
Sukta 9.60
Soma Pavamāna (Indu)
Gāyatrī (explicitly invoked; the verse is a gāyatrī-style invocation though full metrical verification is not provided here)
ഈ സംക്ഷിപ്ത പവമാന സ്തുതിഗാനം ഗായത്രി ഛന്ദസ്സിൽ സോമനെ സ്തുതിക്കുവാൻ ഗായകരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; പ്രകാശിക്കുന്ന തുള്ളി (ഇന്ദു)യെ അനേകനേത്രവും സർവ്വഗ്രാഹിയും ആയ ശക്തിയായി പുകഴ്ത്തുന്നു. സോമന്റെ യാഗചലനത്തെ—ചാലനികളെയെല്ലാം കടന്ന് വേഗത്തിൽ ഒഴുകി കലശങ്ങളിലേക്കു പായുന്നതിനെ—അനുസരിച്ച്, ആ ശുദ്ധധാരയെ ഇന്ദ്രന്റെ അന്തർആനന്ദത്തോടും ശക്തിയോടും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം, സോമൻ ശാന്തിയിലേക്കു ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും പ്രജാവത് രേതഃ—സന്താനജനകവും സമൃദ്ധി വഹിക്കുന്നതുമായ സൃഷ്ടിശക്തി—നൽകുകയും ചെയ്യണമെന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ഗാനം സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र गायत्रेण गायत पवमानं विचर्षणिम् । इन्दुं सहस्रचक्षसम् ॥
ഗായത്രി ഛന്ദസ്സോടെ പാടുവിൻ—പവമാന സോമത്തെ, സർവ്വവ്യാപിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെ; സഹസ്രചക്ഷുസ് (ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള) ദീപ്തമായ ഇന്ദുവിനെ.
Mantra 2
तं त्वा सहस्रचक्षसमथो सहस्रभर्णसम् । अति वारमपाविषुः ॥
നിന്നെ—സഹസ്രചക്ഷുസിനെയും സഹസ്രഭർണസും (ആയിരം ശക്തികൾ ധരിക്കുന്നവൻ) ആയ നിന്നെയും—അവർ വാർ (ചാലനി) വഴി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, വേർതിരിവിന്റെ ചാലനിയെ പോലും അതിക്രമിച്ച്.
Mantra 3
अति वारान्पवमानो असिष्यदत्कलशाँ अभि धावति । इन्द्रस्य हार्द्याविशन् ॥
പവമാനൻ ചാലനികളെ (വാരാൻ) അതിക്രമിച്ച് വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്നു; കലശങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞുചെന്ന്, ഇന്ദ്രന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
Mantra 4
इन्द्रस्य सोम राधसे शं पवस्व विचर्षणे । प्रजावद्रेत आ भर ॥
ഇന്ദ്രന്റെ രാധസ് (കൃപാ-സമൃദ്ധി) നിമിത്തം, ഹേ സോമ, ഹേ വിചർഷണ (വ്യാപകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനേ), ശാന്തിരൂപമായി ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവാ; പ്രജാവന്ത റേതസ്—സന്തതിസമൃദ്ധമായ സൃഷ്ടിശക്തി—ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
It praises Soma as he purifies (Pavamāna), describing his flow through the filters into the jars and praying that this purified essence strengthen and delight Indra.
The first verse calls the singers to chant with the Gāyatrī, signaling the intended metrical/chanting mode and framing the praise as a focused, luminous invocation for Soma’s purification.
Ritually it means the offered Soma becomes Indra’s drink and power; symbolically it means purified delight and clarity enter the force of will, producing strength, peace, and creative prosperity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.