Adhyaya 156: The Manifest Sacred Landscape of Mathurā: Merits of Vatsakrīḍanaka, Bhāṇḍīraka, Vṛndāvana, Keśītīrtha, and the Sūrya-Tīrthas

Verse 1

अथ मथुराप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ वत्सक्रीडनकं नाम तीर्थं वक्ष्ये परं मम ॥ तत्र रक्तशिलाबद्धं रक्तचन्दनभूषितम्

এতিয়া মথুৰাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ বৃত্তান্ত। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: মোৰ পৰম তীৰ্থ ‘ৱৎসক্ৰীডনক’ৰ কথা মই বৰ্ণনা কৰিম। তাত ৰক্তশিলাৰে সংবদ্ধ আৰু ৰক্তচন্দনে সুশোভিত।

Verse 2

स्नानमात्रेण तत्रैव वायुलोकं व्रजेन्नरः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोके महीयते

তাত কেৱল স্নান কৰিলেই মানুহে বায়ুলোকলৈ যায়। আৰু তাতেই যদি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, তেন্তে মোৰ লোকত সন্মানে মহীয়ান হয়।

Verse 3

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अस्ति भाण्डीरकं नाम यत्तीर्थं परमुत्तमम् ॥

মই পুনৰ আন কথা বৰ্ণনা কৰিম; শুনা, হে বসুন্ধৰা। ভাণ্ডীৰক নামে এক পৰম উত্তম তীৰ্থ আছে।

Verse 4

सालैस्तालैश्च तरुभिस्तमालैरर्जुनैस्तथा ॥ इङ्गुदैः पीलुकैश्चैव करीैरक्तपुष्पकैः ॥

সেই স্থান শাল আৰু তাল গছ, তমাল আৰু অৰ্জুন গছেৰে ভৰপূৰ; ইঙ্গুদ আৰু পীলুক গছেও আছে, আৰু ৰক্তবৰ্ণ ফুলধাৰী কৰীৰ ঝোপো আছে।

Verse 5

तस्मिन्भाण्डीरके स्नातो नियतो नियताशनः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तश्चेन्द्रलोकं स गच्छति ॥

সেই ভাণ্ডীৰকত স্নান কৰি, সংযমী আৰু নিয়ত আহাৰ গ্ৰহণ কৰা ব্যক্তি—সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হৈ—ইন্দ্ৰলোকলৈ গমন কৰে।

Verse 6

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं वृन्दावनं मम ॥

তাত তাৰ পিছত সি প্ৰাণ ত্যাগ কৰে আৰু মোৰ লোকলৈ গমন কৰে। মই পুনৰ আন কথা ক’ম—মোৰ ক্ষেত্ৰ, বৃন্দাৱন।

Verse 7

तत्राहं क्रीडयिष्यामि गोभिर्गोपालकैः सह ॥ रम्यं च सुप्रतीतं च देवदानवदुर्लभम् ॥

তাত মই গাই আৰু গোপালকসকলৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰিম। সেই স্থান মনোৰম আৰু সুপ্ৰসিদ্ধ—দেৱ আৰু দানৱৰ বাবেও দুষ্প্ৰাপ্য।

Verse 8

तत्र कुण्डे महाभागे बहुगुल्मलतावृते ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चैकरात्रोषितो नरः ॥

তাত সেই মহাভাগ কুণ্ডত, বহু ঝোপ-লতাৰে আৱৃত, মানুহে এক ৰাতি অৱস্থান কৰি তাত স্নান কৰিব লাগে।

Verse 9

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च क्रीडमानः स मोदते ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥

গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাসকলৰ সৈতে ক্ৰীড়া কৰি সি আনন্দিত হয়; তাৰ পাছত তাতেই প্ৰাণ ত্যাগ কৰি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে।

Verse 10

तीर्थं शतगुणं पुण्यं यत्र केशी निपातितः ॥ केश्यः शतगुणं पुण्यं यत्र विश्रमते हरिः ॥

য’ত কেশী নিপাতিত হৈছিল, সেই তীৰ্থ শতগুণ পুণ্যময়। আৰু য’ত হৰি বিশ্ৰাম কৰে, সেই কেশী-তীৰ্থো শতগুণ পুণ্যময়।

Verse 11

तस्माच्छतगुणं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ तत्रापि च विशेषोऽस्ति केशितीर्थे वसुन्धरे ॥

সেয়ে ই শতগুণ পুণ্যময়—ইয়াত বিচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। আৰু হে বসুন্ধৰা, তাতো কেশী-তীৰ্থত এক বিশেষ মহিমা আছে।

Verse 12

तस्मिन्पिण्डप्रदानेन गयातुल्य फलं भवेत् ॥ स्नाने दाने तथा होमे अग्निष्टोमफलं भवेत् ॥

তাত পিণ্ড-প্ৰদান কৰিলে গয়াৰ তুল্য ফল হয়। আৰু স্নান, দান তথা হোম কৰিলে অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ তুল্য ফল লাভ হয়।

Verse 13

सूर्यतीर्थेषु वसुधे द्वादशादित्यसंज्ञके ॥ कालियो रमते तत्र कालिन्द्याः सलिले शुभे ॥

হে বসুধে, সূৰ্য-তীৰ্থসমূহত—‘দ্বাদশ আদিত্য’ নামে খ্যাত—তাত কালিয়াই কালিন্দী (যমুনা) নদীৰ শুভ জলত ক্ৰীড়া কৰে।

Verse 14

आदित्या ऊचुः ॥ वरं ददासि नो देव वरार्हा यदि वा वयम् ॥ अस्मिंस्तीर्थवरे स्नानमस्माकं सम्प्रदीयताम् ॥

আদিত্যসকলে ক’লে: হে দেব, যদি আমি বৰ লাভৰ যোগ্য হওঁ, তেন্তে আমাক বৰ দিয়া। এই শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থত স্নান-অনুষ্ঠানৰ অধিকার আমালৈ বিধিবৎ প্ৰদান কৰা হওক।

Verse 15

आदित्यानां वचः श्रुत्वा क्रीडां कृत्वा वसुन्धरे ॥ स्नानमात्रेण तत्रैव मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

হে বসুধে, আদিত্যসকলৰ বাক্য শুনি আৰু তাত ক্ৰীড়া কৰি, কেৱল সেই ঠাইতে স্নান কৰিলেই মানুহ সকলো পাপ-কলুষৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 16

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ उत्तरे हरिदेवस्य दक्षिणे कालियस्य तु ॥

তাৰ পাছত, যি কোনোবাই ইয়াত প্ৰাণ ত্যাগ কৰে, সি মোৰ লোকলৈ গমন কৰে। এই স্থান হৰিদেৱৰ উত্তৰে আৰু কালিয়াৰ দক্ষিণে অৱস্থিত।

Verse 17

कालियो दमितस्तत्र आदित्याḥ स्थापिताः मया ॥ वरं वृणुध्वं भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥

তাত কালিয়াক দমন কৰা হৈছিল আৰু আদিত্যসকলক মই স্থাপন কৰিছিলোঁ। তোমালোকৰ মঙ্গল হওক—মনৰ ভিতৰত যি আছে সেই অনুসাৰে এটা বৰ বাছি লোৱা।

Verse 18

अनयोर्देवयोर्मध्ये ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

এই দুজন দেৱতাৰ মাজত যিসকলৰ মৃত্যু হয়, তেওঁলোক ‘অপুনৰ্ভৱ’—পুনৰ্জন্মৰ অধীন নহয়।

Verse 19

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम् ॥ तत्र वृन्दावने तीर्थे यत्र केशी निपातितः ॥

পুনৰ মই আন এটা বৰ্ণনা ক’ম, যি মহাপাতক নাশ কৰে: বৃন্দাৱনৰ সেই তীৰ্থত, য’ত কেশী নিপাতিত হৈছিল।