Mantra 39
Rishi: Traditional attribution: royal/weapon hymnic stratum; specific ṛṣi not stated in VS itself for this unit.
Devata: Dhanuḥ (the Bow) / Indraic victory-power (jaya) as functional deity.
Chandas: Predominantly Triṣṭubh-like cadence (martial refrain style); exact metrical scansion may vary by pada.
Samhita Patha (Devanagari)
धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒ऽऽजिं ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्राः स॒मदो॑ जयेम । धनु॒: शत्रो॑रपका॒मं कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वा॑: प्र॒दिशो॑ जयेम
Transliteration
dhánvanā gā́ dhánvanā’jím jayema dhánvanā tīvrā́ḥ samádo jayema | dhánuḥ śátror apakā́maṃ kṛṇoti dhánvanā sárvāḥ pradíśo jayema
Translation
ധനുസ്സാൽ ഗാവുകളെ ജയിക്കാം; ധനുസ്സാൽ അജിം (ഓട്ടം) ജയിക്കാം; ധനുസ്സാൽ തീക്ഷ്ണ സമദങ്ങളെ ജയിക്കാം. ധനുസ്സ് ശത്രുവിന്റെ ആഗ്രഹം പരാജയപ്പെടുത്തുന്നു; ധനുസ്സാൽ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ജയിക്കാം.
Padapatha (Word Analysis)
धन्वना । गाः । धन्वना । अजिम् । जयेम । धन्वना । तीव्राः । समदः । जयेम । धनुः । शत्रोः । अपकामम् । कृणोति । धन्वना । सर्वाः । प्रदिशः । जयेम
Word by Word
धन्वनाby/with the bow
धन्वना:
करण
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
गाgo! / proceed!
गा:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
धन्वनाby/with the bow
धन्वना:
करण
TypeNoun
Rootधन्वन्
आजिम्battle, contest
आजिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआजि (प्रातिपदिक)
जयेमmay we win
जयेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
धन्वनाby/with the bow
धन्वना:
करण
TypeNoun
Rootधन्वन्
तीव्राःfierce, intense
तीव्राः:
विशेषण (समदाः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
समदःencounters, battles
समदः:
कर्म (जयेम इत्यस्य—‘समदान्’ अर्थे) / (पाठभेदे प्रथमा)
TypeNoun
Rootसमद (प्रातिपदिक)
जयेमmay we win
जयेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि
धनुःthe bow
धनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
शत्रोःof the enemy
शत्रोः:
सम्बन्ध (अपकामम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अपकामम्hostile intent / ill-will
अपकामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअपकाम (प्रातिपदिक)
कृणोतिmakes, renders
कृणोति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) [कृणोति-प्रयोगः]
धन्वनाby/with the bow
धन्वना:
करण
TypeNoun
Rootधन्वन्
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (प्रदिशः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
प्रदिशःdirections, quarters
प्रदिशः:
कर्म
TypeNoun
Rootप्रदिश् (प्रातिपदिक)
जयेमmay we conquer
जयेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजि
Entities Mentioned
D
Dhanuḥ (the Bow)I
Indra (as jaya-śakti / victory-power)D
Dik (the Quarters)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes