Rig Veda 9.8.2: Mandala 9, Sukta 8, Mantra 2
Sukta 9.8
Rishi: unknown (not supplied in input)
Devata: Soma Pavamāna (with Vāyu and Aśvins as associated recipients)
Chandas: unknown (not supplied in input)
Samhita Patha (Devanagari)
पुनानासश्चमूषदो गच्छन्तो वायुमश्विना । ते नो धान्तु सुवीर्यम् ॥
Transliteration
punānā́saś camū-sádo gácchanto vāyúm aśvínā | té no dhāntu su-vī́ryam ||
Translation
पुनान—स्वतःला शुद्ध करीत—चमूषद्, म्हणजे पात्रात आसनस्थ होऊन, वायू व अश्विनांकडे गमन करणारे ते, आमच्यात सुवीर्य—उत्तम, तेजस्वी वीर-शक्ती—धारण करो.
Word by Word
पुनानासःbeing purified; purifying (Soma-drops)
पुनानासः:
कर्तृ (गच्छन्तः इत्यस्य विशेषणम्) अथवा कर्तृसमासः
TypeAdjective/Participle
Rootपु (धातु) → पुनान (शतृ/शानच्-प्रत्यय)
चमूषदःthose seated in the ladles/vats; abiding in the pressing-vessels
चमूषदः:
कर्तृ (पुनानासः/गच्छन्तः इत्यस्य सह-कर्तृवाचकः) अथवा विशेषणम्
TypeNoun/Adjective
Rootचमू (प्रातिपदिक) + सद् (धातु) → -सद (उपपद-समास/बहुव्रीहि-प्रायः) अथवा ‘चमूषद्’ इति प्रातिपदिकम्
गच्छन्तःgoing; proceeding
गच्छन्तः:
कर्तृ
TypeVerb/Participle
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (शतृ-प्रत्यय)
वायुम्Vāyu (the Wind-god)
वायुम्:
कर्म (गच्छन्तः किम्? वायुम्) / सम्प्रदानार्थे गत्यर्थकर्म
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (the twin gods)
अश्विना:
कर्म (गच्छन्तः किम्? अश्विना) / सह-गत्यर्थकर्म
TypeNoun (Dual deity-name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
कर्तृ (धान्तु इत्यस्य) संदर्भे ‘they’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; to us
नः:
सम्प्रदान (धान्तु—‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धान्तुlet them place/bestow; let them grant
धान्तु:
क्रिया (विधेय) — ‘let them bestow/establish’
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/स्थापने/पोषणे’
सुवीर्यम्good heroism; excellent strength/valour
सुवीर्यम्:
कर्म (धान्तु किम्? सुवीर्यम्)
TypeNoun
Rootसु- (उपसर्ग) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
