Adhyaya 156: The Manifest Sacred Landscape of Mathurā: Merits of Vatsakrīḍanaka, Bhāṇḍīraka, Vṛndāvana, Keśītīrtha, and the Sūrya-Tīrthas

Verse 1

अथ मथुराप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ वत्सक्रीडनकं नाम तीर्थं वक्ष्ये परं मम ॥ तत्र रक्तशिलाबद्धं रक्तचन्दनभूषितम्

Ab Mathura ka kissa suno. Varaha Bhagwan bole, main apna ek bada tirth batata hoon, jiska naam hai Vatsakridanak. Wahan laal patthar laga hai, laal chandan se sajaya hai.

Verse 2

स्नानमात्रेण तत्रैव वायुलोकं व्रजेन्नरः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोके महीयते

Wahan sirf naha ke bhi insaan Vayu ke lok pahunch jata hai. Aur agar wahan jaan de de, toh mere lok mein uski izzat hoti hai.

Verse 3

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अस्ति भाण्डीरकं नाम यत्तीर्थं परमुत्तमम् ॥

Ab main ek aur cheez batata hoon, dhyan se sun. Ek tirth hai Bhandiraka naam ka, bahut bada aur special.

Verse 4

सालैस्तालैश्च तरुभिस्तमालैरर्जुनैस्तथा ॥ इङ्गुदैः पीलुकैश्चैव करीैरक्तपुष्पकैः ॥

Wahan saal aur taal ke ped hain. Tamal aur arjun ke ped bhi hain. Inguda aur pilu ke ped hain, aur karira ke jhaad laal phoolon ke saath.

Verse 5

तस्मिन्भाण्डीरके स्नातो नियतो नियताशनः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तश्चेन्द्रलोकं स गच्छति ॥

Bhandiraka mein naha ke, khana-peena sambhal ke, insaan ke saare paap dhul jaate hain. Phir woh Indra ke lok jaata hai.

Verse 6

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं वृन्दावनं मम ॥

Wahan jab praan chhodte hain, toh mere lok mein jaate hain. Ab main Vrindavan batata hoon, mera kshetra.

Verse 7

तत्राहं क्रीडयिष्यामि गोभिर्गोपालकैः सह ॥ रम्यं च सुप्रतीतं च देवदानवदुर्लभम् ॥

Wahan main gaayon ke saath khelta hoon, gwalon ke saath. Woh jagah bahut achhi hai, sunder hai. Devta aur danav bhi use paana mushkil samajhte hain.

Verse 8

तत्र कुण्डे महाभागे बहुगुल्मलतावृते ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चैकरात्रोषितो नरः ॥

Wahan ek accha kund hai. Uske aas-paas bahut saari bel-butiyan hain. Aadmi ek raat wahin reh ke subah nahana chahiye.

Verse 9

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च क्रीडमानः स मोदते ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥

Wahan gandharv aur apsara ke saath khelta-khelta woh khush rehta hai. Phir wahin uski jaan chhoot jaati hai aur woh mere paas aata hai.

Verse 10

तीर्थं शतगुणं पुण्यं यत्र केशी निपातितः ॥ केश्यः शतगुणं पुण्यं यत्र विश्रमते हरिः ॥

Jahan Kesi daitya gira tha, us tirth ka punya sau guna zyada hai. Aur jahan Hari vishram karte hain, us Kesi tirth ka bhi punya sau guna hai.

Verse 11

तस्माच्छतगुणं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ तत्रापि च विशेषोऽस्ति केशितीर्थे वसुन्धरे ॥

Isliye yeh sau guna punya hai, isme koi shak nahi. Aur Kesi tirth mein ek khaas baat aur bhi hai, Vasundhara.

Verse 12

तस्मिन्पिण्डप्रदानेन गयातुल्य फलं भवेत् ॥ स्नाने दाने तथा होमे अग्निष्टोमफलं भवेत् ॥

Wahan pind daane se Gaya jaisa phal milta hai. Wahan nahane, daan karne ya havan karne se bada yagya jaisa phal milta hai.

Verse 13

सूर्यतीर्थेषु वसुधे द्वादशादित्यसंज्ञके ॥ कालियो रमते तत्र कालिन्द्याः सलिले शुभे ॥

Hey dharti, Surya ke tirth mein jo Barah Aditya ke naam se jaane jaate hain, wahan Kaliya khelta hai. Kalindi yani Yamuna ka paani wahan bilkul saaf aur achha hai.

Verse 14

आदित्या ऊचुः ॥ वरं ददासि नो देव वरार्हा यदि वा वयम् ॥ अस्मिंस्तीर्थवरे स्नानमस्माकं सम्प्रदीयताम् ॥

Aditya log bole, Dev, agar aap humein layak samjhte hain toh ek vardan de dijiye. Is tirth mein nahaane ka kaam humein de dijiye.

Verse 15

आदित्यानां वचः श्रुत्वा क्रीडां कृत्वा वसुन्धरे ॥ स्नानमात्रेण तत्रैव मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

Hey dharti, Aditya logon ki baat sun ke Kaliya wahan khelta raha. Wahan sirf nahaane se insaan ke saare paap dhul jaate hain.

Verse 16

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ उत्तरे हरिदेवस्य दक्षिणे कालियस्य तु ॥

Phir agar koi wahan jaan de, woh mere paas aata hai. Yeh jagah Harideva ke uttar aur Kaliya ke dakshin mein hai.

Verse 17

कालियो दमितस्तत्र आदित्याḥ स्थापिताः मया ॥ वरं वृणुध्वं भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥

Maine wahan Kaliya ko dabaya aur Aditya logon ko wahan bitha diya. Tum jo chaaho woh vardan maang lo, tumhara bhala ho.

Verse 18

अनयोर्देवयोर्मध्ये ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

Jin logon ki maut in dono devta ke beech mein hoti hai, woh wapas janam nahi lete. Mtlb unka janam ka chakkar khatam ho jata hai.

Verse 19

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम् ॥ तत्र वृन्दावने तीर्थे यत्र केशी निपातितः ॥

Ab main ek aur baat batata hoon jo bade paap mita deti hai. Yeh Vrindavan mein hai, jahan Keshi daitya ko maara gaya tha.