Opening the text

Sukta 7.84
Vasiṣṭha
Indra–Varuṇa
Triṣṭubh (probable; needs verification)
या संक्षिप्त त्रिष्टुभ् सूक्तात वसिष्ठ इंद्र–वरुणांना एकत्र “दोन राजे” म्हणून आवाहन करतो; श्रद्धापूर्ण अर्पणांनी आणि तेजस्वी घृतधारेने त्यांना यज्ञाकडे वळवतो. सभांमध्ये सुंदर ठरणाऱ्या विधी व मंत्रांच्या यशस्वी पूर्णतेवर कवी भर देतो आणि देवप्रेरित समृद्धी, रक्षणकारी सहाय्य, तसेच संतती व वंशपरंपरेचे कल्याण यासाठी प्रार्थना करतो. शेवटी हे गीत देवतांपर्यंत पोहोचले आहे असा आत्मविश्वास व्यक्त करून, स्वस्ति (कल्याण) मध्ये त्यांच्या सततच्या संरक्षणाची याचना करून सूक्त समाप्त होते.
Mantra 1
आ वां राजानावध्वरे ववृत्यां हव्येभिरिन्द्रावरुणा नमोभिः । प्र वां घृताची बाह्वोर्दधाना परि त्मना विषुरूपा जिगाति ॥
हे दोन राजन्—इंद्र व वरुण—हविर्भागांनी आणि नमस्कारांनी मी तुम्हांला यज्ञाकडे वळवितो. घृत-दीप्त प्रेरणा, तुमच्या बाहूंमध्ये आपले स्थान धारण करून, स्वतःच अनेक रूपांनी परिक्रमा करीत, आहुतीला तिच्या नियत ठिकाणी पोहोचविते.
Mantra 2
युवो राष्ट्रं बृहदिन्वति द्यौर्यौ सेतृभिररज्जुभिः सिनीथः । परि नो हेळो वरुणस्य वृज्या उरुं न इन्द्रः कृणवदु लोकम् ॥
तुमचे विस्तीर्ण राष्ट्र स्वतः द्यौनेच गतिमान होते—तुम्ही सेतूंनी व पसरत्या रज्जूंनी बांधणारे. वरुणाच्या क्रोधाचा जो दाब आमच्या भोवती आहे तो दूर करा; इंद्र आमच्यासाठी वास करण्यास विस्तीर्ण लोक निर्माण करो.
Mantra 3
कृतं नो यज्ञं विदथेषु चारुं कृतं ब्रह्माणि सूरिषु प्रशस्ता । उपो रयिर्देवजूतो न एतु प्र णः स्पार्हाभिरूतिभिस्तिरेतम् ॥
विदथांमध्ये (सभांमध्ये) आमचा यज्ञ रम्य होवो; सूरी-जनांत (प्रकाशमान ऋषींमध्ये) प्रशंसित आमची ब्रह्मे (मंत्र-रचना) सिद्ध होवोत. देवांनी प्रेरित (देवजूत) धन-समृद्धी आमच्याजवळ येवो; वांछनीय सहाय्ये व रक्षणे देऊन आम्हांला पार उतरवा.
Mantra 4
अस्मे इन्द्रावरुणा विश्ववारं रयिं धत्तं वसुमन्तं पुरुक्षुम् । प्र य आदित्यो अनृता मिनात्यमिता शूरो दयते वसूनि ॥
हे इंद्र-वरुणा! आमच्यात सर्व-वांछित (विश्ववार) धन धरा—वसु-समृद्ध व बहु-बलवान (पुरुक्षु) असे. कारण आदित्य, अपरिमित शूर, असत्यांना क्षीण करतो आणि सत्य वसू (खरी समृद्धी) वितरित करतो.
Mantra 5
इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः प्रावत्तोके तनये तूतुजाना । सुरत्नासो देववीतिं गमेम यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ही माझी गी (स्तुती) इंद्र व वरुणापर्यंत पोहोचली आहे; ती पुढे सरकली आहे, वंश व तनय (संतती) यांना प्रेरित करत. आम्ही, सच्च्या रत्नांनी समृद्ध, देववीति (देवांचा मार्ग/संग) प्राप्त करू; तुम्ही आम्हांला सदैव स्वस्तींनी (कल्याण-स्थितींनी) रक्षित करा.
The hymn addresses Indra and Varuṇa together, treating them as “two kings” who jointly grant protection, order, and prosperity.
It asks that the sacrifice and sacred speech be effective, and that Indra–Varuṇa bring god-guided wealth, protective help, and lasting well-being (svasti), especially for children and lineage.
Their pairing unites Indra’s power to overcome obstacles with Varuṇa’s governance of truth and right order (ṛta), making the prayer both forceful and ethically aligned.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.