
Sukta 4.14
Agni in relation to Uṣas; invocation to the Aśvins (Nāsatyā)
Triṣṭubh (probable)
આ ટૂંકો સ્તુતિગીત અગ્નિના પ્રજ્વલિત તેજને ઉષા (પ્રભાત)ના પ્રથમ આવિર્ભાવ સાથે જોડે છે, અને સવારને પ્રકાશ, ઋત (વ્યવસ્થા) તથા જાગૃત ગતિના સંયુક્ત પ્રકટ રૂપે ચિતરે છે. ત્યારબાદ તે અશ્વિનો (નાસત્યૌ)ને સીધી આમંત્રણ આપે છે કે તેઓ પ્રભાતે યજ્ઞસ્થાને ઝડપી આવી મધુર-મધ સમા સોમરસનો આસ્વાદ લે. હેતુ એ છે કે દેવોની સમયસર ઉપસ્થિતિ, સુરક્ષિત માર્ગ/સુવિધા (સુવિતા) અને ઉપાસકો માટે પ્રેરક બળ પ્રાપ્ત થાય.
Mantra 1
प्रत्यग्निरुषसो जातवेदा अख्यद्देवो रोचमाना महोभिः । आ नासत्योरुगाया रथेनेमं यज्ञमुप नो यातमच्छ ॥
ઉષા સામે અગ્નિ—જાતવેદા—દેવ, મહિમા વડે તેજસ્વી બનતો, પ્રગટ થયો. હે નાસત્યૌ, વિશાળ ગતિ ધરાવનારા અને મહાગાનને યોગ્ય, રથ લઈને આ યજ્ઞ તરફ આવો; ખરેખર અમારી પાસે નજીક આવો.
Mantra 2
ऊर्ध्वं केतुं सविता देवो अश्रेज्ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वन् । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं वि सूर्यो रश्मिभिश्चेकितानः ॥
સવિતા દેવએ ઊંચે કેતુ (ચિહ્ન) ઊભું કર્યું, સર્વ ભુવન માટે જ્યોતિ રચતો. તેણે દ્યાવા-પૃથિવી અને અંતરિક્ષને પૂર્યા; અને સૂર્ય, જાગૃત ચેતનાથી, પોતાની રશ્મિઓ વડે વિસ્તરે છે.
Mantra 3
आवहन्त्यरुणीर्ज्योतिषागान्मही चित्रा रश्मिभिश्चेकिताना । प्रबोधयन्ती सुविताय देव्युषा ईयते सुयुजा रथेन ॥
અરુણી (લાલિમાયુક્ત) કિરણોને વહેતી, તે પોતાના પ્રકાશ સાથે આવી છે—વિશાળ, બહુવિધ, અને કિરણોથી ચેતન. સુયાત્રા માટે અમને પ્રબોધતી, દેવી ઉષા સુયુજ (સુયોજિત) રથ પર આગળ વધે છે.
Mantra 4
आ वां वहिष्ठा इह ते वहन्तु रथा अश्वास उषसो व्युष्टौ । इमे हि वां मधुपेयाय सोमा अस्मिन्यज्ञे वृषणा मादयेथाम् ॥
ઉષાના પૂર્ણ પ્રકટ થવામાં, તમારા અતિશક્તિશાળી રથો અને અશ્વો તમને અહીં વહન કરીને લાવે. કારણ કે આ સોમરસ-પિષણો તમારા મધુ-પાન માટે છે; આ યજ્ઞમાં, હે વૃષણૌ (બળવાન યુગલ), આનંદ કરો અને અમામાં બળ વધારતા રહો.
It celebrates the morning emergence of light—Agni shining as Dawn appears—and then invites the Aśvins to come quickly to the sacrifice and enjoy Soma.
At dawn, fire and dawn-light mirror each other: Agni ‘reveals’ brilliance in the ritual space while Uṣas opens the day in the cosmos, so the hymn treats them as a coordinated awakening.
The Aśvins are swift divine twins known for help and healing. The hymn asks them to arrive at daybreak on their chariot, drink the honey-sweet Soma, rejoice in the rite, and increase vigor and success for the worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.