Sukta 14
Sukta 2.14
Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for RV 2.14)
Indra
Triṣṭubh
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ-ଆହ୍ୱାନ କରେ; ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ସୋମ ଆଣି ଓ ଢାଳିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ, ଯାହାରେ ବୃଷଭ-ସଦୃଶ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମକ ବିଜୟ ଓ ସହଯୋଗୀ ବୀରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି; ପରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସଭାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପାସକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର, ଯଶଦାୟକ ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ଦାନର ଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା ରହିଛି।
Mantras
Mantra 1
अध्वर्यवो भरतेन्द्राय सोममामत्रेभिः सिञ्चता मद्यमन्धः । कामी हि वीरः सदमस्य पीतिं जुहोत वृष्णे तदिदेष वष्टि ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ଆଣ; ପୀଡନ-ପାତ୍ରଦ୍ୱାରା ମଦ୍ୟ (ମତ୍ତ କରୁଥିବା) ରସ—ଅନ୍ଧଃ—ଢାଳ। କାରଣ ସେଇ ବୀର ସଦା ଏହି ପାନର କାମୀ; ବୃଷଭଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର—ଏହିଟି ହିଁ ସେ ଚୟନ କରନ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
Mantra 2
अध्वर्यवो यो अपो वव्रिवांसं वृत्रं जघानाशन्येव वृक्षम् । तस्मा एतं भरत तद्वशायँ एष इन्द्रो अर्हति पीतिमस्य ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯିଏ ଜଳକୁ ଆବରଣ କରିଥିବା ବୃତ୍ରକୁ ଅଶନି (ବଜ୍ର) ଯେପରି ଗଛକୁ ପତନ କରାଏ ସେପରି ଜଘାନ କଲା—ତାହା ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ଆଣ, ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବଶ ହୋଇ; ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାର ପାନକୁ ଅର୍ହ।
Mantra 3
अध्वर्यवो यो दृभीकं जघान यो गा उदाजदप हि वलं वः । तस्मा एतमन्तरिक्षे न वातमिन्द्रं सोमैरोर्णुत जूर्न वस्त्रैः ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯିଏ ଦୃଭୀକକୁ ଜଘାନ କଲା, ଯିଏ ଗାଵଃ (କିରଣ/ଗାଈ)କୁ ବାହାରକୁ ହଂକାଇଲା ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ବଲର ଗୁହାକୁ ଅପସାରଣ କଲା—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସୋମଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କର; ଯେପରି ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ବାୟୁଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଯେପରି ଦ୍ରୁତଜନ ବସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା।
Mantra 4
अध्वर्यवो य उरणं जघान नव चख्वांसं नवतिं च बाहून् । यो अर्बुदमव नीचा बबाधे तमिन्द्रं सोमस्य भृथे हिनोत ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯିଏ ଉରଣକୁ ଜଘାନ କଲା, ନବ ଚଖ୍ୱାଂସ ଏବଂ ନବତି ବାହୁକୁ; ଯିଏ ଅର୍ବୁଦକୁ ନୀଚେ, ଅତି ନୀଚେ ଦବାଇଦେଲା—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ସୋମର ଭରଣ/ବହନରେ ଆଗେଇ ହେବାକୁ ପ୍ରେରିତ କର।
Mantra 5
अध्वर्यवो यः स्वश्नं जघान यः शुष्णमशुषं यो व्यंसम् । यः पिप्रुं नमुचिं यो रुधिक्रां तस्मा इन्द्रायान्धसो जुहोत ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯେ ସ୍ୱଶ୍ନକୁ ସଂହାର କଲେ, ଯେ ଖରାରୂପ ଶୁଷ୍ଣକୁ ଓ ବ୍ୟଂସକୁ ବଧ କଲେ; ଯେ ପିପ୍ରୁ, ନମୁଚି ଓ ରୁଧି-କ୍ରାକୁ ପ୍ରହାର କଲେ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପିଷିତ ସୋମରସର ସାର ହୋମରୂପେ ଅର୍ପଣ କର।
Mantra 6
अध्वर्यवो यः शतं शम्बरस्य पुरो बिभेदाश्मनेव पूर्वीः । यो वर्चिनः शतमिन्द्रः सहस्रमपावपद्भरता सोममस्मै ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯେ ଶମ୍ବରର ଶତ ପୁରାତନ ଦୁର୍ଗକୁ ପଥରେ ଯେପରି ଭେଦି ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଯେ ଦୀପ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶତ, ସହସ୍ରକୁ—ଇନ୍ଦ୍ର—ପତନ କରାଇଲେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ଆଣ।
Mantra 7
अध्वर्यवो यः शतमा सहस्रं भूम्या उपस्थेऽवपज्जघन्वान् । कुत्सस्यायोरतिथिग्वस्य वीरान्न्यावृणग्भरता सोममस्मै ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯେ ଭୂମିର ଉପସ୍ଥରେ ଶତ ଓ ସହସ୍ରକୁ ପତନ କରାଇ ସଂହାର କଲେ; ଯେ କୁତ୍ସ, ଆୟୁ ଓ ଅତିଥିଗ୍ୱଙ୍କ ବୀରମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରି ନିଶ୍ଚିତ କଲେ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ଆଣ।
Mantra 8
अध्वर्यवो यन्नरः कामयाध्वे श्रुष्टी वहन्तो नशथा तदिन्द्रे । गभस्तिपूतं भरत श्रुतायेन्द्राय सोमं यज्यवो जुहोत ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ହେ ନରମାନେ, ତୁମେ ଯାହା କାମନା କରି ସାଧନ କର—ସୁଯୋଜିତ (ଶ୍ରୁଷ୍ଟି) ବହନ କରି—ସେ ସବୁକୁ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ କର। କିରଣ/ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସୋମକୁ ଆଣ; ହେ ଯଜ୍ୟବମାନେ, ‘ଶ୍ରୁତ’ (ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣୁଥିବା) ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସୋମ ହୋମ କର।
Mantra 9
अध्वर्यवः कर्तना श्रुष्टिमस्मै वने निपूतं वन उन्नयध्वम् । जुषाणो हस्त्यमभि वावशे व इन्द्राय सोमं मदिरं जुहोत ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଯୋଜନ (ଶ୍ରୁଷ୍ଟି) ଗଢ଼; ବନରେ ସୋମ ନିପୂତ (ସୁଶୁଦ୍ଧ) ହୁଏ—ବନରୁ ତାହାକୁ ଉପରେ ଉଠାଅ। ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ତୁମ ମହାବଳ ପ୍ରତି ଗର୍ଜନ କରେ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମଦିର (ଉଲ୍ଲାସକ) ସୋମ ହୋମ କର।
Mantra 10
अध्वर्यवः पयसोधर्यथा गोः सोमेभिरीं पृणता भोजमिन्द्रम् । वेदाहमस्य निभृतं म एतद्दित्सन्तं भूयो यजतश्चिकेत ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ଯେପରି ଗୋର ଥଣକୁ ତାହାର ଦୁଧରେ ପୂରଣ କରାଯାଏ, ସେପରି ସୋମଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଭୋଗୀ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ନିହିତ ଏହି ଗୁପ୍ତତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ—ସେ ଦାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ; ତେଣୁ ପୁନଃ ଯଜନ କର ଏବଂ (ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ) ଚିହ୍ନିବା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କର।
Mantra 11
अध्वर्यवो यो दिव्यस्य वस्वो यः पार्थिवस्य क्षम्यस्य राजा । तमूर्दरं न पृणता यवेनेन्द्रं सोमेभिस्तदपो वो अस्तु ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟବୋ, ଯେ ଦିବ୍ୟ ବସୁର ରାଜା ଏବଂ ପାର୍ଥିବ, କ୍ଷମ୍ୟ (ଭୂମିସ୍ଥ) ଲୋକର ମଧ୍ୟ ରାଜା—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯବ (ଧାନ୍ୟ) ଓ ସୋମଦ୍ୱାରା, ଫୁଲିଥିବା ଭଣ୍ଡାରକୁ ପୂରଣ କରିବା ପରି, ପୂରଣ କର; ସେଇ କର୍ମ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଅପଃ’—ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ସାଧନ—ହେଉ।
Mantra 12
अस्मभ्यं तद्वसो दानाय राधः समर्थयस्व बहु ते वसव्यम् । इन्द्र यच्चित्रं श्रवस्या अनु द्यून्बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ହେ ବସୁର ସ୍ୱାମୀ, ଆମ ପାଇଁ ଦାନାର୍ଥେ ସେଇ ରାଧଃ—ଉପକାରକ ସମୃଦ୍ଧି—ସଜାଇ ଦିଅ; ତୁମ ପାଖରେ ବହୁ ବସବ୍ୟମ୍, ଅପାର ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଅଛି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେପରି ଦିନକୁ ଦିନ ଆମେ ବିଦଥମାନେ ଶ୍ରବସ୍ୟାର ଚିତ୍ର, ବୃହତ୍ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଚନ କହିପାରିବା ଏବଂ ସୁବୀରାଃ—ବୀରବଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ହେବା।
Frequently Asked Questions
It is a Soma-offering hymn to Indra: the priests are urged to bring and pour Soma, Indra’s victories are praised, and blessings of wealth, strength, and fame are requested.
Because Soma is the key ritual offering that ‘invites’ Indra and empowers his heroic action; the hymn says Indra is a constant lover of the Soma drink and willingly chooses it.
It asks Indra to ready abundant gifts and sustaining wealth, and to give the worshippers lasting renown so they can speak powerfully in the community assembly and thrive with heroic strength.
Ask anything about Sukta 14 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.