Prakarana 25

Verse 501 (चौपाई)

सीय स्वयंबरु देखिअ जाई। ईसु काहि धौं देइ बड़ाई।। लखन कहा जस भाजनु सोई। नाथ कृपा तव जापर होई।। हरषे मुनि सब सुनि बर बानी। दीन्हि असीस सबहिं सुखु मानी।। पुनि मुनिबृंद समेत कृपाला। देखन चले धनुषमख साला।। रंगभूमि आए दोउ भाई। असि सुधि सब पुरबासिन्ह पाई।। चले सकल गृह काज बिसारी। बाल जुबान जरठ नर नारी।। देखी जनक भीर भै भारी। सुचि सेवक सब लिए हँकारी।। तुरत सकल लोगन्ह पहिं जाहू। आसन उचित देहू सब काहू।।

Udamy się i będziemy oglądać swajamwarę Sity. Dlaczego Iszwara obdarza taką wielkością? Lakszmana rzekł: On sam jest godny tej chwały. Panie, twoja łaska spoczywa na mnie. Słysząc jego doskonałe słowa, wszyscy mędrcy radowali się i udzielili błogosławieństw; wszyscy byli napełnieni radością. Wtedy Miłosierny, w towarzystwie grupy mędrców, wyruszył, by zobaczyć salę, gdzie wystawiony był łuk. Dwaj bracia przybyli na arenę, a wszyscy mieszkańcy dowiedzieli się o ich przybyciu. Wszyscy ludzie opuścili swoje domy, zapominając o domowych obowiązkach; dzieci, młodzież, starcy, mężczyźni i kobiety ruszyli naprzód. Gdy Dżanaka ich zobaczył, poczuł wielki niepokój; rozkazał swoim sługom, by natychmiast udali się i zapewnili odpowiednie miejsca dla każdego.

Verse 502 (दोहा/सोरठा)

कहि मृदु बचन बिनीत तिन्ह बैठारे नर नारि। उत्तम मध्यम नीच लघु निज निज थल अनुहारि।।240।।

Wypowiadając łagodne i pokorne słowa, kazał usiąść mężczyznom i kobietom, każdego zgodnie z jego właściwym miejscem, czy to wysokim, średnim, niskim czy skromnym.

Verse 503 (चौपाई)

राजकुअँर तेहि अवसर आए। मनहुँ मनोहरता तन छाए।। गुन सागर नागर बर बीरा। सुंदर स्यामल गौर सरीरा।। राज समाज बिराजत रूरे। उडगन महुँ जनु जुग बिधु पूरे।। जिन्ह कें रही भावना जैसी। प्रभु मूरति तिन्ह देखी तैसी।। देखहिं रूप महा रनधीरा। मनहुँ बीर रसु धरें सरीरा।। डरे कुटिल नृप प्रभुहि निहारी। मनहुँ भयानक मूरति भारी।। रहे असुर छल छोनिप बेषा। तिन्ह प्रभु प्रगट कालसम देखा।। पुरबासिन्ह देखे दोउ भाई। नरभूषन लोचन सुखदाई।।

W tym momencie przybyli książęta; było to, jakby sama piękność przyjęła cielesną formę. Byli oceanami cnót, wyrafinowani, najwybitniejsi z bohaterów, piękni, o ciemnych i jasnych ciałach. Ścili się w królewskim zgromadzeniu, piękni jak dwa pełne księżyce na niebie. Każdy kontemplował formę Pana zgodnie z nabożeństwem, które nosił w sercu. Wielcy bohaterowie patrzyli na ich piękno; było to, jakby istota bohaterstwa przyjęła cielesną formę. Przebiegli królowie drżeli, gdy patrzyli na Pana, jakby oglądali straszną i potężną postać. Demony pozostały w swoich zwodniczych przebraniach; dla nich Pan ukazał się jak sama Śmierć. Mieszkańcy oglądali obu braci, którzy byli ozdobą dla oczu i dawcami radości.

Verse 504 (दोहा/सोरठा)

नारि बिलोकहिं हरषि हियँ निज निज रुचि अनुरूप। जनु सोहत सिंगार धरि मूरति परम अनूप।।241।।

Kobiety patrzyły na nich z radością w sercach, każda zgodnie z własnym pragnieniem, jakby przed nimi stał sam obraz Najwyższej Piękności, przyozdobiony i niezwykły.

Verse 505 (चौपाई)

बिदुषन्ह प्रभु बिराटमय दीसा। बहु मुख कर पग लोचन सीसा।। जनक जाति अवलोकहिं कैसैं। सजन सगे प्रिय लागहिं जैसें।। सहित बिदेह बिलोकहिं रानी। सिसु सम प्रीति न जाति बखानी।। जोगिन्ह परम तत्वमय भासा। सांत सुद्ध सम सहज प्रकासा।। हरिभगतन्ह देखे दोउ भ्राता। इष्टदेव इव सब सुख दाता।। रामहि चितव भायँ जेहि सीया। सो सनेहु सुखु नहिं कथनीया।। उर अनुभवति न कहि सक सोऊ। कवन प्रकार कहै कबि कोऊ।। एहि बिधि रहा जाहि जस भाऊ। तेहिं तस देखेउ कोसलराऊ।।

Dla mędrców Pan ukazał się jako Wszechprzenikający, o wielu ustach, rękach, stopach, oczach i głowach. Dżanaka i jego krewni patrzyli na niego; wydawał im się jak drogi przyjaciel lub ukochany krewny. Król Widehy i jego królowa oglądali go; ich miłość była jak miłość do dziecka, niewysłowiona. Dla joginów jaśniał jako Najwyższa Prawda, spokojny, czysty, równy i samozświetlony. Wyznawcy Hariego widzieli obu braci jako swoich wybranych bogów, dawców wszelkiej szczęśliwości. Ta, która z miłością patrzyła na Ramę, Sita, czuła czułość i radość ponad słowa. To, co czuła w sercu, nie mogła wypowiedzieć; jak mógłby jakiś poeta to opisać? Tak pozostała w takim stanie uczuć; i wtedy król Kosali zobaczył ją.

Verse 506 (दोहा/सोरठा)

राजत राज समाज महुँ कोसलराज किसोर। सुंदर स्यामल गौर तन बिस्व बिलोचन चोर।।242।।

Młody król Kosali lśnił w królewskim zgromadzeniu; jego ciało było jasne i ciemne, piękne, kradnące oczy całego świata.

Verse 507 (चौपाई)

सहज मनोहर मूरति दोऊ। कोटि काम उपमा लघु सोऊ।। सरद चंद निंदक मुख नीके। नीरज नयन भावते जी के।। चितवत चारु मार मनु हरनी। भावति हृदय जाति नहीं बरनी।। कल कपोल श्रुति कुंडल लोला। चिबुक अधर सुंदर मृदु बोला।। कुमुदबंधु कर निंदक हाँसा। भृकुटी बिकट मनोहर नासा।। भाल बिसाल तिलक झलकाहीं। कच बिलोकि अलि अवलि लजाहीं।। पीत चौतनीं सिरन्हि सुहाई। कुसुम कलीं बिच बीच बनाईं।। रेखें रुचिर कंबु कल गीवाँ। जनु त्रिभुवन सुषमा की सीवाँ।।

Obie postacie były naturalnie urocze; nawet milion bogów miłości nie dorównałby im w porównaniu. Ich twarze zawstydzały jesienny księżyc; ich lotosowe oczy radowały serce. Ich spojrzenia były czarujące i kradły serce; uczucie, które budziły, nie może być opisane. Ich policzki były artystyczne, ich uszy nosiły kołyszące się kolczyki; ich brody i usta były piękne, ich mowa była łagodna. Przyjaciel lilii, księżyc, został zawstydzony ich uśmiechem; ich brwi były zakrzywione, ich nosy czarujące. Ich czoła były szerokie, tilaka lśniała na nich; widząc ich loki, nawet pszczoły były zawstydzone. Żółte szaty zdobiły ich głowy, uformowane jak kwiaty i pąki. Ich wdzięczne linie, ich szyje jak muszle konchy, zdawały się być samym haftem piękna świata.

Verse 508 (दोहा/सोरठा)

कुंजर मनि कंठा कलित उरन्हि तुलसिका माल। बृषभ कंध केहरि ठवनि बल निधि बाहु बिसाल।।243।।

Naszyjnik z klejnotów słoniowych zdobił ich gardła i girlandy z liści tulasi; ich potężne ramiona były jak barki byka lub boki lwa, skarbnica siły.

Verse 509 (चौपाई)

कटि तूनीर पीत पट बाँधे। कर सर धनुष बाम बर काँधे।। पीत जग्य उपबीत सुहाए। नख सिख मंजु महाछबि छाए।। देखि लोग सब भए सुखारे। एकटक लोचन चलत न तारे।। हरषे जनकु देखि दोउ भाई। मुनि पद कमल गहे तब जाई।। करि बिनती निज कथा सुनाई। रंग अवनि सब मुनिहि देखाई।। जहँ जहँ जाहि कुअँर बर दोऊ। तहँ तहँ चकित चितव सबु कोऊ।। निज निज रुख रामहि सबु देखा। कोउ न जान कछु मरमु बिसेषा।। भलि रचना मुनि नृप सन कहेऊ। राजाँ मुदित महासुख लहेऊ।।

Żółta tkanina była przewiązana na ich pasach, kołczan wisiał tam; w lewych rękach trzymali piękne łuki, ich doskonałe ramiona nosiły je. Żółte nici ofiarne przyozdabiały ich; od stopy do głowy lśnił wielki blask. Widząc ich, wszyscy ludzie napełnili się radością; ich oczy pozostały utkwione, ich wzrok nie drżał. Janaka radował się widząc dwóch braci; poszli i ujęli lotosowe stopy mędrca. Złożyli pokłon i opowiedzieli swoją historię; pokazali mędrcowi całe królestwo. Gdziekolwiek szli dwaj książęcy młodzieńcy, każdy patrzył z podziwem. Każdy widział Ramę na swój sposób; nikt nie znał szczególnej tajemnicy. Mędrzec opowiedział królowi o pięknej kreacji; król otrzymał wielką radość.

Verse 510 (दोहा/सोरठा)

सब मंचन्ह ते मंचु एक सुंदर बिसद बिसाल। मुनि समेत दोउ बंधु तहँ बैठारे महिपाल।।244।।

Była tam jedna platforma piękniejsza, lśniąca i obszerniejsza niż wszystkie inne platformy. Tam król posadził dwóch braci razem z mędrcami.

Verse 511 (चौपाई)

प्रभुहि देखि सब नृप हिंयँ हारे। जनु राकेस उदय भएँ तारे।। असि प्रतीति सब के मन माहीं। राम चाप तोरब सक नाहीं।। बिनु भंजेहुँ भव धनुषु बिसाला। मेलिहि सीय राम उर माला।। अस बिचारि गवनहु घर भाई। जसु प्रतापु बलु तेजु गवाँई।। बिहसे अपर भूप सुनि बानी। जे अबिबेक अंध अभिमानी।। तोरेहुँ धनुषु ब्याहु अवगाहा। बिनु तोरें को कुअँरि बिआहा।। एक बार कालउ किन होऊ। सिय हित समर जितब हम सोऊ।। यह सुनि अवर महिप मुसकाने। धरमसील हरिभगत सयाने।।

Widząc Pana, wszyscy królowie stracili serca, jak gdyby gwiazdy bledły, gdy wschodzi księżyc. W umysłach wszystkich było to przekonanie: Rama nie zdoła naciągnąć łuku. Bez złamania potężnego łuku Śiwy, Rama go naciągnie i uczyni Sitę swoją oblubienicą. Myśląc tak, poszli do domów, tracąc sławę, chwałę, siłę i męstwo. Inni królowie śmiali się słysząc te słowa, ci, którzy byli pozbawieni rozeznania, ślepi z pychy. Mówili: Naciągnie łuk i ożeni się z nią; bez naciągnięcia, kto poślubi księżniczkę? Niech to się stanie raz, nawet jeśli przyniesie śmierć; dla Sity wygramy tę bitwę. Słysząc to, inni mądrzy królowie uśmiechnęli się, ci, którzy byli prawowierni i oddanymi czcicielami Hari.

Verse 512 (दोहा/सोरठा)

सीय बिआहबि राम गरब दूरि करि नृपन्ह के। जीति को सक संग्राम दसरथ के रन बाँकुरे।।245।।

Rama poślubi Sitę, odrzucając dumę królów. Kto może zwyciężyć w bitwie tych, którzy są biegli w wojnie, wojowników Daszarathy?

Verse 513 (चौपाई)

ब्यर्थ मरहु जनि गाल बजाई। मन मोदकन्हि कि भूख बुताई।। सिख हमारि सुनि परम पुनीता। जगदंबा जानहु जियँ सीता।। जगत पिता रघुपतिहि बिचारी। भरि लोचन छबि लेहु निहारी।। सुंदर सुखद सकल गुन रासी। ए दोउ बंधु संभु उर बासी।। सुधा समुद्र समीप बिहाई। मृगजलु निरखि मरहु कत धाई।। करहु जाइ जा कहुँ जोई भावा। हम तौ आजु जनम फलु पावा।। अस कहि भले भूप अनुरागे। रूप अनूप बिलोकन लागे।। देखहिं सुर नभ चढ़े बिमाना। बरषहिं सुमन करहिं कल गाना।।

Nie umierajcie na próżno, grając na waszych trąbach; czy napełniliście brzuchy słodyczami, podczas gdy wasze umysły głodują? Posłuchajcie mojej rady, najświętsi; poznajcie Sitę w waszych sercach jako Matkę świata. Uważajcie Pana Raghu za ojca świata; napełnijcie oczy jego pięknością, gdy na niego patrzycie. Piękni, źródło radości, siedziba wszystkich cnót, ci dwaj bracia mieszkają w sercu Śiwy. Przybywszy blisko oceanu nektaru, dlaczego biegniecie na śmierć patrząc na miraż? Idźcie gdzie chcecie; dziś otrzymałem owoc moich narodzin. Mówiąc to, dobrzy królowie stali się oddani i zaczęli patrzeć na jego niezrównane piękno. Bogowie na niebie widzieli ich wznoszących się na niebiańskich rydwanach, zsyłających kwiaty i śpiewających pieśni radości.

Verse 514 (दोहा/सोरठा)

जानि सुअवसरु सीय तब पठई जनक बोलाई। चतुर सखीं सुंदर सकल सादर चलीं लवाईं।।246।।

Wiedząc, że nadeszła pomyślna chwila, Sita wtedy posłała wiadomość i Janaka zawołał. Sprytne przyjaciółki, wszystkie piękne, poszły z czcią i przyprowadziły ją.

Verse 515 (चौपाई)

सिय सोभा नहिं जाइ बखानी। जगदंबिका रूप गुन खानी।। उपमा सकल मोहि लघु लागीं। प्राकृत नारि अंग अनुरागीं।। सिय बरनिअ तेइ उपमा देई। कुकबि कहाइ अजसु को लेई।। जौ पटतरिअ तीय सम सीया। जग असि जुबति कहाँ कमनीया।। गिरा मुखर तन अरध भवानी। रति अति दुखित अतनु पति जानी।। बिष बारुनी बंधु प्रिय जेही। कहिअ रमासम किमि बैदेही।। जौ छबि सुधा पयोनिधि होई। परम रूपमय कच्छप सोई।। सोभा रजु मंदरु सिंगारू। मथै पानि पंकज निज मारू।।

Piękno Sity nie może być opisane; ona jest Matką świata, kopalnią piękna i cnót. Wszystkie porównania wydają mi się małe, bo są przywiązane do ciał zwykłych kobiet. Jeśli ktoś opisuje Sitę i oferuje porównanie, zyskuje imię złego poety i ściąga na siebie winę. Jeśli ktoś tworzy podobieństwo Sity, gdzie na świecie jest taka urocza dziewczyna? Ma mowę Saraswati, ciało połowę Bhawani, a Rati jest całkowicie zasmucona, wiedząc, że jej własne ciało jest gorsze. Ona, której bratem jest ocean, której przyjacielem jest z trucizdy narodzony Śiwa, jak mam opisać ją, która jest jak Lakszmi, córka Widehy? Jeśli jej piękno byłoby nektarem, ocean byłby nim napełniony; ten żółw byłby w całości uformowany z najwyższego piękna. Jej wdzięk jest kwiatem mandara, jej ozdoba jest mandarą; ona miesza ocean swoimi własnymi lotosowymi dłońmi.

Verse 516 (दोहा/सोरठा)

एहि बिधि उपजै लच्छि जब सुंदरता सुख मूल। तदपि सकोच समेत कबि कहहिं सीय समतूल।।247।।

W ten sposób powstaje piękno Lakszmi, samo źródło radości; jednak poeta, z wszelką pokorą, oświadcza, że Sita nie ma sobie równej.

Verse 517 (चौपाई)

चलिं संग लै सखीं सयानी। गावत गीत मनोहर बानी।। सोह नवल तनु सुंदर सारी। जगत जननि अतुलित छबि भारी।। भूषन सकल सुदेस सुहाए। अंग अंग रचि सखिन्ह बनाए।। रंगभूमि जब सिय पगु धारी। देखि रूप मोहे नर नारी।। हरषि सुरन्ह दुंदुभीं बजाई। बरषि प्रसून अपछरा गाई।। पानि सरोज सोह जयमाला। अवचट चितए सकल भुआला।। सीय चकित चित रामहि चाहा। भए मोहबस सब नरनाहा।। मुनि समीप देखे दोउ भाई। लगे ललकि लोचन निधि पाई।।

Wyruszyła, towarzysząc jej mądre towarzyszki, śpiewając pieśni czarującymi słowami. Jej urocze ciało lśniło w pięknej sari; ona jest Matką świata, o nieporównywalnym i potężnym blasku. Wszystkie jej ozdoby były dobrze umieszczone i stosowne; jej towarzyszki ułożyły je na każdej kończynie. Gdy Sita postawiła stopę na scenie, mężczyźni i kobiety zostali zaczarowani widokiem jej piękna. Bogowie radowali się i uderzali w swoje bębny; apsary śpiewały i zsyłały deszcz kwiatów. Z lotosem w dłoni lśniła, niosąc girlandę zwycięstwa; wszystkie światy spoglądały na nią bez mrugania. Serce Sity zostało przyciągnięte do Ramy z podziwem; wszyscy władcy ludzi zostali przezwyciężeni fascynacją. Dwaj bracia zobaczyli mędrca niedaleko; ich oczy, znalazłszy skarb, zaczęły tęsknić za nim.

Verse 518 (दोहा/सोरठा)

गुरजन लाज समाजु बड़ देखि सीय सकुचानि। लागि बिलोकन सखिन्ह तन रघुबीरहि उर आनि।।248।।

Widząc zgromadzenie i czując wstyd przed starszymi, Sita była zawstydzona; jednak spoglądała na Bohatera Raghu i przyjęła go do swojego serca.

Verse 519 (चौपाई)

राम रूपु अरु सिय छबि देखें। नर नारिन्ह परिहरीं निमेषें।। सोचहिं सकल कहत सकुचाहीं। बिधि सन बिनय करहिं मन माहीं।। हरु बिधि बेगि जनक जड़ताई। मति हमारि असि देहि सुहाई।। बिनु बिचार पनु तजि नरनाहु। सीय राम कर करै बिबाहू।। जग भल कहहि भाव सब काहू। हठ कीन्हे अंतहुँ उर दाहू।। एहिं लालसाँ मगन सब लोगू। बरु साँवरो जानकी जोगू।। तब बंदीजन जनक बौलाए। बिरिदावली कहत चलि आए।। कह नृप जाइ कहहु पन मोरा। चले भाट हियँ हरषु न थोरा।।

Mężczyźni i kobiety spoglądali na postać Ramy i piękno Sity, nie zamykając oczu nawet na moment. Wszyscy rozmyślali i mówili z wahaniem; w swoich sercach zanosili prośby do Brahmy. Mówili: O Brahma, szybko porusz Dżanakę, którego umysł jest tak nastawiony, aby dał swoją zgodę. Bez dalszego namysłu, niech król porzuci swoją przysięgę i połączy Sitę i Ramę w małżeństwie. Świat nazwałby to dobrym, a wszyscy by aprobowali; ale jego upór przyniósł palący ból serca. Wszyscy ludzie byli pochłonięci tym pragnieniem: Niech ciemnoskóry będzie odpowiedni dla Dżanaki! Wtedy bardowie, których wezwał Dżanaka, podeszli, recytując wersy pochwały. Król rzekł: Idźcie i ogłoście moją przysięgę. Bardowie odeszli, ich serca wypełnione niemałą radością.

Verse 520 (दोहा/सोरठा)

बोले बंदी बचन बर सुनहु सकल महिपाल। पन बिदेह कर कहहिं हम भुजा उठाइ बिसाल।।249।।

Herold wypowiedział te doskonałe słowa: Słuchajcie, wszyscy królowie. Wypełnimy obietnicę Pana Widehy, podnosząc nasze potężne ramiona.