Sukta 2
Sukta 9.2
Vasiṣṭha (traditional attribution for portions of RV 9.2; Soma Pavamāna context)
Soma Pavamāna (Soma in the act of purification), with explicit linkage to Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for many Pavamāna verses)
RV 9.2 ଏକ ସୋମ ପବମାନ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ରଷ୍ଟା ସୋମଙ୍କୁ ପବିତ୍ର (ଛାଣନୀ) ମାଧ୍ୟମରେ ଧାରାବାହି ହେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଆହୁତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ସୋମ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ସହିତ ସେଙ୍କୁ ‘ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର’ ବୋଲି ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଦେବୀୟ ବୀରତ୍ୱ, ବିଜୟ ଏବଂ ଯଜ୍ଞକର୍ମକୁ ସଶକ୍ତ କରେ। ସୂକ୍ତର ଶେଷରେ ସୋମଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରାଚୀନ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଏ—ଆହୁତିକୁ ଫଳଦାୟକ କରୁଥିବା ମୂଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ।
Mantras
Mantra 1
पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या । इन्द्रमिन्दो वृषा विश ॥
ହେ ସୋମ, ପବସ୍ୱ; ଦେବବୀରତି ପାଇଁ ପବିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ବେଗେ ବହ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ହେ ବୃଷଭ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କର।
Mantra 2
आ वच्यस्व महि प्सरो वृषेन्दो द्युम्नवत्तमः । आ योनिं धर्णसिः सदः ॥
ହେ ମହାନ୍ ପ୍ସରଃ, ହେ ବୃଷଭସମ ଇନ୍ଦୁ, ଦ୍ୟୁମ୍ନରେ ସର୍ବାଧିକ ତେଜସ୍ବୀ! ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଅ; ଏବଂ ଆମ ଭିତରେ ଯଜ୍ଞର ଦୃଢ଼-ସ୍ଥାପିତ ସଦନରେ, ଯୋନିରେ ଆସି ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର।
Mantra 3
अधुक्षत प्रियं मधु धारा सुतस्य वेधसः । अपो वसिष्ट सुक्रतुः ॥
ପ୍ରିୟ ମଧୁ ଦୋହି ବାହାରିଛି—ସୁତ ସୋମର ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ୱେଧସ (ବିଧାତା) ପାଇଁ। ହେ ବସିଷ୍ଠ! ସୁକ୍ରତୁ (ସୁବୁଦ୍ଧିର ଶୁଭ ପ୍ରେରଣା) ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆପଃ ସେଇ ମିଠାସକୁ ଆମ ଭିତରେ ବହନ କରି ଶୁଦ୍ଧ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 4
महान्तं त्वा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः । यद्गोभिर्वासयिष्यसे ॥
ହେ ବିଶାଳ! ମହାନ୍ ଆପଃ, ମହାବଳ ସିନ୍ଧବଃ ତୋ ପଛେ ପଛେ ବହେ, ଯେତେବେଳେ ତୁ ଗୋଭିଃ—ଜ୍ଞାନ-ପ୍ରକାଶର କିରଣମାନେ—ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେବାକୁ ଯାଉଛୁ; ଯେତେବେଳେ ଆନନ୍ଦ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରକାଶ-ରୂପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଡ଼ିଯାଏ।
Mantra 5
समुद्रो अप्सु मामृजे विष्टम्भो धरुणो दिवः । सोमः पवित्रे अस्मयुः ॥
ଜଳମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ସୋମ ସ୍ୱୟଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ସେ ଦ୍ୟୌର ବିଶାଳ ଆଧାର, ଧାରକ। ପବିତ୍ରରେ (ପବିତ୍ରକରେ) ସୋମ ଆମକୁ ଇଚ୍ଛେ—ଆମ ସତ୍ତାକୁ ସ୍ଥିରତା ଓ ବିଶାଳତା ଦିଗକୁ ଆକର୍ଷେ।
Mantra 6
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः । सं सूर्येण रोचते ॥
ବୃଷଭ ସଦୃଶ ବଳବାନ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଗର୍ଜିଲା—ମହାନ, ମିତ୍ର ସଦୃଶ ଦର୍ଶନୀୟ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ସମନ୍ୱୟରେ ରୋଚେ; ସତ୍ୟ-ପ୍ରକାଶରେ ଆନନ୍ଦ ଏକାକାର ହୁଏ।
Mantra 7
गिरस्त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भसे ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୋର ଗିରଃ (ବାଣୀ/ମନ୍ତ୍ର) ଓଜସା ମର୍ମୃଜ୍ୟନ୍ତେ—କର୍ମରେ ଉତ୍ସୁକ ଥିବା। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁ ମଦ (ଆନନ୍ଦ-ଉନ୍ମାଦ) ପାଇଁ ଶୋଭିତ ହୁଅ; ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ହୋଇ ଅନ୍ତର୍ରତିର ଅଳଙ୍କାର ହୁଏ।
Mantra 8
तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुमीमहे । तव प्रशस्तयो महीः ॥
ହେ ଘୃଷ୍ୱ (ଅଗ୍ନିସମ ତେଜସ୍ୱୀ) ଦେବ! ମଦ-ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଆମେ ତୁମକୁ ହିଁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛୁ—ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ତ୍ତା! ତୁମର ପ୍ରଶସ୍ତିମାନେ ମହାନ।
Mantra 9
अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया । पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁଥିବା! ଆମ ପାଇଁ ମଧୁ ପରି ଧାରାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହ—ବୃଷ୍ଟିରେ ସମୃଦ୍ଧ ପର୍ଜନ୍ୟ ପରି।
Mantra 10
गोषा इन्दो नृषा अस्यश्वसा वाजसा उत । आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ! ତୁମେ ଗୋଷା (ଗୋ/କିରଣ ଦାତା), ନୃଷା (ବୀରତ୍ୱ ଦାତା), ଅଶ୍ୱସା (ଅଶ୍ୱବେଗ ସମ ପ୍ରାଣବଳ ଦାତା), ଏବଂ ବାଜସା (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି ଦାତା); ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ପୁରାତନ ଆତ୍ମା।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being filtered and purified, asking him to become radiant and powerful, and to strengthen Indra and the sacrificer’s victorious energy.
In Vedic ritual language, Soma is the invigorating drink that empowers Indra; symbolically, purified delight and clarity feed the higher will that overcomes obstacles.
It means “the ancient Self of the sacrifice”: Soma is portrayed as the innermost essence that makes the offering effective—both ritually as Soma-juice and inwardly as purified spiritual force.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.