Prakarana 18

Ćaupai 170.1-4

Omyli ciało króla, jak nakazują Wedy, i przygotowali najdziwniej zdobiony wóz pogrzebowy. Bharata ujął stopy wszystkich matek i powstrzymał je; królowe pozostały, pragnąc ujrzenia Ramy. Przyniesiono wiele ładunków drewna sandałowego i aloesowego, z niezliczonymi pachnącymi substancjami wielu rodzajów, miłymi dla zmysłów. Na brzegu Saraju zbudowali i ułożyli stos pogrzebowy, piękny jak schody wiodące do miasta bogów. W ten sposób odprawiono cały rytuał kremacji; Bharata obmył się wedle zasad i złożył ofiarę z wody z nasionami sezamu. Przebadał wszystkie Smryti, Wedy i Purany, a Bharata wykonał rytuały dziesiątego dnia. Gdzie i jak wielki mędrzec wydał polecenie, tam Bharata uczynił wszystko stosownie, na tysiąc sposobów. Oczyszczony, rozdał dary wszelkiego rodzaju: krowy, konie, słonie i wozy wielu rodzajów.

Doha 170

Bharata dał trony, ozdoby, szaty, ziarno, ziemię, bogactwo i domy, a bramini, bogowie ziemi, przyjęli je i zostali w pełni usatysfakcjonowani we wszystkich swoich pragnieniach.

Ćaupai 171.1-4

Obrzędy, które Bharata odbył dla swego ojca, nie mogłyby być opowiedziane nawet przez sto tysięcy ust. Wtedy wielki mędrzec, po wybraniu pomyślnego dnia, przybył i wezwał wszystkich ministrów oraz dostojnych obywateli. Wszyscy udali się i zajęli miejsca w królewskim zgromadzeniu, i posłali po obu braciach, Bharacie i jego bracie. Wasisztha posadził Bharatę obok siebie i wypowiedział słowa pełne prawej postawy i dharmy. Najpierw wielki mędrzec opowiedział całą historię, o niecnym czynie, którego dopuściła się Kajkeji. Uwielbił niezłomną przysięgę dharmy króla i jego prawdomówność, dzięki którym wyrzekł się swego ciała i dochował wiłości swojej miłości. Gdy mówił o cnotach, dobroci i naturze Ramy, król mędrców miał wilgotne oczy i jeżące się włosy. Następnie opisał miłość Lakszmany i Sity, a mądry mędrzec pogrążył się w żalu i tkliwości.

Doha 171

Słuchaj, Bharato, przyszłość jest potężna; pan mędrców mówił, płacząc. Strata i zysk, życie i śmierć, sława i niesława są w rękach Opatrzności.

Ćaupai 172.1-4

Tak rozważając, kogo winić, i na kogo gniewać się daremnie? Synu mój, rozważ to w swoim umyśle: król Dasharatha nie jest kimś, nad kim należy się smucić. Smuć się nad braminem, który pozbawiony jest Wed, który porzuca swój własny obowiązek i jest całkowicie pochłonięty przyjemnościami zmysłów. Smuć się nad królem, który nie zna sztuki rządzenia, i dla którego poddani nie są tak drodzy jak jego własne życie. Smuć się nad kupcem, który choć bogaty jest skąpy, i który nie jest biegły w służbie gościom i w oddaniu dla Shivy. Smuć się nad shudrą, który znieważa braminów, który jest gadatliwy, chciwy zaszczytów i dumny ze swego rzekomego poznania. Smuć się znów nad żoną, która oszukuje swego męża, która jest przewrotna, skłonna do kłótni i uparta w swojej woli. Smuć się nad uczniem, który porzuca własne śluby i nie podąża za rozkazem swego guru.

Doha 172

Opłakuj gospodarza domowego, który pod wpływem ułudy porzuca ścieżkę prawych czynów. Opłakuj ascetę, który jest przywiązany do świata, który utracił zarówno rozwagę, jak i oderwanie.

Ćaupai 173.1-4

Ten pustelnik godzien jest litości, który porzuca ascezę i znajduje rozkosz w przyjemnościach. Litości godny jest oszczercza i człowiek, który gniewa się bez przyczyny, wrogi wobec swojej matki, ojca, nauczyciela i krewnych. Na wszelki sposób godzien jest litości ten, kto krzywdzi innych, kto tylko karmi własne ciało i jest niezwykle bezlitosny. On również na wszelki sposób godzien jest litości, kto nie porzuca oszustwa i nie staje się sługą Hariego. Lecz król Kosali nie jest godzien litości, którego chwała jest jawna w czternastu światach. Nie było, nie ma teraz i nigdy nie będzie króla takiego jak twój ojciec, Bharato. Brahma, Wisznu, Śiwa, Indra pan bogów i stróże kierunków wszyscy opowiadają dzieje cnót Daszarathy.

Doha 173

Powiedz mi, synu mój, w jaki sposób ktokolwiek mógłby go godnie chwalić, tego, którego synami są tak czyści: Rama, Lakshmana, ty i Shatrughna?

Ćaupai 174.1-4

Na każdy sposób król jest wielce szczęśliwy; nadaremnie smucisz się z jego powodu. Usłysz to i pojmij, i porzuć swój smutek; weź rozkaz króla na swoją głowę i wykonaj go. Król oddał ci królewski tron, i powinieneś spełnić słowo swego ojca. Dla swego słowa on porzucił Ramę, i w ogniu rozłąki z Ramą porzucił swoje ciało. Dla króla jego słowo było drogie, a jego życie nie było drogie. Dlatego, synu mój, uznaj słowo swego ojca za wiążące i wykonaj je. Weź rozkaz króla na swoją głowę i posłusznie go wypełnij; na wszelki sposób będzie to dla twojego dobra. Paraszurama zachował rozkaz swego ojca i zabił swoją matkę, a cały świat jest tego świadkiem. Syn oddał swoją młodość Jajatiemu; w posłuszeństwie rozkazowi ojca nie było ani grzechu, ani hańby.

Doha 174

Ci, którzy odrzuciwszy wszelkie rozważania o tym, co słuszne a co niesłuszne, wypełniają słowa ojca, stają się naczyniami szczęścia i dobrej sławy, i mieszkają w samej obecności Pana nieśmiertelnych.

Ćaupai 175.1-4

Musisz niewątpliwie spełnić słowo króla. Troszcz się o lud i porzuć swój smutek. Król znajdzie zadowolenie w mieście bogów, a dla ciebie będzie to zasługa i dobra sława, nie wada. W Wedach jest to ogłoszone i przez wszystkich zatwierdzone, że ten, komu ojciec to daje, otrzymuje znak królewskiej władzy. Rządź królestwem i odrzuć wyrzuty sumienia; przyjmij moje słowo, wiedząc, że jest dla twego dobra. Rama i Sita ucieszą się, słysząc to, i żaden mędrzec nie nazwie tego niewłaściwym. Kausalya i wszystkie inne matki również będą szczęśliwe w szczęściu ludu. Rama pozna twoje najwyższe oddanie i będzie myślał o tobie dobrze pod każdym względem. Gdy Rama powróci, przekaż mu królestwo i służ mu z pełną wdzięku miłością.

Doha 175

Ministrowie ze złożonymi rękami rzekli: "Musisz bezwzględnie wykonać rozkaz guru. Gdy Pan Raghuwów powróci, będziesz mógł wtedy uczynić to, co stosowne."

Ćaupai 176.1-4

Kausalya odzyskała odwagę i rzekła: «Synu mój, rozkaz twego guru jest zbawiennym lekarstwem dla ciebie. Uczcij go i postępuj według niego, uznając go za twoje dobro. Porzuć swój smutek, znając bieg czasu i losu. Rama jest w lesie, a król, pan ludzi, odszedł do pana bogów. Synu mój, zachowujesz się w ten sposób jak tchórz. Z rodziny, ludu, ministrów i wszystkich matek, ty, synu mój, jesteś oparciem dla wszystkich. Widząc, że los jest nam przeciwny, a czas trudny, miej odwagę; twoja matka ofiaruje się za ciebie. Noś rozkaz guru na swojej głowie i postępuj za nim; ochraniaj lud i zabierz smutek rodziny». Bharata słyszał słowa guru i oklaski ministrów, i były one dla jego serca jak chłodzące drzewo sandałowe, niosące dobro. Wtedy usłyszał łagodną mowę swojej matki, przesiąkniętą słodkim uczuciem dobroci, miłości i prostoty.

Chhand 176

Słysząc słowa swojej matki, pełne prostej czułości i tkliwego uczucia, Bharata ogarnięty został głębokim cierpieniem. Jego lotosowe oczy wylewały łzy, które podlewały świeże pędy bólu rozłąki w jego sercu. Widząc jego stan w tamtej chwili, wszyscy zapomnieli o wszelkiej świadomości własnego ciała. Tulsidas mówi, że wszyscy z czcią go uwielbiali jako samą granicę naturalnej i spontanicznej miłości.

Soratha 176

Bharata złożył swoje lotosowe dłonie, i choć był dzielny, powściągnął swoją dzielność i zachował cierpliwość. Udzielił odpowiedzi, które były odpowiednie dla wszystkich, jakby wylewał nektar w swoich słowach.

Ćaupai 177.1-4

Guru udzielił mi doskonałej rady, a lud i ministrowie wszyscy ją zatwierdzają. Moja matka również dała mi stosowne polecenie, i muszę przyjąć je na swoją głowę i wypełnić je. Słowa guru, ojca, matki lub pana, wypowiedziane dla czyjegoś dobra, należy słuchać z radosnym sercem i wypełniać je, uznając je za dobre. Pytanie, czy jest to słuszne, czy niesłuszne, gdy się według nich działa, oznacza utratę prawości i nałożenie na swoją głowę ciężkiego brzemienia grzechu. Ty z kolei dajesz mi prostą i uczciwą radę, tę właśnie radę, której bym przestrzegał, a byłoby mi dobrze. Chociaż rozumiem to jasno, moje serce nie znajduje zadowolenia. Teraz wysłuchaj mojej prośby i daj mi pouczenie, które przystaje do mojego przypadku. Odpowiadam ci, więc odpuść mi moją winę; dobrzy ludzie nie rozliczają bowiem błędów i zasług człowieka w udręce.

Doha 177

Mój ojciec odszedł do miasta bogów, a Sita i Rama są w lesie, a ty mówisz mi, żebym przejął królestwo. Z tego poznaj, czy zabiegasz o moje dobro, czy o jakiś swój wielki cel.

Ćaupai 178.1-4

Moje prawdziwe dobro polega na służeniu Panu Sity, a niegodziwość mojej matki mnie go pozbawiła. Rozważyłem to w umyśle i jasno ujrzałem, że nie ma innej drogi do mojego dobra. Co znaczy królestwo, masa cierpienia, jeśli nie mogę ujrzeć stóp Lakshmany, Ramy i Sity? Brzemię ozdób bez odzieży jest daremne, a wyrzeczenie jest daremne bez kontemplacji Brahmy. Wiele rozkoszy jest daremnych dla chorego ciała, a modlitwa i joga są stracone bez nabożeństwa do Hariego. Piękne ciało jest daremne, gdy życie je opuściło; tak wszystko moje jest daremne bez Pana Raghu. Daj mi pozwolenie i pozwól mi odejść do Ramy. W jednym słowie, to jedynie jest moim dobrem. Czyniąc mnie królem, sądzisz, że czynisz mi dobrze, lecz mówisz to również tylko pod wpływem miłości i głupoty.

Doha 178

Jestem synem Kaikeyi, o przewrotnym umyśle, odwrócony od Ramy i pozbawiony wstydu; a jednak ty, w swoim omamieniu, pragniesz szczęścia pod rządami takiego podłego człowieka jak ja.

Ćaupai 179.1-4

Mówię wam prawdę; słuchajcie wszyscy i wierzcie: królem powinien być ten, kto jest oddany sprawiedliwości. W chwili, gdy narzucicie mi królestwo, ziemia zapadnie się w podziemny świat. Kto jest siedzibą grzechu równą mnie, z którego powodu Sita i Rama poszli na wygnanie do lasu? Król wysłał Ramę do lasu, a rozstając się z nim, odszedł do miasta nieśmiertelnych. Ja, nędznik, jestem przyczyną całego tego nieszczęścia, a jednak siedzę i słucham tego wszystkiego przy pełnych zmysłach. Widząc pałac bez Ramy, Bohatera Raghuów, moje życie trwa, znosząc drwiny świata. Rama jest święty i obojętny na przyjemności zmysłów, podczas gdy ja jestem chciwym panem ziemi, głodnym rozkoszy. Jak daleko mam opisywać twardość mojego serca, które zdobyło swą sławę, zawstydzając piorun?

Doha 179

Skutek jest trudniejszy niż jego przyczyna, a wina nie jest moja: piorun, z kości zrobiony, jest twardszy niż kość, a żelazo, z kamienia zrobione, jest straszliwsze i twardsze niż kamień.