Adhyaya 156: The Manifest Sacred Landscape of Mathurā: Merits of Vatsakrīḍanaka, Bhāṇḍīraka, Vṛndāvana, Keśītīrtha, and the Sūrya-Tīrthas

Verse 1

अथ मथुराप्रादुर्भावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ वत्सक्रीडनकं नाम तीर्थं वक्ष्ये परं मम ॥ तत्र रक्तशिलाबद्धं रक्तचन्दनभूषितम्

ఇప్పుడు మథురా ప్రాదుర్భావ వృత్తాంతం. శ్రీవరాహుడు అన్నాడు—“నా పరమ తీర్థమైన ‘వత్సక్రీడనక’ను వివరిస్తాను. అక్కడ ఎర్ర రాతితో నిర్మితమై, ఎర్ర చందనంతో అలంకరింపబడి ఉంది.”

Verse 2

स्नानमात्रेण तत्रैव वायुलोकं व्रजेन्नरः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोके महीयते

అక్కడ కేవలం స్నానం చేసిన మాత్రాన మనిషి వాయులోకాన్ని పొందుతాడు. అలాగే అక్కడే ప్రాణాలను విడిచితే, నా లోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 3

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ अस्ति भाण्डीरकं नाम यत्तीर्थं परमुत्तमम् ॥

మళ్లీ ఇంకొక విషయాన్ని వివరిస్తాను; ఓ వసుంధరా, విను. ‘భాండీరక’ అనే తీర్థం ఉంది; అది పరమోత్తమ తీర్థంగా భావించబడుతుంది.

Verse 4

सालैस्तालैश्च तरुभिस्तमालैरर्जुनैस्तथा ॥ इङ्गुदैः पीलुकैश्चैव करीैरक्तपुष्पकैः ॥

ఆ స్థలం శాల, తాల వృక్షాలతో, అలాగే తమాల, అర్జున వృక్షాలతో కూడి, ఇంగుద, పీలుక మరియు ఎర్ర పుష్పాలున్న కరీర పొదలతో నిండియున్నది।

Verse 5

तस्मिन्भाण्डीरके स्नातो नियतो नियताशनः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तश्चेन्द्रलोकं स गच्छति ॥

ఆ భాండీరకంలో స్నానం చేసి, నియమంతో ఉండి, ఆహార నియంత్రణ కలిగి, మనిషి సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై ఇంద్రలోకానికి వెళ్తాడు।

Verse 6

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षेत्रं वृन्दावनं मम ॥

అక్కడ అతడు ప్రాణాలను విడిచి నా లోకానికి చేరుతాడు. మరల నేను నా మరో క్షేత్రమైన వృందావనాన్ని వివరిస్తాను।

Verse 7

तत्राहं क्रीडयिष्यामि गोभिर्गोपालकैः सह ॥ रम्यं च सुप्रतीतं च देवदानवदुर्लभम् ॥

అక్కడ నేను గోవులతోను గోపాలకులతోను కలిసి క్రీడిస్తాను. అది రమ్యమైనది, ప్రసిద్ధమైనది; దేవదానవులకు కూడా దొరకడం దుర్లభం।

Verse 8

तत्र कुण्डे महाभागे बहुगुल्मलतावृते ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत चैकरात्रोषितो नरः ॥

అక్కడ అనేక పొదలు, లతలతో కప్పబడిన ఆ మహాభాగ్య కుండలో, మనిషి ఒక రాత్రి అక్కడ నివసించి స్నానం చేయవలెను।

Verse 9

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च क्रीडमानः स मोदते ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं च गच्छति ॥

గంధర్వులు, అప్సరసలతో క్రీడిస్తూ అతడు ఆనందిస్తాడు; అక్కడే ప్రాణాలను విడిచి నా లోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 10

तीर्थं शतगुणं पुण्यं यत्र केशी निपातितः ॥ केश्यः शतगुणं पुण्यं यत्र विश्रमते हरिः ॥

కేశీని పడగొట్టిన చోటున్న తీర్థం శతగుణ పుణ్యదాయకం. హరి విశ్రమించే చోటున్న కేశీ-తీర్థం కూడా శతగుణ పుణ్యదాయకం.

Verse 11

तस्माच्छतगुणं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ तत्रापि च विशेषोऽस्ति केशितीर्थे वसुन्धरे ॥

కాబట్టి ఇది శతగుణ పుణ్యదాయకం—ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు. ఓ వసుంధరా, వాటిలోనూ కేశీ-తీర్థంలో ప్రత్యేక విశేషం ఉంది.

Verse 12

तस्मिन्पिण्डप्रदानेन गयातुल्य फलं भवेत् ॥ स्नाने दाने तथा होमे अग्निष्टोमफलं भवेत् ॥

అక్కడ పిండప్రదానం చేస్తే గయాతో సమానమైన ఫలం కలుగుతుంది. అలాగే స్నానం, దానం, హోమం చేస్తే అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలం కలుగుతుంది.

Verse 13

सूर्यतीर्थेषु वसुधे द्वादशादित्यसंज्ञके ॥ कालियो रमते तत्र कालिन्द्याः सलिले शुभे ॥

ఓ వసుధా, ‘ద్వాదశ ఆదిత్య’ అని పిలువబడే సూర్య-తీర్థాలలో, కాలియ అక్కడ కాలిందీ (యమునా) యొక్క శుభ జలంలో క్రీడిస్తాడు.

Verse 14

आदित्या ऊचुः ॥ वरं ददासि नो देव वरार्हा यदि वा वयम् ॥ अस्मिंस्तीर्थवरे स्नानमस्माकं सम्प्रदीयताम् ॥

ఆదిత్యులు పలికిరి—హే దేవా! మేము వరార్హులమైతే మాకు వరం ప్రసాదించుము. ఈ శ్రేష్ఠ తీర్థవరంలో స్నానవిధి (అధికారం/వ్రతం) మాకు యథావిధిగా అనుగ్రహించుము.

Verse 15

आदित्यानां वचः श्रुत्वा क्रीडां कृत्वा वसुन्धरे ॥ स्नानमात्रेण तत्रैव मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

హే వసుంధరా! ఆదిత్యుల వచనములు విని, అక్కడ క్రీడ చేసి, అక్కడ కేవలం స్నానం చేయుట మాత్రముననే సమస్త పాపకల్మషముల నుండి విముక్తి కలుగును.

Verse 16

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति ॥ उत्तरे हरिदेवस्य दक्षिणे कालियस्य तु ॥

తదనంతరం ఎవడు ఇక్కడ ప్రాణములను విడిచెదో, వాడు నా లోకమునకు చేరును. ఈ స్థలం హరిదేవుని ఉత్తరమున, కాలియుని దక్షిణమున ఉన్నది.

Verse 17

कालियो दमितस्तत्र आदित्याḥ स्थापिताः मया ॥ वरं वृणुध्वं भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥

అక్కడ కాలియుడు దమనమయ్యెను, ఆదిత్యులను నేను స్థాపించితిని. మీరు వరమును ఎంచుకొనుడి—మీకు మంగళం కలుగుగాక—మీ మనస్సులో ఉన్నదేదో అదే.

Verse 18

अनयोर्देवयोर्मध्ये ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

ఈ రెండు దేవతల మధ్యస్థానములో ఎవరు మరణించెదరో, వారు అపునర్భవులు (పునర్జన్మలేనివారు) అవుదురు.

Verse 19

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि महापातकनाशनम् ॥ तत्र वृन्दावने तीर्थे यत्र केशी निपातितः ॥

ఇప్పుడు నేను మరొక వృత్తాంతాన్ని ప్రకటిస్తున్నాను—మహాపాతకాలను నశింపజేసేది; వృందావనంలోని ఆ తీర్థంలో, అక్కడ కేశీ సంహరింపబడెను.