Opening the text

Mathurāprādurbhāvaḥ (Vatsakrīḍanaka-Bhāṇḍīraka-Vṛndāvana-Keśītīrtha-Sūryatīrtha Māhātmya)
Ancient-Geography (Tīrtha-māhātmya) and Ritual-Manual (snāna/dāna/homa phalaśruti)
Ujęta jako nauka Warahy dla Prythiwi, rozdział przedstawia świętą geografię wokół Mathury poprzez ciąg tirth i ich rytualne owoce. Watsakrydanaka, ozdobiony raktasziłą i raktacandaną, daruje Wajulokę przez samą kąpiel, a śmierć tam prowadzi do loki Warahy. Bhandiraka jest wychwalana ze swoją gajową ekologią (szala, tala, tamala, ardżuna, inguda, piluka, karira, raktapuszpaka); regulowana kąpiel i zdyscyplinowana dieta wymazują grzech, obdarzają Indraloką i ostatecznie loką Warahy. Wrindawana, rzadki leśny plac zabaw krów i pasterzy, obiecuje radość gandharwów i apsar poprzez jednonocny pobyt i kąpiel w kundzie, po czym następuje wzniesienie po śmierci. Zasługa osiąga szczyt w Keszitirthe, gdzie Keszin upadł i Hari spoczywa, gdzie pindadana równa się Gaji, a snana/dana/homa przyrównane są do Agnisztomy. Na koniec przedstawiono Surjatirthy związane z dwunastoma Aditjami i epizodem Kaliji: Aditjowie ubiegają się o prawo do zasługi z kąpieli, Waraha potwierdza uwolnienie od przewin przez kąpiel i głosi, że śmierć między Haridevą a Kaliją przynosi apunarbhawę, niepowrót.
Verse 1
अथ मथुराप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ वत्सक्रीडनकं नाम तीर्थं वक्ष्ये परं मम ॥ तत्र रक्तशिलाबद्धं रक्तचन्दनभूषितम्
Teraz opis objawienia się Mathury. Śri Waraha rzekł: Opiszę moje najwyższe miejsce święte, o imieniu Watsakridanaka. Tam jest ułożone z czerwonego kamienia, przyozdobione czerwonym drzewem sandałowym.
Verse 2
स्नानमात्रेण तत्रैव वायुलोकं व्रजेन्नरः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोके महीयते
Samo kąpiąc się tam, człowiek udałby się do świata Waju. A jeśli tam odda oddech życiowy, będzie czczony w moim świecie.
Verse 3
पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अस्ति भाण्डीरकं नाम यत्तीर्थं परमुत्तमम् ॥
Ponownie wyłożę coś dalszego; posłuchaj, o Vasundharo. Istnieje święta przystań o imieniu Bhandiraka, czczona jako tirtha najwyższej doskonałości.
Verse 4
सालैस्तालैश्च तरुभिस्तमालैरर्जुनैस्तथा ॥ इङ्गुदैः पीलुकैश्चैव करीैरक्तपुष्पकैः ॥
Jest ona wypełniona drzewami sala i tala, z tamala i arżuną również; z inguda i piluka, oraz z krzewami karira rodzącymi czerwone kwiaty.
Verse 5
तस्मिन्भाण्डीरके स्नातो नियतो नियताशनः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तश्चेन्द्रलोकं स गच्छति ॥
Po kąpieli w tym Bhandirace, zdyscyplinowany i powściągliwy w jedzeniu, człowiek uwolniony od wszelkiej winy udaje się do świata Indry.
Verse 6
तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं वृन्दावनं मम ॥
Tam wtedy opuszcza oddechy życiowe i udaje się do mojego świata. Ponownie wyjaśnię inne święte miejsce, moje kszetra, Vrindavanę.
Verse 7
तत्राहं क्रीडयिष्यामि गोभिर्गोपालकैः सह ॥ रम्यं च सुप्रतीतं च देवदानवदुर्लभम् ॥
Tam będę się bawił wraz z krowami i pasterzami. Jest ono rozkoszne i słynne, trudne do osiągnięcia nawet dla bogów i danawów.
Verse 8
तत्र कुण्डे महाभागे बहुगुल्मलतावृते ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चैकरात्रोषितो नरः ॥
Tam, przy pomyślnym stawie, porośniętym wieloma krzewami i pnączami, człowiek powinien się wykąpać po pozostaniu przez jedną noc.
Verse 9
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च क्रीडमानः स मोदते ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥
Bawiąc się z gandharwami i apsarami, on się raduje; wtedy, właśnie tam, opuszcza oddechy życiowe i udaje się do mojego świata.
Verse 10
तीर्थं शतगुणं पुण्यं यत्र केशी निपातितः ॥ केश्यः शतगुणं पुण्यं यत्र विश्रमते हरिः ॥
Tirtha jest stokroć zasłużona tam, gdzie Kesi został strącony. Stokroć zasłużona jest tirtha Kesi, gdzie Hari odpoczywa.
Verse 11
तस्माच्छतगुणं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ तत्रापि च विशेषोऽस्ति केशितीर्थे वसुन्धरे ॥
Dlatego jest ona stokroć zasłużona, nie ma tu potrzeby rozważań. A nawet pośród nich istnieje szczególne wyróżnienie przy tirthie Kesi, o Vasundharo.
Verse 12
तस्मिन्पिण्डप्रदानेन गयातुल्य फलं भवेत् ॥ स्नाने दाने तथा होमे अग्निष्टोमफलं भवेत् ॥
Tam przez złożenie ofiary pinda skutek równy jest Gayi. A przez kąpiel, jałmużnę i ofiarę ogniową skutek równy jest ofierze Agnisztoma.
Verse 13
सूर्यतीर्थेषु वसुधे द्वादशादित्यसंज्ञके ॥ कालियो रमते तत्र कालिन्द्याः सलिले शुभे ॥
O Ziemio, przy słonecznych świętych brodach znanych jako 'Dwunastu Aditjów', Kālija tam się bawi w pomyślnych wodach Kālindī (Jamuny).
Verse 14
आदित्या ऊचुः ॥ वरं ददासि नो देव वरार्हा यदि वा वयम् ॥ अस्मिंस्तीर्थवरे स्नानमस्माकं सम्प्रदीयताम् ॥
Aditjowie rzekli: O boże, udziel nam łaski, jeśli jesteśmy jej godni. W tym znakomitym tīrtha niech obrzęd kąpieli zostanie nam należnie przydzielony.
Verse 15
आदित्यानां वचः श्रुत्वा क्रीडां कृत्वा वसुन्धरे ॥ स्नानमात्रेण तत्रैव मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥
O Ziemio, usłyszawszy słowa Aditjów i tam się bawiwszy, przez samą tam kąpiel zostaje się uwolnionym od wszystkich plam występków.
Verse 16
अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ उत्तरे हरिदेवस्य दक्षिणे कालियस्य तु ॥
Wtedy, jeśli ktoś tu zakończy życie, odchodzi do mojego świata; to miejsce leży na północ od Haridevy i na południe od Kāliji.
Verse 17
कालियो दमितस्तत्र आदित्याḥ स्थापिताः मया ॥ वरं वृणुध्वं भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥
Tam Kālija został ujarzmiony, a Aditjowie zostali przeze mnie ustanowieni. Wybierzcie łaskę, niech wam będzie dobrze, cokolwiek jest w waszym umyśle.
Verse 18
अनयोर्देवयोर्मध्ये ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥
Ci, którzy umierają w przestrzeni między tymi dwoma bóstwami, stają się 'niepowracającymi', niepodległymi ponownym narodzinom.
Verse 19
पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम् ॥ तत्र वृन्दावने तीर्थे यत्र केशी निपातितः ॥
Ponownie ogłoszę inne opowiadanie, niszczyciela wielkich występków: tam, przy tīrtha w Vṛndāvanie, gdzie Keśī został strącony.
Varāha addresses Pṛthivī (Vasundharā) in a didactic mode, announcing a mapped revelation of Mathurā’s manifest sacred landscape through named tīrthas and their graded ritual fruits (phala).
A sequential tīrtha-māhātmya itinerary unfolds—Vatsakrīḍanaka, Bhāṇḍīraka, Vṛndāvana, Keśītīrtha, and the Sūrya-tīrthas—each defined by distinctive landscape markers (stones, sandal, groves, kuṇḍa, riverbank/boundaries) and paired with specific practices (snāna, niyama/niyatāśana, dāna, homa, piṇḍadāna) that yield escalating lokas and purifications.
The narrative peaks at Keśītīrtha—sanctified by Keśin’s fall and Hari’s repose—where ancestral rites and sacrificial equivalences are maximized (piṇḍadāna = Gayā; snāna/dāna/homa = Agniṣṭoma). It then resolves into a cosmic-legal confirmation at the Sūrya-tīrthas: the twelve Ādityas request bathing-rights, Varāha grants them, and declares the tīrtha’s power to erase demerit and secure final non-return within a defined liminal zone.
Liberation from pāpa/kilbiṣa by bathing at the Dvādaśāditya Sūrya-tīrthas, and apunarbhava (non-return) for one who dies in the interstitial sacred corridor bounded by Harideva to the north and Kāliya to the south.
Mathurā region; Vatsakrīḍanaka tīrtha; Bhāṇḍīraka tīrtha; Vṛndāvana kṣetra; a kuṇḍa in Vṛndāvana; Keśītīrtha (site of Keśin’s fall and Hari’s repose); Sūryatīrthas called Dvādaśāditya-saṃjñaka; Kālimdī (Yamunā) waters associated with Kāliya; boundary markers: “uttare Haridevasya, dakṣiṇe Kāliyasya” (a defined interstitial sacred zone).
The chapter frames sacred geography as a pedagogy of conduct: the text instructs that disciplined practice (snāna paired with niyama/niyatāśana, and optionally dāna/homa) aligns human behavior with a ritually ordered landscape. Its internal logic links moral purification (release from pāpa/kilbiṣa) to respectful engagement with specific terrestrial zones (tīrthas), implying that caring for and properly using designated natural spaces (groves, river waters, boundary sites) sustains a stable human–earth relationship.
No explicit tithi, nakṣatra, lunar phase, or seasonal timing is stated in the provided verses. The only time-bound practice specified is a vrata-like duration: “ekarātroṣitaḥ” (staying for one night) in Vṛndāvana in connection with bathing at the kuṇḍa.
Environmental balance is implied through sacralized place-management: Bhāṇḍīraka is characterized via a detailed grove-species list, treating vegetation as an identifying and valued feature of the tīrtha. The repeated emphasis on regulated behavior (niyama, controlled diet) and non-destructive ritual acts (snāna, dāna, homa) positions the landscape—rivers, groves, ponds, and boundary markers—as a protected infrastructure of meaning. The text thereby models an early ecological ethic where Earth (Pṛthivī) is taught through mapped sites that require disciplined, low-impact engagement.
The chapter references primarily mythic/cultic figures rather than human dynasties: Varāha and Pṛthivī as interlocutors; Hari (Viṣṇu) associated with Keśītīrtha; Keśin (the slain adversary marking the tīrtha); the twelve Ādityas (solar deities) requesting bathing rights; Gandharvas and Apsarases as post-ritual enjoyment figures; Kāliya (serpent figure) linked to the Kālimdī waters; and local divine markers Harideva and Kāliya used to define a liminal zone whose death-result is described as apunarbhava.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.