
Sukta 2.14
Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for RV 2.14)
Indra
Triṣṭubh
এই সূক্তটো ইন্দ্ৰলৈ সোম-আহ্বান; অধ্বৰ্যু পুৰোহিতসকলক উৎসাহদায়ক সোম আনি ঢালি দিবলৈ উদ্দীপিত কৰে, যি বৃষ-সদৃশ ইন্দ্ৰে আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ নিৰ্ণায়ক বিজয়সমূহ আৰু মিত্ৰ-সহযোগী বীৰসকলক দিয়া তেওঁৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তাৰ পিছত ৰাজহুৱা সভাসমূহত উপাসকসকলৰ বাবে প্ৰচুৰ, যশ-বঢ়োৱা ধন আৰু শক্তিৰ বাবে অন্তিম প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
अध्वर्यवो भरतेन्द्राय सोममामत्रेभिः सिञ्चता मद्यमन्धः । कामी हि वीरः सदमस्य पीतिं जुहोत वृष्णे तदिदेष वष्टि ॥
হে অধ্বৰ্যুসমূহ, ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম আনক; দ্ৰোণ/পেষণ-পাত্ৰসমূহেৰে মাদক অন্ধঃ (সাৰ) ঢালি দিয়া। কিয়নো বীৰজন সদায় এই পানৰ কামনা কৰে; বৃষভলৈ তাক হোম/অৰ্পণ কৰা—এইয়েই তেওঁ বাছি লয়, এইয়েই তেওঁ ইচ্ছা কৰে।
Mantra 2
अध्वर्यवो यो अपो वव्रिवांसं वृत्रं जघानाशन्येव वृक्षम् । तस्मा एतं भरत तद्वशायँ एष इन्द्रो अर्हति पीतिमस्य ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে জলসমূহ আৱৰি ধৰা বৃত্ৰক বজ্ৰে গছ ভাঙি পেলোৱাৰ দৰে বধ কৰিলে—তেওঁলৈ এই সোম আনক, তেওঁৰ ইচ্ছাৰ অধীন হৈ; এই ইন্দ্ৰই ইয়াৰ পানৰ যোগ্য।
Mantra 3
अध्वर्यवो यो दृभीकं जघान यो गा उदाजदप हि वलं वः । तस्मा एतमन्तरिक्षे न वातमिन्द्रं सोमैरोर्णुत जूर्न वस्त्रैः ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে দ্ৰভীকক বধ কৰিলে, যিজনে ৰশ্মি-গাভীসমূহ উলিয়াই আনিলে আৰু তোমালোকৰ বাবে বলাৰ গুহা আঁতৰাই দিলে—সেই ইন্দ্ৰক সোমেৰে আৱৰণ দিয়া; যেন আকাশ-মধ্যভাগ বায়ুৰে আৱৃত, যেন দ্ৰুতজন বস্ত্ৰেৰে।
Mantra 4
अध्वर्यवो य उरणं जघान नव चख्वांसं नवतिं च बाहून् । यो अर्बुदमव नीचा बबाधे तमिन्द्रं सोमस्य भृथे हिनोत ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে উৰণক বধ কৰিলে, নৱ চখ্বাংস আৰু নব্বই বাহুকো দমন কৰিলে; যিজনে অৰ্বুদক তললৈ নীচে ঠেলি দিলে—সেই ইন্দ্ৰক সোম বহনৰ যাত্ৰাত আগবঢ়াই দিয়া, উদ্দীপিত কৰা।
Mantra 5
अध्वर्यवो यः स्वश्नं जघान यः शुष्णमशुषं यो व्यंसम् । यः पिप्रुं नमुचिं यो रुधिक्रां तस्मा इन्द्रायान्धसो जुहोत ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে স্বশ্নক বধ কৰিলে, যিজনে অনাবৃষ্টিৰ শুষ্ণক আৰু ব্যংসক নিধন কৰিলে; যিজনে পিপ্ৰু, নমুচি আৰু ৰুধিক্ৰাক আঘাত কৰিলে—সেই ইন্দ্ৰলৈ সোমৰ পেষিত ৰস আহুতি দিয়া।
Mantra 6
अध्वर्यवो यः शतं शम्बरस्य पुरो बिभेदाश्मनेव पूर्वीः । यो वर्चिनः शतमिन्द्रः सहस्रमपावपद्भरता सोममस्मै ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে শম্বৰৰ শত দুৰ্গ—পুৰণি দুৰ্গসমূহ—শিলাৰে যেন ভাঙি পেলালে; যিজনে ইন্দ্ৰই দীপ্ত শত্রুৰ শত, সহস্ৰকো উলটাই পেলালে—তেওঁৰ বাবে সোম আনক।
Mantra 7
अध्वर्यवो यः शतमा सहस्रं भूम्या उपस्थेऽवपज्जघन्वान् । कुत्सस्यायोरतिथिग्वस्य वीरान्न्यावृणग्भरता सोममस्मै ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যিজনে পৃথিৱীৰ কোলাত শত আৰু সহস্ৰক ঢালি পেলাই বধ কৰিলে; যিজনে কুৎস, আয়ু আৰু অতিথিগ্বৰ বীৰসকলক সুৰক্ষিত কৰি স্থাপন কৰিলে—তেওঁৰ বাবে সোম আনক।
Mantra 8
अध्वर्यवो यन्नरः कामयाध्वे श्रुष्टी वहन्तो नशथा तदिन्द्रे । गभस्तिपूतं भरत श्रुतायेन्द्राय सोमं यज्यवो जुहोत ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, হে নৰসকল! যি যি কামনা কৰি তোমালোকে সাধন কৰোঁ, সু-যোজিত শ্ৰুষ্টি (সোম-প্ৰসৱ) বহি আনি সেইটো ইন্দ্ৰত স্থাপন কৰা। গভস্তি-শুদ্ধ (কিৰণ/হস্তে শোধিত) সোম আনি, হে যজ্যৱসকল, ‘শ্ৰুত’—আহ্বান শুনি সঁহাৰি দিওঁতা ইন্দ্ৰলৈ সোম আহুতি দিয়া।
Mantra 9
अध्वर्यवः कर्तना श्रुष्टिमस्मै वने निपूतं वन उन्नयध्वम् । जुषाणो हस्त्यमभि वावशे व इन्द्राय सोमं मदिरं जुहोत ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, তেওঁৰ বাবে সু-যোজন (শ্ৰুষ্টি) গঢ়া; বনত সোম নিপূত হয়—বনৰ পৰা তাক উঠাই আন। তাক গ্ৰহণ কৰি তেওঁ তোমালোকৰ মহাশক্তিৰ দিশে গর্জন কৰে; ইন্দ্ৰলৈ মদিৰ (উল্লাসদায়ক) সোম আহুতি দিয়া।
Mantra 10
अध्वर्यवः पयसोधर्यथा गोः सोमेभिरीं पृणता भोजमिन्द्रम् । वेदाहमस्य निभृतं म एतद्दित्सन्तं भूयो यजतश्चिकेत ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, যেন গাইৰ থন দুধেৰে পূৰ্ণ কৰা হয়, তেনেকৈ সোম-শক্তিসমূহে ইন্দ্ৰ—ভোজ (ভোগকাৰী) জনক পূৰ্ণ কৰা। মই জানো তেওঁৰ ভিতৰত নিহিত এই গোপন কথা—তেওঁ দান কৰিব খোজে; সেয়ে পুনৰ পূজা কৰা, আৰু (তাঁৰ কাৰ্য) চিনাক্ত কৰিবলৈ বুজি লোৱা।
Mantra 11
अध्वर्यवो यो दिव्यस्य वस्वो यः पार्थिवस्य क्षम्यस्य राजा । तमूर्दरं न पृणता यवेनेन्द्रं सोमेभिस्तदपो वो अस्तु ॥
হে অধ্বৰ্যুগণ, যি দিৱ্য ধনৰাজ, আৰু যি পাৰ্থিৱ তথা ভূমিস্থ (ক্ষম্য) ৰাজ্যৰো ৰাজা—সেই ইন্দ্ৰক যৱ-শস্যেৰে আৰু সোমেৰে, যেন ফুলি উঠা ভঁৰাল ভৰাই তেনে ভৰাই দিয়া। সেই কৰ্মই তোমালোকৰ বাবে সিদ্ধিৰ উপায়—‘আপঃ’ (কাৰ্যসিদ্ধিৰ জল) হওক।
Mantra 12
अस्मभ्यं तद्वसो दानाय राधः समर्थयस्व बहु ते वसव्यम् । इन्द्र यच्चित्रं श्रवस्या अनु द्यून्बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
হে ধনৰ অধিপতি, আমাৰ বাবে দানৰ সেই শক্তি—সমৃদ্ধি (ৰাধঃ)—সাজু কৰি দিয়া; তোমাৰ ধন-সম্ভাৰ অতি বহুল। হে ইন্দ্ৰ, যাতে দিনৰ পিছত দিন আমি সভাসমূহত মহৎ আৰু চিত্ৰ-জ্যোতিৰ্তি যশোবাণী উচ্চাৰণ কৰিব পাৰোঁ, আৰু সু-বীৰা—বীৰশক্তিত পৰিপূৰ্ণ—হওঁ।
It is a Soma-offering hymn to Indra: the priests are urged to bring and pour Soma, Indra’s victories are praised, and blessings of wealth, strength, and fame are requested.
Because Soma is the key ritual offering that ‘invites’ Indra and empowers his heroic action; the hymn says Indra is a constant lover of the Soma drink and willingly chooses it.
It asks Indra to ready abundant gifts and sustaining wealth, and to give the worshippers lasting renown so they can speak powerfully in the community assembly and thrive with heroic strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.