
Sukta 9.103
Soma Pavamāna corpus; precise attribution requires Anukramaṇī confirmation.
Soma Pavamāna.
Likely Gāyatrī/Anuṣṭubh/Triṣṭubh depending on hymn; verify by metrical count for 9.103.1.
ഈ ചെറു പവമാന സൂക്തം, സോമൻ ഫിൽറ്ററിലൂടെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു യാഗപാത്രങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവനു “ഉന്നതമായ വാക്ക്” അർപ്പിക്കുന്നു; അപ്പോൾ അവൻ നിർമ്മലനും ദീപ്തനും ദേവന്മാർക്ക് സ്വീകര്യനുമായിത്തീരുന്നു. പ്രചോദിത ചിന്തകളുടെ അച്യുതനായ നേതാവ് (മതീനാം നേതാ) എന്ന നിലയിൽ സോമനെ സ്തുതിക്കുന്നു; വിജയശാലിയായ അശ്വംപോലെ വലയങ്ങളിലായി സഞ്ചരിച്ചു, പോഷണവും വിശാലമായ ആസ്വാദനവും പരത്തുന്നു. ലക്ഷ്യം ഇരട്ടമാണ്—ആചാരപരമായി: പിഴിഞ്ഞ രസം അർപ്പണത്തിനായി വിശുദ്ധീകരിക്കുക; ദർശനപരമായി: ഉപാസകന്റെ ഉള്ളിൽ സോമന്റെ വ്യക്തീകരണശക്തിയെ ആഹ്വാനിക്കുക.
Mantra 1
प्र पुनानाय वेधसे सोमाय वच उद्यतम् । भृतिं न भरा मतिभिर्जुजोषते ॥
പവമാന സോമനോട്—വേധസ് (വിദ്വാൻ വിധാതാവ്)നോട്—ഉദ്യതമായ വചനം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുക; നമ്മുടെ മതികൾ (ചിന്താ-പ്രേരണകൾ) സഹിതം അതിനെ ഭൃതി (അർപ്പണം)പോലെ വഹിക്കുക—അവൻ അതിനെ സ്വീകരിച്ച് ആസ്വദിക്കും.
Mantra 2
परि वाराण्यव्यया गोभिरञ्जानो अर्षति । त्री षधस्था पुनानः कृणुते हरिः ॥
അവ്യയ (അവിശ്രമ)മായ ചാലനിയിൽ, വാരാ (ഊനഫ്ലീസ്)കളുടെ ചുറ്റും അവൻ ഒഴുകുന്നു; ഗോ (കിരണങ്ങൾ)കൊണ്ട് അഞ്ജിതനായി പ്രവഹിക്കുന്നു. പവമാന ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ) തനിക്കായി ത്രിഷധസ്ഥ (മൂന്ന് സ്ഥിരാസനങ്ങൾ) ഒരുക്കുന്നു.
Mantra 3
परि कोशं मधुश्चुतमव्यये वारे अर्षति । अभि वाणीॠषीणां सप्त नूषत ॥
മധു ചൊരിയുന്നവൻ പാത്രത്തെ ചുറ്റി ഒഴുകുന്നു, ക്ഷയമില്ലാത്ത രോമാവരണത്തിലൂടെ; ഋഷിമാരുടെ ഏഴ് വാണികൾ അവനെ അഭിമുഖമായി വിളിച്ചു ഉണരുന്നു.
Mantra 4
परि णेता मतीनां विश्वदेवो अदाभ्यः । सोमः पुनानश्चम्वोर्विशद्धरिः ॥
എല്ലാടവും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന, അദാഭ്യ—വിശ്വദേവന്മാരുടെ ശക്തികളെ വഹിക്കുന്ന—സോമൻ നമ്മുടെ മതികളുടെ നേതാവാണ്; സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ചമൂകളിൽ (പാത്രങ്ങളിൽ) പ്രവേശിക്കുന്നു; ഹരിവർണ്ണൻ (മഞ്ഞ-ചുവപ്പ് തിളക്കം) നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ വിശുദ്ധനായി ദീപ്തിമാനാകുന്നു.
Mantra 5
परि दैवीरनु स्वधा इन्द्रेण याहि सरथम् । पुनानो वाघद्वाघद्भिरमर्त्यः ॥
ദൈവീ സ്വധയെ അനുഗമിച്ച് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്ക; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ഒരേ രഥത്തിൽ ചേർന്ന് വരിക. സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന അമർത്യ സോമാ, നിന്നെ വിളിച്ചുണർത്തുന്ന ഗായകരോടും വാഘദ്വാഘ (സ്തുതി-ഘോഷ) ശക്തികളോടും കൂടി യാത്രചെയ്യുക.
Mantra 6
परि सप्तिर्न वाजयुर्देवो देवेभ्यः सुतः । व्यानशिः पवमानो वि धावति ॥
ബലസമൃദ്ധി ജയിക്കുന്ന കുതിരപോലെ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച്, ദേവന്മാർക്കായി പിഴിഞ്ഞെടുത്ത ദേവനായ സോമൻ—പവമാനനായി—പല ദിക്കുകളിലേക്കു പാഞ്ഞുപോകുന്നു; വ്യാപിക്കുന്ന ആസ്വാദനം വിതരണം ചെയ്തുകൊണ്ട് അവൻ തന്നെ ശുദ്ധിയാകുന്നു.
It praises Soma while he is being purified through the filter and collected in the ritual vessels, asking that he accept the worshipper’s inspired words and bring clarity and strength.
“Pavamāna” means “self-purifying”: it refers to Soma as the pressed juice that becomes clear and bright as it flows through the strainer into the cups.
It means Soma is invoked as the power that guides and clarifies inner inspiration (mati), making the mind and speech luminous, focused, and fit for offering and truth.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.