Opening the text

Sukta 5.54
Atri (Ātreya tradition) (attributed for RV 5.54 as a whole)
Maruts (storm-host; dynamic powers allied to Indra)
Trishtubh (probable for RV 5.54; verse-length and cadence align with triṣṭubh norms)
ಋಗ್ವೇದ 5.54 ಅತ್ರಿಯರ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸುವ ಮಾರುತಗಣಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಗರ್ಜನೆಯ ಮುನ್ನಡೆ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಅವರ ದೂರವ್ಯಾಪಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು—ಸೂರ್ಯನ ಗತಿಯಂತೆ ವೇಗವಾದುದಾಗಿ—ಸ್ತುತಿಸಿ, ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ವಿಜಯಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಋತಕ್ಕೆ (ಸತ್ಯಕ್ಕೆ) ಹೊಂದಿದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते । घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत ॥
ಹೇ ಸ್ವಭಾನುಗಳೇ, ಪರ್ವತಚ್ಯುತ ಮರುತ್-ಶರ್ಧೆಯ ಕಡೆಗೆ ಈ ವಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿರಿ; ಘರ್ಮ (ಸೂರ್ಯತಾಪ)ದ ಸ್ತುತಿಕಾರ ಯಜಮಾನನ ಕಡೆಗೆ ಅದನ್ನು ಓಡಿಸಿರಿ. ಯಜ್ಞದ ಪೃಷ್ಠ-ಆಧಾರನಾದ, ದ್ಯುಮ್ನಶ್ರವಸ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೀರ್ತಿ)ವಂತನಿಗೆ ಮಹತ್ ನೃಮ್ಣ (ಪುರುಷಬಲ)ವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿರಿ.
Mantra 2
प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः । सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆ—ತವಿಷಾ (ಪ್ರಚಂಡ)ಯುತರು, ಉದನ್ಯವ (ಜಲವಾಹಕರು), ವಯೋವೃಧ (ಜೀವನವರ್ಧಕರು), ಅಶ್ವಯುಜ (ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವವರು), ಪರಿಜ್ರಯ (ವಲಯಗತಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು). ಅವರು ವಿದ್ಯುತನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ತ್ರಿತ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನಾ (ಆಳ)ದಿಂದ ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಸ್ವರಿಸುತ್ತವೆ—ವಲಯವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಾ.
Mantra 3
विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः । अब्दया चिन्मुहुरा ह्रादुनीवृतः स्तनयदमा रभसा उदोजसः ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮಹತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವೀರಪುರುಷರೇ, ಶಿಲೆಯಂತೆ ಮಿಂಚುವವರೇ, ವಾಯುವಿನಿಂದ ದಹಿಸುವವರೇ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಜಾರಿಸುವವರೇ! ನೀರಿನ ಮಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೀವು ಮರುಮರು ಗರ್ಜನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬರುತೀರಿ; ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಗುಡುಗುತ್ತ, ಉಗ್ರವಾಗಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಲದಿಂದ ಉಕ್ಕುತ್ತೀರಿ.
Mantra 4
व्यक्तून्रुद्रा व्यहानि शिक्वसो व्यन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः । वि यदज्राँ अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ॥
ಹೇ ರುದ್ರರೇ, ನಿಪುಣರೇ, ನೀವು ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀರಿ, ನೀವು ದಿನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀರಿ; ನೀವು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನೂ ರಜಾಂಸಿಗಳನ್ನೂ (ವಿಸ್ತಾರಗಳನ್ನು) ಕದಲಿಸಿ ಚದುರಿಸುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಅಖಂಡ ಸಮತಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆ ಸಾಗುವಂತೆ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ, ಹೇ ಮರುತರೆ, ನೀವು ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತೀರಿ—ಹಾನಿಯೂ ವಿಫಲತೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ.
Mantra 5
तद्वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम् । एता न यामे अगृभीतशोचिषोऽनश्वदां यन्न्ययातना गिरिम् ॥
ಓ ಮರುತಗಳೇ, ಇದೇ ನಿಮ್ಮ ವೀರ್ಯ—ನಿಮ್ಮ ಮಹತ್ತ್ವ—ಸೂರ್ಯನ ದೀರ್ಘ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ದೂರವರೆಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರಹೀತ-ಶೋಚಿಷ್ (ಬಂಧನವಿಲ್ಲದ ಜ್ವಾಲೆ) ಸಹಿತ ನೀವು ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದಿರಿ; ಮತ್ತು ಅಶ್ವವಿಲ್ಲದೇಯೇ, ತೇಜಸ್ವೀ ಸಂಕಲ್ಪಬಲದಿಂದ, ನೀವು ಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು ಬಂದಿರಿ.
Mantra 6
अभ्राजि शर्धो मरुतो यदर्णसं मोषथा वृक्षं कपनेव वेधसः । अध स्मा नो अरमतिं सजोषसश्चक्षुरिव यन्तमनु नेषथा सुगम् ॥
ಓ ಮರುತಗಳೇ, ನೀವು ಅರ್ಣಸ (ಪ್ರವಾಹಸಮಾನ ಪ್ರತಿರೋಧ)ವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಶರ್ಧ (ದಳ) ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ—ಮರಕತ್ತರಿಗನು ಮರವನ್ನು ಕಡಿದು ಬೀಳಿಸುವಂತೆ. ಆಗ ಸಜೋಷಸ (ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ) ನಮ್ಮ ಅರಮತಿ (ಯುಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬುದ್ಧಿ/ಇಚ್ಛೆ)ಯನ್ನು—ಚಕ್ಷುವಿನಂತೆ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ—ಸುಗ್ಗಮವಾದ, ತೆರೆಯಾದ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆಸಿರಿ.
Mantra 7
न स जीयते मरुतो न हन्यते न स्रेधति न व्यथते न रिष्यति । नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय ऋषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ॥
ಓ ಮರುತಗಳೇ, ನೀವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸುವವನು ಜಯಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ವಿಫಲನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಡುಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ರಾಯ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಕುಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನ ಓತಯ (ಸಹಾಯಗಳು) ಅವನನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಋಷಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಜನಾಗಿರಲಿ—ನೀವು ಯಾರನ್ನು ಸುಷೂದಥ (ಪೂರ್ಣ ಜಯ-ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ದೂಡುವಿರಿ).
Mantra 8
नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कबन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥
ನಿಯತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತರಾದವರು, ಗ್ರಾಮ/ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವವರು—ವಿಜಯಿ ನರರಂತೆ—ಮರುತರು ಆರ್ಯಮನ್ನಂತೆ, ದಳಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವವರಾಗಿ (ಕಬಂಧಿನ) ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬಲಿಷ್ಠರು ಗರ್ಜಿಸಿ ಸ್ವರ ಎತ್ತಿದಾಗ ಅವರು ಉತ್ಸ (ಝರನೆ)ಯನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಧುರ ರಸವಾದ ‘ಮಧ್ವಃ ಅಂಧಸ’ದಿಂದ ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರವಾಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 9
प्रवत्वतीयं पृथिवी मरुद्भ्यः प्रवत्वती द्यौर्भवति प्रयद्भ्यः । प्रवत्वतीः पथ्या अन्तरिक्ष्याः प्रवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ॥
ಮರುತರಿಗೆ ಈ ಪೃಥಿವಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಮಾರ್ಗಕೊಡುತ್ತದೆ; ಮುಂದುವರಿಯುವವರಿಗೆ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ವೂ ಇಳಿದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರಿಕ್ಷದ ಪಥ್ಯೆಗಳು (ಮಾರ್ಗಗಳು) ಅವರ ಕಡೆಗೆ ಇಳಿಜಾರಾಗುತ್ತವೆ; ಜೀರದಾನವ—ಪ್ರಾಚೀನ ದಾನವಂತ—ಪರ್ವತಗಳೂ ಸಹ ವಾಲುತ್ತವೆ.
Mantra 10
यन्मरुतः सभरसः स्वर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः । न वोऽश्वाः श्रथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारमश्नुथ ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ಸಭರಸ (ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ) ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣರ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ)—ದ್ಯೌನ ಪುತ್ರರೆ, ಹೇ ದಿವೋ ನರರೇ! ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ನೀವು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೀರಿ. ಆಗ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಅಶ್ವಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನೀವು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಪರದ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೀರಿ.
Mantra 11
अंसेषु व ऋष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः । अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ॥
ಓ ಮರುತರೆ! ನಿಮ್ಮ ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾಲಗಳು; ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚುವ ಶಕ್ತಿಗಳು; ನಿಮ್ಮ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸುವರ್ಣ ಚಕ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಶೋಭಾ-ವೈಭವ. ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪಿಸುವ ಮಿಂಚುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುವರ್ಣ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ—ವಿಜಯಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕಿರಣಮಯ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳು.
Mantra 12
तं नाकमर्यो अगृभीतशोचिषं रुशत्पिप्पलं मरुतो वि धूनुथ । समच्यन्त वृजनातित्विषन्त यत्स्वरन्ति घोषं विततमृतायवः ॥
ಓ ಮರುತರೆ! ಆ ನಾಕಸಮಾನ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು—ಅಪಹೃತವಾಗದ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪರ್ಣಸಮ ವೈಭವವುಳ್ಳದು—ನೀವು ಕಂಪಿಸಿ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಅತಿಮಿತವಾಗಿ ದೀಪ್ತರಾಗುವಾಗ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುವಾಗ—ಋತದ ಅನ್ವೇಷಕರು ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವವರು—ಶತ್ರುಬಲಗಳು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತು ಬಿದ್ದು ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
Mantra 13
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ವಿಚೇತಸಃ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಿವೇಕವಂತರೇ), ನಿಮ್ಮಿಂದ ದತ್ತವಾದ ರಾಯಃ (ಸಂಪತ್ತು) ನಮ್ಮದಾಗಲಿ—ಯಾತ್ರೆಯ ರಥಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೂ, ವಯಸ್ವತಃ (ಜೀವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ)ವೂ ಆಗಲಿ. ದಿವ್ಯದ ತಿಷ್ಯ-ತಾರೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡದಂತೆ, ನೀವು ಚಲನೆಗೆ ತಂದ ಸಹಸ್ರಿಣ (ಸಾವಿರಪಟ್ಟು) ಪೂರ್ಣತೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿ.
Mantra 14
यूयं रयिं मरुतः स्पार्हवीरं यूयमृषिमवथ सामविप्रम् । यूयमर्वन्तं भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं श्रुष्टिमन्तम् ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ನೀವು ಸ್ಪಾರ್ಹವೀರಂ (ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ) ರಯಿಂ ನೀಡುತ್ತೀರಿ; ಸಾಮವಿಪ್ರಂ (ಸಾಮಗಾನದ ಪ್ರೇರಣೆಯುಳ್ಳ) ಋಷಿಯನ್ನು ನೀವು ಕಾಪಾಡುತ್ತೀರಿ. ಭರತಾಯ ನಿಮಗೆ ಅರ್ವಂತಂ (ವೇಗದ ಅಶ್ವ) ಮತ್ತು ವಾಜಂ (ವಿಜಯಬಲ) ಒದಗಿಸುತ್ತೀರಿ; ಶ್ರುಷ್ಟಿಮಂತಂ (ಆಜ್ಞಾಕಾರಿ ಶ್ರವಣವಂತ) ರಾಜಾನಂ ನೀವು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 15
तद्वो यामि द्रविणं सद्यऊतयो येना स्वर्ण ततनाम नॄँरभि । इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ॥
ಹೇ ಸದ್ಯಊತಯಃ ಮರುತರೆ (ತಕ್ಷಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರೇ), ನಿಮ್ಮಿಂದ ಆ ದ್ರವಿಣಂ (ಧನ/ನಿಧಿ) ನಾನು ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಣ (ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶ)ದಂತೆ ನಾವು ನೃಣ್ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳ) ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸೋಣ. ಹೇ ಮರುತರೆ, ಈ ನನ್ನ ಹರ್ಯತಾ ವಚಃ (ಆನಂದದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ತುತಿ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಇದರ ಬಲದಿಂದ ನಾವು ತರಸಾ (ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ) ಹಿಮಾಃ ಶತಂ (ನೂರು ಹಿಮಕಾಲ/ವರ್ಷ)ಗಳ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದಾಟೋಣ.
They are a host of storm-deities—youthful, radiant, and loud with thunder—often described as Rudra’s sons and powerful allies of Indra.
The hymn praises the Maruts’ overwhelming energy (wind, lightning, thunder) and asks them to protect the worshipper, scatter hostile forces, and support victory and right order (ṛta).
To show that their power and movement are vast, far-ranging, and unstoppable—extending across the world like the Sun’s long path through the sky.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.