Arthashastra in Punjabi
अर्थशास्त्र
The Science of Wealth and Statecraft
The foundational treatise on governance, economics, law, diplomacy, and military strategy by Kautilya.
Start ReadingAbout This Book
The Arthashastra is an ancient Indian treatise on statecraft, economic policy, and military strategy, attributed to Kautilya (also known as Chanakya), the legendary advisor to Emperor Chandragupta Maurya. Written in the 4th century BCE, it is one of the most comprehensive works on governance ever composed, covering everything from the training of a king and the duties of ministers to taxation, law, espionage, diplomacy, and warfare. Its 15 books (adhikaranas), 150 chapters, and 5,337 sutras form a complete science of state administration.
How This Book Is Organised
The Arthashastra is structured as a systematic treatise progressing from internal governance to external strategy.
Adhikaranas
15 books covering distinct domains
Adhyayas
Chapters within each book
Sutras
Aphorisms read one by one
Available Reading Features
This edition of the Arthashastra on Vedapath includes:
Original Sanskrit sutras (Devanagari)
Transliteration for guided reading
Word-by-word meanings
Clear, faithful translations
Governance domain analysis and strategic context
Adhikaranas of the Arthashastra
The Arthashastra is divided into fifteen Adhikaranas (books).
Each Adhikarana covers a distinct domain of statecraft and governance.
Book 1: Vinayaadhikaarika (Concerning Discipline)
Concerning Discipline
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਸਾਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਨਯ, ਅਰਥਾਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Book 2: Adhyakshaprachara (The Duties of Government Superintendents)
Duties of Superintendents
ਪੁਸਤਕ 2 ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਹੱਥਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜੋ ਅਧਿਅਕਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Book 3: Dharmasthiya (Concerning Law)
Concerning Law
ਪੁਸਤਕ 3 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜੱਜ, ਧਰਮਸਥ, ਉਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Book 4: Kantakashodhana (Removal of Thorns)
Removal of Thorns
ਪੁਸਤਕ 4 ਕੌਟਿਲਯ ਦੀ ਲੋਕ-ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਕੰਟਕਸ਼ੋਧਨ, ਯਾਨੀ ਕੰਡਿਆਂ ਦਾ ਨਿਕਾਲ: ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Book 5: Yogavritta (The Conduct of Courtiers)
Conduct of Courtiers
ਪੰਜਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਔਖੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅੰਦਰੋਂ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੋੜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਖਾਲੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Book 6: Mandala-yoni (The Source of Sovereign States)
Source of Sovereign States
ਪੁਸਤਕ ੬ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਰਾਜ ਦੇ ਸੱਤ ਘਟਕ ਤੱਤਾਂ (ਰਾਜਾ, ਮੰਤਰੀ, ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਾ, ਕਿਲ੍ਹਾ, ਖਜ਼ਾਨਾ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ) ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Book 7: Shadgunya (The Sixfold Policy)
The Sixfold Policy
ਪੁਸਤਕ 7 ਕੌਟਿਲਯ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਡਲ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਛੇ ਉਪਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ: ਸ਼ਾਂਤੀ, ਯੁੱਧ, ਟਿਕ ਕੇ ਬੈਠਣਾ, ਕੂਚ ਕਰਨਾ, ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਣਾ ਅਤੇ ਦੋਹਰੀ ਨੀਤੀ।
Book 8: Vyasanadhikarana (Concerning Vices and Calamities)
Vices and Calamities
ਅੱਠਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਆਪਦਾਵਾਂ (ਵਿਅਸਨ) ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਪਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਆਉਣ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਵਧੇਰੇ ਭਾਰੀ ਹੈ।
Book 9: Abhiyasyatkarma (The Work of an Invader)
Work of an Invader
ਪੁਸਤਕ 9 ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਆਕ੍ਰਮਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਤੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੌਟਿਲਿਆ ਊਰਜਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੂਚ ਨੂੰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭਰਤੀ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ।
Book 10: Sangrama (Relating to War)
Relating to War
ਦਸਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹੇਬੰਦ ਛਾਉਣੀ, ਫੌਜ ਦੇ ਕੂਚ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਯੁੱਧ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਲੜਾਈ (ਕੂਟਯੁੱਧ) ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣ, ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
Book 11: Sangha (Policy towards Oligarchies)
Policy towards Oligarchies
ਪੁਸਤਕ 11 ਸੰਘਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਸੰਘ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੌਟਿਲਿਆ ਇੱਕ ਸੰਘ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫੌਜ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ।
Book 12: Abaliyasam (Concerning a Powerful Enemy)
Concerning a Powerful Enemy
ਪੁਸਤਕ 12 ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਾਜੇ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
Book 13: Durgalambhopaya (Strategic Means for Capturing a Fort)
Capturing a Fort
ਪੁਸਤਕ 13 ਕੌਟਿਲਯ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੈ।
Book 14: Aupanishadika (Secret Means)
Secret Means
ਪੁਸਤਕ ੧੪ ਉਹ ਗੁਪਤ ਸਾਧਨ (ਔਪਨਿਸ਼ਦਿਕ) ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੌਟਿਲਯ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤਿ ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Book 15: Tantrayukti (Plan of a Treatise)
Plan of a Treatise
ਪੁਸਤਕ 15 ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ask anything about Arthashastra
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Arthashastra in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
Vedapath Gold
Reading stays free, with or without Gold. It is for when you would rather listen: Sanskrit recitation and a spoken translation in 10 languages across the library, on this site and in the app, plus weekly Mudras for your questions and every comic and video episode open.