Rig Veda 1.148.1: Mandala 1, Sukta 148, Mantra 1
Sukta 1.148
Devata: Agni (with Mātariśvan as associated figure)
Samhita Patha (Devanagari)
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥
Transliteration
mathīd yád īṃ viṣṭó mātariśvā hótāraṃ viśvā́psuṃ viśvádevyam | ní yaṃ dadhúr manuṣyā́su víkṣu svàrṇa citráṃ vápuṣe vibhāvám ||
Translation
यदा मातरिश्वा मथित्वा तम् अविष्टः, होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम्, तदा मनुष्येषु विक्षु नि दधुः—स्वर्णं चित्रं वपुषे विभावम्, दीप्तलोकस्य विस्तीर्णप्रभामयम्।
Word by Word
मथीत्churned / kindled by churning
मथीत्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु)
यत्when / that
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्him / it
ईम्:
Karma (of मथीत्)
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
विष्टःentered / settled (in)
विष्टः:
Kartā (with मातरिश्वा)
TypeParticiple/Adjective
Rootविश् (धातु) → विष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
मातरिश्वाMātariśvan (the bringer of fire)
मातरिश्वा:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootमातरिश्वन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)
होतारम्the Hotar (priest)
होतारम्:
Karma (of मथीत्)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
विश्वाप्सुम्present in all waters / pervading all waters
विश्वाप्सुम्:
Karma (qualifier of होतारम्)
TypeAdjective
Rootविश्व + अप्सु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)
विश्वदेव्यम्belonging to all the gods / all-divine
विश्वदेव्यम्:
Karma (qualifier of होतारम्)
TypeAdjective
Rootविश्व + देव्य (प्रातिपदिक; समास)
निdown / into
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
यम्whom
यम्:
Karma (of दधुः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधुःthey placed / established
दधुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
मनुष्याःmen / mortals
मनुष्याः:
Kartā (of दधुः)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
आसुin these
आसु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विक्षुamong the clans / in the settlements
विक्षु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक; ‘settlement, clan’)
स्वर्णम्golden / of gold
स्वर्णम्:
Karma (apposition/attribute to यम्)
TypeAdjective/Noun
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
Karma (attribute to यम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
वपुषेfor (his) form / for beauty
वपुषे:
Sampradāna (dative: ‘for/as to form’)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
विभावम्shining forth, radiant
विभावम्:
Karma (attribute to यम्)
TypeAdjective
Rootवि + भा (धातु) → विभाव (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.