Opening the text

Mathurā-parikramā-prādurbhāva
Ritual-Manual / Sacred Geography (Tīrtha-Māhātmya)
Varāha poucza Pṛthivī o właściwym czasie, ślubowaniach i trasie parikramā Mathurā, przedstawiając pielgrzymkę jako zdyscyplinowaną, etycznie uregulowaną wędrówkę przez święty krajobraz. Przepisuje obserwacje Kārttika aṣṭamī, navamī, post, brahmacaryę, maunę oraz praktyki czystości, i rozpoczyna obchód o świcie z kąpielą i ofiarami dla przodków. Rozdział wymienia następnie uporządkowaną sekwencję świątyń, kuṇḍów i sthalā, włączając wezwania do Hanumāna i Gaṇeśy o usunięcie przeszkód i powodzenie podróży. Wielokrotnie łączy darśanę, obchodzenie i kąpiel tīrthową z oczyszczaniem pāpy i wzmacnianiem dobrostanu wspólnoty, rozciągając zasługę na krewnych, a nawet na tych, którzy jedynie widzą lub słyszą o pielgrzymie. Niejawna troska Pṛthivī, jak ludzie powinni przemierzać i czcić ziemię, znajduje odpowiedź w skodyfikowanej czci dla miejsca, wody i granic, podobnej do świętej etyki troski.
Verse 1
अथ मथुरापरिक्रमप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अष्टम्यां मथुरां प्राप्य कार्त्तिकस्यासिते नरः ॥ स्नात्वा विश्रान्तितीर्थे तु पितृदेवार्चने रतः।
Teraz następuje opis objawienia się circumambulacji Mathury. Śrī Varāha rzekł: Ósmego dnia księżycowego w ciemnej połowie miesiąca Kārttika, po dotarciu do Mathury, człowiek, po kąpieli przy brodzie Viśrānti, powinien oddać się ofiarom i czci dla przodków i bóstw.
Verse 2
विश्रान्तिदर्शनं कृत्वा दीर्घविष्णुं च केशवम् ॥ प्रदक्षिणायाः सम्यग्वै फलमाप्नोति मानवः।
Po odwiedzeniu i ujrzeniu Viśrānti oraz uczczeniu Dīrgha-Viṣṇu i Keśavy, człowiek zaprawdę osiąga właściwy owoc circumambulacji.
Verse 3
उपवासरतः सम्यगल्पमेध्याशनोऽथवा ॥ दन्तकाष्ठं च सायाह्ने कृत्वा शुद्ध्यर्थमात्मनः।
Należy być właściwie oddanym postowi, albo jeść tylko lekko i czysto, a wieczorem wykonać obrzęd dantakāṣṭha (laski do zębów) dla własnego oczyszczenia.
Verse 4
ब्रह्मचर्येण तां रात्रिं कृत्वा सङ्कल्प्य मानसे ॥ धौतवस्त्रेण सुस्नातो मौनव्रतपरायणः।
Po zachowaniu tej nocy w brahmacarya (wstrzemięźliwości) i uformowaniu intencji w umyśle, należy być dobrze wykąpanym, w czystej odzieży, oddanym ślubowaniu milczenia.
Verse 5
तिलाक्षतकुशान् गृह्य पितृदेवार्थमुद्यतः ॥ दीपहस्तो वनं गत्वा श्रान्तो विश्रान्तिजागरे।
Biorąc sezam, ziarna ryżu i trawę kuśa, nastawiony na obrzędy dla przodków i bóstw, i trzymając lampę, powinien udać się do gaju; zmęczony, powinien trwać w czuwaniu zwanym Viśrānti.
Verse 6
यथानुक्रमणं तैश्च ध्रुवाद्यैऋषिभिः कृतम् ॥ एवं परम्परायातं क्रमणीयं नरोत्तमैः।
Tak jak kolejność była wykonywana przez tych mędrców poczynając od Dhruvy, tak też ten porządek, przekazany przez tradycję, powinien być naśladowany przez najlepszych z ludzi.
Verse 7
प्रदक्षिणा वर्त्तमाना भक्तिश्रद्धासमन्वितः ॥ सर्वान्कामानवाप्नोति हयमेधफलं लभेत्।
Podczas wykonywania pradakṣiṇā (circumambulacji) z nabożeństwem i zaufaniem, osiąga się wszystkie pożądane cele i otrzymuje nagrodę równoważną owocowi Aśvamedhy.
Verse 8
एवं जागरणं कृत्वा नवम्यां नियतः शुचिः ॥ ब्राह्मे मुहूर्ते संप्राप्ते ततो यात्रामुपक्रमेत् ॥
Tak więc, po czuwaniu w dniu dziewiątego tithi, zdyscyplinowany i oczyszczony, gdy nadejdzie brahma-muhurta, należy wtedy rozpocząć pielgrzymkę.
Verse 9
तथा प्रारभयेद्यात्रां यावन्नोदयते रविः ॥ प्रातः स्नानं तथा कुर्यात्तीर्थे दक्षिणकोटिके ॥
Podobnie należy wyruszyć w drogę, zanim słońce wzejdzie; a rano należy dokonać rytualnej kąpieli w tirthzie zwanej Daksinakoti.
Verse 10
विज्ञाप्य सिद्धिकर्तारं यात्रासिद्धिप्रदायकम् ॥ यस्य संस्मरणादेव सर्वे नश्यन्त्युपद्रवाः ॥
Po złożeniu pełnego szacunku błagania temu, który dokonuje siddhi - dającemu powodzenie w podróży - na którego samo wspomnienie wszystkie przeszkody znikają.
Verse 11
यथा रामस्य यात्रायां सिद्धिस्ते सुप्रतिष्ठिता ॥ तथा परिभ्रमन्तेऽद्य भवान्सिद्धिप्रदो भव ॥
Tak jak w podróży Ramy twoje powodzenie było mocno ugruntowane, tak samo dla nas, którzy dziś wędrujemy - bądź dawcą powodzenia.
Verse 12
इति विज्ञाप्य विधिवद्धनूमन्तं गणेश्वरम् ॥ दीपपुष्पोपहारैस्तु पूजयित्वा विसर्ज्जयेत् ॥
Tak złożywszy błaganie Hanumatowi - tu określanemu jako pan gana - należy oddać mu cześć zgodnie z rytuałem, używając lamp, kwiatów i ofiar, a następnie formalnie pożegnać się, kończąc obrzęd.
Verse 13
तथैव पद्मनाभं तु दीर्घविष्णुं भयापहम् ॥ विज्ञाप्य सिद्धिकर्तारं देव्यश्च तदनन्तरम् ॥
W ten sam sposób, po złożeniu błagania Padmanabhy - Dirghavisznu, usuwającego lęk - dającego dokonanie, a następnie również boginiom.
Verse 14
दृष्ट्वा वसुमतीं देवीं तथैव ह्यपराजिताम् ॥ आयुधागारसंस्थां च नृणां सर्वभयापहाम् ॥
Po ujrzeniu - oddaniu czci - bogini Vasumati, a także Aparajity; oraz tej, która przebywa w zbrojowni, usuwającej wszelkie lęki ludzi.
Verse 15
कंसवासनिकां तद्वदौग्रसेनां च चर्चिकाम् ॥ वधूटीं च तथा देवि दानवक्षयकारीणीम् ॥
Podobnie należy odwiedzić Kamsavasanike; oraz Augrasene i Carccike; a także Vadhuti, o bogini - tę, która sprawia zniszczenie danavów.
Verse 16
जयदां देवतानां च मातरो देवपूजिताः ॥ गृहदेव्यो वास्तुदेव्यो दृष्ट्वानुज्ञाप्य निर्गमेत् ॥
Oraz Jayade, i Matkom bóstw czczonym przez bogów; po ujrzeniu bóstw domowych i bóstw Vastu, i po uzyskaniu pozwolenia, należy wyruszyć.
Verse 17
मौनव्रतधरो गच्छेद्यावद्दक्षिणकोटिके ॥ प्राप्य स्नात्वा पितॄंस्तर्प्य दृष्ट्वा देवं प्रणम्य च ॥
Zachowując ślub milczenia, należy podążać aż do Daksinakoti; po przybyciu, po kąpieli, po zaspokojeniu przodków ofiarami, i po ujrzeniu bóstwa, należy oddać pokłon.
Verse 18
नत्वा गच्छेदिक्षुवासां देवी कृष्णसुपूजिताम् ॥ बालक्रीडनरूपाणि कृतानि सह गोपकैः ॥ यानि तीर्थानि तान्येव स्थापितानि महर्षिभिः ॥
Po wykonaniu pokłonu należy udać się do bogini Ikṣuvāsā, wielce czczonej przez Kṛṣṇę. Święte brody związane z formami dziecięcych zabaw Kṛṣṇy, odbywanych razem z pasterzami, są dokładnie tymi, które zostały ustanowione przez wielkich mędrców.
Verse 19
पुण्यस्थल महास्थल महापापविनाशनम् ॥ पञ्चस्थलानि तत्रैव सर्वपापहराणि च ॥
Jest to miejsce zasługujące, wielkie miejsce, niszczyciel wielkich występków. Tam właśnie znajduje się pięć świętych miejsc, które usuwają wszelkie przewinienia.
Verse 20
येषां तु दर्शनादेव ब्रह्मणा सह मोदते ॥ शिवं सिद्धमुखं दृष्ट्वा स्थलानां फलमाप्नुयात् ॥
Na sam widok nich raduje się razem z Brahmą. Ujrzawszy Śiwę, zwanego Siddhamukha, osiąga się owoc tych świętych miejsc.
Verse 21
हयमुक्तिं ततो गच्छेत्सिन्दूरं ससहायकम् ॥ श्रूयते चात्र ऋषिभिर्गाथा गीता पुरातनी ॥
Następnie należy udać się do Hayamukti oraz do Sindūry wraz z jego towarzyszem. I tutaj słychać starożytną gāthā, śpiewaną przez mędrców.
Verse 22
अश्वारूढेन तेनैव यत्रेयं समनुष्ठिता ॥ अश्वो मुक्तिं गतस्तत्र सहायसहितः सुखम् ॥
Przez tego samego jeźdźca dosiadającego konia, gdzie ta praktyka została wykonana, koń osiągnął tam wyzwolenie, szczęśliwie, razem z towarzyszem.
Verse 23
राजपुत्रः स्थितस्तत्र यानयात्रा न मुक्तिदा ॥ तस्माद्यानैश्च यात्रा तु न कर्त्तव्या फलेच्छया ॥
Książę pozostał tam; podróż podejmowana za pomocą pojazdu nie daje wyzwolenia. Dlatego nie należy podróżować pojazdami z pragnieniem duchowych owoców.
Verse 24
तस्मिंस्तीर्थे तु तं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते ॥ कुण्डं शिवस्य विख्यातं तत्र स्नानफलं महत् ॥
Przy tej świętej brodzie, ujrzawszy go i dotknąwszy świętego przedmiotu lub osoby, uwalnia się od przewinień. Jest tam słynna sadzawka Śiwy; owoc kąpieli w niej jest wielki.
Verse 25
मल्लिकादर्शनं कृत्वा कृष्णस्य जयदं शुभम् ॥ ततः कदम्बखण्डस्य गमनात्सिद्धिमाप्नुयात् ॥
Ujrzawszy Mallikę, pomyślną i dającą zwycięstwo Kṛṣṇie, następnie przez udanie się do gaju Kadamba osiąga się spełnienie.
Verse 26
चर्चिका योगिनी तत्र योगिनीपरिवारिता ॥ कृष्णस्य रक्षणार्थं हि स्थिता सा दक्षिणां दिशम् ॥
Tam znajduje się jogini Carcikā, otoczona przez joginie. Ona stoi w kierunku południowym, rzeczywiście, w celu ochrony Kṛṣṇy.
Verse 27
अस्पृश्या चास्पृशा चैव मातरौ लोकपूजितौ ॥ बालानां दर्शनं ताभ्यां महारक्षां करिष्यति ॥
Aspṛśyā i Aspṛśā, dwie matki czczone przez świat, ich widok przez dzieci przyniesie wielką ochronę.
Verse 28
क्षेत्रपालं ततो गत्वा शिवं भूतेश्वरं हरम् ॥ मथुराक्रमणं तस्य जायते सफलं तथा
Następnie, udawszy się do Kṣetrapāli, Śiwy, pana istot, Hary, przyjście do Mathury staje się równie owocne.
Verse 29
कृष्णक्रीडासेतुबन्धं महापातकनाशनम् ॥ बालानां क्रीडनार्थं च कृत्वा देवो गदाधरः
„Budowa mostu” na miejscu zabaw Kṛṣny, która niszczy wielkie grzechy, została wykonana przez boga Gadādharę dla zabawy dzieci.
Verse 30
गोपकैः सहितस्तत्र क्षणमेकं दिनेदिने ॥ तत्रैव रमणार्थं हि नित्यकालं स गच्छति
Tam, w towarzystwie chłopców-pasterzy, spędza on jedną chwilę dzień po dniu; zaprawdę, dla rozkoszy udaje się tam nieustannie.
Verse 31
बलिह्रदं च तत्रैव जलक्रीडाकृतं शुभम् ॥ यस्य सन्दर्शनादेव सर्वपापैः प्रमुच्यते
A tam właśnie znajduje się Bali-hrada, pomyślny staw stworzony do zabaw w wodzie; na sam jego widok uwalnia się od wszystkich grzechów.
Verse 32
ततः परं च कृष्णेन कुक्कुटैः क्रीडनं कृतम् ॥ यस्य दर्शनमात्रेण चण्डोऽपि गतिमाप्नुयात्
Ponadto Kṛṣna bawił się tam z kogutami; na sam widok tego miejsca nawet caṇḍa (wygnaniec społeczny) osiągnąłby wyższy stan.
Verse 33
स्तम्भोच्चयं सुशिखरं सौरभैः सुसुगन्धिभिः ॥ भूषितं पूजितं तत्र कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
Tam wzniosła kolumna o pięknej koronie, przyozdobiona wonnościami i słodkimi zapachami, została uhonorowana i czczona przez Kṛṣnę, którego czyny są nieznużone.
Verse 34
तस्य प्रदक्षिणं कृत्वा परिपूज्य प्रयत्नतः ॥ मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं व्रजेत् तु सः
Po okrążeniu jej i należnym uczczeniu z wysiłkiem, uwalnia się od wszystkich grzechów; ta osoba zaprawdę udaje się do świata Wiṣnu.
Verse 35
वसुदेवेन देवक्या गर्भस्य रक्षणाय च ॥ कृतमेकान्तशयनं महापातकनाशनम्
A dla ochrony embrionu, przez Vasudevę i Devakī zostało stworzone „samotne miejsce odpoczynku” (ekāntaśayana), które usuwa wielkie grzechy.
Verse 36
ततो नारायणस्थानं प्रविशेन्मुक्तिहेतवे ॥ परिक्रम्य ततो देवान्नारायणपुरोगमान्
Następnie należy wejść do siedziby Nārāyaṇy dla osiągnięcia wyzwolenia; a potem, po okrążeniu bóstw prowadzonych przez Nārāyaṇę...
Verse 37
अनुज्ञाय ततः स्थानं द्रष्टुं गर्त्तेश्वरं शिवम् ॥ दृष्टमात्रेण तत्रैव यात्राफलमवाप्यते
Następnie, otrzymawszy pozwolenie, należy udać się, by ujrzeć to miejsce, Garteśvarę, Śiwę; samym widokiem osiąga się tam owoc pielgrzymki.
Verse 38
महाविद्येश्वरी देवी आरक्षं पापकं हरेत् ॥ क्षेत्रस्य रक्षणार्थं हि यात्रायाः सिद्धिदां नृणाम् ॥
Bogini Mahāvidyeśvarī usuwa grzeszną szkodę i daruje ochronę; zaprawdę, dla zachowania świętego regionu, ona ludziom zapewnia powodzenie w pielgrzymce.
Verse 39
प्रभा मल्ली च तत्रैव दृष्ट्वा कामानवाप्नुयात् ॥ महाविद्येश्वरी देवी कृष्णरक्षार्थमुद्यता ॥
I tam, ujrzawszy Prabhā oraz Mallī, człowiek może osiągnąć pożądane cele. Bogini Mahāvidyeśvarī stoi gotowa do ochrony Kṛṣṇy.
Verse 40
नित्यं सन्निहिता तत्र सिद्धिदा पापनाशिनी ॥ कृष्णेन बलभद्रेण गोपैः कंसं जिघांसुभिः ॥
Ona jest zawsze obecna tam, dająca powodzenie i niszcząca grzechy, tak jak w czasach, gdy Kṛṣṇa, Balabhadra i pasterze, zamyśleni zabiciem Kaṃsy, byli obecni.
Verse 41
सङ्केतकं कृतं तत्र मन्त्रनिश्चयकारकम् ॥ तदा सङ्केतकैः सा च सिद्धा देवी प्रतिष्ठिता ॥
Tam ustanowiono saṅketakę, znak lub uzgodnione oznaczenie, służące do określenia mantry z pewnością. Wtedy, przez te saṅketaki, ta doskonała bogini została ustanowiona.
Verse 42
सिद्धिप्रदा भोगदा च तेन सिद्धेश्वरी स्मृता ॥ सङ्केतकेश्वरीं चैव दृष्ट्वा सिद्धिमवाप्नुयात् ॥
Ponieważ ona daje siddhi, czyli powodzenie, oraz bhogę, czyli rozkosz, jest pamiętana jako Siddheśvarī. A ujrzawszy również Saṅketakeśvarī, człowiek może osiągnąć siddhi.
Verse 43
तत्र कुण्डं स्वच्छजलम् महापातकनाशनम् ॥ ततो दृष्ट्वा महादेवं गोकरणेश्वरनामतः ॥
Tam znajduje się staw o czystej wodzie, niszczyciel wielkich grzechów. Następnie, ujrzawszy Mahādevę znanego imieniem Gokarṇeśvara, człowiek podąża dalej.
Verse 44
यस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ सरस्वतीं नदीं दृष्ट्वा ततो भद्राणि पश्यति ॥
Przez samo jego widzenie człowiek zostaje uwolniony od wszystkich grzechów. Ujrzawszy rzekę Sarasvatī, potem człowiek ogląda pomyślne rezultaty.
Verse 45
विघ्नराजं ततो गच्छेद्गणेशं विघ्ननायकम् ॥ सर्वसिद्धिप्रदं रम्यं दर्शनाच्च फलं लभेत् ॥
Następnie należy udać się do Vighnarāży, Gaṇeśy, władcy nad przeszkodami. Piękny i dający wszelkie powodzenie, przez jego widzenie człowiek otrzymuje owoc wizyty.
Verse 46
महादेवमुखाकारं नाम्ना रुद्रमहालयम् ॥ क्षेत्रपं तं परं दृष्ट्वा क्षेत्रवासफलं लभेत् ॥
Ujrzawszy najwyższego strażnika świętego regionu, Rudramahālayę zwanego tak imieniem, którego forma jest jak oblicze Mahādevy, człowiek otrzymuje owoc przebywania w świętym miejscu.
Verse 47
तस्मादुत्तरकोटिं च दृष्ट्वा देवं गणेश्वरम् ॥ द्यूतक्रिडा भगवता कृता गोपजनैः सह ॥
Stamtąd, ujrzawszy boga Gaṇeśvarę w Uttarakōṭi, mówi się, że Błogosławiony grał w kości razem z ludem pasterzy.
Verse 48
नानापहासरूपेण जिताः गोप्यो धनानि च ॥ गोपैरानीय ताश्चैव कृष्णाय च निवेदिताः
W wielu zabawnych i żartobliwych sposobach gopī zostały zdobyte, wraz z cennymi przedmiotami; a pasterze przynieśli je i ofiarowali Krysznie.
Verse 49
गोपालकृष्णगमनं महापातकनाशनम् ॥ समस्तं बालचरितं भ्रमणं च यथासुखम्
Pielgrzymka do Gopāla-Kryszny mówi się, że niszczy wielkie grzechy; podobnie, pełne wspomnienie lub recytowanie dziecięcych czynów i wędrówek, jak się pragnie, jest zasługujące na chwałę.
Verse 50
कृतं तत्र यथारूपं यद्रूपं च यथा तथा ॥ ऋषिभिः सेवितं ध्यातं विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम्
Tam zostało to dokonane w jakiejkolwiek formie, jaka by forma nie była, właśnie tak; najwyższa wielkość Wisznu, czczona i kontemplowana przez mędrców (ryszi), powinna być zrozumiana i zapamiętana.
Verse 51
ततो गच्छेन्महातीर्थं विमलं यमुनाम्भसि ॥ स्नात्वा पीत्वा पितॄंस्तर्प्य नाम्ना रुद्रमहालयम्
Następnie należy udać się do wielkiego tīrtha zwanego 'Vimala' w wodach Jamuny; po kąpieli, wypiciu tej wody i zadowoleniu przodków ofiarami z wody (tarpaṇa), dochodzi się do miejsca zwanego Rudra-mahālaya.
Verse 52
गार्ग्यतीर्थे महापुण्ये नरस्तत्र तथा क्रमेत् ॥ भद्रेश्वरे महातीर्थे सोमतीर्थे तथैव च
W wielce zasłużonym Gārgya-tīrtha człowiek powinien postępować we właściwej kolejności; podobnie należy udać się do wielkiego tīrtha Bhadreśvara, a także do Soma-tīrtha.
Verse 53
स्नात्वा सोमेश्वरं देवं दृष्ट्वा यात्राफलं लभेत् ॥ सरस्वत्याः सङ्गमे च देवर्षिपितृमानवान्
Po kąpieli i ujrzeniu bóstwa Someśvara, zyskuje się owoc pielgrzymki; a przy ujściu Saraswatī należy oddać cześć bogom, boskim widzom, przodkom i istotom ludzkim.
Verse 54
सन्तर्प्य विधिवद्दत्त्वा विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥ घण्टाभरणके तद्वत्तथा गरुडकेशवे
Zadowoliwszy ich i dawszy zgodnie z zasadami, osiąga się zjednoczenie z Wisznu (wisznu-sāyujya); podobnie przy tīrtha zwanym Ghāṇṭābharaṇaka, i tak samo przy Garuḍa-Keśava.
Verse 55
गोपानां तीर्थके चैव तथा वै मुक्तिकेश्वरे ॥ वैलक्षगरुडे चैव महापातकनाशने
Również przy tīrtha pasterzy, a także przy Mukti-keśvara; i podobnie przy Vailakṣa-Garuḍa, niszczycielu wielkich grzechów.
Verse 56
तीर्थान्येतानि पुण्यानि यथा विश्रान्तिसंज्ञकम् ॥ एषु तीर्थेषु क्रमितो भक्तिमांश्च जितेन्द्रियः
Te tīrtha są zasłużone, tworząc szlak znany jako 'Viśrānti'; kto przechodzi przez te tīrtha po kolei, pobożny i opanowany, kontynuuje obrzęd.
Verse 57
देवान्पितॄन् समभ्यर्च्य ततो देवं प्रसादयेत् ॥ अविमुक्तेश देवेश सप्तर्षिभिरभिष्टुत
Po należnym oddaniu czci bogom i przodkom, należy wtedy szukać łaski bóstwa, o Avimukteśa, Panie bogów, chwalony przez Siedmiu Mędrców.
Verse 58
मथुराक्रमणीयं मे सफलं स्यात्तवाज्ञया ॥ इत्येवं देवदेवेशं विज्ञाप्य क्षेत्रपं शिवम् ॥
„Niech moja pielgrzymka do Mathury stanie się owocna dzięki Twojej woli.” Tak zwróciwszy się do Pana bogów, Śiwy, strażnika świętego miejsca, pielgrzym podąża dalej.
Verse 59
विश्रान्तिसंज्ञके स्नानं कृत्वा च पितृतर्पणम् ॥ गतश्रमं परिक्रम्य स्तुत्वा दृष्ट्वा प्रणम्य च ॥
Po dokonaniu kąpieli w miejscu zwanym Wiśranti i wykonaniu tarpany, ofiar wody przodkom, oraz po usunięciu zmęczenia, należy okrążać święte miejsce, wielbiąc, oglądając świątynię i składając pokłony.
Verse 60
सुमङ्गलां ततो गच्छेद्यात्रासिद्धिं प्रसादयेत् ॥ सर्वमङ्गलमाङ्गल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ॥
Następnie należy udać się do miejsca zwanego Sumangala i prosić o łaskawe udzielenie powodzenia w pielgrzymce: „O Śiwo, pomyślny wśród wszelkiej pomyślności, spełniaczu wszystkich celów.”
Verse 61
यात्रेयं त्वत्प्रसादेन सफला मे भवत्विति ॥ पिप्पलादेश्वरं देवं पिप्पलादेन पूजितम् ॥
„Niech ta pielgrzymka stanie się dla mnie owocna dzięki Twojej łasce.” Tak się udaje do boga Pippaladeśwary, czczonego przez Pippaladę.
Verse 62
विश्रान्तस्तु परिक्रम्य त्रातस्तत्र महातपाः ॥ उपलिप्य ततस्तस्य शीर्षोपरि महच्छिवम् ॥
Odpocząwszy i dokonawszy okrążenia, wielki asceta został tam ochraniany. Następnie, po pokryciu lub oczyszczeniu tego miejsca, umieścił na jego szczycie wielki symbol Śiwy.
Verse 63
स्वनाम्ना चिह्नितं स्थाप्य तदा यात्राफलं लभेत् ॥ कर्कोटकं तथा नागं महादुष्टनिवारणम् ॥
Po ustanowieniu go naznaczonego własnym imieniem, otrzymuje się wtedy owoc pielgrzymki. Tam również znajduje się Naga Karkotaka, odpędzający wielkie zło.
Verse 64
सुखवासं च वरदं कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ सुखासीनं च तत्रैव स्थापितं शकुनाय वै ॥
I znajduje się tam „Sukhawasa”, darca błogosławieństw dla Kryszny o niezakłóconych czynach; i tam również został ustanowiony „Sukhasina” dla Śakuny.
Verse 65
स्वानुकूलः स्वरो यत्र प्रवेशे दक्षिणः स्वनः ॥ ध्याता स्वभावे कृष्णेन स्वसा सातिसुखप्रदा ॥
Gdzie przy wejściu dźwięk jest sprzyjający, pomyślny ton, tam Kryszna, w swoim własnym usposobieniu, rozmyślał o swojej siostrze, która daje wielką radość.
Verse 66
भयार्तेन च कृष्णेन ध्याता देवी च चण्डिका ॥ स्थापिताऽ सिद्धिदा तत्र नाम्ना चार्त्तिहरा ततः ॥
A gdy Kryszna był strapiony lękiem, rozmyślał o bogini Czandice; została ona ustanowiona tam jako dająca powodzenie i odtąd znana jest pod imieniem „Arthihara”, usuwająca utrapienia.
Verse 67
दृष्ट्वा सर्वार्त्तिहरणं यस्या देव्याः सुखी नरः ॥ अग्रॊत्तरं शुभवरं शकुनार्थं च याचतः ॥
Gdy człowiek ujrzy tę boginię, której funkcją jest usuwanie wszelkich utrapień, staje się szczęśliwy; i prosi o wyśmienite, pomyślne błogosławieństwo, także dla pomyślnych znaków.
Verse 68
कृष्णस्य कंसघातार्थं संभूता सा तथोत्तरे ॥ तां दृष्ट्वा मनुजः कामान्सर्वानिष्टानवाप्नुयात् ॥
Ona została objawiona dla dokonania przez Krysznę zabójstwa Kamsy; a ujrzawszy ją, człowiek osiągał wszystkie upragnione cele.
Verse 69
वज्राननं ततो ध्यात्वा कृष्णो मल्लजिघांसया ॥ निहत्य मल्लान्पश्चाद्धि वज्राननमकल्पयत् ॥
Wtedy Kryszna, zamierzając zabić zapaśników, rozmyślał o Wadżrananie; a po zabiciu zapaśników, on istotnie ustanowił Wadżrananę później.
Verse 70
वाञ्छितार्थफलं चक्रे कृष्णेनास्य मनोरथान् ॥ यस्यै यस्यै देवतायै तस्यै तस्यै ददौ मखम् ॥
Dzięki Krysznie, jego pragnienia przyniosły owoc pożądanych celów; i której bóstwu się szukało, temuż samemu bóstwu on ofiarował obrzęd ofiarny.
Verse 71
उपयाचितं तु माङ्गल्यं सर्वपापहरं शुभम् ॥ कृष्णस्य बालचरितं महापातकनाशनम् ॥
Lecz upragnione błogosławieństwo pomyślności, dobroczynne i usuwające wszystkie grzechy, to opowieść o dzieciństwie Kryszny, która niszczy wielkie występki.
Verse 72
सूर्यं तं वरदं देवं माठुराणां कुलेश्वरम् ॥ दृष्ट्वा तत्रैव दानं च दत्त्वा यात्रां समापयेत् ॥
Ujrzawszy tam boga Surję, darczyńcę łask i pana rodu Matkurów, oraz ofiarowawszy dar w tym właśnie miejscu, należy zakończyć pielgrzymkę.
Verse 73
क्रमतः पदविन्यासाद्यावन्तः सर्वतो दिशः ॥ तावन्तः कुलसम्भूताः सूर्ये तिष्ठन्ति शाश्वते ॥
Zgodnie z kolejnym stawianiem kroków, ile jest kierunków z każdej strony, tylu zrodzonych z rodu przebywa w wiecznym Surji.
Verse 74
ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च चौराऽ भङ्गव्रताश्च ये ॥ अगम्यागमने शीलाः क्षेत्रदारापहारकाः ॥
Nawet ci, którzy zabijają bramina, ci, którzy piją trunki upajające, złodzieje i ci, którzy złamali swoje śluby, ci oddani niedozwolonym związkom, oraz ci, którzy kradną pola i żony
Verse 75
मथुराक्रमणं कृत्वा विपाप्मानो भवन्ति ते ॥ अन्यदेशागतो दूरात्परिभ्रमति यो नरः ॥
Po dokonaniu obchodzenia i świętej wizyty w Mathurze, oni stają się wolni od występków. A człowiek, który przybywszy z innej krainy z daleka, wędruje dokoła
Verse 76
तस्य सन्दर्शनादन्ये पूताः स्युर्विगतामयाः ॥ श्रुतं यैश्च विदूरस्थैः कृतयात्रं नरं नरैः ॥
Przez samo widzenie go, inni zostają oczyszczeni i stają się wolni od chorób. A nawet ci, którzy są daleko, usłyszawszy, że człowiek odbył pielgrzymkę
Verse 77
सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते यान्ति परमं पदम् ॥
Wyzwoleni od wszystkich występków, oni osiągają najwyższy stan.
Verse 78
प्रक्षाल्य पादावाचम्य हनुमन्तं प्रसादयेत् ॥ सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं कुमारं ब्रह्मचारिणम्
Po obmyciu stóp i wykonaniu rytuału ācamany, należy szukać łaski Hanumāna, najbardziej pomyślnego wśród pomyślnych, wiecznie młodego i brahmacārina, ucznia zachowującego celibat.
Verse 79
ख्यातिं गतानि सर्वाणि सर्वपापहराणि च ॥ वत्सपुत्रं ततो गच्छेत् सर्वपापहरं परम् ॥ अर्कस्थलं वीरस्थलं कुशस्थलमनन्तरम्
Wszystkie te miejsca zdobyły sławę i usuwają wszelkie grzechy. Następnie należy udać się do Vatsaputry, najwyższego usuwającego grzechy; potem do Arkasthali, do Vīrasthali, a potem do Kuśasthali.
Verse 80
वर्षखातं ततो गत्वा कुण्डं पापहरं परम् ॥ गत्वा स्नात्वा पितॄंस्तर्प्य सर्वपापैः प्रमुच्यते
Następnie, udawszy się do Varṣakhāty, do kuṇḍy, która jest najwyższym usuwającym występki, przybywa się, kąpie i składa tarpaṇę, ofiary płynne, przodkom; uwalnia się od wszelkich występków.
Verse 81
दृष्ट्वा ततः सुविज्ञाप्य गणं विधिविनायकम् ॥ कुब्जिकां वामनां चैव ब्राह्मण्यौ कृष्णपालिते
Potem, ujrzawszy i należycie zwróciwszy się do gaṇy, Vināyaki, pana rytuałów, należy również odwiedzić Kubjikę i Vāmanę, dwie postacie brāhmaṇī chronione przez Kṛṣṇę.
Verse 82
गङ्गा साध्वी च तत्रैव महापातकनाशिनी ॥ दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा तथा ध्यात्वा सर्वकामान्समश्नुते
Tam również znajduje się święta Gaṅgā, niszczycielka wielkich przewinień. Poprzez jej widok, dotknięcie jej wód i medytację nad nią, osiąga się wszystkie upragnione cele.
Verse 83
धारालोपनके तद्वद्वैकुण्ठे खण्डवेलके ॥ मन्दाकिन्याः संयमने असिकुण्डे तथैव च
Podobnie należy udać się do Dhārālopanaki; podobnie do Vaikuṇṭhy i Khaṇḍavelaki; do Saṁyamany nad Mandākinī; a także do Asikuṇḍy.
Verse 84
दृष्ट्वा गच्छेत्ततो देवीं या कृष्णेन विनिर्मिता ॥ कंसभेदं प्रथमतः श्रुतं यत्र कुमन्त्रितम्
Ujrzawszy te miejsca, należy udać się do Bogini ustanowionej przez Kṛṣṇę, gdzie po raz pierwszy, po naradzie, usłyszano plan obalenia Kaṁsy.
Verse 85
एवं प्रदक्षिणं कृत्वा नवम्यां शुक्लकौमुदे ॥ सर्वं कुलं समादाय विष्णुलोके महीयते
Tak więc, wykonawszy okrążenie pradakṣiṇā w dziewiątym dniu jasnej połowy miesiąca Kaumudī i zabrawszy ze sobą całą swoją linię w zasłudze, czci się w krainie Viṣṇu.
Pṛthivī’s implicit concern—how humans should rightly traverse and honor terrestrial space—is met by Varāha’s instruction that pilgrimage is not mere travel but a regulated, purity-governed movement through Mathurā’s sacred topography, anchored in Kārttika observance.
Varāha prescribes the Mathurā-parikramā: arrival and vow-taking on Kārttika aṣṭamī with restraint (fasting, brahmacarya, mauna), night-vigil, then beginning at brāhma-muhūrta on navamī with bathing and pitṛ-tarpaṇa, followed by an ordered circuit through a long sequence of kuṇḍas, sthalas, koṭis, and deva-shrines, including invocations to Hanumān and Gaṇeśa for vighna-nivāraṇa.
The route’s culmination is framed as the consolidation of tīrtha-phala through repeated darśana, snāna, and pradakṣiṇā: moral pollution (pāpa) is washed away, boundaries and waters are honored, and the pilgrim’s merit is stabilized as a communal good extending to kin and even incidental witnesses.
A phala-logic closes the instruction: disciplined parikramā in the prescribed time and manner yields pāpa-kṣaya, lineage-benefit (kula-hitāya), and yātrā-siddhi; even seeing/hearing of such a pilgrim is said to transmit auspiciousness.
Mathurā; Viśrānti-tīrtha; Dakṣiṇa-koṭi; Yamunā (yamunāmbhas); Sarasvatī nadī; multiple named sites within the parikramā circuit including: Vatsaputra; Arkasthala; Vīrasthala; Kuśasthala; Puṇyasthala; Mahāsthāla; Hayamukti; Sindūra; Śiva-kuṇḍa; Mallikā; Kadamba-khaṇḍa; Varṣakhāta-kuṇḍa; Kṣetrapāla (Bhūteśvara/Śiva); Kṛṣṇa-krīḍā-setubandha; Balihṛda; Nārāyaṇa-sthāna; Gartteśvara (Śiva); Mahāvidyeśvarī; Saṅketakeśvarī; Gokarṇeśvara; Gaṅgā (as a sanctifying presence in the circuit); Rudramahālaya; Uttarakoṭi; Gārgya-tīrtha; Bhadreśvara; Soma-tīrtha; Someśvara; Sarasvatī-saṅgama; Ghaṇṭābharaṇaka; Garuḍa-keśava; Dhārālopanaka; Vaikuṇṭha; Khaṇḍavelaka; Mandākinī-saṃyamana; Asikuṇḍa; Gopānāṃ-tīrthaka; Muktikeśvara; Vailakṣa-garuḍa; Sumaṅgalā; Pippalādeśvara; Karkoṭaka-nāga; Cārttiharā (Caṇḍikā); Vajrānana; Sūrya (as Mathurā’s kuleshvara).
The text frames pilgrimage as disciplined conduct in and through terrestrial space: purity, restraint (mauna, brahmacarya), and ordered movement (pradakṣiṇā) are presented as the proper way to engage a sacred landscape. Merit is tied not only to belief but to regulated behavior—bathing, ancestral offerings, and respectful visitation—implying a normative ethic of how humans should traverse and honor places, waters, and boundary-points.
The chapter specifies Kārttika māsa and prescribes arriving on the aṣṭamī (dark fortnight is indicated: asite), performing night-vigil (jāgaraṇa), and beginning the yātrā on navamī at brāhma-muhūrta, proceeding before sunrise. It also mentions a completion framing on navamī in a “śukla-kaumudī” context, indicating a bright, moonlit seasonal setting associated with Kārttika observance.
While not a modern ecological treatise, the chapter encodes an Earth-centered ethic by prescribing careful, sequential engagement with rivers (Yamunā, Sarasvatī), tīrthas, groves/khāṇḍas (e.g., Kadamba-khaṇḍa), and boundary sites (koṭi, sthala clusters). Pṛthivī’s implied stake is answered through rules that limit disorderly movement (e.g., discouraging conveyance-based yātrā for ‘phala’), emphasize cleanliness, and sacralize waters and locales—practices that function as traditional mechanisms for protecting and regulating shared environments.
The narrative references divine and epic figures and cultic agents rather than a continuous royal genealogy: Rāma (as a precedent for yātrā-siddhi), Kṛṣṇa, Balabhadra, Vasudeva, Devakī, Kaṃsa, Ugrasena, as well as Hanumān and Gaṇeśa (Vināyaka) for success and obstacle-removal. It also attributes the establishment/authorization of tīrthas to ṛṣis (including an allusion to earlier ritual sequencing by sages such as Dhruva and others), and includes a purātanī gāthā (old verse tradition) about Hayamukti.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.