Adhyaya 170: The Birth of Gokarṇa and the Fruits of Śiva Worship (including the Śukodara Parrot Episode and Hospitality Ethics)

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ मथुरायां पुरा वृत्तं गोकर्णस्य महात्मनः ॥ वसुकर्णः पिता तस्य वैश्यो धनसमृद्धिमान्

Śrī Varāha rzekł: Ponownie opowiem o czymś innym; wysłuchaj, o Vasundharo. Dawno temu w Mathurze wydarzyła się opowieść dotycząca wielkodusznego Gokarṇy. Jego ojcem był Vasukarṇa, Vaiśya obfitujący w bogactwo.

Verse 2

तस्य भार्या सुशीला तु नाम्ना गुणसमन्विता ॥ भर्त्तुः प्रियकरी साध्वी न प्रसूता वयोऽधिका

Jego żona, imieniem Suśīlā, była obdarzona cnotami, miła swemu mężowi i prawego postępowania; jednak nie wydała na świat dziecka i była w podeszłym wieku.

Verse 3

विललाप च सुश्रोणि चैकान्ते दीनमानसा ॥ सरस्वतीसङ्गमेऽथ स्त्रियो दृष्ट्वा प्रजावतिः

A piękna biodrami kobieta lamentowała w samotności, z umysłem pogrążonym w smutku. Wtedy, przy złączeniu rzeki Sarasvatī, widząc kobiety które miały dzieci

Verse 4

वृक्षमूले तु तत्रैव मुनिरेकोऽपि समास्थितः ॥ तस्याः विलपितं श्रुत्वा शनैः सकरुणं हृदि

Tam, u korzenia drzewa, siedział samotny mędrzec. Usłyszawszy jej lament, jego serce stopniowo napełniło się współczuciem.

Verse 5

इति तस्य वचः श्रुत्वा सा स्त्री ऋषिमथाब्रवीत् ॥ सापत्यास्तु स्त्रियो दृष्ट्वा क्रीडन्त्यो बालकैः सह

Usłyszawszy jego słowa, kobieta wtedy przemówiła do mędrca. Widząc kobiety z dziećmi bawiące się razem ze swymi maluchami

Verse 6

मम तन्नास्ति हि मुने दुर्भगायाः प्रजासुखम् ॥ उवाच मुनिशार्दूलस्तां स्त्रियं पुत्रगर्द्धिनीम्

Dla mnie, o mędrzcze, to szczęście posiadania dzieci nie istnieje, nieszczęsnej jak jestem. Wtedy tygrys wśród mędrców przemówił do tej kobiety pragnącej syna.

Verse 7

देवतायाः प्रसादेन तव पुत्रो भविष्यति ॥ शिवस्यायतनं पुण्यं गोकर्णेति च विश्रुतम्

Z łaski bóstwa będziesz miała syna. Istnieje święta świątynia Śiwy, słynna jako Gokarṇa.

Verse 8

जातहार्दः प्रियं चेष्टं शनैः स्त्रियमथाब्रवीत् ॥ का त्वं कस्यासि सुभगे किमर्थं रोदिषि स्वयम्

Z czułością powstałą w sercu i działając łaskawie, łagodnie przemówił do kobiety: Kim jesteś, szczęśliwa? Czyją jesteś? Z jakiego powodu płaczesz sama?

Verse 9

तमाराध्य देवेशं पत्या सह यशस्विनी ॥ स्नानदीपोपहारेण स्तोत्रैर्नानाविधैर्जपैः ॥

Po przebłaganiu Pana bogów, ta sławna kobieta wraz z mężem czciła Go poprzez rytualną kąpiel, ofiarowanie lamp i innych darów, oraz przez hymny i różnorodne recytacje (dżapa).

Verse 10

स तद्वचनमाकर्ण्य प्रीतियुक्तं सुसंयुतम् ॥ जगादोच्चैः प्रियां देवि भद्रं जातो मनोरथः ॥

Usłyszawszy te słowa, dobrze ułożone i pełne życzliwości, przemówił głośno do ukochanej: O pani, pomyślność! Pożądany cel został osiągnięty.

Verse 11

ममाप्येतन्मतं देवि यदुक्तमृषिणा ततः ॥ इति प्रियां समाभाष्य प्रियया च तथाऽकरोत् ॥

To również jest moim zdaniem, o pani, tak jak rzekł mędrzec. Tak zwróciwszy się do ukochanej, działał odpowiednio wraz z nią.

Verse 12

सरस्वत्याः संगमे तौ स्नात्वा गोकर्णमर्चतुः ॥ पुष्पदीपोपहारं तु चक्राते तौ दिने दिने ॥

Po kąpieli w miejscu połączenia z Saraswati, oboje oddawali cześć w Gokarnie; i dzień po dniu składali ofiary z kwiatów i lamp.

Verse 13

एवं तयोर् दशाब्दानि गतानि सुतहेतवे ॥ ततः प्रसन्नो भगवान् उमापति रुवाच ह ॥

Tak dla syna minęło dla nich dziesięć lat; wtedy Błogosławiony Pan, Umapati, będąc zadowolonym, przemówił.

Verse 14

भविष्यति युवां पुत्रो रूपवान् गुणसंयुतः ॥ सस्यसन्ततिवद्दृश्यः सन्तानो यस्य वै बहु ॥

Będziecie mieli syna, przystojnego i obdarzonego cnotami; i jego ród będzie obfity, jak następstwo plonów.

Verse 15

देवतानां प्रसादेन तदुक्तस्य भविष्यति ॥ इत्युक्तौ तौ तु देवेन स्नानं कृत्वा सरस्वतीम् ॥

Z łaski bóstw to, co zostało powiedziane, się spełni. Tak przemówieni przez boga, oboje następnie dokonali kąpieli w Saraswati.

Verse 16

प्रभाते देवदेवाय ददौ द्रव्यमनन्तकम् ॥ ब्राह्मणेभ्यो ददौ भोज्यं वस्त्राय बहुदक्षिणम् ॥

O świcie złożył obfite dary Bogu bogów; i dał pożywienie braminom, wraz z odzieniem i hojnymi honorariami (dakszina).

Verse 17

ततस्तस्यां सुशीलायां गर्भाधानमविन्दत ॥ ततः प्रववृधे गर्भः शुक्लपक्षे यथा शशी ॥ सुषुवे दशमे मासि पुत्रं बालं शशिप्रभम् ॥

Wtedy w tej cnotliwej kobiecie nastąpiło poczęcie. Następnie embrion rósł jak księżyc w jasnej połowie miesiąca, a w dziesiątym miesiącu urodziła chłopca, promiennego jak księżyc.

Verse 18

गोसहस्रं तदा दत्त्वा ससुवर्णं सवस्त्रकम् ॥ बहुशः सर्ववर्णेभ्यः पुत्रजन्ममहोत्सवे ॥

Wtedy, podczas wielkiego święta narodzin syna, dał tysiąc krów wraz ze złotem i odzieniem, i wielokrotnie rozdawał dary ludziom wszystkich klas społecznych.

Verse 19

एवमन्नप्राशनं च चूडोपनयनं तथा ॥ अतःपरं च गोदानं वैवाहिकमनुत्तमम् ॥

W ten sposób zostały wykonane obrządek pierwszego karmienia (annaprāśana), tonsura i inicjacja (cūḍā i upanayana); następnie podjęto dar krowy (godāna) oraz nieskończony obrządek małżeński (vaivāhika).

Verse 20

दानं तु ददतस्तस्य देवतां पूजयिष्यतः ॥ कृतानि बहुमुख्यानि मङ्गलानि यथाविधि ॥

Dla niego, podczas dawania darów i zamierzania oddawania czci bóstwu, wiele głównych pomyślnych obrzędów zostało wykonanych w przepisany sposób.

Verse 21

ततः प्रविष्टे तारुण्ये त्वप्रजं वीक्ष्य पुत्रकम् ॥ पुनर्विवाहयामास भार्याणां च चतुष्टयम् ॥

Wtedy, gdy osiągnięto młodość, widząc jego syna bez potomstwa, on ponownie zaaranżował małżeństwa, dodając zbiór czterech żon.

Verse 22

वयोरूपगुणोपेतास्तस्य भार्याः सुलोचनाः ॥ अप्रजा एव ताः सर्वा नाभवत्पुत्रिणी क्वचित् ॥

Jego żony, o pięknych oczach, były obdarzone odpowiednim wiekiem, urodą i cnotami; jednak wszystkie one pozostały bez potomstwa i żadna nigdy nie została matką dzieci.

Verse 23

प्रपामालाश्च नित्यन्नं भोजनं वर्त्तनानि च ॥ अनित्यतां ततो मत्वा चञ्चला स्थिरजीवितम् ॥

I zapewnił girlandy dla publicznych ujęć wody, codzienne jedzenie, posiłki i zapasy; wtedy, rozumiejąc nietrwałość, że życie jest chwiejne i nie jest prawdziwie trwałe, działał odpowiednio.

Verse 24

विनियोगः कृतस्तेन सर्वदा सर्वकर्मसु ॥ गोकर्णस्य समीपे तु पश्चिमे चक्रपाणिनः ॥

Przez niego zostało ustanowione stałe zaopatrzenie we wszystkich czasach dla każdego przedsięwzięcia, w pobliżu Gokarṇa, na zachód od Cakrapāṇi.

Verse 25

प्रासादं कारयामास पञ्चायतनकं हरेः ॥ आरामस्तत्र विस्तीर्णः पुष्पजात्यस्तथैव च ॥

Sprawił, że została zbudowana świątynia-pałac Hariego, ułożona jako pañcāyatana; i tam również ustanowił obszerny ogród z wieloma rodzajami kwiatów.

Verse 26

तेनैव धर्म आरब्धः प्रजार्थो देवसेवनम् ॥ वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च ॥

Przez niego została podjęta dhama właśnie w ten sposób, służba bóstwu dla dobra ludzi: studnie schodkowe, studnie, stawy oraz świątynie bóstw.

Verse 27

आम्रजम्बीरनारङ्गं बीजपूरः सदाडिमः ॥ प्राकारं कारयामास परिखामण्डलीयकम् ॥

Sprawił nasadzenia mango, cytronu, pomarańczy, bījapūra i granatu; i kazał również zbudować mur okalający z otaczającą fosą.

Verse 28

स्नानं पूजादिकं तद्वन्मार्जनं दीपकर्म च ॥ कुर्वन्ति देवतागारे ताः सर्वाः शुभलोचनाः ॥

Obrzędy kąpieli, kześć i tym podobne, podobnie oczyszczanie, oraz zapalanie i pielęgnowanie lamp, to wszystko wykonywały pobożne kobiety o pomyślnych oczach w domu bóstwa, w świątyni.

Verse 29

पतिव्रता महाभागाश्चतुरो भगिनीर्यथा ॥ नित्यकालं पतेर्वाक्ये स्थिताः कुर्वन्त्यहर्निशम्

Jak cztery siostry o wielkim szczęściu, oddane swemu mężowi, trwały one zawsze przy słowie męża, działając dniem i nocą.

Verse 30

मालाकारस्तथा नित्यं विटपांश्च प्रसिंचति ॥ पालयामास विधिवद्विधिदृष्टेन कर्मणा

I ogrodnik również regularnie podlewał gałęzie i utrzymywał je należycie, poprzez pracę wykonywaną zgodnie z przepisaną regułą.

Verse 31

जाताः सुपुष्पवन्तश्च द्रुमाः फलसमन्विताः ॥ नित्यकालं त्वरयन्तः फलानां सुमहोत्सवम्

Drzewa stały się bogato kwitnące i obdarzone owocami, jakby nieustannie przyspieszając wielki festiwal owocowania.

Verse 32

दीयते भुज्यते सर्वैर्यथा शक्रस्तथा सदा ॥ एवं तु वसतस्तस्य मथुरायां स्थितस्य च

Było to rozdawane i spożywane przez wszystkich, zawsze, jak w przypadku Śakry (Indry). Tak więc, gdy on tam przebywał, osiedliwszy się w Mathurze…

Verse 33

धनस्य संक्षयो जातः प्रत्यहं ददतः सतः ॥ शेषमात्रे धने तस्य चिन्ताभून्महती तदा

Ponieważ dawał każdego dnia, nastąpiło wyczerpanie jego bogactwa; a gdy pozostała jedynie reszta majątku, powstało w nim wtedy wielkie zmartwienie.

Verse 34

मातापित्रोः कुटुम्बस्य भरणीयस्य भोजनम् ॥ कथं ब्रूहि करिष्यामि महाकष्टं तु सोऽब्रवीत्

„Pożywienie dla mojej matki i ojca, oraz dla rodziny, którą mam utrzymać, jak, powiedz mi, mam się tym zająć?” Tak przemówił w wielkim utrapieniu.

Verse 35

इति निश्चित्य मनसा वणिग्भावं हृदि स्थिरम् ॥ कृत्वा सार्थमुपामन्त्र्य निर्गतः पूर्वमण्डलम्

Tak postanowiwszy w swoim umyśle i utwierdziwszy w sercu stałą intencję zostania kupcem, zebrał karawanę, pożegnał się i wyruszył w stronę wschodniego regionu.

Verse 36

तत्र क्रीत्वा सुपण्यानि उत्तरापथगानि च ॥ यातायातं ततः कृत्वा लाभालाभविचक्षणः

Tam nabył cenne towary, w tym te związane z północnym szlakiem handlowym; następnie odbywał podróże w obie strony, rozróżniając zysk i stratę.

Verse 37

मणिरत्नं ह्यश्वरत्नं पट्टरत्नं समर्थकम् ॥ गृहीत्वा तु समागच्छन्मथुरायां गृहं प्रति

Biorąc klejnoty i cenne kamienie, wspaniałe konie i wartościowe tkaniny, powrócił, przybywając z powrotem do swego domu w Mathurze.

Verse 38

एकदा सार्थसम्भारो विश्रान्तुमुपचक्रमे ॥ सानौ पर्वतसामीप्ये प्रभूतयवसोदके

Pewnego razu zapasy karawany zaczęły odpoczywać, blisko zbocza góry, w pobliżu góry, gdzie było obfite pożywienie i woda.

Verse 39

नद्यास्तीरे सुप्रदेशे आवासांश्च प्रचक्रिरे ॥ निवेश्य भाण्डं तत्रैव अश्वानां यवसादिकम् ॥

Na brzegu rzeki, w pięknej i pomyślnej krainie, urządzili swoje noclegi; a umieściwszy tam swój bagaż, przygotowali również paszę i tym podobne rzeczy dla koni.

Verse 40

समादिश्येतिकृत्यं च भृत्यैः कतिपयैर्वृतः ॥ समारुरोह तं शैलं बहुकन्दरशोभितम् ॥

Pouczywszy swoich sług o koniecznych zadaniach i będąc w towarzystwie kilku służących, wspiął się na tę górę, przyozdobioną licznymi jaskiniami.

Verse 41

क्रीडार्थं विहरंस्तत्र सोऽपश्यत् स्थानमुत्तमम् ॥ प्रसन्नसलिलोपेतं नारङ्गैस्तु विभूषितम् ॥

Wędrując tam dla rekreacji, ujrzał doskonałe miejsce, obdarzone czystą, spokojną wodą i przyozdobione drzewami pomarańczowymi.

Verse 42

फलवन्तश्च वृक्षाश्च पुष्पाणि सुरभीणि च ॥ पाषाणसन्धौ तत्रस्थैर्मालाकारैस्तु रोपितम् ॥

Były tam drzewa owocowe i wonne kwiaty; a w szczelinach między kamieniami było to zasadzone przez twórców girland, którzy tam przebywali.

Verse 43

तत्रारुह्य दरीद्वारं यावद्दृष्टिर्निपात्यते ॥ तावदभ्यागतादीनि स्वागतादि शृणोति च ॥

Wspiąwszy się tam do wejścia wąwozu, tak daleko, jak sięgał jego wzrok, usłyszał słowa takie jak "gość przybył" i "witaj" oraz tym podobne.

Verse 44

श्रुत्वापि शब्दप्रभवं किमेतदिति निश्चयम् ॥ करिष्यंस्तत्र चैका‌न्ते दृष्टः पञ्जरगः शुकः ॥

Choć usłyszał źródło dźwięku, postanowił: "Co to jest?"; i badając tam w ustronnym miejscu, ujrzał papugę trzymaną w klatce.

Verse 45

तेनोक्तं भो इहागच्छ आतिथ्यं करवाणि ते ॥ पाद्यं गृहाण भोः पान्थ आसनं ते इदं शुभम् ॥

Papuga rzekła: "Panie, przyjdź tutaj, okażę ci gościnę. Przyjmij tę wodę do obmycia stóp, o wędrowcze, i to pomyślne miejsce dla ciebie."

Verse 46

आगत्य पितरौ मह्यं विशेषं तौ करिष्यतः ॥ अतिथेरागतस्येह पूजाया विमुखो भवेत् ॥

Jeśli przyjmę gościa, moi dwaj przodkowie, przybywszy do mnie, obdarzą szczególnym błogosławieństwem; lecz ten, kto odwraca się od czczenia gościa, który tu przybył, popełni błąd.

Verse 47

गृहस्थस्तस्य पितरो वसन्ति नरके ध्रुवम् ॥ पूजिते पूजिताः स्वर्गे मोदन्ते कालमक्षयम् ॥

Dla tego gospodarza jego przodkowie przebywają w piekle na pewno, jeśli gość nie jest czczony; lecz gdy gość jest czczony, oni są czczeni w niebie i radują się przez niezniszczalny czas.

Verse 48

अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रव्रजते यदि ॥ आत्मनो दुष्कृतं तस्मै दत्त्वा तत्सुकृतं हरेत् ॥

Jeśli gość odchodzi z czyjegoś domu z zawiedzioną nadzieją, wtedy ten gospodarz, przekazawszy własne przewinienie temu gościowi, zabiera jego zasługę.

Verse 49

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यो वै गृहमेधिना ।। काले प्राप्तस्त्वकाले वा यथा विष्णुस्तथैव सः

Dlatego też z całym oddaniem gospodarz powinien czcić gościa, czy to przybywa we właściwym czasie, czy też w czasie niewłaściwym, albowiem należy go uważać za samego Wisznu.

Verse 50

एवंविधाः शुभा वाचो वैश्यो धर्मोपदेशकात् ।। श्रुत्वा शुकात्स सर्वस्मै गोकर्णो मुदितोऽब्रवीत्

Usłyszawszy tak pomyślne słowa od Szuki, waisja Gokarna, radując się w sercu, przemówił wtedy do wszystkich obecnych.

Verse 51

ऋषिः कस्त्वं पुराणज्ञः किं वा देवोऽथ गुह्यकः ।। तव प्रसन्नरूपस्य यस्येयं वागमानुषी

Kim jesteś? Czy jesteś Riszi, znawcą Puran, czy też bogiem, a może Guhjaką? Albowiem twoja postać jest pogodna, a mowa twoja zdaje się przekraczać ludzkie pojmowanie.

Verse 52

कस्त्वं कथय मे सत्यं उत्साहश्चातिथिप्रियः ।। धन्यः स मानुषो यस्य नित्यं सन्निहितो भवान्

Kim jesteś? Powiedz mi prawdę. Jesteś pełen energii i miłujesz czcić gości. Błogosławiony jest ten człowiek, w którego obecności zawsze przebywasz.

Verse 53

इत्युक्तः स शुकः सर्वं शशंसात्मपुराकृतम् ।। शृणु रौद्रं यथा पूर्वे मया कृतमबुद्धिना

Tak zapytany, Szuka opowiedział wszystko, co niegdyś uczynił. Słuchaj o tym strasznym i okrutnym czynie, który niegdyś popełniłem z braku rozwagi.

Verse 54

शुकस्य विप्रियं यादृङ् महर्षेस्तु तपस्यतः ।। सुमेरोरुत्तरे पार्श्वे महर्षिगणसेविते

Jak Szuka dopuścił się wykroczenia, czyniąc to, co nie miłe wielkiemu Riszi oddanemu ascezie, na północnym stoku Góry Sumeru, miejsca odwiedzanego przez rzesze mędrców.

Verse 55

ऋषयस्तत्र चाजग्मुरसितो देवलस्तदा ।। मार्कण्डेयो भरद्वाजो यवक्रीतस्ततो भृगुः

Wtedy przybyli tam mędrcy: Asita i w owym czasie Devala; Markandeja, Bharadwadźa, Jawakrita, a następnie Bhrigu.

Verse 56

अङ्गिरास्तैत्तिरी रैभ्यः काण्वो मेधातिथिः कृतः ।। तन्तुः सुतन्तुरादित्यो वसुमानेकतो द्वितः

Angiras, Taittiri, Raibhja, Kanwa, Medhatithi, Krita; Tantu, Sutantu, Aditja, Wasuman, Ekata oraz Dwita.

Verse 57

वामदेवश्चाश्वशिरास्त्रिशीर्षो गौतमोदरः ।। अन्ये च सिद्धा देवाश्च पन्नगा गुह्यकास्तथा

Wamadewa, Aśwaśiras, Triśirśa, Gautamodara oraz inni również: Siddhowie, Dewowie, Pannagowie i podobnie Guhjakowie.

Verse 58

शुकं सम्मुखयामासुः पप्रच्छुर्द्धर्मसंहिताम् ।। अहं तु वामदेवस्य शिष्यो नाम्ना शुकोदरः

Przywiedli oni Szukę przed oblicze i pytali go o traktat o dharmie. Ja jednak jestem uczniem Wamadewy, o imieniu Szukodara.

Verse 59

भ्रष्टः श्रद्धान्वितो बाल्यात्सुनीत्यामग्रतश्चरन् ॥ ऊहापोहकरं प्रश्नं वारंवारं च पृष्टवान् ॥

Choć błądzący, jednak obdarzony wiarą od dzieciństwa i kroczący przed moimi starszymi w właściwym postępowaniu, wielokrotnie zadawałem pytanie, które wywoływało spór i przeciwspór.

Verse 60

अन्यायवादिनं मां च गुरुर्नित्यं निषेधति ॥ गुरूणामग्रतो वाक्यं कथायां वदतां सह ॥

Mój nauczyciel nieustannie powstrzymywał mnie, jako skłonnego do niewłaściwego argumentowania, przed wypowiadaniem słów w obecności starszych, gdy byli oni zajęci dyskursem.

Verse 61

पूर्वपक्षाश्च सिद्धान्ताः परस्परजिगीषवः ॥ अन्तरे चान्तराक्षेपं पुनर्नैवमवोचथाः ॥

Przeciwna pozycja i ustalony wniosek, każda dążąca do pokonania drugiej, wciąż wtrącały przerwania pomiędzy nimi; raz po raz nie przemawiały w uporządkowany sposób.

Verse 62

एवं निषेधितश्चाहं गुरुणा मुनिसत्तमैः ॥ न कृतं यन्मया वाक्यं तेनाहं शपितस्तदा ॥

Tak więc, choć powstrzymywany przez mojego nauczyciela, najwybitniejszego wśród mędrców, nie zastosowałem się do jego instrukcji; dlatego zostałem wtedy przeklęty.

Verse 63

शुकेन कोपाच्छापो मे दत्तोऽयं जल्पको बटुः ॥ यथानामा त्वयं पक्षी शुको भवति नान्यथा ॥

W gniewie Śuka nałożył na mnie tę klątwę: 'Ty gadatliwy chłopcze, skoro twoje imię brzmi Śuka, staniesz się ptakiem, papugą, i nie inaczej.'

Verse 64

मुनयस्तं महात्मानं शुकं तत्त्वार्थवित्तमम् ॥ नान्यथा नान्यथा चोक्तं कदाचित्त्संभविष्यति ॥

Mędrcy mówili o wielkodusznym Śuce, znawcy rzeczywistości i jej znaczenia: 'Nigdy nie będzie inaczej; to co zostało powiedziane, nie zmieni się w żadnym czasie.'

Verse 65

आगामिकाले दास्यामि वरमस्मै शुकाय भो ॥ युष्माकमुपरोधेन यथारूपो विहङ्गमः ॥

W przyszłym czasie udzielę łaski temu Śuce, o czcigodni; na waszą prośbę, stanie się on ptakiem o takiej oto postaci.

Verse 66

अयं भविष्यति सदा सद्भावहितभावनः ॥ पुराणतत्त्ववेत्ता च सर्वशास्त्रार्थपारगः ॥

Będzie on zawsze pielęgnował intencje sprzyjające dobru prawych; będzie znawcą zasad Puran i tym, który zgłębił znaczenia wszystkich śastr.

Verse 67

मथुरायां मृतः पश्चाद्ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ एवं शापं वरं गृहीत्वा तस्माद्दीनो ह्यहं द्रुतम् ॥

Po śmierci w Mathurze, uda się on następnie do Brahmaloki. Przyjąwszy tak klątwę jak i łaskę, stałem się więc natychmiast przygnębiony.

Verse 68

मथुरामथुरोच्चारं कुर्वन्नित्यमतन्द्रितः ॥ नित्योद्विग्नश्च मे गात्रे हिमाद्रौ तु गुहां वसन् ॥

Nieznużony, nieustannie wypowiadałem 'Mathura, Mathura'; jednak moje ciało pozostawało wiecznie zaniepokojone, gdy mieszkałem w jaskini na górze Himalaja.

Verse 69

प्राप्तोऽहं शबरेणैव येनाहं पञ्जरे धृतः ॥ शबरस्तु सभार्यो वै क्रीडते स मया सह ॥

Zaprawdę, zostałym porwany przez Śabarę, przez którego zostałem zamknięty w klatce. Ten Śabara wraz ze swą żoną bawi się tam ze mną.

Verse 70

मुनेः प्रसादान्मे ज्ञानं न जहाति कदाचन ॥ भुज्यते ह्यवशेनैव कृतं येन यथा च यत् ॥

Z łaski mędrca wiedza nigdy mnie nie opuszcza w żadnym czasie. To bowiem, co zostało uczynione, przez kogo, w jaki sposób i cokolwiek to może być, jest doświadczane, nawet bezwolnie.

Verse 71

स्वस्थो भव महाभाग मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ इत्युक्तः स तु गोकर्णस्तदा तेन शुकेन च ॥

Bądź spokojny, szczęśliwy; nie pozwól, by twój umysł pogrążył się w smutku. Tak wtedy Gokarna został zwrócony do owego Śuki.

Verse 72

तस्य तद्वचनं हृद्यं शुकमोक्षप्रदायकम् ॥ या सा मुक्तिप्रदा रम्या मधुरा पापनाशिनी ॥

Jego słowa były miłe sercu, dające wyzwolenie Śuce, te słowa, które dają uwolnienie: rozkoszne, słodkie i niszczące występki.

Verse 73

मथुरावासिनं श्रुत्वा गोकर्णं स शुकस्तदा ॥ पुत्रं संस्थाप्य चात्मानं गोकर्णस्य यथेप्सितम् ॥

Usłyszawszy, że Gokarna jest mieszkańcem Mathury, Śuka wtedy, odpowiednio ustanowiwszy swego syna i siebie samego, postąpił zgodnie z tym, czego pragnął Gokarna.

Verse 74

एवं च वदतस्तस्य शबरी शयनोत्थिता ॥ दर्पान्निर्गत्य तु बहिर्ददर्शासनसंस्थितम् ॥

A gdy on tak mówił, Śabari powstała ze swego łoża; wtedy, wyszedłszy na zewnątrz, ujrzała gościa zasiadającego na siedzeniu na dworze.

Verse 75

भृत्यैः परिवृतं चारुदर्शनीयस्वरूपकम् ॥ निरीक्ष्य बहुशस्तत्र शुको वचनमब्रवीत् ॥

Otoczonego przez sługi, posiadającego postać piękną i godną oglądania, po wielokrotnym tam spojrzeniu, Śuka wyrzekł te słowa.

Verse 76

प्रियातिथिं च संप्राप्तं मातः पूज्यतमं शुचिम् ॥ कुरु पूजां यथार्हं च गोकर्णस्य वरातिथेः ॥

Matko, przybył miły gość, najbardziej godny czci i czysty. Wykonaj cześć i gościnę tak, jak przystoi dla Gokarny, doskonałego gościa.

Verse 77

शुकस्य वचनाद्यावत्पूजार्थमुपकल्पितम् ॥ न ददाति ततस्तत्र वनाच्छबर आगतः ॥

Choć przygotowania były uczynione dla czci i gościny na rozkaz Śuki, ona ich nie dostarczyła. Wtedy, w tym momencie, Śabara przybył tam z lasu.

Verse 78

तस्याग्रे तु पुनस्तेन शुकेनातिथिपूजनम् ॥ शंसितं स तथेत्युक्त्वा कृत्वा पूजां प्रणम्य च ॥

Wtedy znów, w jego obecności, Śuka nakazał cześć dla gościa. On, mówiąc: Niech tak będzie, wykonał uczczenie i także skłonił się w czci.

Verse 79

फलानि मांसयुक्तानि मधुनि सुरभीणि च॥ सम्पाद्य संविदं कृत्वा वद किंकरवाणि ते॥

Po otrzymaniu owoców wraz z mięsem i pachnącego miodu, oraz po zawarciu umowy, powiedz mi: jaką posługę mam dla ciebie wykonać?

Verse 80

इत्युक्तः शबरेणाथ गोकर्णो वाक्यमब्रवीत्॥ अन्यत्किंचिदथो देयं यदि किंचिद्ददासि च॥

Tak zwrócony przez Śabarę, Gokarna wtedy rzekł: Jeśli masz coś dać, to daj również coś innego.

Verse 81

शुकोऽयं पञ्जरश्चैष पुत्रार्थं मे प्रदीयताम्॥ मथुरायां गमिष्यामि कृतार्थः पितुरन्तिके॥

Ta papuga i ta klatka, niech zostaną mi darowane dla dobra syna. Udę się do Mathury, spełniwszy swój cel, do obecności mego ojca.

Verse 82

सरस्वत्याः फले चैव दत्ते दास्यामि ते शुकम्॥ शबरेणैवमुक्तस्तु गोकर्णः प्रत्यभाषत॥

A jeśli owoc Saraswati zostanie udzielony, dam ci papugę. Tak zwrócony przez Śabarę, Gokarna odpowiedział.

Verse 83

सरस्वत्याः सङ्गमे च यत्फलं लभते नरः॥ स्नानेन किं फलं तस्य यदि जानासि तद्वद॥

Przy złączeniu Saraswati, jaki skutek osiąga człowiek? Jaki jest owoc kąpieli tam? Jeśli wiesz, powiedz mi to.

Verse 84

शबर उवाच॥ शुकेनानेन मे सर्वं मथुरायाश्च यत्फलम्॥

Śabara rzekł: Dzięki tej papudze otrzymuję cały owoc, wraz z wszelką zasługą, która przynależy do Mathury.

Verse 85

यत्फलं सङ्गमस्योक्तं शृणुयाद्द्वादशीव्रतम्॥ वियोनिस्थो राक्षसो वा तिर्यग्योनिं गतस्य वा॥

Co do owocu ogłoszonego dla Saṅgamy, słuchaj: nawet ten, kto jedynie słyszy o przestrzeganiu ślubu Dwadaśi, czy to rakszasa przebywający w nienormalnym narodzeniu, czy ten, który wszedł w łono zwierzęcia, zostaje objęty jego zakresem.

Verse 86

यमुद्दिश्य व्रतं कुर्यात्स गच्छेत्परमां गतिम्॥ सङ्गमस्य फलं तस्य दृष्ट्वा गोकर्णमीश्वरम्॥

Kogokolwiek ma się na uwadze i dla którego podejmuje się ślub, on osiąga najwyższy stan. To jest owoc Saṅgamy: ujrzawszy Gokarnę, czcigodnego Pana.

Verse 87

नासौ यमपुरं याति विष्णुलोकं च गच्छति॥ एवं मया श्रुतं तस्य सङ्गमस्य महाफलम्॥

On nie udaje się do miasta Jamy; raczej idzie do świata Wisznu. Tak słyszałem o wielkim owocu tego złączenia.

Verse 88

इत्युक्ता सा च सुश्रोणी प्रणिपत्य प्रसाद्य तम्॥ भर्त्रे सा कथयामास यदुक्तं मुनिना प्रियम्॥

Tak pouczona, ta piękna niewiasta skłoniła się i starała się zjednać jego przychylność; następnie opowiedziała swemu mężowi drogie słowa wypowiedziane przez mędrca.

Verse 89

जातकर्म तथा चैव नामकर्म चकार च ॥ गोकार्णं नाम तस्यैव पिता चक्रे निरूप्य च

Wykonał obrzęd narodzin oraz obrzęd nadania imienia; a jego ojciec, po dokładnym rozważeniu, nadał mu imię 'Gokarṇa'.

Verse 90

प्रावर्तनं च कूपेषु येन सिञ्चेत्प्रवाटिकाम् ॥ पुष्पाणि च विचिन्वन्ति सर्वास्ता वरयोषितः

Istnieje urządzenie do czerpania wody ze studni, którym można nawadniać mały ogródek; a wszystkie te szlachetne kobiety zbierają kwiaty.

Verse 91

क्रीत्वा क्रेयानि वस्तूनि लाभालाभं विचार्य च ॥ उत्तरापथदेशात्तु सार्थं सबहुविस्तरम्

Kupiwszy towary odpowiednie do handlu i rozważywszy zysk oraz stratę, przybyli z krainy Uttarāpatha wraz z karawaną o wielkim rozmachu.

Verse 92

फलानीमानि स्वादूनि मधुमांसोदकानि च ॥ यथेष्टं यावतीच्छा च तावद्गृह्णन्त्विमे नराः

Oto słodkie owoce, a także miód, mięso i woda; tyle, ile jest pożądane, zgodnie z czyjąś wolą, niech ci mężczyźni wezmą tyle.

Verse 93

तपश्चचार विपुलं शुको व्याससुतो महान् ॥ श्रोतुकामाः पुराणानि सेतिहासानि नैगमाः

Śuka, wielki syn Vyāsy, praktykował obfitą ascezę; a byli tacy, którzy pragnęli słuchać Purāṇ, Itihāsów i Naigamów.

Verse 94

इत्युक्तमात्रे वचने तत्रैवाहं शुकोदरः ॥ शुकत्वं तत्क्षणात्प्राप्तः क्षमस्वेत्यूचु तेजसा

Gdy tylko te słowa zostały wypowiedziane, ja tam, Śukodara, natychmiast osiągnąłem stan papugi; a mocą ich duchowego blasku rzekli: 'Wybaczcie nam'.

Verse 95

तस्यां वसाम्यहं भद्र वाणिज्यार्थमिहागतः ॥ पुनरिच्छामहे तत्र भाण्डं गृह्य यथासुखम्

Panie, mieszkam tam; przybyłem tutaj w celu handlu. Pragniemy wrócić tam ponownie, zabierając towary, w wygodzie i spokoju.

Verse 96

इत्युक्तमात्रे वचने शबरो वाक्यमब्रवीत् ॥ अस्माकं यमुनास्नानं सङ्गमे यमुनाम्भसः

Gdy tylko te słowa zostały wypowiedziane, Śabara odpowiedział: 'Dla nas święta kąpiel jest w Yamunie, w miejscu połączenia wód Yamuny'.