Adhyaya 29

Mantra 1

समि॑द्धो अ॒ञ्जन् कृद॑रं मती॒नां घृ॒तम॑ग्ने॒ मधु॑म॒त्पिन्व॑मानः । वा॒जी वह॑न् वा॒जिनं॑ जातवेदो दे॒वानां॑ वक्षि प्रि॒यमा स॒धस्थ॑म् ।

സമിദ്ധനായി (പ്രജ്വലിതനായി), അഞ്ജിതനായി (അഭിഷിക്ത/അനുലിപ്തനായി), നമ്മുടെ ചിന്തകളുടെ പ്രേരക അങ്കുശമായി, ഹേ അഗ്നേ, മധുമയ ഘൃതത്തിൽ നീ പുഷ്ടനാകുന്നു. വാജം (വിജയം/പുരസ്കാരം) വഹിച്ച്, ഹേ ജാതവേദസ്, വാജിൻ (പുരസ്കാരവാഹകൻ) ആയി, ദേവന്മാരെ അവരുടെ പ്രിയ സധസ്ഥം (സാമൂഹിക ആസനം) വരെ നീ കൊണ്ടുപോകും.

Mantra 2

घृ॒तेना॒ञ्जन्त्सं प॒थो दे॑व॒याना॑न् प्रजा॒नन् वा॒ज्यप्ये॑तु दे॒वान् । अनु॑ त्वा सप्ते प्र॒दिश॑: सचन्ताᳪ स्व॒धाम॒स्मै॒ यज॑मानाय धेहि ।

ഘൃതംകൊണ്ട് അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്ത്, ദേവയാന പഥങ്ങളെ യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞ്, വാജി (ബലവാൻ) ദേവന്മാരിലേക്കു പുറപ്പെടട്ടെ. നിന്റെ പിന്നാലെ ഏഴ് ദിശകൾ അനുഗമിക്കട്ടെ; ഈ യജമാനനു സ്വധാ നല്കുക.

Mantra 3

ईड्य॒श्चासि॒ वन्द्य॑श्च वाजिन्ना॒शुश्चासि॒ मेध्य॑श्च सप्ते । अ॒ग्निष्ट्वा॑ देवै॒र्वसु॑भिः स॒जोषा॑: प्री॒तं वह्निं॑ वहतु जा॒तवे॑दाः ।

ഹേ വാജിൻ, നീ സ്തുത്യനും വന്ദ്യനും ആകുന്നു; ഹേ സപ്ത, നീ വേഗവാനും യജ്ഞയോഗ്യനും (മേധ്യ) ആകുന്നു. ദേവന്മാരോടും വസുക്കളോടും ഏകമനസ്സോടെ, ജാതവേദ അഗ്നി പ്രസന്നനായ വഹ്നിയെ (വാഹകനെ) വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകട്ടെ.

Mantra 4

स्ती॒र्णं ब॒र्हिः सु॒ष्टरी॑मा जुषा॒णोरु पृ॒थु प्रथ॑मानं पृथि॒व्याम् । दे॒वेभि॑र्यु॒क्तमदि॑तिः स॒जोषा॑: स्यो॒नं कृ॑ण्वा॒ना सु॑वि॒ते द॑धातु

വിരിച്ചിട്ട ബർഹിസ്, നന്നായി പരത്തപ്പെട്ടത്, ആനന്ദിക്കുന്നതു—വിശാലവും വീതിയുമുള്ളത്, ഭൂമിയിൽ അഗ്രസ്ഥാനമായത്—ദേവന്മാരോടു സജോഷ (ഏകമനസ്സോടെ) യുക്തയായ അദിതി, അതിനെ സ്യോന (സുഖകര വിശ്രമസ്ഥലം) ആക്കി, സുവിതയിൽ (ശുഭഗതി/നല്ല മാർഗത്തിൽ) സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 5

ए॒ता उ॑ वः सु॒भगा॑ वि॒श्वरू॑पा॒ वि पक्षो॑भि॒: श्रय॑माणा॒ उदातै॑: । ऋ॒ष्वाः स॒तीः क॒वष॒: शुम्भ॑माना॒ द्वारो॑ दे॒वीः सु॑प्राय॒णा भ॑वन्तु

ഈ ദ്വാരങ്ങൾ—നിങ്ങൾക്കായി ശുഭകരം, വിശ്വരൂപം—ഉന്നത ചിറകുകളോടെ മുന്നോട്ട് ചായ്ന്ന് ആശ്രയിക്കുന്നവ; ഉയർന്നവ, ദീപ്തിമാനങ്ങൾ, സുന്ദരമായി അലങ്കരിച്ചവ—ആ ദേവീ ദ്വാരങ്ങൾ സുപ്രായണ (സുലഭ പ്രവേശനവും ശുഭമായ മുന്നേറ്റപഥവും) ഉള്ളവയായിരിക്കട്ടെ.

Mantra 6

अ॒न्त॒रा मि॒त्रावरु॑णा॒ चर॑न्ती॒ मुखं॑ य॒ज्ञाना॑म॒भि सं॑विदा॒ने । उ॒षासा॑ वाᳪ सुहिर॒ण्ये सु॑शि॒ल्पे ऋ॒तस्य॒ योना॑वि॒ह सा॑दयामि

മിത്രനും വരുണനും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, സംവിദയിൽ (ഏകമതത്തിൽ) സംഗമിക്കുന്ന, യജ്ഞങ്ങളുടെ മുഖമായ ആ രണ്ടു ഉഷസ്സുകൾ—സുഹിരണ്യ, സുശില്പ—ഋതത്തിന്റെ യോനി-ആസനത്തിൽ ഇവിടെ ഞാൻ അവയെ ഇരുത്തുന്നു.

Mantra 7

प्र॒थ॒मा वा॑ᳪ सर॒थिना॑ सु॒वर्णा॑ देवौ॒ पश्य॑न्तौ॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । अपि॑प्रयं॒ चोद॑ना वां॒ मिमा॑ना॒ होता॑रा॒ ज्योति॑: प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑

ആദ്യമായി, ഒരേ രഥത്തിൽ സഹയാത്രികരായി, സ്വർണവർണ്ണരായ ആ രണ്ടു ദേവന്മാർ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും ദർശിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ പ്രേരണയും ചോദനയും ഗതി അളക്കുന്നു—ആ രണ്ടു ഹോതൃകൾ ജ്യോതി വിതരണം ചെയ്ത് ദിക്കുകളെ നിയോഗിക്കുന്നു.

Mantra 8

आ॒दि॒त्यैर्नो॒ भार॑ती वष्टु य॒ज्ञᳪ सर॑स्वती स॒ह रु॒द्रैर्न॑ आवीत् । इडोप॑हूता॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑ य॒ज्ञं नो॑ देवीर॒मृते॑षु धत्त

ആദിത്യരോടൊപ്പം ഭാരതി നമ്മുടെ യജ്ഞത്തെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ; രുദ്രരോടൊപ്പം സരസ്വതി നമ്മെ സഹായിക്കട്ടെ. ഇളാ, ആഹ്വാനിതയായി, വസുക്കളോടൊപ്പം സജോഷയായി—ഹേ ദേവീമാരേ, നമ്മുടെ യജ്ഞത്തെ അമൃതന്മാരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കുവിൻ.

Mantra 9

त्वष्टा॑ वी॒रं दे॒वका॑मं जजान॒ त्वष्टु॒रर्वा॑ जायत आ॒शुरश्व॑ः । त्वष्टे॒दं विश्वं॒ भुव॑नं जजान ब॒होः क॒र्तार॑मि॒ह य॑क्षि होतः

ത്വഷ്ടൃ ദേവകാമ (ദേവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന) വീരനെ ജനിപ്പിച്ചു; ത്വഷ്ടൃയിൽ നിന്നുതന്നെ ആശു അശ്വം—വേഗവാൻ കുതിര—ജനിക്കുന്നു. ത്വഷ്ടൃ ഈ സമസ്ത ഭുവനവും ജനിപ്പിച്ചു; ഹോതൃ, ഇവിടെ ബാഹുവുള്ള കർത്താവിനെ (സൃഷ്ടികർത്താവിനെ) യജിക്ക.

Mantra 10

अश्वो॑ घृ॒तेन॒ त्मन्या॒ सम॑क्त॒ उप॑ दे॒वाँ२ ऋ॑तु॒शः पाथ॑ एतु । वन॒स्पति॑र्देवलो॒कं प्र॑जा॒नन्न॒ग्निना॑ ह॒व्या स्व॑दि॒तानि॑ वक्षत्

ഘൃതംകൊണ്ട് തന്റെ ശക്തിയാൽ തന്നെ അഭിഷിക്തമായ അശ്വം ഋതുശഃ (യോഗ്യകാലത്ത്) പാതയിലൂടെ ദേവന്മാരുടെ അടുക്കൽ പോകട്ടെ. ദേവലോകം അറിയുന്ന വനസ്പതി, അഗ്നിയോടുകൂടെ, സ്വാദിഷ്ടമാക്കിയ ഹവ്യങ്ങൾ (ആഹുതികൾ) അവർക്കു വഹിക്കട്ടെ.

Mantra 11

प्र॒जाप॑ते॒स्तप॑सा वावृधा॒नः स॒द्यो जा॒तो द॑धिषे य॒ज्ञम॑ग्ने । स्वाहा॑कृतेन ह॒विषा॑ पुरोगा या॒हि सा॒ध्या ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः

പ്രജാപതിയുടെ തപസ്സാൽ വർദ്ധിച്ചു ബലവാനായി, ഉടൻ ജനിച്ച നീ, ഹേ അഗ്നേ, യജ്ഞത്തെ ധരിച്ചു. സ്വാഹാകൃത ഹവിഷുമായി പുരോഗാമിയായി മുന്നിൽ പോകുക; സാധ്യദേവന്മാരും മറ്റു ദേവന്മാരും ഈ ഹവിഷ് ഭുജിക്കട്ടെ.

Mantra 12

यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन्त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन्

നീ ആദ്യം ജനിക്കുമ്പോൾ കരഞ്ഞത്—സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് വരികയോ ചെളിയിൽ നിന്നോ—ശ്യേനന്റെ ചിറകുകൾപോലെ, ഹരിണത്തിന്റെ ഭുജങ്ങൾപോലെ; ഹേ അർവൻ, നിന്നിൽ നിന്ന് ജനിച്ചതത് മഹത്തായതും സ്തുത്യർഹവുമാണ്.

Mantra 13

य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् । ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त् सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट

യമൻ നൽകിയ അവനെ ത്രിതൻ യോജിപ്പിച്ചു; ഇന്ദ്രൻ ആദ്യം അവനെ അധിഷ്ഠിച്ചു. ഗന്ധർവൻ അവന്റെ രശ്മി (ലഗാം) പിടിച്ചു; സൂര്യത്തിൽ നിന്ന് വസുക്കൾ അശ്വത്തെ നിർമ്മിച്ചു.

Mantra 14

असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ । असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि

നീ യമൻ; നീ ആദിത്യൻ; ഹേ അശ്വമേ, ഗുഹ്യവ്രതത്താൽ നീ ത്രിതൻ. നീ സോമനോടുകൂടെ നിയതകാലത്തിൽ പ്രത്യേകമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ടവൻ; നിന്നെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു—‘ദിവിയിൽ നിനക്ക് മൂന്നു ബന്ധനങ്ങളുണ്ട്.’

Mantra 15

त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे । उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्त्स्यर्व॒न् यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म्

ദിവിയിൽ നിനക്കു മൂന്നു ബന്ധനങ്ങളുണ്ടെന്നു അവർ പറയുന്നു; ജലങ്ങളിൽ മൂന്നു; സമുദ്രത്തിന്റെ ഉള്ളിലും മൂന്നു. ഹേ അശ്വ (സ്റ്റീഡ്), അവർ നിന്റെ പരമ ജന്മസ്ഥാനമെന്നു പറയുന്ന അവിടെയേ നീ എന്റെ വരുണനെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തും.

Mantra 16

इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फाना॑ᳪ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ । अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः

ഹേ വാജിൻ, ഇവയാണ് നിന്റെ ഒമ്പതു ശുദ്ധീകരണങ്ങൾ; ഇവയാണ് നിന്റെ കുതിരക്കുളമ്പുകളുടെ ജയത്തിനായി നിക്ഷേപിച്ച നിധികൾ. ഇവിടെ ഞാൻ നിന്റെ മംഗളകരമായ രശനകൾ കണ്ടു—ഋത (ക്രമം) സംരക്ഷിക്കുന്ന ഗോപന്മാരായ കാവൽക്കാർ അവ.

Mantra 17

आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पत॒ङ्गम् । शिरो॑ अपश्यं प॒थिभि॑: सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि

മനസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ നിന്റെ ആത്മസ്വരൂപത്തെ അറിഞ്ഞു—ദിവിയിൽ പകൽ പറക്കുന്ന പതംഗത്തെ. ഞാൻ നിന്റെ ശിരസ്സിനെ കണ്ടു—പക്ഷിയായത്, സുഗമമായ പഥങ്ങളിലൂടെ, ധൂളിരഹിതമായി, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതു.

Mantra 18

अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः । य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒डादिद् ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः

ഇവിടെ ഞാൻ നിന്റെ ഉത്തമമായ രൂപം കണ്ടു—ജയം നേടാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നതിനെ—പോഷണാർത്ഥം ഗോവിന്റെ പദത്തിൽ. ഒരു മർത്ത്യൻ നിന്റെ ഭോഗത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ വന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെ, ഹേ അതിഗ്രസിഷ്ഠ (ഏറ്റവും വിഴുങ്ങുന്നവനേ), നീ ഔഷധികളെ വിഴുങ്ങി.

Mantra 19

अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भग॑ः क॒नीना॑म् । अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॒ ते

നിന്റെ പിന്നാലെ രഥം പോകുന്നു; നിന്റെ പിന്നാലെ വീരനായ അശ്വം പോകുന്നു; നിന്റെ പിന്നാലെ പശുക്കൾ പോകുന്നു; നിന്റെ പിന്നാലെ കന്യകളുടെ ഭഗ (ഭാഗ) പോകുന്നു. നിന്റെ പിന്നാലെ നിയതമായ വ്രാത-സംഘങ്ങൾ സഖ്യതയിലേക്കു വന്നു; നിന്റെ പിന്നാലെ ദേവന്മാർ നിന്റെ വീര്യം—പുരുഷബലം—അളന്ന് വിഭജിച്ചു.

Mantra 20

हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् । दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न् यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत्

സ്വർണ്ണശൃംഗമുള്ളവൻ, ഇരുമ്പുപാദമുള്ളവൻ, മനസ്സിന്റെ വേഗംപോലെ ചാപല്യമുള്ളവൻ—അവൻ കനിഷ്ഠ (യുവ) ഇന്ദ്രനായിരുന്നു. ദേവന്മാർ അവന്റെ ഹവിഷ്-ആഹുതിയിലേക്കു വന്നു; അവൻ തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യ ആഹുതി—ആദ്യമായി അശ്വത്തെ അധിഷ്ഠിച്ചവൻ (കയറിയവൻ).

Mantra 21

ई॒र्मान्ता॑सः॒ सिलि॑कमध्यमासः॒ सᳪ शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्या॑ः । ह॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वा॑ः

ആവേശമുള്ളവർ, മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ദൃഢർ, മുഖത്ത് ബലവാന്മാർ—ഇവർ ദിവ്യ അത്യഃ (ഓട്ടക്കാരായ അശ്വങ്ങൾ) ആകുന്നു. ഹംസങ്ങൾ പോലെ ശ്രേണിയായി ക്രമബദ്ധമായി വലിഞ്ഞുയരുന്നു; അശ്വങ്ങൾ ദിവ്യ അജ്മ—ആകാശീയ പഥം—എത്തുമ്പോൾ.

Mantra 22

तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॒र्व॒न्तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् । तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति

ഹേ അശ്വമേ, നിന്റെ ശരീരം പറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിന്റെ ചിത്തം കാറ്റുപോലെ അതിവേഗവും ഉഗ്രവുമാണ്. നിന്റെ ശൃംഗങ്ങൾ വിശാലമായി അകന്ന് സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു; പല സ്ഥലങ്ങളിലും, വനങ്ങളിൽ, അശാന്തമായി അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Mantra 23

उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः । अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः

വാജിയായ അശ്വൻ ദേവദിശയിലേക്കു തിരിഞ്ഞ്, മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചു, വധാസനത്തേക്കു മുന്നേറി. മുന്നിൽ അജൻ (ആട്) നയിക്കപ്പെടുന്നു; ഈ അശ്വന്റെ നാഭിയാണ് കേന്ദ്രം; അവന്റെ പിന്നിൽ കവികൾ—സ്തുതിഗായകരായ രേഭർ—പോകുന്നു.

Mantra 24

उप॒ प्रागा॑त्पर॒मं यत्स॒धस्थ॒मर्वाँ॒२ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च । अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि

അവൻ പരമ സധസ്ഥാനം (പരമോന്നത ആസനം) സമീപം എത്തി—അർവാക്, നേരെ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സമീപം. ഇന്ന് ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ജുഷ്ടനായതിനാൽ അവൻ നിശ്ചയമായും ഗമ്യൻ; പിന്നെ ദാശുഷേ (ദാനിയ്ക്ക്) വേണ്ടി വർയ (ആഗ്രഹനീയമായ, ശ്രേഷ്ഠമായ) വസ്തുക്കൾ വിധിക്കുന്നു.

Mantra 25

समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान् य॑जसि जातवेदः । आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः

ഹേ ജാതവേദസ്, മനുഷ്യന്റെ ദുരോണയിൽ ഇന്ന് നീ സമിദ്ധനായിരിക്കുന്നു; ദേവനായി ദേവന്മാർക്കു നീ യജിക്കുന്നു. ദിവസത്തിന്റെ ഋതുക്കൾ അറിയുന്നവനേ, മിത്രനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; നീ ദൂതൻ, കവി, പ്രചേതാഃ (പ്രജ്ഞാവാൻ) ആകുന്നു.

Mantra 26

तनू॑नपात्प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न्मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व । मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन् दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं न॑:

ഹേ തനൂനപാത്, ഋതത്തിന്റെ പഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, മധുരതയാൽ യാനമാർഗങ്ങളെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ഹേ സുജിഹ്വ, അവയെ രസവത്താക്കുക. ഞങ്ങളുടെ മനോഭാവങ്ങളാലും ധീ-ബുദ്ധിയാലും യജ്ഞത്തെ സമൃദ്ധമാക്കുക; ഞങ്ങളുടെ അധ്വര-സേവയെയും (അർപ്പണവിധിയെയും) ദേവത്രാ—ദേവന്മാരിലേക്കായി—നയിക്കണമേ.

Mantra 27

नरा॒शᳪस॑स्य महि॒मान॑मेषा॒मुप॑ स्तोषाम यज॒तस्य॑ य॒ज्ञैः । ये सु॒क्रत॑व॒: शुच॑यो धिय॒न्धाः स्वद॑न्ति दे॒वा उ॒भया॑नि ह॒व्या

ഇവരിൽ നാരാശംസന്റെ മഹിമയെ ഞങ്ങൾ യജ്യനീയ (പൂജ്യ) ദേവന്റെ യജ്ഞങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കും. സുചക്രതവഃ—ശക്തിസമ്പന്നർ, ശുചയഃ—ശുദ്ധർ, ധിയന്ധാഃ—ധീ-ബുദ്ധിയിൽ സമൃദ്ധർ—ആ ദേവന്മാർ ഹവ്യങ്ങളുടെ ഇരുവിധവും രസത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു.

Mantra 28

आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ वन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषा॑: । त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान्यक्षीषि॒तो यजी॑यान्

ആജുഹ്വാന—ഹവിയെ വഹിക്കുന്നവനേ, ഈഡ്യ—സ്തുത്യ, വന്ദ്യ—വന്ദനീയനേ, ഹേ അഗ്നി, വസുക്കളോടൊപ്പം സജോഷാ—ഏകമനസ്സോടെ—ഇവിടെ വരിക. നീ ദേവന്മാരുടെ യഹ്വ ഹോതൃ ആകുന്നു; ഹേ യജീയാൻ—അത്യന്തം യജ്ഞാർഹനേ—ഇവിടെ നിന്ന് ഇവർക്കായി യജ്ഞത്തിൽ അർപ്പിക്കണമേ.

Mantra 29

प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म् । व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम्

പൂർവദിശയിൽ ബർഹിസ് പൃഥിവിയുടെ അഗ്ര-പ്രദേശത്ത് വിരിച്ചിരിക്കുന്നു; ദിവസങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഈ വാസസ്ഥലം ശുദ്ധമായി തൂത്തുവെടിപ്പാക്കപ്പെടുന്നു. അത് വ്യാപിച്ചു, കൂടുതൽ വിശാലവും വിപുലവുമാകുന്നു—ദേവന്മാർക്കും അദിതിക്കും സുഖകരമായ ആശ്രയസ്ഥാനം (സ്യോന) ആയി.

Mantra 30

व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑य॒: शुम्भ॑मानाः । देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः

വ്യാപകമായി പടരുന്നവയേ, വിശാലമായ ഇടത്തിൽ ക്രമമായി സ്ഥാപിതരാകുവിൻ; ഭർത്താക്കൾക്കായി ഭാര്യമാർ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ നിങ്ങളും ശോഭിക്കുവിൻ. ഹേ ദിവ്യദ്വാരങ്ങളേ, മഹത്തായവയേ, സർവ്വത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവയേ, ദേവന്മാർക്കു സുഖകരമായ പ്രവേശനം (സുപ്രായണ) ആയിരിപ്പിൻ.

Mantra 31

आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उपा॑के उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रिय॑ᳪ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने

മധുരധ്വനിയോടെ സമീപിച്ചെത്തി, യജമാനന്റെ അടുത്തായി, ഉഷസ്സും രാത്രിയും തങ്ങളുടെ യുക്തമായ യോനി (ആസനം)യിൽ ഇരിക്കട്ടെ. ആ രണ്ടു ദിവ്യ യുവതികൾ—മഹത്തായവ, മനോഹരമായ സ്വർണ്ണകാന്തിയുള്ളവ—തങ്ങളിലേയ്ക്ക് ശ്രീയും ദീപ്തമായ അലങ്കാരവും ധരിക്കട്ടെ.

Mantra 32

दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सु॒वाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै । प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑: प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑

ദൈവീയരായ രണ്ടു ഹോതൃ-യാജകർ, ആദ്യം സുവചനത്തോടെ, മനുഷ്യൻ യജിക്കേണ്ടതിനായി യജ്ഞത്തെ അളന്ന് (ക്രമപ്പെടുത്തി) നിശ്ചയിക്കുന്നു; വിദഥങ്ങളായ സഭകളിൽ കവി/ഗായകനെ പ്രചോദിപ്പിച്ച്, അവർ മുൻദിശയായ കിഴക്കിൽ ഉള്ള പ്രകാശത്തെ കാണിച്ചുതരുന്നു.

Mantra 33

आ नो॑ य॒ज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मे॒त्विडा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती । ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदᳪ स्यो॒नᳪ सर॑स्वती॒ स्वप॑सः सदन्तु

ഭാരതി നമ്മുടെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വരട്ടെ; ഇളാ മനുവിന്റെ രീതിപോലെ ഇവിടെ (ഈ കർമത്തെ) ജാഗ്രതപ്പെടുത്തട്ടെ. ഈ സുഖകരമായ ബർഹിഷിൽ മൂന്നു ദേവിമാർ—സരസ്വതി, സുകർമ്മിണി (സ്വപസഃ), കൂടാതെ (ഭാരതി-ഇളാ സഹിതം)—ഇരിക്കട്ടെ.

Mantra 34

य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रूपै॒रपि॑ᳪश॒द्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान् दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒ह य॑क्षि वि॒द्वान्

ഈ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ എന്ന രണ്ടു ജനിത്രികളെ ആധാരമാക്കി, മനോഹര രൂപങ്ങളാൽ സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും രൂപപ്പെടുത്തിയവൻ—ആ അത്യന്തം യജ്യനായ ദേവൻ ത്വഷ്ടാവിനെ, ഇന്ന്, ഹോതൃ, പ്രേരിതനായി, അറിവോടെ, ഇവിടെ യജിക്ക.

Mantra 35

उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन् दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वीᳪषि॑ । वन॒स्पति॑: शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑

സ്വമേധയാ, യഥാവിധി ഒരുക്കി, ദേവന്മാരുടെ പഥത്തിൽ ഋതുക്രമമായി ഹവീംഷികളെ അയയ്ക്കുക. വനസ്പതിയുടെ അധിപൻ, ശമിതാ ദേവൻ അഗ്നി, മധുവും ഘൃതവും കൊണ്ട് ഹവ്യം രുചികരമാക്കട്ടെ.

Mantra 36

स॒द्यो जा॒तो व्य॑मिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत् पुरो॒गाः । अ॒स्य होतु॑: प्र॒दिश्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतᳪ ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः

സദ്യോ ജനിച്ച അഗ്നി ഉടൻ തന്നെ യജ്ഞത്തെ അളന്ന്/ക്രമപ്പെടുത്തി; അവൻ ദേവന്മാരുടെ പുരോഗാമിയായി. ഈ ഹോതൃയുടെ നിയോഗപ്രകാരം, ഋതത്തിന്റെ വാണിയിൽ, സ്വാഹാകൃതമായ ഹവിയെ ദേവന്മാർ ഭുജിക്കട്ടെ.

Mantra 37

के॒तुं कृ॒ण्वन्न॑के॒तवे॒ पेशो॑ मर्या अपे॒शसे॑ । समु॒षद्भि॑रजायथाः

കേതു (ചിഹ്നം) ഇല്ലാത്തവനുവേണ്ടി നീ കേതുവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു, രൂപമില്ലാത്തവനുവേണ്ടി നീ മനോഹര രൂപം പണിതു; ഹേ യുവവീരാ, നീ ഉഷസ്സുകളോടൊപ്പം തന്നെ ജനിച്ചു.

Mantra 38

जी॒मूत॑स्येव भवति॒ प्रती॑कं॒ यद्व॒र्मी याति॑ स॒मदा॑मु॒पस्थे॑ । अना॑विद्धया त॒न्वा॒ जय॒ त्वᳪ स त्वा॒ वर्म॑णो महि॒मा पि॑पर्तु

മേഘംപോലെ അവന്റെ പ്രതീകം തോന്നുന്നു, കവചധാരി യുദ്ധങ്ങളുടെ മടിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ. കുത്തേറ്റിട്ടില്ലാത്ത ദേഹത്തോടെ നീ വിജയം നേടുക; നിന്റെ കവചത്തിന്റെ മഹിമ നിന്നെ താങ്ങി/പോഷിക്കട്ടെ.

Mantra 39

धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒ऽऽजिं ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्राः स॒मदो॑ जयेम । धनु॒: शत्रो॑रपका॒मं कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वा॑: प्र॒दिशो॑ जयेम

ധനുസ്സാൽ ഗാവുകളെ ജയിക്കാം; ധനുസ്സാൽ അജിം (ഓട്ടം) ജയിക്കാം; ധനുസ്സാൽ തീക്ഷ്ണ സമദങ്ങളെ ജയിക്കാം. ധനുസ്സ് ശത്രുവിന്റെ ആഗ്രഹം പരാജയപ്പെടുത്തുന്നു; ധനുസ്സാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ജയിക്കാം.

Mantra 40

व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्णं॑ प्रि॒यᳪ सखा॑यं परिषस्वजा॒ना । योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ताधि॒ धन्व॒ञ्ज्या इ॒यᳪ सम॑ने पा॒रय॑न्ती

അവൾ സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ കാതിനരികിലേക്ക് അടുത്തുവരുന്നു; പ്രിയസഖനെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു. കന്യകപോലെ വലിച്ചുനീട്ടിയ ധനുസ്സിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു; ഈ ജ്യാ സമരത്തിൽ ഒരുവനെ കടത്തിവിടുന്നു.

Mantra 41

ते आ॒चर॑न्ती॒ सम॑नेव॒ योषा॑ मा॒तेव॑ पु॒त्रं बि॑भृतामु॒पस्थे॑ । अप॒ शत्रू॑न् विध्यताᳪ संविदा॒ने आर्त्नी॑ इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रा॑न्

സമരത്തിൽ കന്യകപോലെ ഒരുമിച്ച് നീങ്ങി, അമ്മ മകനെ മടിയിൽ ധരിക്കുന്നതുപോലെ—ഐക്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ രണ്ടു ധനുസ്സിന്റെ അറ്റങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ ഭേദിച്ച് അകറ്റട്ടെ; വിറയുന്നവയായി അമിത്രന്മാരെ തുളച്ചുകളയട്ടെ.

Mantra 42

ब॒ह्वी॒नां पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रश्चि॒श्चा कृ॑णोति॒ सम॑नाव॒गत्य॑ । इ॒षु॒धिः सङ्का॒ पृत॑नाश्च॒ सर्वा॑: पृ॒ष्ठे निन॑द्धो जयति॒ प्रसू॑तः

അനേകരുടെ പിതാവും അനേകം സന്തതികളുടെ ജനകനുമായ അവൻ—സമരത്തിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ തന്റെ പ്രവർത്തി സജ്ജമാക്കുന്നു. ഇഷുധി, ബന്ധനം (സങ്കാ), എല്ലാ പൃതനകളും—പുറത്ത് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവയായി—അവൻ പ്രേരിതനായാൽ വിജയം നേടുന്നു.

Mantra 43

रथे॒ तिष्ठ॑न् नयति वा॒जिन॑: पु॒रो यत्र॑-यत्र का॒मय॑ते सुषार॒थिः । अ॒भीशू॑नां महि॒मानं॑ पनायत॒ मन॑: प॒श्चादनु॑ यच्छन्ति र॒श्मय॑:

രഥത്തിൽ നില്ക്കുന്ന സുശാരഥി (ഉത്തമ സാരഥി) വാജിന അശ്വങ്ങളെ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തൊക്കെയും മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. രശ്മികളുടെ (ലഗാമുകളുടെ) മഹിമ പ്രസ്താവിക്കുവിൻ; മനസ് പിന്നിൽ പോകുന്നു, രശ്മികൾ അതിന്റെ പാത പിന്തുടരുന്നു.

Mantra 44

ती॒व्रान् घोषा॑न् कृण्वते॒ वृष॑पाण॒योऽश्वा॒ रथे॑भिः स॒ह वा॒जय॑न्तः । अ॒व॒क्राम॑न्त॒: प्रप॑दैर॒मित्रा॑न् क्षि॒णन्ति॒ शत्रूँ॒१ रन॑पव्ययन्तः

തീക്ഷ്ണഘോഷങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു—വൃഷപാണി (ബലവാനായ കൈകളുള്ള) അശ്വങ്ങൾ, രഥങ്ങളോടൊപ്പം, വിജയം-ലാഭത്തിനായി പാഞ്ഞുകൊണ്ട്. മുന്നോട്ടുള്ള പാദചുവടുകളോടെ ഇറങ്ങി അവർ അമിത്രരെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു; ശത്രുക്കളെ തകർത്തുകളയുന്നു—പിന്നോട്ട് തിരിയാതെ, പിന്മാറ്റമില്ലാതെ.

Mantra 45

र॒थ॒वाह॑णᳪ ह॒विर॑स्य॒ नाम॒ यत्रायु॑धं॒ निहि॑तमस्य॒ वर्म॑ । तत्रा॒ रथ॒मुप॑ श॒ग्मᳪ स॑देम वि॒श्वाहा॑ व॒यᳪ सु॑मन॒स्यमा॑नाः

‘രഥവാഹണ’ എന്നതാണ് ഹവിഷിന്റെ നാമം; അവിടെ അവന്റെ ആയുധം നിക്ഷിപ്തമാണ്, അവന്റെ വർമ്മം (കവചം) സ്ഥാപിതമാണ്. അവിടെ, രഥത്തിനരികെ, ശുഭശാന്തിയിൽ ഞങ്ങൾ ഇരിക്കട്ടെ—വിശ്വാഹാ, എല്ലാ ദിവസവും, സുമനസ്യമാന (പ്രസന്നമനസ്സുള്ള)വരായി.

Mantra 46

स्वा॒दु॒ष॒ᳪसद॑: पि॒तरो॑ वयो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रित॒: शक्ती॑वन्तो गभी॒राः । चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बला॒ अमृ॑ध्राः स॒तोवी॑रा उ॒रवो॑ व्रातसा॒हाः

പിതാക്കന്മാർ സ്വാദുഷംസദ് (മധുരാസനമുള്ളവർ), വയോധാ (ജീവബലദായകർ) ആകുന്നു; കഷ്ടത്തിൽ ആശ്രിതരായി, ശക്തിമാന്മാരും ഗംഭീരരുമാണ്. ചിത്രസേന (വിചിത്രസൈന്യമുള്ളവർ), ഇഷുബല (അമ്പുബലമുള്ളവർ), അമൃധ്ര (അവ്യർത്ഥ/അച്യുത) ആകുന്നു; സതോവീര (സത്യവീരന്മാരോടുകൂടിയവർ), ഉരവ (വ്യാപകഗതിയുള്ളവർ/വിശാലർ), വ്രാതസാഹ (വ്രാത/സംഘത്തെ ജയിക്കുന്നവർ) ആകുന്നു.

Mantra 47

ब्राह्म॑णास॒: पित॑र॒: सोम्या॑सः शि॒वे नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा॑ । पू॒षा न॑: पातु दुरि॒तादृ॑तावृधो॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घश॑ᳪस ईशत

ബ്രാഹ്മണ പിതാക്കന്മാർ, സോമാശീർവദിതർ—ഞങ്ങൾക്ക് ദ്യാവാ-പൃഥിവീ ശിവ (കൃപാലു) ആയിരിക്കട്ടെ, അനേഹസാ (അക്ലേശകരം) ആയിരിക്കട്ടെ. ഋതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പൂഷൻ ഞങ്ങളെ ദുരിതം (പാപം/അപശകുനം) മുതൽ കാക്കട്ടെ; ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണമേ, അഘശംസ (ദുഷ്ടവാക്കുകാരൻ) ആരും ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധികാരം ചെലുത്താതിരിക്കട്ടെ.

Mantra 48

सु॒प॒र्णं व॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभि॒: सन्न॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता । यत्रा॒ नर॒: सं च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑व॒: शर्म॑ यᳪसन्

അവൾ സുപർണ (സുന്ദരചിറകുള്ള) രൂപം ധരിക്കുന്നു; അവളുടെ ദന്തം മൃഗത്തിന്റെ (വന്യപശുവിന്റെ) പോലെയാണ്; ഗോവുകളാൽ അവൾ യോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പ്രേരിതയായി അവൾ പറക്കുന്നു. എവിടെ പുരുഷന്മാർ ഒന്നിച്ചും ഓടുന്നു, പിരിഞ്ഞും ഓടുന്നു, അവിടെ ആ ഇഷവഃ (അമ്പുകൾ/ക്ഷേപണങ്ങൾ) ഞങ്ങൾക്ക് ശർമ (ആശ്രയം)യും രക്ഷയും നൽകട്ടെ.

Mantra 49

ऋजी॑ते॒ परि॑ वृङ्धि॒ नोऽश्मा॑ भवतु नस्त॒नूः । सोमो॒ अधि॑ ब्रवीतु॒ नोऽदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु

ഹേ ഋജീതേ (നേരെ പോകുന്നവനേ), ഞങ്ങളെ ചുറ്റി പൊതിഞ്ഞ് വർദ്ധിപ്പിക്കേണമേ; കല്ലുമതിലുപോലെ സംരക്ഷണം ഞങ്ങളുടെ തനു (ദേഹം) ആകട്ടെ. സോമൻ ഞങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിൽ വാക്ക് പറയട്ടെ; അദിതി ഞങ്ങൾക്ക് ശർമ (ആശ്രയം/ശാന്തി) നൽകട്ടെ.

Mantra 50

आ ज॑ङ्घन्ति॒ सान्वे॑षां ज॒घनाँ॒२ उप॑ जिघ्नते । अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑त॒सोऽश्वा॑न्त्स॒मत्सु॑ चोदय

അവർ പർവതത്തിന്റെ ചരിവുകളിലൂടെ മുന്നേറുന്നു; ശത്രുവിന്റെ പിൻഭാഗത്തെ പ്രഹരിക്കുന്നു. ഹേ അശ്വജനി, ഹേ പ്രചേതസ്, സമരങ്ങളിൽ അശ്വങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്ക.

Mantra 51

अहि॑रिव भोगै॒: पर्ये॑ति बा॒हुं ज्याया॑ हे॒तिं प॑रि॒बाध॑मानः । ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वान् पुमा॒न् पुमा॑ᳪसं॒ परि॑ पातु वि॒श्वत॑:

പാമ്പ് തന്റെ ചുരുളുകളാൽ ഭുജത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ചുറ്റുന്നു; ശക്തമായ ആയുധത്തെയും തടയുന്നു. ഹസ്തഘ്നൻ, സർവ്വ ഉപായങ്ങളും അറിയുന്നവൻ, പുരുഷൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള പുരുഷനെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.

Mantra 52

वन॑स्पते वी॒ड्व॒ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्मत्स॑खा प्र॒तर॑णः सु॒वीर॑: । गोभि॒: सन्न॑द्धो असि वी॒डय॑स्वास्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि

ഹേ വനസ്പതിപതി, നീ നിശ്ചയമായും ദൃഢാംഗനായിരിക്ക; ഞങ്ങളുടെ സഖാവും ജയകരനും സുവീരൻ (വീരസമ്പന്നൻ) ആക. ഗോങ്ങളാൽ സന്നദ്ധനായ നീ നിന്റെ ബലം പ്രകടിപ്പിക്ക; നിന്നിൽ आरोഹണം ചെയ്യുന്നവൻ വിജയങ്ങളും ജയലാഭങ്ങളും നേടട്ടെ.

Mantra 53

दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्योज॒ उद्भृ॑तं॒ वन॒स्पति॑भ्य॒: पर्याभृ॑त॒ᳪ सह॑: । अ॒पामो॒ज्मानं॒ परि॒ गोभि॒रावृ॑त॒मिन्द्र॑स्य॒ वज्र॑ᳪ ह॒विषा॒ रथं॑ यज

ദ്യാവും പൃഥിവിയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പരാക്രമം—ഉദ്ഭവിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്; വനസ്പതികളിൽ നിന്നു ചുറ്റി കൊണ്ടുവന്ന ബലം; ഗോവുകളാൽ ആവൃതമായ അപാം ഓജസ്—ഹവിഷ്യത്തോടെ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തെയും രഥത്തെയും യജ (അർപ്പിക്ക).

Mantra 54

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ म॒रुता॒मनी॑कं मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभि॑ः । सेमां नो॑ ह॒व्यदा॑तिं जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय

ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം, മരുതുകളുടെ അണീകം (യുദ്ധമുഖം), മിത്രന്റെ ഗർഭം, വരുണന്റെ നാഭി—ഹേ ദേവരഥമേ! ഞങ്ങളുടെ ഈ ഹവ്യദാതി (ഹവിഷ്യാർപ്പണം) പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, പ്രതിഹവ്യമായി ഹവ്യങ്ങളെ ഗ്രഹിക്കണമേ.

Mantra 55

उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्यां पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒ विष्ठि॑तं॒ जग॑त् । स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑ सेध॒ शत्रू॑न्

പൃഥിവിയെയും ദ്യാവിനെയും മുഴങ്ങിക്കൊള്ളിക്കുക; എല്ലാടവും സ്ഥാപിതമായ ഈ ചരജഗത്ത് നിന്നെ ശ്രദ്ധിക്കട്ടെ. ഹേ ദുന്ദുഭേ! ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും കൂടെ സജൂർ (ഏകമനസ്സോടെ) ആയി, ശത്രുക്കളെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന്—ഇനിയും ദൂരത്തേക്ക്—അകറ്റി തടയുക.

Mantra 56

आ क्र॑न्दय॒ बल॒मोजो॑ न॒ आधा॒ निष्ट॑निहि दुरि॒ता बाध॑मानः । अप॑ प्रोथ दुन्दुभे दु॒च्छुना॑ इ॒त इन्द्र॑स्य मु॒ष्टिर॑सि वी॒डय॑स्व

ഗർജിക്കുക; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ബലവും ഓജസ്സും സ്ഥാപിക്കുക; ദുരിതങ്ങളെ തടഞ്ഞ് ഇടിമുഴക്കുക. ഹേ ദുന്ദുഭേ! ഇവിടെ നിന്നു ദുച്ചുനാ (അശുഭ ഇച്ഛ/ദുർഭാവം) ചിതറിക്കളയുക; നീ ഇന്ദ്രന്റെ മുഷ്ടി (കെട്ടിപ്പിടിച്ച കൈ) ആകുന്നു—വീഡയസ്വ, സ്വയം പ്രബലമാകുക.

Mantra 57

आमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्तये॒माः के॑तु॒मद्दु॑न्दु॒भिर्वा॑वदीति । समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु

ഹേ മൂരാജ, ഇവരെ പിന്നോട്ടു തിരിപ്പിക്കേണമേ; കെതുമത്തായ (ധ്വജധാരിയായ) ദുന്ദുഭി (യുദ്ധനഗാരം) മുഴങ്ങുന്നു. ഞങ്ങളുടെ പുരുഷന്മാർ ഒരുമിച്ച് മുന്നേറുന്നു, അശ്വധ്വജധാരികളായി; ഹേ ഇന്ദ്ര, ഞങ്ങളുടെ രഥികൾ ജയിക്കട്ടെ.

Mantra 58

आ॒ग्ने॒यः कृ॒ष्णग्री॑वः सारस्व॒ती मे॒षी ब॒भ्रुः सौ॒म्यः पौ॒ष्णः श्या॒मः शि॑तिपृ॒ष्ठो बा॑र्हस्प॒त्यः शि॒ल्पो वै॑श्वदे॒व ऐ॒न्द्रो॒ऽरु॒णो मा॑रु॒तः क॒ल्माष॑ ऐन्द्रा॒ग्नः स॑ᳪहि॒तोऽधोरा॑मः सावि॒त्रो वा॑रु॒णः कृ॒ष्ण एक॑शितिपा॒त्पेत्व॑ः

ആഗ്നേയമായത് (അഗ്നിയുടേത്) കൃഷ്ണഗ്രീവം (കറുത്ത കഴുത്തുള്ളത്); സാരസ്വതീയുടെത് മേഷീ (പെൺആട്/പെൺമേട്); സോമത്തിന്റെത് ബഭ്രു (തവിട്ടുനിറം); പൂഷണിന്റെത് ശ്യാമം (ഗാഢനിറം); ബാർഹസ്പത്യമായത് (ബൃഹസ്പതിയുടെത്) ശിതിപൃഷ്ഠം (വെളുത്ത പുറം/പിറകുള്ളത്); വൈശ്വദേവമായത് (വിശ്വദേവന്മാരുടേത്) ശിൽപം (സുഘടിതം); ഐന്ദ്രമായത് (ഇന്ദ്രന്റെത്) അരുണം (ചുവപ്പുനിറം); മാരുതമായത് (മരുതുകളുടെത്) കല്മാഷം (ചിതറിനിറം); ഐന്ദ്രാഗ്നമായത് (ഇന്ദ്ര-അഗ്നിയുടേത്) സംഹിതം (ഘന/ഒറ്റക്കെട്ട്); സാവിത്രമായത് (സവിതൃയുടെത്) അധോരാമം (താഴ്ഭാഗം ഗാഢം); വാരുണമായത് (വരുണന്റെത്) കൃഷ്ണം (കറുപ്പ്); കൂടാതെ ഏക ശിതിപാത് (ഒരു വെളുത്ത അടയാളമുള്ള) പേത്വ (ചിതറിനിറമുള്ളത്).

Mantra 59

अ॒ग्नयेऽनी॑कवते॒ रोहि॑ताञ्जिरन॒ड्वान॒धोरा॑मौ सावि॒त्रौ पौ॒ष्णौ र॑ज॒तना॑भी वैश्वदे॒वौ पि॒शङ्गौ॑ तूप॒रौ मा॑रु॒तः क॒ल्माष॑ आग्ने॒यः कृ॒ष्णोऽजः सा॑रस्व॒ती मे॒षी वा॑रु॒णः पेत्व॑:

അഗ്നിക്ക് (അനീകവത്) ചുവന്ന അംഗങ്ങളുള്ള കാള; സവിതൃക്കായി അധോരാമാ എന്ന രണ്ടു (പശുക്കൾ); പൂഷണിന് വെള്ളി-നാഭിയുള്ള രണ്ടു (പശുക്കൾ); വിശ്വദേവർക്കായി പിശംഗ (തവിട്ടുനിറം) തൂപര (ചോട്ടിയുള്ള) രണ്ടു (പശുക്കൾ); മരുതുകൾക്കായി കല്മാഷ (ചിതറുനിറം); ആഗ്നേയനായി കൃഷ്ണ (കറുപ്പ്) അജ (ആൺമേഞ്ഞാട്/മേക്ക്); സരസ്വതിക്കായി മേഷീ (പെൺആട്/പെൺകുരു); വരുണനായി പേത്വ (പേത്വ എന്ന പശു)।

Mantra 60

अ॒ग्नये॑ गाय॒त्राय॑ त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराया॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॒ बार्ह॑ता॒यैका॑दशकपालो॒ विश्वे॑भ्यो दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यः सप्तद॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यो॒ द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मानु॑ष्टुभाभ्यामेकवि॒ᳪशाभ्यां॑ वैरा॒जाभ्यां॑ पय॒स्या बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ शाक्व॒राय॑ च॒रुः स॑वि॒त्र औष्णि॑हाय त्रयस्त्रि॒ᳪशाय॑ रैव॒ताय॒ द्वाद॑शकपालः प्राजाप॒त्यश्च॒रुरदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै च॒रुर॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपा॒लोऽनु॑मत्या अ॒ष्टाक॑पालः

അഗ്നിക്കായി—ഗായത്ര (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, ത്രിവൃത് (സ്തോമ) സഹിതം, രാഥന്തര (സാമൻ) സഹിതം—എട്ട് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം. ഇന്ദ്രനായി—ത്രൈഷ്ടുഭ (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, പഞ്ചദശ (സ്തോമ) സഹിതം, ബാർഹത (സാമൻ) സഹിതം—പതിനൊന്ന് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം. വിശ്വദേവർക്കായി—ജാഗത (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, സപ്തദശ (സ്തോമ) സഹിതം, വൈരൂപ (സാമൻ) സഹിതം—പന്ത്രണ്ട് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം. മിത്ര-വരുണർക്കായി—അനുഷ്ടുഭ (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, ഏകവിംശ (സ്തോമ) സഹിതം, വൈരാജ (സാമൻ) സഹിതം—പയസ്യ (പാൽ ചേർന്ന) ചരു. ബൃഹസ്പതിക്കായി—പാങ്ക്ത (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, ത്രിണവ (സ്തോമ) സഹിതം, ശാക്വര (സാമൻ) സഹിതം—ചരു. സവിതൃക്കായി—ഔഷ്ണിഹ (ഛന്ദസ്) രൂപത്തിൽ, ത്രയസ്ത്രിംശ (സ്തോമ) സഹിതം, റൈവത (സാമൻ) സഹിതം—പന്ത്രണ്ട് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം. പ്രജാപതിക്കായി ചരു; അദിതിക്കും വിഷ്ണുപത്നിക്കും ചരു. അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി പന്ത്രണ്ട് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം; അനുമതിക്കായി എട്ട് കപാലങ്ങളുള്ള പുരോഡാശം।