Adhyaya 39

Verse 1

ब्रह्मोवाच । शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि रहस्यं परमं मतम् । एते ब्रह्मविदः प्रोक्ताश्चातुर्विद्या महा द्विजाः

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—മകനേ, കേൾക്ക; പരമ രഹസ്യമായ മഹത്തായ ഉപദേശം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇവർ ബ്രഹ്മവിദർ, ചതുര്വിദ്യയിൽ പണ്ഡിതരായ മഹാദ്വിജർ എന്നു പ്രസിദ്ധർ।

Verse 2

स्वाध्यायाश्च वषट्काराः स्वधाकाराश्च नित्यशः । रामाज्ञापालकाश्चैव हनुमद्भक्तितत्पराः

അവർ സ്വാധ്യായത്തിൽ പരായണരായി നിത്യവും ‘വഷട്’ ‘സ്വധാ’ ഉച്ചാരണങ്ങൾ നടത്തുന്നു; രാമാജ്ഞ പാലിച്ച് ഹനുമദ്ഭക്തിയിൽ സദാ തത്പരരായിരിക്കുന്നു।

Verse 3

एकदा तु ततो देवा ब्रह्माणं समुपागताः । ब्राह्मणान्द्रष्टुकामास्ते ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः

ഒരിക്കൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. ബ്രഹ്മാ–വിഷ്ണുക്കളെ മുൻനിർത്തി, ബ്രാഹ്മണരുടെ ധർമ്മാചരണം ദർശിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചാണ് അവർ വന്നത്.

Verse 4

तान्देवानागतान्दृष्ट्वा स्वस्थानाच्चलितास्तु ते । अर्घपाद्यं पुरस्कृत्य मधुपर्कं तथैव च

വന്നെത്തിയ ദേവന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ തങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു. അർഘ്യവും പാദ്യവും മുൻപിൽ വെച്ച്, മധുപർക്കവും ആദരത്തോടെ സമർപ്പിച്ചു.

Verse 5

पूजयित्वा ततो विप्रा देवान्ब्रह्मपुरोगमान् । ब्रह्मात्र उपविष्टास्ते वेदानुच्चारयन्ति हि

പിന്നീട് ആ വിപ്രന്മാർ ബ്രഹ്മനെ അഗ്രസ്ഥാനത്ത് വെച്ച് ദേവന്മാരെ പൂജിച്ചു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഇരുന്ന് അവർ വേദോച്ചാരണം ആരംഭിച്ചു.

Verse 6

संहितां च पदं चैव क्रमं घनं तथैव च । उच्चैः स्वरेण कुर्वीत ऋचामृग्वेदसंहिताम्

അവർ സംഹിത, പദ, ക്രമ, ഘന എന്നീ പാഠരീതികളിലും ഋഗ്വേദ ഋച്ചകൾ ഉച്ചസ്വരത്തിൽ വ്യക്തമായി ജപിച്ച്, ഋഗ്വേദ-സംഹിതയെ ശ്രുതിപരമായി ഉച്ചരിച്ചിരുന്നു.

Verse 7

सामगाश्च प्रकुर्वंति स्तोत्राणि विविधानि च । शास्त्राणि च तथा याज्यापुरोनुवाक्या स्तथा

സാമഗാനകർ നാനാവിധ സ്തോത്രങ്ങൾ ആലപിച്ചു. അതുപോലെ ശാസ്ത്രഭാഗങ്ങൾ, യാജ്യ മന്ത്രങ്ങൾ, പുരോനുവാക്യാ ഋച്ചകൾ എന്നിവയും വിധിപൂർവ്വം പാരായണം ചെയ്തു.

Verse 8

चतुरक्षरं परं चैव चतुरक्षरमेव च । द्व्यक्षरं च तथा पंचाक्षरं द्वयक्षरमेव च । एतद्यज्ञस्वरूपं च यो जपेज्ज्ञानपूर्वकम्

പരമ ചതുരക്ഷരീ മന്ത്രവും ചതുരക്ഷരീ സ്വരൂപവും, ദ്വ്യക്ഷരിയും പഞ്ചാക്ഷരിയും, വീണ്ടും ദ്വ്യക്ഷരിയും—ഇതേ യജ്ഞസ്വരൂപമെന്നു അറിഞ്ഞ് ജ്ഞാനപൂർവം ജപിക്കുന്നവൻ…

Verse 9

अंते ब्रह्म पदप्राप्तिः सत्यंसत्यं वदाम्यहम् । एकाग्रमानसाः सर्वे वेदपाठरता द्विजाः

അവസാനം ബ്രഹ്മപദപ്രാപ്തി ലഭിക്കുന്നു—ഇത് സത്യം, സത്യം, ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ ആ ദ്വിജന്മാർ എല്ലാവരും വേദപാഠത്തിൽ നിരതരായിരുന്നു.

Verse 10

तेषामंगणदेशेषु कण्डूयन्ते कचान्मृगाः । ब्राह्मणा वेदमातां च जपंति विधिपूर्वकम्

അവരുടെ മുറ്റങ്ങളിൽ മാൻകൾ തങ്ങളുടെ രോമം ചൊറിയുമാറുണ്ടായി; ബ്രാഹ്മണർ വിധിപൂർവം ‘വേദമാതാ’യെയും ജപിച്ചു.

Verse 11

हस्ते धृतांश्च तैर्दर्भान्भक्षंते मृगपोतकाः । निर्वैरं तं तदा दृष्ट्वा आश्रमं गृहमेधिनाम्

അവരുടെ കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന ദർഭയെ മാൻകുട്ടികൾ തിന്നു. ഗൃഹസ്ഥരുടെ ആ ആശ്രമം വൈരമില്ലാത്തതെന്നു കണ്ടപ്പോൾ (എല്ലാവരും) വിസ്മയിച്ചു.

Verse 12

तुतुषुः परमं देवा ऊचुस्ते च परस्परम् । त्रेतायुगमिदानीं च सर्वे धर्मपरायणाः

ദേവന്മാർ പരമമായി സന്തുഷ്ടരായി പരസ്പരം പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ ത്രേതായുഗം തന്നെ വന്നതുപോലെ; എല്ലാവരും ധർമ്മപരായണർ.”

Verse 13

कलिर्दुष्टस्तथा प्रोक्तः किं करिष्यति पापकः । चातुर्विद्यान्समाहूय ऊचुस्ते त्रय एव च

“കലി ദുഷ്ടനെന്നു പ്രസിദ്ധം—ആ പാപി എന്തു ചെയ്യും?” എന്നു പറഞ്ഞു, ആ മൂന്നു ദിവ്യർ ചാതുര്വിദ്യരെ വിളിച്ചു അവരോടു അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 14

वृत्त्यर्थं भवतां चैव त्रैविद्यानां तथैव च । विभागं वः प्रदास्यामो यथावत्प्रतिपाल्यताम्

“നിങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തിനും, അതുപോലെ ത്രൈവಿದ್ಯരുടെ ഉപജീവനത്തിനും, ഞങ്ങൾ നിങ്ങള്ക്ക് യഥോചിതമായ പങ്ക് നല്കും; അത് ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം യഥാവിധി പാലിക്കപ്പെടട്ടെ.”

Verse 15

ये वणिजः पुरा प्रोक्ताः षट्त्रिंशच्च सहस्रकाः । त्रिसहस्रास्तु त्रैविद्या दशपंचसहस्रकाः

“മുമ്പ് പറഞ്ഞ വണിക്കർ മുപ്പത്താറായിരം. ത്രൈവಿದ್ಯർ മൂവായിരം; ദശപഞ്ചസഹസ്രകർ പതിനഞ്ചായിരം.”

Verse 16

चातुर्विद्यास्तथा प्रोक्ता अन्योन्यं वृत्तिमाश्रिताः । सत्रिभागास्तु त्रैविद्याश्चतुर्भागास्तु चात्रिणः

“ഇങ്ങനെ ചാതുര്വിദ്യർ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; അവർ പരസ്പരം ഉപജീവനത്തിൽ ആശ്രിതരായിരുന്നു. ത്രൈവಿದ್ಯർക്കു മൂന്നു പങ്ക്, ചാത്രിണർക്കു നാലു പങ്ക് നിശ്ചയിച്ചു.”

Verse 17

वणिजां गृहमागत्य पौरोहित्यस्य नित्यशः । भागं विभज्य संप्रापुः काजेशेन विनिर्मिताः

വണിക്കരുടെ വീടുകളിലേക്കു നിത്യവും പൗരോഹിത്യസേവയ്ക്കായി വന്ന്, അവർ തങ്ങളുടെ പങ്ക് വിഭജിച്ചു പ്രാപിച്ചു—ഇത് കാജേശൻ സ്ഥാപിച്ചതായിരുന്നു.

Verse 18

परस्परं न विवाहश्चातुर्विद्यत्रिविद्ययोः । चातुर्विद्या मया प्रोक्तास्त्रिविद्यास्तु तथैव च

ചാതുര്വിദ്യരും ത്രിവിദ്യരും തമ്മിൽ പരസ്പര വിവാഹം ചെയ്യരുത്. ഞാൻ ചാതുര്വിദ്യരെ പ്രസ്താവിച്ചു; അതുപോലെ ത്രിവിദ്യരെയും॥

Verse 19

त्रैविभागेन त्रैविद्याश्चतुर्भागेन चात्रिणः । एवं ज्ञातिविभागस्तु काजेशेन विनिर्मितः

ത്രിവിദ്യർക്കു മൂന്നു ഭാഗം, ചാത്രിണർക്കു നാലു ഭാഗം എന്നിങ്ങനെ വിഹിതം നിശ്ചയിച്ചു. ഇങ്ങനെ ജ്ഞാതിവിഭാഗം കാജേശൻ സ്ഥാപിച്ചു॥

Verse 20

कृतकृत्यास्तु ते विप्राः प्रणेमुस्तान्सुरोत्तमान् । वृत्तिं दत्त्वा ततो देवाः स्वस्थानं च प्रतस्थिरे

കൃതകൃത്യരായ ആ വിപ്രർ ദേവോത്തമന്മാരെ നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് ദേവന്മാർ ജീവികാവൃത്തി നൽകി സ്വന്തം ധാമത്തിലേക്ക് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്തു॥

Verse 21

पंचपंचाशद्ग्रामाणां ते द्विजाश्च निवासिनः । चतुर्विद्यास्तु ते प्रोक्तास्तदादि तु त्रिविद्यकाः

ആ ദ്വിജർ അമ്പത്തിയഞ്ച് ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിവാസികളായി. അവർ ‘ചാതുര്വിദ്യ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; അതിനുശേഷം (മറ്റവർ) ‘ത്രിവിദ്യക’ എന്നു അറിയപ്പെട്ടു॥

Verse 22

चातुर्विद्यस्य गोत्राणि दशपंच तथैव च । भारद्वाजस्तथा वत्सः कौशिकः ८ कुश एव च

ചാതുര്വിദ്യരുടെ ഗോത്രങ്ങളും പതിനഞ്ച്—ഭാരദ്വാജ, വത്സ, കൗശിക, കുശ മുതലായവ॥

Verse 23

जातूकर्ण्यस्तथा कुंतो वशिष्ठो ११ धारणस्तथा

അതുപോലെ ജാതൂകർണ്യനും കുന്തനും; (പതിനൊന്നാമൻ) വശിഷ്ഠനും ധാരണനും സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 24

आत्रेयो मांडिलश्चैव १४ लौगाक्षश्च १५ ततः परम् । स्वस्थानानां च नामानि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः

ആത്രേയനും മാണ്ഡിലനും (പതിനാലാമൻ), ലൗഗാക്ഷനും (പതിനഞ്ചാമൻ); തുടർന്ന് അവരുടെ സ്വന്തം പുണ്യാവാസങ്ങളുടെ നാമങ്ങൾ ക്രമമായി ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും.

Verse 25

सीतापूरं च श्रीक्षेत्रं २ मगोडी च ३ तथा स्मृता । ज्येठलोजस्तथा चैव शेरथा च ततः परम्

സീതാപൂരം, (രണ്ടാമത്) ശ്രീക്ഷേത്രം, (മൂന്നാമത്) മഗോഡി എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് ജ്യേഠലോജയും ശേരഥയും വരുന്നു.

Verse 26

छेदे ताली वनोडी च गोव्यंदली तथैव च । कंटाचोषली चैव कोहेचं चंदनस्तथा

ഛേദ, താലി, വനോടി; അതുപോലെ ഗോവ്യന്ദലി; കൂടാതെ കന്റാചോഷലി, കോഹേചം, ചന്ദനവും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 27

थलग्रामश्च सोहं च हाथंजं कपडवाणकम् । व्रजन्होरी च वनोडी च फीणां वगोलं दृणस्तथा

ഥലഗ്രാമവും സോഹവും; ഹാഥഞ്ജവും കപഡവാണകവും; വ്രജൻഹോരിയും വനോടിയും; കൂടാതെ ഫീണാം, വഗോലം, ദൃണയും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 28

थलजा चारणं सिद्धा भालजाश्च ततः परम् । महोवी आईया मलीआ गोधरी आमतः परम्

ഥലജാ, ചാരണ, സിദ്ധാ, പിന്നെ ഭാലജാ; കൂടാതെ മഹോവീ, ഐയാ, മലീയാ, ഗോധരീ, തുടർന്ന് ആമതഃ।

Verse 29

वाठसुहाली तथा चैव माणजा सानदीयास्तथा । आनन्दीया पाटडीअ टीकोलीया ततः परम्

വാഠസുഹാലീയും; മാണജാ കൂടാതെ സാനദീയാ; തുടർന്ന് ആനന്ദീയാ, പാടഡീഅ, ടീകോലീയാ പിന്നെ।

Verse 30

गंभी धणीआ मात्रा च नातमोरास्तथैव च । वलोला रांत्यजाश्चैव रूपोला बोधणीच वै

ഗംഭീ, ധണീയാ, മാത്രാ; അതുപോലെ നാതമോരാ; വലോലാ, റാന്ത്യജാ; രൂപോലാ, ബോധണീയും.

Verse 31

छत्रोटा अलु एवा च वासतडीआमतः परम् । जाषासणा गोतीया च चरणीया दुधीयास्तथा

ഛത്രോട്ടാ, അലു; തുടർന്ന് വാസതടീ പിന്നെ; ജാഷാസണാ, ഗോദീയാ; കൂടാതെ ചരണീയാ, ദുധീയാ കൂടി।

Verse 32

हालोला वैहोला च असाला नालाडास्तथा । देहोलो सौहासीया च संहालीयास्तथैव च

ഹാലോലാ, വൈഹോലാ; അസാലാ, നാലാഡാ കൂടെ; ദേഹോലോ, സൗഹാസീയാ, സംഹാലീയാ എന്നിവയും.

Verse 33

स्वस्थानं पंचपत्ताशद्ग्रामा एते ह्यनुक्रमात् । दत्ता रामेण विधिवत्कृत्वा विप्रेभ्य एव च

ഇവ ക്രമാനുസാരമായി സ്വസ്ഥാനത്തിലെ അമ്പത്തയ്യായിരം ഗ്രാമങ്ങൾ; രാമൻ വിധിപൂർവ്വം കർമ്മം നടത്തി ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനമായി നൽകി.

Verse 34

अतः परं प्रवक्ष्यामि स्वस्थानस्य च गोत्रजान् । तथा हि प्रवरांश्चैव यथावद्विधिपूर्वकम्

ഇനി ഞാൻ സ്വസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗോത്രജനങ്ങളെയും അതുപോലെ പ്രവരങ്ങളെയും പരമ്പരയും വിധിയും അനുസരിച്ച് യഥാവിധി വിവരിക്കും.

Verse 35

ज्ञात्वा तु गोत्रदेवीं च तथा प्रवरमेव च । स्वस्थानं जायते चैव द्विजाः स्वस्थानवासिनः

ഗോത്രദേവിയെയും തന്റേതായ പ്രവരത്തെയും അറിഞ്ഞാൽ സ്വസ്ഥാനം സത്യമായി സ്ഥാപിതമാകുന്നു; സ്വസ്ഥാനവാസികളായ ദ്വിജർ തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ തിരിച്ചറിയലിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 36

नारद उवाच । कथं च जायते गोत्रं कथं तु ज्ञायते कुलम् । कथं वा ज्ञायते देवी तद्वदस्व यथार्थतः

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഗോത്രം എങ്ങനെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു, കുലം എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു? കൂടാതെ ദേവി എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു? അത് സത്യമായും വ്യക്തമായും പറയുക.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । सीतापुरं तु प्रथमं प्रवरद्वयमेव च । कुशवत्सौ तथा चात्र मया ते परिकीर्त्तितौ

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—സീതാപുരം ആദ്യമാണ്, അതിന്റെ പ്രവരം ദ്വയമാണ്; ഇവിടെ കുശനും വത്സനും—ഈ ഇരുവരെയും ഞാൻ നിനക്കു പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 38

१ श्रीक्षेत्रे द्वितीयं चैव गोत्राणां त्रयमेव च । छांदनसस्तथा वत्सस्तृतीयं कुशमेव च

ശ്രീക്ഷേത്രത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ വാസസ്ഥാനം എന്നു പറയുന്നു; അവിടെ മൂന്ന് ഗോത്രങ്ങളുണ്ട്—ഛാന്ദനസ, വത്സ, മൂന്നാമത് കുശഗോത്രം തന്നെ.

Verse 39

शोहोली च चतुर्थं वै कुशप्रवरमेव च

ശോഹോളീ നാലാമത്തെ (സ്ഥാനം); അതിന്റെ പ്രവർ കുശം തന്നെയാണ്.

Verse 40

श्रेयस्थानं हि षष्ठं वै भारद्वाजः कुशस्तथा

ശ്രേയസ്ഥാനമാണ് ആറാമത്തെ (സ്ഥാനം); അവിടെ (വംശസൂചകങ്ങൾ) ഭാരദ്വാജനും കുശനും.

Verse 41

वटस्थानमष्टमं च निबोध सुतसत्तम

ഹേ ഉത്തമപുത്രാ! അറിഞ്ഞുകൊൾക—വടസ്ഥാനമാണ് എട്ടാമത്തെ (സ്ഥാനം).

Verse 42

तत्र गोत्रं कुशं कुत्सं भारद्वाजं तथैव च । राज्ञः पुरं नवमं च भारद्वाजप्रवरमेव च ९

അവിടെ ഗോത്രങ്ങൾ—കുശ, കുത്സ, ഭാരദ്വാജവും. കൂടാതെ രാജ്ഞഃപുരം ഒൻപതാമത്തെ (സ്ഥാനം); അതിന്റെ പ്രവർ ഭാരദ്വാജം തന്നെയാണ്.

Verse 43

कृष्णवाटं दशमं चैव कुशप्रवरमेव च । दहलोडमेकादशं वत्सप्रवरमेव हि

പത്താമത് ‘കൃഷ്ണവാടം’; അത് ‘കുശ-പ്രവർ’ ലക്ഷണയുക്തം. പതിനൊന്നാമത് ‘ദഹലോഡം’; അത് നിശ്ചയമായും ‘വത്സ-പ്രവർ’ബന്ധിതം.

Verse 44

चेखलीद्वादशं पौककुशप्रवरमेव च

പന്ത്രണ്ടാമത് ‘ചേഖലീ’; അത് ‘പൗക–കുശ-പ്രവർ’യോടു ചേർന്നതാണ്.

Verse 45

चांचोदखे १२ देहोलोडी आत्रयश्च वत्सकुत्सकश्चैव । भारद्वाजीकोणाया च भारद्वाजगोलंदृणाशकुस्तथा

ചാഞ്ചോദഖ (പന്ത്രണ്ട്) പ്രദേശത്ത് ‘ദേഹോലോടീ’ ആത്രേയ പരമ്പരയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; കൂടാതെ വത്സ–കുത്സ ബന്ധവും ഉണ്ട്. അതുപോലെ ഭാരദ്വാജ—കോണായാ, ഭാരദ്വാജ—ഗോലന്ദ്രുണ—ആശകു എന്നീ ബന്ധങ്ങളും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 46

थलत्यजाद्वये चैव कुशधारणमेव च । नारणसिद्धा च स्वस्थानं कुत्सं गोत्रं प्रकीर्तितम्

‘ഥലത്യജാ’ എന്ന ദ്വയത്തിലും, ‘കുശധാരണ’യിലും, ‘നാരണസിദ്ധാ’യിലും—ഇവ അവരുടെ സ്വന്തം സ്ഥാനങ്ങളെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; ഇവരോടൊപ്പം ‘കുത്സ ഗോത്രം’ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.

Verse 47

भालजां कुत्सवत्सौ च मोहोवी आकुशस्तथा । ईयाश्लीआ शांडिलश्च गोधरीपात्रमेव च

‘ഭാലജാ’ കുത്സ–വത്സ ബന്ധമുള്ളത്; ‘മോഹോവീ’ ആകുശ പരമ്പരയിലുള്ളത്. അതുപോലെ ‘ഈയാശ്ലീആ’, ‘ശാണ്ഡില’, കൂടാതെ ‘ഗോധരീ-പാത്ര’വും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 48

आनंदीया द्वे चैव भारद्वाजशांडिलश्चैव पाटडीआ कुशमेव च

ആനന്ദീയാ എന്ന രണ്ട് (കൂട്ടങ്ങൾ/സ്ഥലങ്ങൾ) ഉണ്ട്; കൂടാതെ ഭാരദ്വാജ–ശാണ്ഡില്യ പരമ്പരയോട് ബന്ധപ്പെട്ടവരും ഉണ്ട്; കുശവംശത്തിലെ പാടഡിയയും ഉണ്ട്।

Verse 49

वांसडीआश्चैव जास्वा कौत्समणा वत्सआत्रेयौ गीता आकुशगौतमौ

കൂടാതെ വാംസഡിയാ, ജാസ്വാ എന്നിവ ഉണ്ട്; കൗത്സമണാ; വത്സ–ആത്രേയ; ആകുശ–ഗൗതമ പരമ്പരയോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഗീതയും ഉണ്ട്।

Verse 50

चरणीआ भारद्वाजः दुधीआधारणसा हि अहो सोन्नामांडिल्यस्तथा

ചരണീയാ ഭാരദ്വാജ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ടത്; ദുധീയാ തീർച്ചയായും ധാരണ ശാഖയോട് ബന്ധപ്പെട്ടത്; അതുപോലെ സോന്നാമാണ്ഡില്യയും ഉണ്ട്।

Verse 51

वेलोला हुराश्चैवा असाला कुशश्चैव धारणा च द्वितीय कम्

വേലോലാ, ഹുരാ; കൂടാതെ അസാലാ; കുശയും; ധാരണയും—ഇതാണ് രണ്ടാം കൂട്ടം.

Verse 52

नालोला वत्सधारणीया च देलोला कुत्समेव च । सोहासीया भारद्वाजकुशवत्समेव च

നാലോലാ വത്സ–ധാരണീയ പരമ്പരയോട് ബന്ധപ്പെട്ടത്; ദേലോലാ തീർച്ചയായും കുത്സ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ടത്; സോഹാസീയാ ഭാരദ്വാജ–കുശ–വത്സ പരമ്പരയോടും ബന്ധപ്പെട്ടത്।

Verse 53

सुहालीआ वत्सं वै प्रोक्तं गोत्राणि यथाक्रमम् । मया प्रोक्तानि चैवात्र स्वस्थानानि यथाक्रमम्

‘സുഹാലീആ’യും ‘വത്സ’യും എന്നു നിശ്ചയമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; ഗോത്രങ്ങളും യഥാക്രമം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഞാൻ അവരുടെ അവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും കുടിയിരിപ്പിടങ്ങളും ക്രമമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 54

शीतवाडिया ये प्रोक्ताः कुशो वत्सस्तथैव च । विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयो दलमेव च

‘ശീതവാഡിയാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; ‘കുശ’യും ‘വത്സ’യും കൂടെ. ‘വിശ്വാമിത്ര’നും ‘ദേവരാത’നും പറയപ്പെട്ടു; മൂന്നാമത് ‘ദല’യും തന്നേ.

Verse 55

भार्गवच्यावनाप्नवानौर्वजमदग्निरेव हि । वचार्द्दशेषाबुटला गोत्रदेव्यः प्रकीर्तिताः

ഭാർഗവ, ച്യാവന, ആപ്നവാന, ഔർവ, ജമദഗ്നി—ഇവർ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവരോടൊപ്പം ഗോത്രദേവിമാർ—വാക്, അർദ്ധശേഷാ, അബുടലാ—എന്നിവയും നാമത്തോടെ കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 56

श्रीक्षेत्रं द्वितीयं प्रोक्तं गोत्रद्वितयमेव च । छांदनसस्तथा वत्सं देवी द्वितयमेव च

‘ശ്രീക്ഷേത്രം’ രണ്ടാമതായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു; അതുപോലെ രണ്ടു ഗോത്രങ്ങളും. ‘ഛാംദനസ’യും ‘വത്സ’യും പറയപ്പെട്ടു; കൂടാതെ (ബന്ധപ്പെട്ട) രണ്ടു ദേവിമാരും ഉക്തരായി.

Verse 57

आंगिरसांबरीषश्च यौवनाश्वस्तथैव च । भृगुच्यवनआप्नवानौ र्वजमदग्निमेव च

ആംഗിരസ, ആംബരീഷ, യൗവനാശ്വ—ഇവരും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; കൂടാതെ ഭൃഗു, ച്യാവന, ആപ്നവാന, ഔർവ, ജമദഗ്നി ഇവരും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 58

देवी भट्टारिका प्रोक्ता द्वितीया शेपला तथा । एतद्वंशोद्भवा ये च शृणु तान्मुनिसत्तम

ദേവി ഭട്ടാരിക എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; രണ്ടാമതായി ശേപലാ ദേവിയും. ഈ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരെക്കുറിച്ചു കേൾക്കുക, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ।

Verse 59

सक्रोधनाः सदाचाराः श्रौतस्मार्तक्रियापराः । पंचयज्ञरता नित्यं संबंधसंमाश्रिताः । क्षतज्ञाः क्रतुजाश्चैव ते सर्वे नृपसत्तमाः

അവർ ധർമ്മോചിത ക്രോധമുള്ളവർ, സദാചാരികൾ, ശ്രൗത-സ്മാർത്ത കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണർ. നിത്യം പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളിൽ രതർ, യുക്തമായ ബന്ധ-ധർമ്മമര്യാദകളിൽ സ്ഥാപിതർ. ക്ഷതി-പ്രതിദാനം അറിയുന്നവർ, ക്രതുജാതർ—അവർ എല്ലാവരും നൃപശ്രേഷ്ഠർ।

Verse 60

तृतीयं मगोडोआ वै गोत्रद्वितयमेव च । भारद्वाजस्तथा कुत्सं देवी द्वितयमेव च

മൂന്നാമതായി ‘മഗോഡോആ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അതുപോലെ രണ്ട് ഗോത്രങ്ങൾ—ഭാരദ്വാജവും കുത്സവും. കൂടാതെ ദേവിമാരുടെ ഒരു യുഗളവും (ഇവിടെ) പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 61

आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजस्तथैव च । विश्वामित्रदेव रातौप्रवरत्रयमेव च

ആംഗിരസ, ബാർഹസ്പത്യ, ഭാരദ്വാജ—ഇവയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ വിശ്വാമിത്ര–ദേവരാതനു പ്രവരത്രയവും പ്രഖ്യാപിതമാണ്।

Verse 62

शेषला बुधला प्रोक्ताधारशांतिस्तथैव च । अस्मिन्ग्रामे च ये जाता ब्राह्मणाः सत्यवादिनः

ശേഷലാ, ബുധലാ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു; അതുപോലെ ആധാരശാന്തിയും. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രാഹ്മണർ സത്യവാദികളാണ്।

Verse 63

द्विजपूजाक्रिया युक्ता नानायज्ञक्रियापराः । अस्मिन्गोत्रे समुत्पन्ना द्विजाः सर्वे मुनीश्वराः

ബ്രാഹ്മണപൂജയിലും പലവിധ യാഗങ്ങളിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന, ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച ദ്വിജന്മാരെല്ലാം മുനീശ്വരന്മാരാണ്.

Verse 64

चतुर्थं शीहोलियाग्रामं गोत्रद्वित यमेव च । विश्वामित्रदेवराततृतीयौदलमेव च

നാലാമത്തേത് ശീഹോലിയാ ഗ്രാമമാണ്; അവിടെ രണ്ട് ഗോത്രങ്ങളുണ്ട്. മൂന്നാമത്തേത് വിശ്വാമിത്രനും ദേവരാതനും (ഔദല) ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 65

देवी चचाई वै तेषां गोत्रदेवी प्रकीर्तिता । अस्मिन्गोत्रे तुये जाता दुर्बला दीनमा नसाः

ദേവി 'ചചായി' ആണ് അവരുടെ ഗോത്രദേവതയായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നത്. ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിക്കുന്നവർ ദുർബലരും ദീനമനസ്കരും ആയിരിക്കും.

Verse 66

असत्यभाषिणो विप्रा लोभिनो नृपसत्तम । सर्व्वविद्याप्रवीणाश्च ब्राह्मणा ब्रह्मसत्तम

ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! ആ ബ്രാഹ്മണർ അസത്യം പറയുന്നവരും അത്യാഗ്രഹികളുമാണ്; എങ്കിലും ഹേ ബ്രഹ്മസത്തമ! അവർ സർവ്വവിദ്യകളിലും പ്രവീണരുമാണ്.

Verse 67

ज्येष्ठलोजा पंचमं च स्वस्थानं प्रतिकीर्तितम् । वत्सशीया कुत्सशीया प्रवरद्वितयं स्मृतम्

അഞ്ചാമത്തെ സ്ഥലം 'ജ്യേഷ്ഠലോജാ' എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, അത് അവരുടെ സ്വന്തം സ്ഥലമാണ്. അവിടെ വത്സശീയ, കുത്സശീയ എന്നീ രണ്ട് പ്രവരങ്ങൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 68

आवरिवृवाप्रः यौवनाश्वभृगुच्यवनआप्नोर्वजमदग्निस्तथैव हि

അതുപോലെ തന്നെ സ്മരണീയ പിതൃഋഷിമാർ—ആവരിവൃവാപ്ര, യൗവനാശ്വ, ഭൃഗു, ച്യവന, ആപ്നോർവ, ജാമദഗ്നി—എന്നിവരാണ്।

Verse 69

चचाई वत्सगोत्रस्य शांता च कुत्सगोत्रजा । एतैस्त्रिभिः पंचभिश्च द्विजा ब्रह्मस्वरूपिणः

ചചാഈ വത്സഗോത്രത്തിൻറെതും, ശാന്താ കുത്സഗോത്രജന്മയുമാണ്. ഈ മൂന്നുപേരാലും ആ അഞ്ചുപേരാലും ഈ ദ്വിജർ ബ്രഹ്മസ്വരൂപികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 70

शांता दांताः सुशीलाश्च धन पुत्रैश्च संयुताः । वेदाध्ययनहीनाश्च कुशलाः सर्वकर्मसु

അവർ ശാന്തരും ദാന്തരുമായ സുസ്വഭാവികൾ; ധനവും പുത്രന്മാരും ഉള്ളവർ. വേദാധ്യയനം കുറവായാലും എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും അവർ നിപുണരാണ്।

Verse 71

सुरूपाश्च सदाचाराः सर्वधर्मेषु निष्ठिताः । दानधर्म्मरताः सर्वे अत्रजा जलदा द्विजाः

അവർ സുന്ദരരൂപികളും സദാചാരികളും സർവ്വധർമ്മങ്ങളിലും നിഷ്ഠിതരും ആകുന്നു. ഇവിടെ ജനിച്ച ഈ ദ്വിജർ എല്ലാവരും ദാനധർമ്മത്തിൽ രമിക്കുന്നു—ജലം വഹിക്കുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലെ।

Verse 72

शेरथाग्रामेषु वै जाताः प्रवरद्वयसंयुताः । कुशभारद्वाजाश्चैव देवीद्वयं तथैव च

അവർ ശേരഥാ ഗ്രാമങ്ങളിൽ തന്നെ ജനിച്ചവർ; ദ്വിപ്രവരസഹിതർ—കുശയും ഭാരദ്വാജനും. അതുപോലെ രണ്ട് ദേവിമാരോടും ബന്ധപ്പെട്ടവരാണ്।

Verse 73

विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौ दल एव च । आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च

ഇവിടെ വിശ്വാമിത്രനും ദേവരാതനും, കൂടാതെ തൃതീയനും ദലനും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ആംഗിരസ, ബാർഹസ്പത്യ, ഭാരദ്വാജ എന്നീ പ്രവർ/വംശങ്ങളും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 74

कमला च महालक्ष्मीर्द्वितीया यक्षिणी तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः श्रौतस्मार्त्तरता बुधाः

കമലയും മഹാലക്ഷ്മിയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; ദ്വിതീയയായി യക്ഷിണിയും. ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചവർ ശ്രൗത–സ്മാർത്ത ആചാരങ്ങളിൽ നിരതരായ ജ്ഞാനികളാകുന്നു.

Verse 75

अस्मिन्वंशे च ये जाता ब्राह्मणाः सत्यवादिनः । अलौल्याश्च महायज्ञा वेदाज्ञाप्रतिपालकाः

ഈ വംശത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രാഹ്മണർ സത്യവാദികൾ; ലോഭരഹിതർ, മഹായജ്ഞങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാതാക്കൾ, കൂടാതെ വേദാജ്ഞകളുടെ പാലകർ ആകുന്നു.

Verse 76

दंतालीया भारद्वाजकुत्सशायास्तथैव च । आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च

ദന്താലീയരും ഭാരദ്വാജ–കുത്സ–ശായ പരമ്പരയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ ആംഗിരസ, ബാർഹസ്പത്യ, ഭാരദ്വാജ എന്നീ പ്രവർകളും പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 77

देवी च यक्षिणी प्रोक्ता द्वितीया कर्मला तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता वाडवा धनिनः शुभाः

ദേവിയും യക്ഷിണിയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; ദ്വിതീയയായി കർമലയും. ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച വാഡവ വംശജർ ധനവാന്മാരും ശുഭകരരുമാകുന്നു.

Verse 78

वस्त्रालंकरणोपेता द्विजभक्तिपरायणाः । ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वे धर्मपरायणाः

അവർ വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതർ, ദ്വിജന്മാരുടെ പൂജാഭക്തിയിൽ പരായണർ, ബ്രാഹ്മണർക്കു യോഗ്യമായ ദാനവും ഭോജനവും ചെയ്യുന്നതിൽ തൽപരർ—എല്ലാവരും ധർമ്മപരായണർ.

Verse 79

वडोद्रीयान्वये जाताश्चत्वारः प्रवराः स्मृताः । कुशः कुत्सश्च वत्सश्च भारद्वाजस्तथैव च

വഡോദ്രീയ വംശത്തിൽ നാല് പ്രവരന്മാർ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു—കുശ, കുത്സ, വത്സ, കൂടാതെ ഭാരദ്വാജൻ.

Verse 80

तत्प्रवराण्यहं वक्ष्ये तथा गोत्राण्यनुक्रमात् । विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदल एव च

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആ പ്രവരങ്ങളെയും, അതുപോലെ ക്രമമായി ഗോത്രങ്ങളെയും പറയുന്നു—വിശ്വാമിത്രൻ, ദേവരാതൻ, തൃതീയ, കൂടാതെ ദല.

Verse 81

आंगिरसांबरीषश्च यौवनाश्वस्तृतीयकः । भार्गवश्च्यावनाप्नवानौर्वजमदग्निस्तथैव च

ആംഗിരസനും അംബരീഷനും, മൂന്നാമൻ യൗവനാശ്വൻ; അതുപോലെ ഭാർഗവൻ, ച്യാവനൻ, ആപ്നവാനൻ, ഔർവൻ, ജമദഗ്നിയും.

Verse 82

आंगिरसबार्हस्पत्यभारद्वाजास्तथैव च । कर्मला क्षेमला चैव धारभट्टारिका तथा

അതുപോലെ ആംഗിരസൻ, ബാർഹസ്പത്യൻ, ഭാരദ്വാജൻ; കൂടാതെ കർമലാ, ക്ഷേമലാ, ധാരഭട്ടാരികയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 83

चतुर्थी क्षेमला प्रोक्ता गोत्रमाता अनुक्रमात् । अस्मिन्गोत्रे तु ये जाताः पंचयज्ञरताः सदा

ക്രമാനുസരിച്ച് നാലാമത്തെ ഗോത്രമാതാവായി ‘ക്ഷേമലാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം. ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചവർ സദാ പഞ്ചയജ്ഞങ്ങളിൽ നിരതരായിരിക്കും.

Verse 84

लोभिनः क्रोधिनश्चैव प्रजायंते बहुप्रजाः । स्नानदानादि निरताः सदा विनिर्जितेंद्रियाः

അവർ ലോഭികളും ക്രോധപ്രവണരുമായിട്ടും അനേകം സന്താനങ്ങളാൽ അനുഗ്രഹിതരാകുന്നു. സ്നാനം, ദാനം മുതലായ ധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ നിത്യനിരതരായി സദാ ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം പാലിക്കുന്നു.

Verse 85

वापीकूपतडागानां कर्तारश्च सहस्रशः । व्रतशीला गुणज्ञाश्च मूर्खा वेदविवर्जिताः

അവർ ആയിരങ്ങളായി വാപി, കിണർ, തടാകം എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നവരാകുന്നു. വ്രതശീലരും ഗുണജ്ഞരുമായിട്ടും, മന്ദബുദ്ധികളും വേദവിദ്യാവിഹീനരുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 86

गोदणीयाभिधे ग्रामे गोत्रौ द्वौ तत्र संस्थितौ । वत्सगोत्रं प्रथमकं भारद्वाजं द्वितीयकम्

‘ഗോദണീയാ’ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ രണ്ട് ഗോത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാണ്—ഒന്നാമത് വത്സഗോത്രം, രണ്ടാമത് ഭാരദ്വാജഗോത്രം.

Verse 87

भृगुच्यवनाप्नवानौर्वपुरोध समेव च । शीहरी प्रथमा ज्ञेया द्वितीया यक्षिणी तथा

ഭൃഗു, ച്യവന, ആപ്നവ, ഔർവ, പുരോധ, സമ—ഇവരും ഈ പരമ്പരയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ‘ശീഹരീ’യെ ആദ്യ (ഗോത്രമാതാവ്) എന്നും ‘യക്ഷിണീ’യെ രണ്ടാം എന്നും അറിയുക.

Verse 88

अस्मिन्गोत्रोद्भवा विप्रा धनधान्यसमन्विताः । सामर्षा लौल्यहीनाश्च द्वेषिणः कुटिलास्तथा

ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രാഹ്മണർ ധനധാന്യസമ്പന്നരാണ്. അവർ എളുപ്പത്തിൽ കോപിക്കുന്നവർ, ചാഞ്ചല്യമില്ലാത്തവർ; എങ്കിലും ദ്വേഷികളും കപടാചാരികളും കൂടിയാണ്.

Verse 89

हिंसिनो धनलुब्धाश्च मया प्रोक्तास्तु भूपते

ഹേ ഭൂപതേ! ഞാൻ അവരെ ഹിംസകരും ധനലോഭികളും ആണെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 90

कण्टवाडीआ ग्रामे विप्राः कुशगोत्र । शुक्लशुश्च समुद्भवाः । प्रवरं तस्य वक्ष्यामि शृणु त्वं च नृपोत्तम

കണ്ടവാടീയ ഗ്രാമത്തിൽ കുശഗോത്ര ബ്രാഹ്മണരും, ശുക്ലശുവിന്റെ സന്തതിയും ഉണ്ട്. ആ വംശത്തിന്റെ പ്രവരം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും—ഹേ നൃപോത്തമാ, ശ്രവിക്കൂ.

Verse 91

विश्वमित्रो देवरात उदलश्च त्रयः स्मृताः । चचाई देवी सा प्रोक्ता शृणु त्वं नृप सत्तम

വിശ്വാമിത്രൻ, ദേവരാതൻ, ഉദലാ—ഈ മൂന്നുപേരെ പ്രവർ ഋഷികളായി സ്മരിക്കുന്നു. ചചാഈ ദേവിയെയും ഇവിടെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഹേ നൃപസത്തമാ, ശ്രവിക്കൂ.

Verse 92

यजंते क्रतुभिस्तत्र हृष्टचित्तैकमानसाः । सर्वविद्यासु कुशला ब्राह्मणाः सत्यवादिनः

അവിടെ അവർ ഹർഷിതചിത്തത്തോടും ഏകാഗ്രമനസ്സോടും കൂടി ക്രതുക്കളാൽ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ആ ബ്രാഹ്മണർ സർവ്വവിദ്യകളിലും നിപുണരും സത്യവാദികളും ആകുന്നു.

Verse 93

वेखलोया मया प्रोक्ता कुत्सवंशे समुद्भवाः । प्रवरत्रयसंयुक्ताः शृणुत्वं च नृपोत्तम

കുത്സവംശത്തിൽ ജനിച്ചും ത്രി-പ്രവരങ്ങളാൽ യുക്തരുമായ വേഖലോയരെ ഞാൻ വിവരിച്ചു. ഹേ നൃപോത്തമാ, ഇനി കൂടി ശ്രവിക്കൂ.

Verse 94

विश्वामित्रो देवराजौदलश्चेति त्रयः स्मृताः । चचाई देवी तेषां वै कुलरक्षाकरी स्मृता

വിശ്വാമിത്രൻ, ദേവരാജ-ഔദലൻ മുതലായ മൂവർ പ്രవరങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ദേവി ചചായീ അവരുടെ കുലരക്ഷകിയായി പ്രസിദ്ധയാണ്.

Verse 95

ब्राह्मणाश्च महात्मानः सत्त्ववंतो गुणान्विताः । तपस्वियोगिनश्चैव वेदवेदांगपारगाः

അവർ മഹാത്മാക്കളായ ബ്രാഹ്മണർ—സത്ത്വസമ്പന്നരും ഗുണാന്വിതരുമാണ്; തപസ്വികളും യോഗികളും, വേദവും വേദാംഗങ്ങളും പാരംഗതർ.

Verse 96

साधवश्च सदाचारा विष्णुभक्तिपरायणाः । स्नानसंध्यापरा नित्यं ब्रह्मभोज्यपरायणाः

അവർ സാദുക്കളും സദാചാരികളും, വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ പരായണരും; നിത്യം സ്നാനവും സന്ധ്യാവന്ദനവും അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ, ബ്രാഹ്മണർക്കു യഥോചിത ഭോജനം അർപ്പിക്കുന്നതിൽ സ്ഥിരർ.

Verse 97

अस्मिन्वंशे मया प्रोक्ताः शृणुत्वं च अतः परम्

ഈ വംശത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പ്രസ്താവിച്ചതെല്ലാം പ്രസ്താവിച്ചു; ഹേ രാജാവേ, ഇനി വരുന്നതും ശ്രവിക്കൂ.

Verse 98

देहलोडीआ ये प्रोक्ताः कुत्सप्रवरसंयुताः । आंगिरस आंबरीषो युवनाश्वस्तृतीयकः

‘ദേഹലോഡീയാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധരായവർ കുത്സ-പ്രവരയുക്തരാണ്. അവരുടെ നാമങ്ങൾ—ആംഗിരസൻ, ആംബരീഷൻ, മൂന്നാമൻ യുവനാശ്വൻ.

Verse 99

गोत्रदेवी मया प्रोक्ता श्रीशेषदुर्बलेति च । कुत्सवंशे च ये जाताः सद्वृत्ताः सत्यभाषिणः

ഗോത്രദേവിയെ ഞാൻ ‘ശ്രീ-ശേഷ-ദുർബലാ’ എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു. കുത്സവംശത്തിൽ ജനിച്ചവർ സദ്വൃത്തരും സത്യഭാഷികളും ആകുന്നു.

Verse 100

वेदाध्ययनशीलाश्च परच्छिद्रैकदर्शिनः । सामर्षा लौल्यतो हीना द्वेषिणः कुटिलास्तथा

അവർ വേദാധ്യയനത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവർ; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷം മാത്രം കാണുന്നവർ. അവർ കോപസഹിതർ, ചാഞ്ചല്യമില്ലാത്തവർ; കൂടാതെ ദ്വേഷികളും കപടരുമാണ്.

Verse 110

शांता दांता सुशीलाश्च धनपुत्रसमन्विताः । धर्मारण्ये द्विजाः श्रेष्ठाः क्रतुकर्मणि कोविदाः

ധർമാരണ്യത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജർ ശാന്തരും ദാന്തരും (ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹികൾ) സുഷീലരുമാണ്. അവർ ധന-പുത്രസമ്പന്നരും യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ നിപുണരുമാണ്.

Verse 120

हाथीजणे च ये जाता वत्सा भारद्वाजास्तथा । ज्ञानजा यक्षिणी चैव गोत्रदेव्यौ प्रकी र्तिते

ഹാഥീജണയിൽ ജനിച്ചവർ വത്സരും അതുപോലെ ഭാരദ്വാജരുമാണ്. അവിടെ ‘ജ്ഞാനജാ’യും ‘യക്ഷിണീ’യും എന്ന രണ്ടു ഗോത്രദേവിമാർ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 130

महोत्कटा महाकायाः प्रलंबाश्च महोद्धताः । क्लेशरूपाः कृष्णवर्णाः सर्वशास्त्र विशारदाः

അവർ അത്യന്തം ഭീകരർ, മഹാകായർ, ദീർഘദേഹികൾ, മഹോദ്ധതർ; ക്ലേശത്തിന്റെ സ്വരൂപം, കൃഷ്ണവർണ്ണർ; എങ്കിലും സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിശാരദർ എന്നു വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 140

ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वे धर्म्म परायणाः

അവർ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മഭോജ്യം (ശുദ്ധ വൈദിക അർപ്പണം) പ്രീതിയോടെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ; എല്ലാവരും ധർമ്മപരായണർ।

Verse 150

वारणसिद्धाश्च ये प्रोक्ता ब्राह्मणा ज्ञानवित्तमाः । अस्मिन्गोत्रे च ये विप्राः सत्यवादिजितव्रताः

‘വാരണസിദ്ധർ’ എന്നു പ്രസിദ്ധരായ ബ്രാഹ്മണർ—ജ്ഞാനധനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠർ—കൂടാതെ ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ച സത്യവാദികളും ജിതവ്രതന്മാരും (സംയമിത വ്രതധാരികൾ) ആയ വിപ്രന്മാരും ഇവിടെ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 160

विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदल एव च । देवी चवाई चैवात्र रक्षारूपा व्यवस्थिता

വിശ്വാമിത്രൻ, ദേവരാതൻ, മൂന്നാമനായ ഉദലൻ—ഇവരുടെ നാമങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നു; കൂടാതെ ഇവിടെ ദേവി ചവായീ രക്ഷാശക്തിസ്വരൂപമായി സ്ഥാപിതയാണ്।

Verse 170

गोधरीयाश्च ये जाता ब्राह्मणा ज्ञानसत्तमाः । गोत्रत्रयमथो वक्ष्ये यथा चैवाप्यनुक्रमात्

ഗോധരീയരായി ജനിച്ച ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണർ; ഇനി ഞാൻ ക്രമാനുസരിച്ച് മൂന്നു ഗോത്രങ്ങളെ വിവരിക്കും।

Verse 180

आंगिरसांबरीषौ च यौवनाश्वस्तृतीयकः । देवी चच्छत्रजा चैव द्वितीया शेषला तथा

ആംഗിരസനും ആംബരീഷനും എന്നു പേരുകൾ പ്രസിദ്ധം; മൂന്നാമൻ യൗവനാശ്വൻ. അതുപോലെ ദേവി ചച്ചത്രജയും, രണ്ടാമതായി ശേഷലയും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 190

साणदां च परं स्थानं पवित्रं परमं मतम् । कुशप्रवरजा विप्रास्तत्रस्थाः पावनाः स्मृताः

സാണദാ പരമസ്ഥാനമായി, അത്യന്തം പവിത്രമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ വസിക്കുന്ന കുശ-പ്രവരജ വിപ്രർ പാവനകരരായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 200

विश्वामित्रो देवरातस्तृतीयौदलमेव हि । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता वेदशास्त्र परायणाः

വിശ്വാമിത്രനും ദേവരാതനും, തീർച്ചയായും മൂന്നാമൻ ഉദലനും; ഈ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചവർ വേദശാസ്ത്രപരായണരാണ്.

Verse 210

अस्मिन्वंशे समुद्भूता ब्राह्मणा देवतत्पराः । सस्वाधायवषट्कारा वेदशास्त्रप्रवर्तकाः

ഈ വംശത്തിൽ ദേവതാഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണർ ഉദ്ഭവിച്ചു—സ്വാധ്യായം ചെയ്യുന്നവരും ‘വഷട്’കാരങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നവരും, വേദശാസ്ത്രങ്ങളെ നിലനിർത്തി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരും.

Verse 220

रूपोला परमं स्थानं पवित्रमतिपुण्यदम् । अस्मिन्गोत्रत्रये चैव देवीत्रितयमेव च

രൂപോലാ പരമസ്ഥാനമാണ്—പവിത്രവും അതിപുണ്യദായകവും. ഈ ഗോത്രത്രയത്തിൽ ദേവീത്രയവും നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 230

छत्रोटा च परं स्थानं सर्वलोकैकपूजितम् । कुशगोत्रं समाख्यातं प्रवरत्रयमेव हि

ഛത്രോട്ടാ പരമ പുണ്യസ്ഥാനമായി, സർവ്വലോകങ്ങളിലും ഏകപൂജിതമായി പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇതിന്റെ വംശം ‘കുശഗോത്രം’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു; പ്രവർത്രയം ഇതിന് ഉണ്ട്.

Verse 240

अतः परं च संस्थानं जाखासणमुदाहृतम् । गोत्रं वै वात्स्यसंज्ञं तु गोत्रजा शीहुरी तथा । प्रवराणि च पंचैव मया तव प्रकाशितम्

ഇതിനപ്പുറം മറ്റൊരു സ്ഥാപനത്തെ ‘ജാഖാസണ’ എന്നു പറയുന്നു. അതിന്റെ ഗോത്രം ‘വാത്സ്യ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ആ ഗോത്രത്തിൽ ജനിച്ചവർ ‘ശീഹുരീ’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവരുടെ പ്രവർങ്ങൾ കൃത്യമായി അഞ്ചാണെന്ന് ഞാൻ നിനക്കു വെളിപ്പെടുത്തി.

Verse 250

आंगिरसं बार्हस्पत्यं भारद्वाजं तृतीयकम् । अस्मिन्वंशे च ये जाताः ब्राह्मणा पूतमूर्तयः

ആംഗിരസ, ബാർഹസ്പത്യ, ഭാരദ്വാജ—ഇവയാണ് മൂന്ന് പ്രവർങ്ങൾ. ഈ വംശത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ധർമ്മംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട പവിത്രസ്വരൂപികളാണ്.

Verse 260

अरोगिणः सदा देवाः सत्यव्रतपरायणाः

അവർ എപ്പോഴും അരോഗികളായി, ആചരണത്തിൽ ദേവതുല്യരായി, സത്യവ്രതത്തിൽ പൂർണ്ണപരായണരായിരിക്കും.

Verse 270

तस्मिन्गोत्रे द्विजा जाताः पूर्वोक्तगुणशालिनः

ആ ഗോത്രത്തിൽ ദ്വിജർ ജനിക്കുന്നു; അവർ മുൻപ് പറഞ്ഞ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നർ—ധർമ്മനിഷ്ഠരും ശുചിയായ ആചാരമുള്ളവരുമാണ്.

Verse 280

कडोव्या नवमं चैव कोहाटोया दशमं तथा । हरडीयैकादशं चैव भदुकीया द्वादशं तथा

കടോവ്യാ ഒമ്പതാമത്തേതും, കോഹാട്ടോയാ പത്താമത്തേതും ആകുന്നു. ഹരടീയാ പതിനൊന്നാമത്തേതും, ഭദുകീയാ പന്ത്രണ്ടാമത്തേതും എന്നു പറയുന്നു.

Verse 290

शूद्रेषु जातिभेदः स्यात्कलौ प्राप्ते नराधिप । भ्रष्टाचाराः परं ज्ञात्वा ज्ञातिबंधेन पीडिताः

ഹേ നരാധിപാ! കലിയുഗം വന്നാൽ ശൂദ്രന്മാരിൽ ജാതി-ഉപജാതി ഭേദങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കും. ഉന്നതത്തെ അറിഞ്ഞിട്ടും അവർ ആചാരഭ്രഷ്ടരായി, ബന്ധുജനബന്ധനത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്തിൽ പീഡിതരാകും.

Verse 300

स्वकर्मनिरताः शांताः कृषिकर्मपरायणाः । धर्मारण्यान्नातिदूरे धेनूः संचारयंति ते

അവർ തങ്ങളുടെ കര്‍മ്മത്തിൽ നിരതരായി, ശാന്തരായി, കൃഷികര്‍മ്മത്തിൽ പരായണരായി ഇരിക്കുന്നു. ധര്‍മാരണ്യത്തിൽ നിന്ന് അതിദൂരമല്ലാതെ അവർ തങ്ങളുടെ ധേനുക്കളെ മേയിച്ചും നടത്തിച്ചും പോകുന്നു.

Verse 310

वृत्तिं चक्रुर्ब्राह्मणास्तेऽ न्योन्यं मिश्रसमुद्भवाः । अन्यच्च श्रूयतां राजंस्त्रैविद्यानां द्विजन्मनाम्

ആ ബ്രാഹ്മണർ പരസ്പര മിശ്രബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച്, തമ്മിൽ തമ്മിൽ തന്നെ ജീവിതോപാധി സ്ഥാപിച്ചു. ഹേ രാജൻ! ത്രിവേദജ്ഞരായ ദ്വിജന്മാരെക്കുറിച്ചും മറ്റൊന്നും കേൾക്കുക.

Verse 320

यदि जीवति दैवाच्चेद्भ्रष्टाचारा भवेदिति

ദൈവവശാൽ അവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അപ്പോൾ അവൻ ആചാരഭ്രഷ്ടനാകും—എന്നു പറയുന്നു.

Verse 326

एकादशसमा ये च बहिर्ग्रामे वसंति ते । एवं भेदाः समभवन्नाना मोढद्विजन्मनाम् । युगानुसारात्कालेन ज्ञातीनां च वृषस्य वा

പതിനൊന്ന് വർഷം ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തു താമസിച്ചവരാൽ—ഇങ്ങനെ മോഢ ദ്വിജന്മാരിൽ പലവിധ ഭേദങ്ങൾ ഉണ്ടായി. യുഗക്രമാനുസരിച്ച് കാലം കടന്നപ്പോൾ ജ്ഞാതികളിലും വൃഷ (വംശശാഖ) സംബന്ധിച്ചും ഭേദങ്ങൾ പ്രകടമായി.