Opening the text

Sukta 3.60
Viśvāmitra Gāthina (traditional for much of Maṇḍala 3; specific hymn 3.60 traditionally to the Ṛbhus by Viśvāmitra)
Ṛbhus (Saudhanvanas), divine artisans of perfection
Jagatī (probable for 3.60.1 due to longer cadence)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸೌಧನ್ವನರಾದ ಋಭುಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯತ್ತ ಏರಿಸುವ “ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತ್ಯಗಳ” ದಿವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು. “ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧುತ್ವ”ದ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಒತ್ತಿಹಾಕಿದ ಸೋಮದ ಸಮೀಪ ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಋಭುಗಳೊಡನೆ ಇಂದ್ರನು ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಬರಲೆಂದು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इहेह वो मनसा बन्धुता नर उशिजो जग्मुरभि तानि वेदसा । याभिर्मायाभिः प्रतिजूतिवर्पसः सौधन्वना यज्ञियं भागमानश ॥
ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಹೇ ನರರೇ (ವೀರರೇ), ಮನಸ್ಸಿನ ಬಂಧುತ್ವದಿಂದ ಉಶಿಜ—ಉತ್ಸುಕ ಸಾಧಕರು—ವೇದ (ಜ್ಞಾನ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಆ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಬಂದರು. ಯಾವ ಮಾಯೆಗಳು (ರೂಪ-ರಚನೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಜೂತಿ-ವರ್ಪಸ—ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ/ಪ್ರತಿಉತ್ತೇಜಕ ಬಲರೂಪ ಆಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ—ಸುಧಾನ್ವನನ ಪುತ್ರರು ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Mantra 2
याभिः शचीभिश्चमसाँ अपिंशत यया धिया गामरिणीत चर्मणः । येन हरी मनसा निरतक्षत तेन देवत्वमृभवः समानश ॥
ಅದೇ ಶಚಿಗಳು (ಕುಶಲ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಮೂಲಕ ಅವರು ಚಮಸಗಳನ್ನು (ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸಿದರು; ಅದೇ ಧಿಯಾ (ದೃಷ್ಟಿ/ಬುದ್ಧಿ) ಮೂಲಕ ಚರ್ಮಣಃ—ಚರ್ಮದಿಂದ—ಗೋವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಯಾವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಎರಡು ಹರಿಗಳನ್ನು (ತೇಜಸ್ವಿ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು) ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು—ಅದೇ ಮೂಲಕ ಋಭುಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.
Mantra 3
इन्द्रस्य सख्यमृभवः समानशुर्मनोर्नपातो अपसो दधन्विरे । सौधन्वनासो अमृतत्वमेरिरे विष्ट्वी शमीभिः सुकृतः सुकृत्यया ॥
ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರಾದ ಋಭುಗಳು ಇಂದ್ರನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು; ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತಂದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಸೌಧಾನ್ವನರೆಂಬ ಅವರು ಅಮೃತತ್ವದತ್ತ ಏರಿದರು—ಶಮಿ (ಕುಶಲತೆ)ಗಳಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ; ಸುಕೃತರಾದ ಅವರು ಸುಕೃತ್ಯದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣರಾದರು.
Mantra 4
इन्द्रेण याथ सरथं सुते सचाँ अथो वशानां भवथा सह श्रिया । न वः प्रतिमै सुकृतानि वाघतः सौधन्वना ऋभवो वीर्याणि च ॥
ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಒಂದೇ ರಥದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀರಿ, ಪಿಷಿತ ಸೋಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ; ಮತ್ತು ಶ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನೀವು ಶಕ್ತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗುತ್ತೀರಿ. ಹೇ ಸೌಧಾನ್ವನ ಋಭುಗಳೇ, ಯಾವ ಸ್ತುತಿಕಾರನೂ ನಿಮ್ಮ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ನಿಮ್ಮ ವೀರ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಅಳೆಯಲಾರನು.
Mantra 5
इन्द्र ऋभुभिर्वाजवद्भिः समुक्षितं सुतं सोममा वृषस्वा गभस्त्योः । धियेषितो मघवन्दाशुषो गृहे सौधन्वनेभिः सह मत्स्वा नृभिः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬಲಸಂಪನ್ನ ಋಭುಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಷಿತವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವೂ ಆದ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು. ಧೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತನಾಗಿ, ಹೇ ಮಘವನ್ (ದಾನವೀರ), ದಾನಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲೇ—ಸೌಧಾನ್ವನರೊಂದಿಗೆ, ನೃ (ವೀರ) ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ—ಆನಂದಿಸು.
Mantra 6
इन्द्र ऋभुमान्वाजवान्मत्स्वेह नोऽस्मिन्त्सवने शच्या पुरुष्टुत । इमानि तुभ्यं स्वसराणि येमिरे व्रता देवानां मनुषश्च धर्मभिः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಋಭುಮಾನನೂ ವಾಜವಾನನೂ ಆಗಿ, ಬಲಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಬಹುಸ್ತುತ ‘ಪುರುಷ್ಟುತ’ನೇ! ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ನಮ್ಮ ಸೋಮ-ಸವನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹರ್ಷಿಸು. ದೇವರ ವ್ರತಗಳಿಗೂ, ಋತವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮಾನವರ ಧರ್ಮವಿಧಾನಗಳಿಗೂ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಈ ಸ್ವಸರಗಳು (ಸಹೋದರಿ ಶಕ್ತಿಗಳು) ನಿನಗಾಗಿ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
Mantra 7
इन्द्र ऋभुभिर्वाजिभिर्वाजयन्निह स्तोमं जरितुरुप याहि यज्ञियम् । शतं केतेभिरिषिरेभिरायवे सहस्रणीथो अध्वरस्य होमनि ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಋಭುಗಳೊಡನೆ ಮತ್ತು ವಾಜಿ (ವೇಗವಂತ) ಬಲವಂತರೊಡನೆ, ಇಲ್ಲಿ ವಾಜ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ತಂದು, ಯಜ್ಞಯೋಗ್ಯವಾದ ಜರಿತನ ಸ್ತೋಮದ ಬಳಿಗೆ ಬಾ. ಸಾಧಕನಿಗಾಗಿ ನೂರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕೇತುಗಳು (ಪ್ರಜ್ಞಾಕಿರಣಗಳು)ಳ್ಳವನೇ, ಸಾವಿರ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ನೇತೃತ್ವ ಮಾಡುವವನೇ, ಅಧ್ವರದ ಹೋಮನಿ—ಅರ್ಪಣಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರು.
The Ṛbhus are divine artisan-beings (called Saudhanvanas) praised for extraordinary skill and “well-wrought” works that perfect and renew the forms used in sacrifice and life.
The hymn portrays them as companions near the pressed Soma: Indra embodies victorious power, while the Ṛbhus embody perfected skill—together they bring prosperity, mastery, and ritual success.
It asks the gods to come to the offering-place, accept Soma and praise, and grant abundance (vāja), splendor (śrī), and sharp, guiding perceptions (ketu) to the seeker and the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.