् ॥
ഹേ മരുതുകളേ, ഇതുതന്നെ നിങ്ങളുടെ വീര്യം—നിങ്ങളുടെ മഹത്ത്വം—സൂര്യന്റെ ദീർഘ യോജനപഥംപോലെ ദൂരത്തോളം വ്യാപിക്കുന്നു. അഗ്രഹീത-ശോചിഷ് (ബന്ധനമില്ലാത്ത ജ്വാല) സഹിതം നിങ്ങൾ യാത്രയിൽ മുന്നേറി; അശ്വങ്ങളില്ലാതെയും, തേജസ്വിയായ സംകല്പബലത്താൽ, നിങ്ങൾ ഗിരിയിലേക്കു ഇറങ്ങി വന്നു.
Mantra 6
अभ्राजि शर्धो मरुतो यदर्णसं मोषथा वृक्षं कपनेव वेधसः । अध स्मा नो अरमतिं सजोषसश्चक्षुरिव यन्तमनु नेषथा सुगम् ॥
ഹേ മരുതുകളേ, നിങ്ങൾ അർണസ (പ്രളയസദൃശമായ പ്രതിരോധം/പ്രവാഹം) നീക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ശർധ (ദളം) ദീപ്തമായി തിളങ്ങുന്നു—മരവെട്ടുകാരൻ വൃക്ഷം വെട്ടി വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ. പിന്നെ സജോഷസ് (ഏകമനസ്സോടെ) നമ്മുടെ അരമതി (ശരിയായ പരിശ്രമത്തിന്റെ ബുദ്ധി/ഇച്ഛ)യെ—ചക്ഷുസ്സുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനെ നയിക്കുന്നതുപോലെ—സുഗമമായ തുറന്ന പഥത്തിൽ അനുഗമിച്ച് നയിക്കുവിൻ.
Mantra 7
न स जीयते मरुतो न हन्यते न स्रेधति न व्यथते न रिष्यति । नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय ऋषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ॥
ഹേ മരുതുകളേ, നിങ്ങൾ പൂർണ്ണ ജയത്തിലേക്കു നിയോഗിക്കുന്നവൻ ജയിക്കപ്പെടുകയില്ല, കൊല്ലപ്പെടുകയില്ല; അവൻ വഴുതുകയില്ല, വിറയ്ക്കുകയില്ല, ഹാനി പ്രാപിക്കുകയില്ല. അവന്റെ റായ (സമൃദ്ധി) ക്ഷയിക്കുകയില്ല, അവന്റെ ഓതയ (സഹായങ്ങൾ) അവനെ വിട്ടുപോകുകയില്ല—ഋഷിയായാലും രാജാവായാലും—നിങ്ങൾ ആരെ സുഷൂദഥ (പൂർണ്ണ ജയ-അതിക്രമണത്തിലേക്കു തള്ളിനയിക്കുന്നുവോ).
Mantra 8
नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कबन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥
നിയതമായ നിയുതികളിൽ (യോകത്തിൽ) യുക്തരായി, ഗ്രാമങ്ങളെയും വയലുകളെയും ജയിക്കുന്നവരായി—വിജയി പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ—മരുതർ ആര്യമനെപ്പോലെ, സംഘങ്ങളെ ബന്ധിക്കുന്നവർ (കബന്ധിന) ആയി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ബലവാന്മാർ ഗർജിച്ച് സ്വരം ഉയർത്തുമ്പോൾ അവർ ഉത്സം (ഉറവ/ഝരനം) വീർപ്പിക്കുന്നു; ‘മധ്വഃ അന്ധസ്’ എന്ന മധുരസാരത്തോടെ ഭൂമിയെ നനച്ച് നിറയ്ക്കുന്നു.
Mantra 9
प्रवत्वतीयं पृथिवी मरुद्भ्यः प्रवत्वती द्यौर्भवति प्रयद्भ्यः । प्रवत्वतीः पथ्या अन्तरिक्ष्याः प्रवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ॥
മരുതർക്കായി ഈ ഭൂമി ചരിഞ്ഞ് വഴിയൊരുക്കുന്നു; മുന്നേറുന്നവർക്കായി ദ്യൗ (ആകാശം) പോലും ചരിഞ്ഞ് അനുകൂലമാകുന്നു. അന്തരിക്ഷത്തിലെ പഥ്യകൾ (പാതകൾ) അവരുടെ ദിശയിലേക്കു ചരിയുന്നു; ജീരദാനവ—പുരാതന ദാനശീലമുള്ള—പർവതങ്ങളും പോലും വാലുന്നു.
Mantra 10
यन्मरुतः सभरसः स्वर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः । न वोऽश्वाः श्रथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारमश्नुथ ॥
ഹേ മരുതരേ, സഭരസ (ഉത്സാഹഭരിതർ)യും സ്വർണര (പ്രകാശമയർ)യും—ദ്യൗയുടെ പുത്രന്മാരേ, ദിവോ നരരേ! സൂര്യൻ ഉദിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ആനന്ദിക്കുന്നു. അപ്പോൾ പാഞ്ഞോടുന്ന നിങ്ങളുടെ അശ്വങ്ങൾ ഒരിക്കലും ശിഥിലമാകുന്നില്ല; ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നിങ്ങൾ ഈ അധ്വന്റെ അപ്പുറത്തീരം എത്തുന്നു.
Mantra 11
अंसेषु व ऋष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः । अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ! നിങ്ങളുടെ തോളുകളിൽ കുന്തങ്ങൾ; നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ കടിച്ചുകീറുന്ന ശക്തികൾ; നിങ്ങളുടെ വക്ഷസ്സുകളിൽ ദീപ്തമായ സ്വർണ്ണചക്രങ്ങൾ, നിങ്ങളുടെ രഥത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ശോഭയും വൈഭവവും. അഗ്നിപ്രഭയായ മിന്നലുകൾ നിങ്ങളുടെ കൈകളിൽ ജ്വലിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ ശിരസ്സുകളിൽ സ്വർണ്ണശിരസ്ത്രാണങ്ങൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു—വിജയകർമ്മത്തിനായി തേജസ്സാൽ ആയുധധാരികൾ.
Mantra 12
तं नाकमर्यो अगृभीतशोचिषं रुशत्पिप्पलं मरुतो वि धूनुथ । समच्यन्त वृजनातित्विषन्त यत्स्वरन्ति घोषं विततमृतायवः ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ! ആ നാകസമമായ ഉയരം—അപഹൃതമല്ലാത്ത ജ്വാലയും ദീപ്തമായ ഇലപോലുള്ള വൈഭവവും ഉള്ളത്—നിങ്ങൾ കുലുക്കി അഴിച്ചു ചലനത്തിലാക്കുന്നു. നിങ്ങൾ അതിമിതമായി ജ്വലിക്കുമ്പോൾ, വ്യാപകമായി പടരുന്ന ഗർജ്ജനം മുഴക്കുമ്പോൾ—ഋതത്തിന്റെ അന്വേഷകരും പ്രേരകരും—ശത്രുബലങ്ങൾ വേർപൊട്ടി ചിതറിപ്പോകുന്നു.
Mantra 13
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ, വിചേതസഃ (പ്രകാശമുള്ള വിവേകമുള്ളവരേ), നിങ്ങളാൽ ദത്തമായ റായഃ (സമ്പത്ത്) ഞങ്ങൾക്കു ലഭിക്കട്ടെ—യാത്രയുടെ രഥത്തിന് യോജ്യവും, വയസ്വതഃ (ജീവശക്തി നിറഞ്ഞതും) ആയിരിക്കും. ദിവ്യമായ തിഷ്യ-നക്ഷത്രം മറയാത്തതുപോലെ, നിങ്ങൾ പ്രേരിപ്പിച്ച സഹസ്രിണ (ആയിരമടങ്ങ്) പൂർണ്ണത ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് മുഴങ്ങി സ്ഥാപിതമാകട്ടെ.
Mantra 14
यूयं रयिं मरुतः स्पार्हवीरं यूयमृषिमवथ सामविप्रम् । यूयमर्वन्तं भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं श्रुष्टिमन्तम् ॥
ഹേ മരുതന്മാരേ, നിങ്ങൾ സ്പാർഹവീരം (വീരശക്തി സമൃദ്ധമായ, ആഗ്രഹണീയമായ) റയിം നൽകുന്നു; സാമവിപ്രം (സാമഗാനപ്രേരണയുള്ള) ഋഷിയെ നിങ്ങൾ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു. ഭരതായ നിങ്ങൾ അർവന്തം (വേഗമുള്ള അശ്വം)യും വാജം (വിജയബലം)യും നൽകുന്നു; ശ്രുഷ്ടിമന്തം (ആജ്ഞാനുസൃത ശ്രവണശക്തിയുള്ള) രാജാവിനെ നിങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 15
तद्वो यामि द्रविणं सद्यऊतयो येना स्वर्ण ततनाम नॄँरभि । इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ॥
ഹേ സദ്യഊതയഃ മരുതന്മാരേ (ക്ഷണത്തിൽ സഹായിക്കുന്നവരേ), നിങ്ങളിൽ നിന്ന് ആ ദ്രവിണം (ധനം/നിധി) ഞാൻ തേടുന്നു—അതിലൂടെ സ്വർണ (വ്യാപിക്കുന്ന പ്രകാശം) പോലെ ഞങ്ങൾ നൃൺ (മാനവശക്തികൾ) മേൽ വ്യാപിക്കട്ടെ. ഹേ മരുതന്മാരേ, ഈ എന്റെ ഹര്യതാ വചഃ (ആനന്ദത്തോടെ സ്വീകരിക്കാവുന്ന സ്തുതി) സ്വീകരിക്കൂ; ഇതിന്റെ ബലത്തിൽ ഞങ്ങൾ തരസാ (ഉഗ്രശക്തിയാൽ) ഹിമാഃ ശതം (നൂറു ശീതകാലങ്ങൾ/വർഷങ്ങൾ) എന്ന ഇരുള് കടക്കട്ടെ.
They are a host of storm-deities—youthful, radiant, and loud with thunder—often described as Rudra’s sons and powerful allies of Indra.
The hymn praises the Maruts’ overwhelming energy (wind, lightning, thunder) and asks them to protect the worshipper, scatter hostile forces, and support victory and right order (ṛta).
To show that their power and movement are vast, far-ranging, and unstoppable—extending across the world like the Sun’s long path through the sky.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.