Sukta 2
Sukta 9.2
Vasiṣṭha (traditional attribution for portions of RV 9.2; Soma Pavamāna context)
Soma Pavamāna (Soma in the act of purification), with explicit linkage to Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for many Pavamāna verses)
ఋగ్వేదం 9.2 సోమపవమాన స్తోత్రం. ఇందులో ఋషి సోముని పవిత్రం (వడపోత) గుండా ప్రవహించి శుద్ధుడై, ప్రకాశవంతుడై, బలవంతుడై, హవిస్సుగా అర్పణకు యోగ్యుడవ్వమని ప్రేరేపిస్తాడు. సోముడు శుద్ధి చెందుతున్నప్పుడు అతనిని “ఇంద్రునిలో ప్రవేశించు” అని ఆహ్వానించి, దైవ వీరత్వం, విజయం, యజ్ఞకార్యానికి శక్తిని ప్రసాదించమని కోరుతాడు. చివరికి, యజ్ఞానికి ప్రాచీన అంతరాత్మగా, అర్పణను ఫలప్రదం చేసే అనివార్య శక్తిగా సోముని స్తుతిస్తూ స్తోత్రం ముగుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या । इन्द्रमिन्दो वृषा विश ॥
ఓ సోమా, పవిత్రం (వడపోత) ద్వారా వేగంగా ప్రవహించు. ఓ ఇందూ, ఓ వృషభా, ఇంద్రునిలో ప్రవేశించు.
Mantra 2
आ वच्यस्व महि प्सरो वृषेन्दो द्युम्नवत्तमः । आ योनिं धर्णसिः सदः ॥
ఓ మహా ప్సరస్, ఓ వృషభస్వరూప ఇందు, ద్యుమ్నంతో అత్యంత సమృద్ధుడవా—ప్రకటించి ఉచ్చరింపబడుము. మా అంతరంలో యజ్ఞానికి దృఢంగా స్థాపితమైన సదస్సులో, యోనిలోకి వచ్చి ఆసనం గ్రహించుము.
Mantra 3
अधुक्षत प्रियं मधु धारा सुतस्य वेधसः । अपो वसिष्ट सुक्रतुः ॥
వారు ప్రియమైన మధువును దోహించారు—వేధస్ (ఋషి-ప్రజ్ఞ) కొరకు సుత సోమ ధారలు. ఓ వసిష్ఠా, సుక్రతు (శుభ-ప్రజ్ఞ) చేత నడిపింపబడే ఆపః ఆ మధురరసాన్ని మా అంతరంలో మోసి శుద్ధి చేస్తాయి.
Mantra 4
महान्तं त्वा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः । यद्गोभिर्वासयिष्यसे ॥
ఓ విశాలా, మహత్తర ఆపః మరియు మహతీ సింధవః నీ వెనుక ప్రవహిస్తాయి; నీవు గోభిః—ప్రకాశ కిరణాలతో—ఆవృతుడవబోయే వేళ; ఆనందం జ్ఞానపు ప్రకాశ-రూపాలలో చుట్టబడే వేళ.
Mantra 5
समुद्रो अप्सु मामृजे विष्टम्भो धरुणो दिवः । सोमः पवित्रे अस्मयुः ॥
నీళ్లలో సముద్రంలా సోముడు శుద్ధమవుతున్నాడు—అతడు ద్యౌ యొక్క విస్తృత ఆధారం, ధారకుడు. పవిత్రంలో సోముడు, అస్మయు అయి, మన వైపు అభిముఖమవుతున్నాడు.
Mantra 6
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः । सं सूर्येण रोचते ॥
వృషభంలా హరి గర్జించాడు—మహానుడు, మిత్రునిలా దర్శనీయుడు. సూర్యునితో సమన్వయంగా అతడు ప్రకాశిస్తాడు.
Mantra 7
गिरस्त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भसे ॥
హే ఇందు, నీ గిరః ఓజస్సుతో మర్జితమవుతాయి—కార్యానికి ఉత్సుకమైనవి. వాటివల్ల నీవు మదానికి శోభింపబడుతావు.
Mantra 8
तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुमीमहे । तव प्रशस्तयो महीः ॥
అగ్నిసమాన తేజస్సుతో దహించే (ఘృష్వ) సోమా! ఆనందం (మద) కొరకు మేము నిన్నే అన్వేషించి ఆరాధిస్తున్నాము—సమస్త లోకముల కర్త, సంపూర్ణ సృష్టికర్త. నీ ప్రశంసలు మహత్తరమైనవి; ఎందుకంటే నీ హర్షం వలన మా అంతరంలో సంపూర్ణమూ సవ్యవ్యవస్థితమూ అయిన సృష్టి నిర్మితమవుతుంది.
Mantra 9
अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया । पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव ॥
హే ఇందూ! ఇంద్రుని కోరే, ఇంద్ర-ప్రియుడు (ఇంద్రయు)గా మా కొరకు తేనె వంటి మధురరసంగా ధారగా పవిత్రమై ప్రవహించు—స్థిర ప్రవాహంతో; వృష్టిమంతుడైన పర్జన్యుని వలె. (నీ) ఆనందరసం పోషకశక్తిగా దిగివచ్చి మా అంతర వృద్ధిని పెంచుగాక.
Mantra 10
गोषा इन्दो नृषा अस्यश्वसा वाजसा उत । आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ॥
హే ఇందో! నీవు గోషా—కిరణాల దాత; నీవు నృషా—సత్య పురుషత్వం/వీర్య దాత; నీవు అశ్వసా—వేగవంతమైన ప్రాణశక్తి దాత; అలాగే వాజసా—బలసంపద దాత. నీవే యజ్ఞస్య పూర్వ్య ఆత్మ—అంతఃస్థ సారం; అది అంతర్యాగాన్ని సఫలీకృతం చేస్తుంది.
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being filtered and purified, asking him to become radiant and powerful, and to strengthen Indra and the sacrificer’s victorious energy.
In Vedic ritual language, Soma is the invigorating drink that empowers Indra; symbolically, purified delight and clarity feed the higher will that overcomes obstacles.
It means “the ancient Self of the sacrifice”: Soma is portrayed as the innermost essence that makes the offering effective—both ritually as Soma-juice and inwardly as purified spiritual force.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.