
Sukta 2.7
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Gāyatrī
આ સંક્ષિપ્ત ગાયત્રી સ્તુતિમાં અગ્નિને ભરતોનો પોતાનો અગ્નિ—સૌથી યુવાન છતાં સર્વોપરી—રૂપે આહ્વાન કરવામાં આવે છે અને તેને તેજસ્વી, અત્યંત ઇચ્છિત ધન તથા કલ્યાણ લાવવા પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. તેમાં અગ્નિની પવિત્રતા અને વિશાળ, પ્રકાશમાન ઉપસ્થિતિનું સ્તવન છે, અને ભાર મૂકવામાં આવે છે કે ઘૃતાહુતિઓથી તે બળવાન બને છે તથા પ્રાચીન, પસંદગીના હોતૃ તરીકે યજ્ઞને પૂર્ણતા સુધી પહોંચાડે છે.
Mantra 1
श्रेष्ठं यविष्ठ भारताग्ने द्युमन्तमा भर । वसो पुरुस्पृहं रयिम् ॥
હે ભારતોના અગ્નિ! હે યવಿಷ್ಠ, હે શ્રેષ્ઠ! અમારે માટે તેજસ્વી ધન લાવ; હે વસુ! બહુજનને અત્યંત પ્રિય એવી રયિ (સમૃદ્ધિ) લાવ.
Mantra 2
मा नो अरातिरीशत देवस्य मर्त्यस्य च । पर्षि तस्या उत द्विषः ॥
દેવના હોય કે મર્ત્યના—કોઈની પણ અરા́તિ (શત્રુતા/અભાવજન્ય દબાણ) અમ પર શાસન ન કરે. તું અમને તેમાંથી પાર ઉતાર; અને દ્વિષઃ—દ્વેષ કરનારાઓ—થી પણ પાર કર.
Mantra 3
विश्वा उत त्वया वयं धारा उदन्या इव । अति गाहेमहि द्विषः ॥
હે અગ્નિ, તારા સહારે અમે સર્વ દ્વેષી શત્રુબળોને પાર કરી જઈએ; જેમ જીવંત જળની ધારાઓ અવરોધક કાંઠાઓને વટાવી વહેતી જાય છે તેમ.
Mantra 4
शुचिः पावक वन्द्योऽग्ने बृहद्वि रोचसे । त्वं घृतेभिराहुतः ॥
હે અગ્નિ, તું શુચિ અને પાવક છે, વંદનીય છે; તું મહત્ત્વમાં (બૃહતમાં) વિશાળ તેજે પ્રકટે છે. ઘૃતથી તું આહુત થાય છે—અંતરમાં અર્પિત તેજોમય સારથી તું પ્રજ્વલિત અને વૃદ્ધિ પામે છે.
Mantra 5
त्वं नो असि भारताग्ने वशाभिरुक्षभिः । अष्टापदीभिराहुतः ॥
હે ભારતોના અગ્નિ, તું અમારો છે; વશા સમર્પક શક્તિઓ અને ઉક્ષભિ બળવાન ઊર્જાઓથી તું આહુત થાય છે—અષ્ટાપદી, બહુ-પગલાંવાળા છંદોથી, જે આહુતિને આગળ વહન કરે છે.
Mantra 6
द्र्वन्नः सर्पिरासुतिः प्रत्नो होता वरेण्यः । सहसस्पुत्रो अद्भुतः ॥
અમારી આહુતિ સાથે દોડતો, ઘૃત-રસથી પિષાયેલો; પ્રાચીન અને વરેણ્ય હોતૃ—અગ્નિ—સહસ (બળ)નો અદ્ભુત પુત્ર, આપણા અંદર આવાહન-કર્મને ગ્રહણ કરે છે.
It asks Agni to bring “luminous” and much-desired wealth—prosperity, wellbeing, and the successful fruit of worship for the community.
Because Agni is described as being kindled and strengthened by ghee; the oblation symbolizes nourishing the sacred fire so it can carry prayers effectively.
Hotṛ is the invoking priest. Calling Agni the ancient Hotṛ means he is the timeless, reliable mediator who makes the offering reach the gods and makes the rite work.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.