Rig Veda Sukta 7
Mandala 2Sukta 76 Mantras

Sukta 7

Sukta 2.7

Rishi

Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī

ਇਹ ਛੋਟਾ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਸੂਕਤ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਗਨਿ ਨੂੰ—ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਗੇਵਾਨ—ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਇੱਛਿਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਲਿਆਵੇ। ਇਹ ਅਗਨਿ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘੀ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਸਿਧੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

श्रेष्ठं यविष्ठ भारताग्ने द्युमन्तमा भर । वसो पुरुस्पृहं रयिम् ॥

ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਗਨੇ! ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਦ੍ਯੁਮੰਤ—ਤੇਜਸਵੀ—ਧਨ ਲਿਆ; ਹੇ ਵਸੁ! ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਯ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਿਆ।

Mantra 2

मा नो अरातिरीशत देवस्य मर्त्यस्य च । पर्षि तस्या उत द्विषः ॥

ਦੇਵ ਤੋਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਤ੍ਯ ਤੋਂ—ਅਰਾਤਿ (ਵੈਰ/ਅਭਾਵ-ਜਨਿਤ ਦਬਾਅ) ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇ; ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਸ਼ਃ—ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ/ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ—ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ।

Mantra 3

विश्वा उत त्वया वयं धारा उदन्या इव । अति गाहेमहि द्विषः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਵੈਰੀ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਈਏ; ਜਿਵੇਂ ਜੀਵੰਤ ਜਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 4

शुचिः पावक वन्द्योऽग्ने बृहद्वि रोचसे । त्वं घृतेभिराहुतः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸ਼ੁਚਿ, ਪਾਵਕ, ਵੰਦਨੀਯ ਹੈਂ; ਬ੍ਰਿਹਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਅੰਦਰ ਅਰਪਿਤ ਤੇਜੋਮਯ ਸਾਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਧਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 5

त्वं नो असि भारताग्ने वशाभिरुक्षभिः । अष्टापदीभिराहुतः ॥

ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੈਂ; ਵਸ਼ਾ (ਸਮਰਪਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਅਤੇ ਉਕ੍ਸ਼ਭਿ (ਬਲਵਾਨ ਊਰਜਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਅਸ਼ਟਾਪਦੀ, ਬਹੁ-ਕਦਮੀ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 6

द्र्वन्नः सर्पिरासुतिः प्रत्नो होता वरेण्यः । सहसस्पुत्रो अद्भुतः ॥

ਸਾਡੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦਾ, ਘ੍ਰਿਤ-ਸਾਰ ਨਾਲ ਪਿਸਿਆ ਹੋਇਆ; ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਵਰੈਣ੍ਯ ਹੋਤ੍ਰ—ਅਗਨੀ—ਸਹਸ (ਬਲ) ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਵਾਹਨ-ਕਰਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

It asks Agni to bring “luminous” and much-desired wealth—prosperity, wellbeing, and the successful fruit of worship for the community.

Because Agni is described as being kindled and strengthened by ghee; the oblation symbolizes nourishing the sacred fire so it can carry prayers effectively.

Hotṛ is the invoking priest. Calling Agni the ancient Hotṛ means he is the timeless, reliable mediator who makes the offering reach the gods and makes the rite work.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App