
Sukta 4.14
Triṣṭubh (probable)
Ten krótki hymn łączy rozpalany blask Agniego z pierwszym objawieniem Uṣas (Jutrzenki), przedstawiając poranek jako skoordynowaną epifanię światła, porządku i przebudzonego ruchu. Następnie zamienia się w bezpośrednie wezwanie Aśvinów (Nāsatyā), by przybyli szybko na ofiarę o świcie i rozkoszowali się miodowo-słodkim Somą. Celem jest zapewnienie terminowej obecności boskiej, bezpiecznej podróży (suvitā) i orzeźwiającej siły dla czcicieli.
Mantra 1
प्रत्यग्निरुषसो जातवेदा अख्यद्देवो रोचमाना महोभिः । आ नासत्योरुगाया रथेनेमं यज्ञमुप नो यातमच्छ ॥
Zwrócony ku Świtowi, Agni znający narodziny objawił się, bóg jaśniejący swymi wielkimi mocami. O Nasatjowie, szerocy w swym ruchu i godni obszernej pieśni, przybydźcie swoim rydwanem do tej ofiary; zbliżcie się do nas zaprawdę.
Mantra 2
ऊर्ध्वं केतुं सविता देवो अश्रेज्ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वन् । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं वि सूर्यो रश्मिभिश्चेकितानः ॥
Sawitar, bóg, wzniósł w górę znak; tworząc światło dla wszystkich światów. Wypełnił niebo i ziemię oraz przestrzeń pośrodku; a Surja, w pełni świadomy, rozpostarł się swymi promieniami.
Mantra 3
आवहन्त्यरुणीर्ज्योतिषागान्मही चित्रा रश्मिभिश्चेकिताना । प्रबोधयन्ती सुविताय देव्युषा ईयते सुयुजा रथेन ॥
Przynosząc czerwonawe światła, przybyła ze swą iluminacją, obszerna, wielokształtna i świadoma swymi promieniami. Budząc nas do szczęśliwej podróży, bogini Świt posuwa się naprzód swoim dobrze zaprzężonym rydwanem.
Mantra 4
आ वां वहिष्ठा इह ते वहन्तु रथा अश्वास उषसो व्युष्टौ । इमे हि वां मधुपेयाय सोमा अस्मिन्यज्ञे वृषणा मादयेथाम् ॥
Niech wasze najpotężniejsze rydwany i rumaki przywiodą was tutaj przy pełnym wschodzie Świtu. Albowiem te tłoczenia Somy są dla waszego miodowego picia; w tej ofierze, o potężna paro, radujcie się i pomnażajcie siłę w nas.
Agni, facing Dawn, becomes visible and radiant—light is ‘revealed’ as the sacrifice begins.
Uṣas is described as arriving with ruddy beams, conscious and expansive, awakening beings for a fortunate course (suvitā).
A direct, urgent invitation summons the Aśvins—wide-moving Nāsatyā—to come on their chariot to the rite at daybreak.
The hymn settles into ritual fulfillment: Soma is declared ready for their honey-drinking, asking the mighty pair to rejoice and strengthen the worshippers.
jātavedā (Jātavedas) / ā nāsatyor… upa no yātam accha
prabodhayantī suvitāya
madhupeyāya somā
It celebrates the morning emergence of light—Agni shining as Dawn appears—and then invites the Aśvins to come quickly to the sacrifice and enjoy Soma.
At dawn, fire and dawn-light mirror each other: Agni ‘reveals’ brilliance in the ritual space while Uṣas opens the day in the cosmos, so the hymn treats them as a coordinated awakening.
The Aśvins are swift divine twins known for help and healing. The hymn asks them to arrive at daybreak on their chariot, drink the honey-sweet Soma, rejoice in the rite, and increase vigor and success for the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.