
Sukta 9.2
Vasiṣṭha (traditional attribution for portions of RV 9.2; Soma Pavamāna context)
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for many Pavamāna verses)
RV 9.2 to hymn Soma Pavamāna, w którym wieszcz nakłania Somę, by popłynął przez filtr (pavitra), stając się jasnym, potężnym i godnym ofiary. Gdy Soma zostaje oczyszczony, zaprasza się go, by „wszedł w Indrę”, wzmacniając boski heroizm, zwycięstwo i dzieło ofiarne. Hymn kończy się uwielbieniem Somy jako pradawnego wewnętrznego Ja jadźni, istotnej mocy, która czyni ofiarę skuteczną.
Mantra 1
पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या । इन्द्रमिन्दो वृषा विश ॥
Płynij, o Somo, przez sito w luminiczną siłę naprzód; wejdź w Indrę, o Byku, o kropli rozkoszy, aby boskie bohaterstwo w nas zostało przebudzone i uczynione zwycięskim.
Mantra 2
आ वच्यस्व महि प्सरो वृषेन्दो द्युम्नवत्तमः । आ योनिं धर्णसिः सदः ॥
Bądź wypowiedziany, objaw się, o potężny wylewie, o byczy Indu najbogatszy w luminiczną moc; zajmij swoje miejsce w łonie, w stabilnie ustanowionym domu obrzędu w nas.
Mantra 3
अधुक्षत प्रियं मधु धारा सुतस्य वेधसः । अपो वसिष्ट सुक्रतुः ॥
Wydobyli oni ukochany miód: strumienie wyciśniętej Somy dla mądrego twórcy. O Wasisztho, wody, prowadzone dobrą wolą inteligencji, niosą i wyjaśniają tę słodycz w nas.
Mantra 4
महान्तं त्वा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः । यद्गोभिर्वासयिष्यसे ॥
Wielkie wody, potężne rzeki płyną za tobą, o Ogromny, gdy masz zostać przyodziany w promienie iluminacji, gdy rozkosz jest owinięta w formy światła wiedzy.
Mantra 5
समुद्रो अप्सु मामृजे विष्टम्भो धरुणो दिवः । सोमः पवित्रे अस्मयुः ॥
Ocean w wodach stał się oczyszczony; szeroko trwające oparcie, podtrzymywacz nieba, Soma, w oczyszczaczu, szuka nas i pociąga naszą istotę ku stabilności i rozległości.
Mantra 6
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः । सं सूर्येण रोचते ॥
Potężna płowa siła zakrzyknęła głośno, rozległa, przyjemna do oglądania jak przyjaciel; świeci w harmonii ze Słońcem: rozkosz zjednoczona ze światłem prawdy.
Mantra 7
गिरस्त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भसे ॥
Twoje słowa, o Indu, są oczyszczone siłą, te pragnące dzieła; przez nie jesteś przyozdobiony dla ekstazy: mantra oczyszczona w moc staje się ozdobą wewnętrznej zachwytu.
Mantra 8
तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुमीमहे । तव प्रशस्तयो महीः ॥
Ciebie szukamy dla zachwytu, o ognisto-żarliwy, twórco światów całkowitych; rozległe są twoje pochwały, ponieważ twoja rozkosz buduje w nas pełne i uporządkowane stworzenie.
Mantra 9
अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया । पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव ॥
Dla nas, o Indu, pragnący Indry, płynij jako miód w stałym strumieniu, jak Paridżanja bogaty w deszcz: niech rozkosz zstępuje jako pożywna moc, zwiększając wewnętrzny wzrost.
Mantra 10
गोषा इन्दो नृषा अस्यश्वसा वाजसा उत । आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ॥
O Indu, Ty jesteś dawcą promieni, dawcą prawdziwego męstwa, dawcą szybkiej siły życiowej i pełni mocy; Ty jesteś starożytną Duszą ofiary, najgłębszą istotą, która sprawia, że wewnętrzna ofiara staje się skuteczna.
A direct imperative to Soma: flow beyond the sieve into swift, luminous motion, and enter Indra as invigorating power (RV 9.2.1).
Soma’s purifying passage is portrayed as the emergence of radiant strength—tawny, mighty, friend-like—shining in consonance with the Sun and with ṛta-like clarity (cf. RV 9.2.6).
Soma’s identity expands from ritual drink to cosmic-psychic force: giver of rays, manhood, speed, and power, the very life of the sacrificial act.
The hymn seals its praise by naming Soma the ancient Self of the yajña (ātmā yajñasya pūrvyaḥ), affirming that purified delight is the hidden efficacy within worship (RV 9.2.10).
pavasva … ati pavitram
saṃ sūryeṇa rocate
ātmā yajñasya pūrvyaḥ
It praises Soma while he is being filtered and purified, asking him to become radiant and powerful, and to strengthen Indra and the sacrificer’s victorious energy.
In Vedic ritual language, Soma is the invigorating drink that empowers Indra; symbolically, purified delight and clarity feed the higher will that overcomes obstacles.
It means “the ancient Self of the sacrifice”: Soma is portrayed as the innermost essence that makes the offering effective—both ritually as Soma-juice and inwardly as purified spiritual force.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.