Sukta 36
Sukta 9.36
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിഗാനം, പിഴിഞ്ഞെടുക്കലിൽ നിന്ന് മോചിതനായ സോമൻ ഉണ്ണിനിർമ്മിതമായ ഫിൽറ്ററിലേക്കു പ്രവേശിച്ച് ഇരട്ട പാത്രങ്ങളിലേക്കു ധാരയായി ഒഴുകി, ദേവന്മാർക്കായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടും ശക്തിസമ്പന്നനായും മാറുന്നതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ഋതം (ക്രമബദ്ധവും സത്യാന്വേഷിയുമായ) അനുസരിച്ചുള്ള അവന്റെ പ്രവാഹം, ബലം വർധിപ്പിക്കുന്ന മഹിമ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്കുള്ള അവന്റെ ഉയർച്ച എന്നിവയെ ശ്ലോകങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; യജമാനന് ഉന്മേഷം, പ്രകാശം, വീരശക്തി എന്നിവ അവൻ കൊണ്ടുവരുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः । कार्ष्मन्वाजी न्यक्रमीत् ॥
രഥ്യനെപ്പോലെ വിട്ടയക്കപ്പെട്ട സുത സോമൻ പവിത്രത്തിലേക്കും രണ്ടു ചമൂകളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു; ബല-സമൃദ്ധി കൊണ്ടുവരുന്ന വാജിയായി, യജ്ഞത്തിന്റെ കർമ്മക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി പാദം വെക്കുന്നു।
Mantra 2
स वह्निः सोम जागृविः पवस्व देववीरति । अभि कोशं मधुश्चुतम् ॥
ഹേ സോമ, വഹ്നി—വഹിക്കുന്ന അഗ്നിസ്വരൂപൻ, ജാഗ്രതനായവൻ—ദേവവീരത്വത്തിലേക്ക് ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുക; മധു ചോരുന്ന പാത്രം (കോശം) ലക്ഷ്യമാക്കി അഭിമുഖമായി പ്രവഹിക്ക.
Mantra 3
स नो ज्योतींषि पूर्व्य पवमान वि रोचय । क्रत्वे दक्षाय नो हिनु ॥
ഹേ പവമാന, ഞങ്ങൾക്കായി പുരാതന ജ്യോതിസ്സുകളെ പ്രകാശിപ്പിക്ക; സത്കർമത്തിന്റെ സംകല്പം (ക്രതു) എന്നും ദക്ഷത/വിവേകശക്തി (ദക്ഷ) എന്നും ഉള്ളതിലേക്കു ഞങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്ക.
Mantra 4
शुम्भमान ऋतायुभिर्मृज्यमानो गभस्त्योः । पवते वारे अव्यये ॥
ഋതത്തെ അന്വേഷിക്കുന്നവരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, കൈകളുടെ കിരണങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, അവൻ അവിനാശിയായ പ്രവാഹത്തിൽ ഒഴുകുന്നു—സോമൻ ഋതസ്വരൂപമായ ശുദ്ധക്രമവും ദീപ്തമായ ആനന്ദവും ആയി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
Mantra 5
स विश्वा दाशुषे वसु सोमो दिव्यानि पार्थिवा । पवतामान्तरिक्ष्या ॥
പവമാനനായ സോമൻ ദാനം ചെയ്യുന്ന ദാശുഷനു സർവ്വ വസുക്കളും—ദിവ്യവും പാർത്ഥിവവും—കൂടാതെ അന്തരിക്ഷ്യ (മധ്യലോകത്തിലെ) സമ്പത്തും നൽകട്ടെ.
Mantra 6
आ दिवस्पृष्ठमश्वयुर्गव्ययुः सोम रोहसि । वीरयुः शवसस्पते ॥
ഹേ സോമ, അശ്വയുഃ (വേഗശക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ), ഗവ്യയുഃ (ഗവ്യ/കിരണങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ) ആയി നീ ദിവസ്പൃഷ്ഠത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു; ഹേ ശവസസ്പതേ, വീരയുഃ (വീര്യമായ ആത്മബലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ) നീ തന്നേ.
Inside Sukta 36
How it unfolds
- Where it opens
Soma is released with speed and purpose, entering the filter and bowls like a chariot-racer entering the course (RV 9.36.1).
- Development
He is adorned and cleansed by truth-seekers, purified in the hands’ rays, and established in an imperishable stream aligned with ṛta (RV 9.36.4).
- Climax
The hymn culminates in Soma’s upward ascent—reaching the back of heaven—seeking swiftness, illumination, and heroic power (RV 9.36.6).
- Where it settles
The purified Soma stands as lord of might, implicitly ready for offering: clarified, empowered, and capable of granting force and prosperity to worshippers.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionMediator between heaven and earth: a luminous, ordered flow that invigorates Indra and the gods, sustains ṛta (cosmic order), and distributes strength, prosperity, and inspired speech.
- Inner significanceThe clarifying current of consciousness—purified delight (ānanda) and discernment—moving from raw impulse to refined power, enabling truth-seeking, courage, and upward aspiration.
The seer
- Asita Kāśyapa (traditional attribution)Kāśyapa-gotra (traditional) · Associated in later Vedic tradition with ascetic insight and seer-vision; linked with Soma-Pavamāna praise in some hymn attributions where authorship is uncertain in transmission.
Famous verses
असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः । कार्ष्मन्वाजी न्यक्रमीत् ॥शुम्भमान ऋतायुभिर्मृज्यमानो गभस्त्योः । पवते वारे अव्यये ॥śavasas pate
Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying)
- Swift like a racer
- Filtered through wool (pavitra)
- Strength-giving (śavas, vāja)
- Aligned with ṛta (truth-order)
- Ascending, heaven-reaching
- Bestower of light, cattle/wealth, and heroic vigor
Also by this seer
- Traditional association with Soma-Pavamāna stotras in Mandala 9 (attribution varies by recension and anukramaṇī traditions)
- Connected in later literature with the Kāśyapa seer-line prominent in Vedic and Itihāsa-Purāṇa genealogies
The rite, step by step
- Soma stalks are brought and prepared; the pressing stones/pressing is performed (savana).
- Juice is expressed into vessels and mixed/managed according to rite.
- The pressed Soma is poured through the pavitra (woolen filter) for purification.
- Purified Soma flows into the two collecting bowls (camū).
- Libations are offered to the gods (commonly Indra and others) with recitation/chant of Pavamāna verses.
- Remaining Soma is apportioned per ritual rules; blessings for strength, order, and prosperity are sought.
Offerings
- Purified Soma libations
- Ghee (as accompanying oblation in the broader rite)
- Grain cakes/oblations as prescribed in Soma rituals (contextual)
Frequently Asked Questions
It describes Soma being pressed, running through the woolen filter, filling the bowls, and becoming purified and powerful for offering in the sacrifice.
Pavamāna means “self-purifying.” The hymn focuses on Soma’s cleansing as he flows through the filter and is made fit for the gods.
It seeks strength and plenitude (vāja/śavas), clarity and truth-order (ṛta), and an uplifting, heaven-reaching power that supports heroic vitality in the worshipper.
Ask anything about Sukta 36 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
