Rig Veda Sukta 81
Mandala 9Sukta 815 Mantras

Sukta 81

Sukta 9.81

Rishi

Not securely inferable from the excerpt alone.

Devata

Soma Pavamāna, oriented to Indra’s empowerment.

Chandas

Likely Triṣṭubh (requires verification).

ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ “ତରଙ୍ଗ” ଶୋଧନ ମାର୍ଗରେ ବେଗରେ ବହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ତାଙ୍କୁ ବିଜୟୀ ଦାନଶୀଳତା ଓ ଆଲୋକ/ଧନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରଦାନ ପାଇଁ ସଚେତନ ଓ ସବଳ କରୁଥିବାର ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ପରେ ଏହା ସିଧା ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପରିଣତ ହୁଏ—ଶୁଦ୍ଧ ସୋମଙ୍କୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ “ଛିଟାଇବାକୁ”, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି/ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦୃଢ଼ କରିବାକୁ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନିକଟରେ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ଶେଷରେ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଷେକ-ଆହ୍ୱାନ ରହିଛି—ଦ୍ୟାଉ ଓ ପୃଥିବୀ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧ ସୋମରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantras

Mantra 1

प्र सोमस्य पवमानस्योर्मय इन्द्रस्य यन्ति जठरं सुपेशसः । दध्ना यदीमुन्नीता यशसा गवां दानाय शूरमुदमन्दिषुः सुताः ॥

ସୋମର ପବମାନ ପ୍ରବାହର ତରଙ୍ଗମାନେ ଆଗକୁ ଧାଉଛନ୍ତି; ସୁରୂପ ହୋଇ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଦଧିର ଘନ ସମୃଦ୍ଧି ସହ ତାହାକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ପୀଡ଼ି ନିଷ୍କାଶିତ କଲେ, ସୁତ ରସମାନେ ଯଶରେ ଶୂରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି—ଗବାଂର ତେଜୋକିରଣର ଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଉଠାନ୍ତି।

Mantra 2

अच्छा हि सोमः कलशाँ असिष्यददत्यो न वोळ्हा रघुवर्तनिर्वृषा । अथा देवानामुभयस्य जन्मनो विद्वाँ अश्नोत्यमुत इतश्च यत् ॥

କାରଣ ସୋମ ସତ୍ୟସତ୍ୟ କଳଶମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦ୍ରୁତେ ଧାଉଛି—ଭାର ବୋହୁଥିବା ତ୍ୱରିତ ଅଶ୍ୱ ପରି, ଦ୍ରୁତ ପଥଧାରୀ ବୃଷଭ ପରି। ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱିଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯାହା, ତାହା ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଅମୁତରୁ ଯାହା ଏବଂ ଇତଶ୍ଚରୁ ଯାହା, ଦୁହେଁ।

Mantra 3

आ नः सोम पवमानः किरा वस्विन्दो भव मघवा राधसो महः । शिक्षा वयोधो वसवे सु चेतुना मा नो गयमारे अस्मत्परा सिचः ॥

ହେ ପବମାନ ସୋମ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସି ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଧନ ଛିଟାଇଦିଅ; ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ମହା ସମୃଦ୍ଧିଦାତା ହେଅ। ସୁଚେତନା ସହ ଜୀବନ ଓ ବଳର ବୃଦ୍ଧି ଆମକୁ ଶିଖାଅ; ଆମ ଲାଭକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଢାଳିଦିଅନି।

Mantra 4

आ नः पूषा पवमानः सुरातयो मित्रो गच्छन्तु वरुणः सजोषसः । बृहस्पतिर्मरुतो वायुरश्विना त्वष्टा सविता सुयमा सरस्वती ॥

ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ ସୋମ ସହିତ ସୁଦାତା ପୂଷନ୍ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଏକମନ ହୋଇ ଆସୁନ୍ତୁ। ବୃହସ୍ପତି, ମରୁତଗଣ, ବାୟୁ, ଅଶ୍ୱିନୌ, ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ସବିତୃ, ସୁୟମା, ସରସ୍ୱତୀ—ସମସ୍ତେ ସମୀପକୁ ଆସୁନ୍ତୁ।

Mantra 5

उभे द्यावापृथिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता । भगो नृशंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानं जुषन्त ॥

ସମସ୍ତକୁ ଗତିମାନ କରୁଥିବା ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଦେବ ଆର୍ୟମାନ୍ ଓ ବିଧାତ୍ରୀ ଅଦିତି; ଭଗ, ନୃଶଂସ ଓ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ—ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ ପବମାନ ସୋମକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।

Frequently Asked Questions

The hymn addresses Soma in his purified form (Soma Pavamāna/Indu). It especially highlights Soma’s role in empowering Indra, while ending with an all-gods (Viśvedevas) appreciation of Soma.

In ritual language it describes the purified Soma drink being offered to Indra, which ‘fills’ him with exhilaration and strength. Symbolically it suggests purified energy entering the power of action and victory.

It asks Soma to scatter wealth and plenitude, increase life and strength, grant clear insight, and keep one’s gains close—so prosperity is not ‘poured away’ far from the worshipper.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App