Sukta 95
Sukta 8.95
Indra
हे सूक्त सोमयागाभोवती केंद्रित इंद्र-आवाहन आहे. तेजस्वी सोमपिंडण्या इंद्राकडे प्रवाहित होतात असे सांगून, सिद्ध केलेला रस पिण्यास व यजमानाच्या कर्मांत प्रवेश करण्यास त्याला उद्युक्त केले आहे. स्तुती (गिरः, उक्थानि) यांच्या द्वारा कवी इंद्राला “वाढवितात” असे म्हटले असून, त्याच्या अनेक शक्ती—धन, विजय, आणि वृत्रसदृश अडथळे जिंकणारा बल (वाज)—प्राप्त व्हाव्यात अशी याचना करतात. इंद्राच्या “शुद्धता” (शुद्ध) यावरची पुनरुक्तीप्राय ठळक भर, त्याला शुद्धीकृत, स्पष्ट करणारा पराक्रम म्हणून मांडते—जो खजिने देतो आणि विघ्ने नष्ट करतो.
Mantras
Mantra 2
आ त्वा शुक्रा अचुच्यवुः सुतास इन्द्र गिर्वणः । पिबा त्वस्यान्धस इन्द्र विश्वासु ते हितम् ॥
हे गिर्वण इंद्रा! उज्ज्वल सुतधारा तुझ्याकडे वाहून आल्या आहेत. हे इंद्रा, या अन्धस् (सोमरस) चे पान कर—जो तुझ्यासाठी आमच्या सर्व कर्मप्रवाहांत स्थापित आहे.
Mantra 3
पिबा सोमं मदाय कमिन्द्र श्येनाभृतं सुतम् । त्वं हि शश्वतीनां पती राजा विशामसि ॥
हे इंद्रा, मदासाठी सोम प्या—वेगवान श्येन (बाज) आणून दिलेला, पिळलेला सुत सोम तो. कारण तूच शाश्वतांचा स्वामी, जनांचा राजा; तूच विशा (प्रजा/कुळे) यांचा अधिपती आहेस.
Mantra 4
श्रुधी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति । सुवीर्यस्य गोमतो रायस्पूर्धि महाँ असि ॥
हे इंद्रा, जो तुझी उपासना करतो त्याचा तिरश्च्या (आडवाट/वाकडी) मार्गांवरूनही आलेला हाक ऐक. गोमन् (दीप्तिमान गो-सम्पदा) युक्त धनाने आणि सुवीर्य (वीरशक्ती)च्या समृद्धीने त्याला पूर्ण कर; कारण तू महान आहेस.
Mantra 5
इन्द्र यस्ते नवीयसीं गिरं मन्द्रामजीजनत् । चिकित्विन्मनसं धियं प्रत्नामृतस्य पिप्युषीम् ॥
हे इंद्रा, ज्याने तुझ्यासाठी नवीयसी (नवी) मन्द्र (आनंददायी) वाणी उत्पन्न केली—तो चिकीत्विन् (विवेकी) मनाने धिया (प्रेरणा/बुद्धी) घडवितो; ऋत (सत्य-नियम)ची प्राचीन प्रेरणा, जी अंतःकरणातच परिपूर्ण होत जाते.
Mantra 6
तमु ष्टवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वावृधुः । पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ॥
आम्ही त्याचाच स्तव करतो—ज्याला वाणी व उक्थांनी (गंभीर स्तोत्रांनी) वाढविले त्या इंद्राचा. त्याच्या अनेक पौंस्य (पुरुष-बल) प्राप्त करण्याची इच्छा धरून, ती शक्ती आपल्या अधिकारात आणण्यासाठी आम्ही प्रयत्न करतो—विजयी सत्तेच्या शक्ती.
Mantra 7
एतो न्विन्द्रं स्तवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना । शुद्धैरुक्थैर्वावृध्वांसं शुद्ध आशीर्वान्ममत्तु ॥
या; आता शुद्ध इंद्राचा शुद्ध सामाने (गीतातून) स्तव करू. शुद्ध उक्थांनी त्याला वाढवीत—शुद्ध, आशीर्वाद-वाहक शक्ति आमच्यात आनंदित होवो, आणि आपल्या वरदानाने आमचे अस्तित्व परिपूर्ण करो.
Mantra 8
इन्द्र शुद्धो न आ गहि शुद्धः शुद्धाभिरूतिभिः । शुद्धो रयिं नि धारय शुद्धो ममद्धि सोम्यः ॥
हे इंद्रा, शुद्ध, आमच्याकडे ये—शुद्ध, शुद्ध सहाय्यांसह. शुद्ध होऊन आमच्यात रयि (समृद्धि) स्थापन कर; शुद्ध, सोम्य (सोम-स्वामी) होऊन आम्हाला आनंदित कर.
Mantra 9
इन्द्र शुद्धो हि नो रयिं शुद्धो रत्नानि दाशुषे । शुद्धो वृत्राणि जिघ्नसे शुद्धो वाजं सिषाससि ॥
हे इंद्रा! तू शुद्ध आहेस—खरोखर तूच आमचा रयि (समृद्धी) आहेस; शुद्ध होऊन तू दान करणाऱ्या यजमानाला रत्न-निधी देतोस. शुद्ध होऊन तू वृत्रांना (अवरोधक शक्तींना) ठार करतोस; शुद्ध होऊन तू आमच्यात वाज (बल, अन्न व विजय-ऊर्जेची परिपूर्णता) जागवितोस.
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the Soma offering and praises him as the victorious power who, when strengthened by hymns, grants wealth and removes obstacles.
‘Śuddha’ highlights Indra as clarified, effective force—pure in giving treasures, pure in striking down obstruction, and pure in awakening vāja (victorious energy).
It functions as an Indra-stotra around Soma pressing: the priest recites it to draw Indra near, offer Soma, and ask for victory, strength, and prosperity.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.