Sukta 95
Sukta 8.95
Indra
ਇਹ ਸੂਕਤ ਸੋਮ-ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਕੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਹੈ। ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਮ-ਪੇੜਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਰਸ ਪੀਣ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤੁਤੀ (ਗਿਰਃ, ਉਕਥਾਨਿ) ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ “ਵਧਾਉਂਦੇ” ਹਨ; ਧਨ, ਜਿੱਤ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵਾਜ (ਬਲ) ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਦੀ “ਸ਼ੁੱਧਤਾ” (ਸ਼ੁੱਧ) ਉੱਤੇ ਰਿਫਰੇਨ-ਵਾਂਗ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਜ਼ੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਜ਼ਾਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 2
आ त्वा शुक्रा अचुच्यवुः सुतास इन्द्र गिर्वणः । पिबा त्वस्यान्धस इन्द्र विश्वासु ते हितम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਗਿਰਵਣ (ਸਤੁਤੀ-ਪ੍ਰਿਯ), ਚਮਕਦਾਰ ਸੁਤਾਸ—ਸੋਮ ਦੇ ਨਿਚੋੜ—ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਵਹਿ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਅੰਧਸ—ਸੋਮ-ਰਸ—ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਚਾਲਾਂ/ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਬਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਕਰੇ।
Mantra 3
पिबा सोमं मदाय कमिन्द्र श्येनाभृतं सुतम् । त्वं हि शश्वतीनां पती राजा विशामसि ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਦ ਲਈ ਸੋਮ ਪੀ—ਵੇਗਵਾਨ ਸ਼੍ਯੇਨ (ਬਾਜ਼) ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ, ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਤ ਸੋਮ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਸਦਾ-ਥਿਰਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
Mantra 4
श्रुधी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति । सुवीर्यस्य गोमतो रायस्पूर्धि महाँ असि ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤਿਰਸ਼ਚੀ (ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ) ਆਉਂਦੀ ਹਵ ਸੁਣ—ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਤ ਧਨ ਨਾਲ, ਸੁਵੀਰ੍ਯ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ।
Mantra 5
इन्द्र यस्ते नवीयसीं गिरं मन्द्रामजीजनत् । चिकित्विन्मनसं धियं प्रत्नामृतस्य पिप्युषीम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਵੀਂ, ਮੰਦਰ (ਆਨੰਦਕਾਰੀ) ਗਿਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਚਿਕਿਤ੍ਵਿਨ ਮਨ ਨਾਲ ਧੀ ਨੂੰ ਘੜਦਾ ਹੈ: ਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰੇਰਣਾ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਭਰਦੀ ਤੇ ਵਧਦੀ ਹੈ।
Mantra 6
तमु ष्टवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वावृधुः । पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ॥
ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਉਕਥਾਂ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੌਂਸ੍ਯ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿੱਤੂ ਸੱਤਾ ਦੇ ਬਲ ਸਾਡੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣ।
Mantra 7
एतो न्विन्द्रं स्तवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना । शुद्धैरुक्थैर्वावृध्वांसं शुद्ध आशीर्वान्ममत्तु ॥
ਆਓ, ਹੁਣ ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੀਏ। ਸ਼ੁੱਧ ਉਕਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ—ਸ਼ੁੱਧ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ-ਵਾਹਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਵੇ।
Mantra 8
इन्द्र शुद्धो न आ गहि शुद्धः शुद्धाभिरूतिभिः । शुद्धो रयिं नि धारय शुद्धो ममद्धि सोम्यः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸ਼ੁੱਧ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ—ਸ਼ੁੱਧ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਊਤੀਆਂ ਨਾਲ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਟਿਕਾ; ਸ਼ੁੱਧ, ਸੋਮ੍ਯ (ਸੋਮ ਦਾ ਸਵਾਮੀ) ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ।
Mantra 9
इन्द्र शुद्धो हि नो रयिं शुद्धो रत्नानि दाशुषे । शुद्धो वृत्राणि जिघ्नसे शुद्धो वाजं सिषाससि ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈਂ; ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਯਿ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈਂ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਦਾਸ਼ੁਸ਼ੇ—ਦਾਨੀ ਨੂੰ—ਰਤਨ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ—ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਦਾ ਹੈਂ; ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਾਜ—ਬਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the Soma offering and praises him as the victorious power who, when strengthened by hymns, grants wealth and removes obstacles.
‘Śuddha’ highlights Indra as clarified, effective force—pure in giving treasures, pure in striking down obstruction, and pure in awakening vāja (victorious energy).
It functions as an Indra-stotra around Soma pressing: the priest recites it to draw Indra near, offer Soma, and ask for victory, strength, and prosperity.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.