Sukta 29
Sukta 5.29
Indra (with Maruts in attendance; Aryaman mentioned as principle of order)
अयं सूक्तः इन्द्रं स्तौति—सः मरुतां स्थिरः सर्वज्ञो नेता, जगतः ऋत-व्यवस्थापकः। सर्पम् अहिं, निरोधस्य आदर्शं, निर्णायकया जयया हत्वा सः ऋतं पुनः स्थापयति। ‘त्रय’ इति प्रतिमानं पुनःपुनः प्रयुज्यते—अर्यम्णो विधिः, दीप्तयः लोकाः, सरितोऽपो वा—येन इन्द्रस्य विजयः विश्व-व्यवस्थायाः पुनःस्थापनं, जीवनदायिनाम् अपां प्रकाशस्य च विमोचनं च इति निरूप्यते। अन्ते द्रष्टा इन्द्राय नवनिर्मितं ब्रह्म (स्तोत्र-शिल्पं) समर्पयति; प्रार्थनां सुसंस्कृत-वस्त्रवत् सुसंहित-रथवत् च उपमायते।
Mantras
Mantra 1
त्र्यर्यमा मनुषो देवताता त्री रोचना दिव्या धारयन्त । अर्चन्ति त्वा मरुतः पूतदक्षास्त्वमेषामृषिरिन्द्रासि धीरः ॥
त्रिरार्यमा मनुषो देवतातातः; त्री रोचना दिव्या देवाः धारयन्ति। अर्चन्ति त्वा मरुतः पूतदक्षाः; त्वमेवेषामृषिरिन्द्र, धीरः।
Mantra 2
अनु यदीं मरुतो मन्दसानमार्चन्निन्द्रं पपिवांसं सुतस्य । आदत्त वज्रमभि यदहिं हन्नपो यह्वीरसृजत्सर्तवा उ ॥
यदा मरुतो मन्दसानाः सुतस्य सोमस्य पपिवांसम् इन्द्रम् अनु आर्चन्, तदा स वज्रम् आदत्त। यदा च स अहिं हत्वा, यह्वीः आपः सर्तवे असृजत्।
Mantra 3
उत ब्रह्माणो मरुतो मे अस्येन्द्रः सोमस्य सुषुतस्य पेयाः । तद्धि हव्यं मनुषे गा अविन्ददहन्नहिं पपिवाँ इन्द्रो अस्य ॥
उत ब्रह्माणो मरुतो मे अस्य कर्मणि सह सन्ति; इन्द्रः सुषुतस्य सोमस्य पेयाः। तद्धि हव्यं—मनुषे गाः अविन्दत्; पपिवान् इन्द्रोऽस्य अहिं हन्।
Mantra 4
आद्रोदसी वितरं वि ष्कभायत्संविव्यानश्चिद्भियसे मृगं कः । जिगर्तिमिन्द्रो अपजर्गुराणः प्रति श्वसन्तमव दानवं हन् ॥
स आद् रोदसी वितरं वि ष्कभायत्; संविव्यानोऽपि भयसे मृगं इव अकः। अपजर्गुराणो जिगर्तिम् इन्द्रः, श्वसन्तं दानवं प्रति हत्वा, तमसः प्रहारं प्रत्यवर्तयत्।
Mantra 5
अध क्रत्वा मघवन्तुभ्यं देवा अनु विश्वे अददुः सोमपेयम् । यत्सूर्यस्य हरितः पतन्तीः पुरः सतीरुपरा एतशे कः ॥
अथ, हे मघवन्, तव क्रत्वा बलिना च सर्वे देवाः अनु विश्वे संमताः सन्तः सोमपेयम् अददुः। यदा सूर्यस्य हरितः अश्वाः पुरः पतन्ति उपरि च—तस्य द्रुतस्य ज्योतिषो गतिं कः अनुयातुं शक्नोति?
Mantra 6
नव यदस्य नवतिं च भोगान्त्साकं वज्रेण मघवा विवृश्चत् । अर्चन्तीन्द्रं मरुतः सधस्थे त्रैष्टुभेन वचसा बाधत द्याम् ॥
यदा मघवा दानवान् वज्रेण साकं शत्रोः नव-नवतिं भोगान् विवृश्चत्, तदा मरुतः सधस्थे अर्चन्तः इन्द्रम् अगायत। त्रैष्टुभेन वचसा द्याम् अभिनदन्—उच्चतरस्य ज्योतिषः मार्गं कृत्वा।
Mantra 7
सखा सख्ये अपचत्तूयमग्निरस्य क्रत्वा महिषा त्री शतानि । त्री साकमिन्द्रो मनुषः सरांसि सुतं पिबद्वृत्रहत्याय सोमम् ॥
सखा सख्ये इव, तूयम् अग्निः अस्य क्रत्वा महिषा इव त्री शतानि पचत् (सज्जीकृतवान्)। तथा इन्द्रः मनुष्येण साकं त्री सरांसि अजैषीत; सुतं सोमं पिबन् सः वृत्रहत्याय प्रावर्तत—आपां मोक्षाय।
Mantra 8
त्री यच्छता महिषाणामघो मास्त्री सरांसि मघवा सोम्यापाः । कारं न विश्वे अह्वन्त देवा भरमिन्द्राय यदहिं जघान ॥
त्रीणि यच्छतानि महिषाणाम्, त्रीणि सरांसि, सोम्याः आपः—एतानि मघवा जिगाय। ततः सर्वे देवाः कारमिवाह्वयन्—यदिन्द्रोऽहिं जघान तदा इन्द्राय भरः, जयघोषः; विश्वशक्तयः प्रकाशस्यावरोधविजयं समन्ववदन्।
Mantra 9
उशना यत्सहस्यैरयातं गृहमिन्द्र जूजुवानेभिरश्वैः । वन्वानो अत्र सरथं ययाथ कुत्सेन देवैरवनोर्ह शुष्णम् ॥
हे इन्द्र, उशना यत् सहस्र्यै रयाऽऽयातं गृहम्, जूजुवानेभिरश्वैः सह—तदा त्वं वन्भानोऽत्र सरथं ययाथ। कुत्सेन देवैश्च सह त्वं शुष्णमवनोः—शोषयितारं बलम् अभ्यजयः।
Mantra 10
प्रान्यच्चक्रमवृहः सूर्यस्य कुत्सायान्यद्वरिवो यातवेऽकः । अनासो दस्यूँरमृणो वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचः ॥
त्वं सूर्यस्यैकं चक्रम् अवृहः, कुत्साय चान्यद् वरिवो यातवेऽकः। अनासो दस्यून् वधेनामृणोः; मृध्रवाचो दुर्योणे न्यारुणक्—यथा प्रकाशस्य सत्पन्थाः प्रवर्तेत।
Mantra 11
स्तोमासस्त्वा गौरिवीतेरवर्धन्नरन्धयो वैदथिनाय पिप्रुम् । आ त्वामृजिश्वा सख्याय चक्रे पचन्पक्तीरपिबः सोममस्य ॥
गौरिवीतेर्यज्ञे स्तोमास्त्वामवर्धयन्; वैदथिनाय पिप्रुं त्वमरण्धयः। ऋजिश्वा त्वां सख्याय चकार; पक्तीः पचन् अस्य सोममपिबः—सखा वीरश्च भूत्वा कर्म समग्रहीः।
Mantra 12
नवग्वासः सुतसोमास इन्द्रं दशग्वासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । गव्यं चिदूर्वमपिधानवन्तं तं चिन्नरः शशमाना अप व्रन् ॥
नवग्वासः सुतसोमास इन्द्रमभ्यर्चन्ति; दशग्वासोऽर्कैः स्तुवन्ति। गव्यं चिदूर्वमपिधानवन्तं तं चिन्नराः शशमानाः अपाव्रन्—निहितं ज्योतिरावरणाद्विमोचयितुम्।
Mantra 13
कथो नु ते परि चराणि विद्वान्वीर्या मघवन्या चकर्थ । या चो नु नव्या कृणवः शविष्ठ प्रेदु ता ते विदथेषु ब्रवाम ॥
कथं नु ते परिचराणि विद्वान् वीर्याणि मघवन् यानि चकार्थ? या च नु नव्या: कृणवः शविष्ठ, ता एव ते शक्तीर्वयं विदथेषु प्रब्रूमः।
Mantra 14
एता विश्वा चकृवाँ इन्द्र भूर्यपरीतो जनुषा वीर्येण । या चिन्नु वज्रिन्कृणवो दधृष्वान्न ते वर्ता तविष्या अस्ति तस्याः ॥
हे इन्द्र, एतानि विश्वानि त्वं चकृवाँसि—भूरि, अपरितः—जनुषैव वीर्येण च। या चिन्नु त्वं वज्रिन् दधृष्वान् तविष्या करोṣi, तस्याḥ तव शक्तेः न ते वर्ता, न सीमा अस्ति।
Mantra 15
इन्द्र ब्रह्म क्रियमाणा जुषस्व या ते शविष्ठ नव्या अकर्म । वस्त्रेव भद्रा सुकृता वसूयू रथं न धीरः स्वपा अतक्षम् ॥
इन्द्र, क्रियमाणं ब्रह्म जुषस्व; हे शविष्ठ, या ते नव्या अकर्म ताः जुषस्व। वस्त्रं इव भद्रं सुकृतं वसूयु, रथं न धीराः स्वपाः अतक्षन्।
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the great victor who breaks obstruction (Ahi) and releases waters and light, with the Maruts singing alongside him. It also links this victory to cosmic and social order through Aryaman.
The “three” points to a structured cosmos—three luminous realms and a threefold sense of ordinance/order (Aryaman). It frames Indra’s victory as restoring a stable, well-arranged world.
It means the poet’s hymn itself is a carefully made sacred work. Like a well-made garment or chariot, the prayer is presented as a ritual vehicle meant to carry blessings and strength from Indra.
Ask anything about Sukta 29 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.