
Sukta 9.36
Soma Pavamāna
हे लघु पावमाना सूक्त सोमाचे स्तवन करते: पिळणीतून मुक्त होऊन तो लोकरच्या गाळणीत प्रवेश करतो आणि जुळ्या पात्रांत प्रवाहित होतो; शुद्ध होऊन देवांसाठी सामर्थ्यवान बनतो. ऋत (क्रमबद्ध सत्य) अनुसरणारा त्याचा सत्यशोधी प्रवाह, बळ वाढविणारी त्याची शक्ती, आणि स्वर्गलोकाकडे त्याची उन्नती यांचे मंत्र गौरव करतात; यजमानाला उत्साह, प्रकाश आणि वीरबल प्रदान करतात.
Mantra 1
असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः । कार्ष्मन्वाजी न्यक्रमीत् ॥
रथीप्रमाणे वेगाने मुक्त झालेला, पिळलेला सोम पवित्रात आणि दोन चमू (पात्रे) यांत प्रवेश करतो; बल-समृद्धीचा वाहक होऊन तो यज्ञाच्या कर्म-क्षेत्रात उतरून पाऊल टाकतो.
Mantra 2
स वह्निः सोम जागृविः पवस्व देववीरति । अभि कोशं मधुश्चुतम् ॥
हे सोम, वह्नि (वाहक-अग्नी) आणि जागृत—पवित्र होऊन प्रवाहित हो; देववीरत्वाच्या अवस्थेकडे पुढे जा; मधुरस झिरपणाऱ्या कोशा (पात्रा)कडे अभिमुख हो.
Mantra 3
स नो ज्योतींषि पूर्व्य पवमान वि रोचय । क्रत्वे दक्षाय नो हिनु ॥
हे पवमान, आमच्यासाठी प्राचीन ज्योती उजळवून प्रकट कर; क्रतु (सत्कर्माचा संकल्प) आणि दक्ष (प्रभावी विवेकशक्ती) यांकडे आम्हाला प्रेरित कर.
Mantra 4
शुम्भमान ऋतायुभिर्मृज्यमानो गभस्त्योः । पवते वारे अव्यये ॥
ऋताचा शोध घेणाऱ्यांनी अलंकृत, गभस्ति (हातांच्या किरणां)मध्ये परिशुद्ध—तो अव्यय वारे (अक्षय धारा) मध्ये प्रवाहित होतो.
Mantra 5
स विश्वा दाशुषे वसु सोमो दिव्यानि पार्थिवा । पवतामान्तरिक्ष्या ॥
तो सोम, पवमान होऊन, दाता (दाशुष) याला सर्व वसु प्रदान करो—दिव्य, पार्थिव, आणि अंतरिक्षीय (प्राण-लोकातील) संपत्ती.
Mantra 6
आ दिवस्पृष्ठमश्वयुर्गव्ययुः सोम रोहसि । वीरयुः शवसस्पते ॥
हे सोम, अश्व-शक्तीची इच्छा धरून, गव्य-तेजाची इच्छा धरून, तू दिवःपृष्ठावर आरोहण करतोस; वीर-शक्तीची इच्छा धरून—हे शवसस्पति, बलाचा स्वामी.
It describes Soma being pressed, running through the woolen filter, filling the bowls, and becoming purified and powerful for offering in the sacrifice.
Pavamāna means “self-purifying.” The hymn focuses on Soma’s cleansing as he flows through the filter and is made fit for the gods.
It seeks strength and plenitude (vāja/śavas), clarity and truth-order (ṛta), and an uplifting, heaven-reaching power that supports heroic vitality in the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.