Adhyaya 87
Purva BhagaThird QuarterAdhyaya 87170 Verses

The Description of the Four Durgā Mantras

സനത്കുമാരൻ ദ്വിജ ശ്രോതാക്കളെ ഉപദേശിച്ച് ലക്ഷ്മീപ്രകടനങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി ദുർഗ്ഗാമന്ത്രവിധാനങ്ങളിലേക്കു കടക്കുന്നു. ആദ്യം ഛിന്നമസ്തയുടെ ദീർഘമന്ത്രക്രമം—ഋഷി-ഛന്ദസ്-ദേവത നിർണ്ണയം, ബീജ/ശക്തി, ഷഡംഗവും രക്ഷാ-ന്യാസങ്ങളും, സ്വശിരഛ്ഛിന്ന ദേവിയുടെ സപരിവാര ധ്യാനം—വിവരിച്ചു മഹാജപവും ഹോമവും വിധിക്കുന്നു; തുടർന്ന് ദിക്പാലർ, ദ്വാരപാലർ, അംഗദേവതകൾ എന്നിവരോടുകൂടിയ മണ്ഡല/പീഠപൂജാക്രമം പറയുന്നു. ഹോമദ്രവ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയും അവയുടെ സിദ്ധികളും (സമ്പത്ത്, വാക്സിദ്ധി, ആകർഷണം, സ്തംഭനം, ഉച്ചാടനം, ദീർഘായുസ്സ്) പ്രതിപാദിക്കുന്നു. പിന്നെ ത്രിപുരഭൈരവിയുടെ മന്ത്രഘടന (മൂന്ന് ബീജങ്ങളിൽ നിന്ന് പഞ്ചകൂടം), നവയോണി-ബാണ ന്യാസങ്ങൾ, സൂര്യപ്രഭ ധ്യാനം, ഹോമവിധി. തുടർന്ന് മാതംഗിയുടെ സങ്കീർണ്ണ ദേഹന്യാസം, കവചരക്ഷാ അക്ഷരസംഖ്യ, 8/16 ദള പദ്മമണ്ഡലം, പരിചര ദേവതകൾ, വശീകരണം, മഴ, ജ്വരനിവാരണം, സമൃദ്ധികർമ്മങ്ങൾ. അവസാനം ധൂമാവതിയുടെ ഋഷി-ഛന്ദസ്-ദേവത, കഠിന ധ്യാനം, വിഘ്ന/ജ്വരനാശക ശത്രുകർമ്മങ്ങൾ പറഞ്ഞ് നാല് ദുർഗ്ഗാവതാരങ്ങളുടെ മന്ത്രസമൂഹങ്ങൾ ഉപദിഷ്ടമായതായി സമാപിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अवतारत्रयं लक्ष्म्याः कथित ते द्विजोत्तम । दुर्गायाश्चाभिधास्यामि सर्वलोकोपकारकान् ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ലക്ഷ്മിയുടെ മൂന്ന് അവതാരങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇനി സർവലോകോപകാരകരമായ ദുർഗ്ഗയുടെ അവതാരങ്ങളെയും ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 2

प्रणवः श्रीः शिवायुग्मं वाणीवैरोचनीपदम् । वज्राद्यं क्षुधिता सूक्ष्मा मृता स्वाग्नींदुसंयुता ॥ २ ॥

പ്രണവം ‘ഓം’, ‘ശ്രീ’, ശിവനാമയുഗ്മം, വാണി (സരസ്വതി) പദവും ‘വൈരോചന’ പദവും; തുടർന്ന് ‘വജ്ര’ മുതലായ പദങ്ങൾ, ‘ക്ഷുധിതാ’, ‘സൂക്ഷ്മാ’, ‘മൃതാ’, കൂടാതെ ‘സ്വാഗ്നീ’ ‘ഇന്ദു’—ഇവയെല്ലാം വിധിപ്രകാരം മന്ത്രക്രമത്തിൽ ചേർക്കണം।

Verse 3

प्रतिष्ठाप्य शिवा फट् च स्वाहांतोऽत्यष्टिवर्णवान् । भैरवोऽस्य मुनिः सम्राट् छन्दो मन्त्रस्य देवता ॥ ३ ॥

മന്ത്രം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ‘ശിവാ’ പദം ചേർക്കുക, തുടർന്ന് ‘ഫട്’; അവസാനം ‘സ്വാഹാ’—ഇത് എൺപതിലധികം അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ഭൈരവൻ, ഛന്ദസ് സമ്രാട്, ദേവതയും വിധിപ്രകാരം പ്രസ്താവിതം।

Verse 4

छिन्नमस्ता रमा बीजं स्वाहा शक्तिरुदीरिता । आं खङ्गाय हृदाख्यातमीं खङ्गाय शिरः स्मृतम् ॥ ४ ॥

ഛിന്നമസ്തയ്ക്കു ബീജം ‘രമാ’ എന്നു പറയുന്നു; ശക്തി ‘സ്വാഹാ’ എന്നു പ്രഖ്യാപിതം. ‘ആം ഖങ്ഗായ’ ഹൃദയമന്ത്രമായി ഉപദേശിതം; ‘ഈം ഖങ്ഗായ’ ശിരോമന്ത്രമായി സ്മൃതം।

Verse 5

ऊं वज्राय शिखा प्रोक्ता ऐं पाशाय तनुच्छदम् । औमंकुशाय नेत्रं स्याद्विसर्गो वसुरक्षयुक् ॥ ५ ॥

‘ഊം വജ്രായ’ ശിഖാ-ന്യാസമായി പ്രസ്താവിതം; ‘ഐം പാശായ’ ദേഹാവരണം (തനുച്ഛദം). ‘ഔം അങ്കുശായ’ നേത്ര-ന്യാസത്തിന്; വിസർഗം ‘വസു-രക്ഷ’യോടെ ചേർത്ത് രക്ഷാമുദ്രയായി പ്രയോഗിക്കണം।

Verse 6

मायायुग्मं चास्त्रमंगं मनवः प्रणवादिकाः । स्वाहांताश्चैवमंगानि कृत्वा ध्यायेद्थांबिकाम् ॥ ६ ॥

‘മായാ’ യുഗ്മത്തെ അസ്ത്ര-മന്ത്രത്തിന്റെ അങ്കമായി ക്രമപ്പെടുത്തി, പ്രണവം ‘ഓം’ മുതൽ ‘സ്വാഹാ’ വരെ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളെ വിവിധ അങ്ക-ന്യാസങ്ങളായി സ്ഥാപിച്ച്—പിന്നീട് ഭക്തിയോടെ അംബികയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 7

भानुमण्डलसंस्थानां प्रविकीर्णालकं शिरः । छिन्नं स्वकं स्फारमुखं स्वरक्तं प्रपिबद्गलत् ॥ ७ ॥

സൂര്യമണ്ഡലത്തിന് സമാനമായതും, ചിതറിയ മുടിയുള്ളതും, സ്വന്തം ഉടലിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടതും, വായ പിളർന്നതുമായ തല, ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന സ്വന്തം രക്തം പാനം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

Verse 8

उपरिस्थां रतासक्तरतिमन्मथयोर्निजे । डाकिनीवर्णिनीसख्यौ दृष्ट्वा मोदभराकुलाम् ॥ ८ ॥

രതിക്കും മന്മഥനും മുകളിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഡാകിനി, വർണ്ണിനി എന്നീ തോഴിമാരെ കണ്ട് അവൾ ആനന്ദത്താൽ മതിമറന്നു.

Verse 9

ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षचतुष्कं तद्दशांशतः । पालाशैर्विल्वजैर्वापि जुहुयात्कुसुमैः फलैः ॥ ९ ॥

ഇപ്രകാരം ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് നാലു ലക്ഷം ജപം നടത്തുക; അതിൻ്റെ പത്തിലൊന്ന് പ്ലാശിൻ്റെയോ കൂവളത്തിൻ്റെയോ പൂക്കളും പഴങ്ങളും കൊണ്ട് ഹോമിക്കുക.

Verse 10

आधारशक्तिमारभ्य परतत्त्वांतपूजिते । पीठे जयाख्या विजया जिता चापि पराजिता ॥ १० ॥

ആധാരശക്തി മുതൽ പരതത്ത്വം വരെ പൂജിക്കപ്പെടുന്ന ആ പീഠത്തിൽ ജയ, വിജയ, ജിത, പരാജിത എന്നീ ശക്തികൾ കുടികൊള്ളുന്നു.

Verse 11

नित्या विलासिनी षष्ठी दोग्ध्य घोरा च मंगला । दिक्षु मध्ये च संपूज्या नव पीठस्य शक्तयः ॥ ११ ॥

നിത്യ, വിലാസിനി, ഷഷ്ഠി, ദോഗ്ദ്ധ്യ, ഘോര, മംഗള - പീഠത്തിൻ്റെ ഈ ഒമ്പത് ശക്തികളെ ദിക്കുകളിലും മധ്യത്തിലുമായി പൂജിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 12

सर्वबुद्धिप्रदे वर्णनीये सर्वभृगुः सदृक् । सिद्धिप्रदे डाकिनीये तारो वज्रः सभौतिकः ॥ १२ ॥

സർവ്വബുദ്ധി നൽകുന്ന ആവാഹനത്തിൽ അവൻ തന്നേ സ്തുത്യനും വർണ്ണനീയനും—എല്ലാ ഋഷികളിലും ഭൃഗുവിനെപ്പോലെ, ശുഭദൃഷ്ടിയുള്ളവൻ. സിദ്ധി നൽകുന്ന ആവാഹനത്തിൽ അവൻ തന്നേ ഡാകിനി, അവൻ തന്നേ താര, അവൻ തന്നേ വജ്രം—ദേഹധാരികളുടെ ഭൗതിക ലോകത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ.

Verse 13

खङ्गीशो रोचनीयेंते भगं धेहि नमोंतकः । तारादिपीठमन्त्रोऽयं वेदरामाक्षरो मतः ॥ १३ ॥

മന്ത്രം ഇങ്ങനെ—“ഖങ്ഗീശഃ, രോചനീയേന്തേ, ഭഗം ധേഹി, നമോന്തകഃ।” ഇത് ‘താരാ’ മുതലായവയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന പീഠമന്ത്രം; ‘വേദരാമ’ എന്ന അക്ഷരമന്ത്രമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 14

समर्प्यासनमेतेन तत्र संपूजयेच्छिवाम् । त्रिकोणमध्यषट्कोणपद्मभूपुरमध्यतः ॥ १४ ॥

ഇങ്ങനെ ആസനം സമർപ്പിച്ച ശേഷം, വിധിപൂർവ്വം ശിവാദേവിയെ സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം. ഭൂപുരാവരണത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ, പദ്മത്തിൽ, ഷട്കോണത്തിൽ, മദ്ധ്യ ത്രികോണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ അവളെ സ്ഥാപിച്ച്.

Verse 15

बाह्यावरणमारभ्य पूजयेत्प्रतिलोमतः । भूपुरे बाह्यभागेषु वज्रादीनि प्रपूजयेत् ॥ १५ ॥

ബാഹ്യാവരണം മുതൽ ആരംഭിച്ച് പ്രതിലോമക്രമത്തിൽ (അകത്തോട്ടു നീങ്ങി) പൂജ ചെയ്യണം. ഭൂപുരത്തിന്റെ പുറംഭാഗങ്ങളിൽ വജ്രം മുതലായവയെ പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കണം.

Verse 16

तदंतः सुरराजादीन्पूजयेद्धरितां पतीन् । भूपुरस्य चतुर्द्वार्षु द्वारपालान्यजेदथ ॥ १६ ॥

പിന്നീട് അതിന്റെ അകത്ത് ഇന്ദ്രൻ മുതലായ ദേവരാജന്മാരെ—ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകരെ—ക്രമമായി പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ഭൂപുരത്തിന്റെ നാലു വാതിലുകളിലും ദ്വാരപാലകരെ യജിക്കണം.

Verse 17

करालविकरालाख्यावतिकालस्तृतीयकः । महाकालश्चतुर्थः स्यादथ पद्मेष्टशक्तयः ॥ १७ ॥

കാലത്തിന്റെ മൂന്നാം വിഭാഗം ‘അതികാലം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അത് ‘കരാള’ ‘വികരാള’ എന്ന നാമങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധം. നാലാമത് ‘മഹാകാലം’ എന്നു പറയുന്നു. തുടർന്ന് പദ്മേഷ്ഠൻ (ബ്രഹ്മാവ്) എന്നവന്റെ ശക്തികൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 18

एकलिंगा योगिनी च डाकिनी भैरवी तथा । महाभैरवकेंद्राक्षी त्वसितांगी तु सप्तमी ॥ १८ ॥

ഏകലിംഗാ, യോഗിനീ, ഡാകിനീ, ഭൈരവീ; കൂടാതെ മഹാഭൈരവ-കേന്ദ്രാക്ഷീയും അസിതാംഗീയും—ഇവയാണ് ഏഴാം ശ്രേണി (സമൂഹം) എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്.

Verse 19

संहारिण्यष्टमी चेति षट्कोणेष्वंगमूर्तयः । त्रिकोणगा छिन्नमस्ता पार्श्वयोस्तु सखीद्वयम् ॥ १९ ॥

‘സംഹാരിണീ’യും ‘അഷ്ടമീ’യും—ഇവയെ ഷട്കോണത്തിലെ ആറു കോണുകളിലും അങ്ങദേവതകളായി സ്ഥാപിക്കണം. മദ്ധ്യ ത്രികോണത്തിൽ ഛിന്നമസ്താ, അവളുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും സഖീദ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 20

डाकिनीवर्णनीसंज्ञं तारावाग्भ्यां प्रपूजयेत् । एवं पूजादिभिः सिद्धे मन्त्रे मंत्री मनोरथान् ॥ २० ॥

‘ഡാകിനീ-വർണനീ’ എന്ന നാമമുള്ള മന്ത്രത്തെ താരാ, വാക് (ബീജാക്ഷരങ്ങൾ) എന്നിവയോടെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ പൂജാദി അനുഷ്ഠാനങ്ങളാൽ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രസാധകൻ തന്റെ മനോരഥങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 21

प्राप्नुयान्निखिलान्सद्यो दुर्लभांस्तत्प्रसादतः । श्रीपुष्पैर्लभते लक्ष्मीं तत्फैलश्च समीहितम् ॥ २१ ॥

ആ (വിധി)യുടെ പ്രസാദത്താൽ साधകൻ ഉടൻ തന്നെ എല്ലാം—ദുർലഭമായതുപോലും—പ്രാപിക്കുന്നു. ശ്രീപുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിച്ചാൽ ലക്ഷ്മി (സമൃദ്ധി) ലഭിക്കുന്നു; ആ കർമത്തിന്റെ ഇഷ്ടഫലവും ലഭ്യമാകുന്നു.

Verse 22

वाक्सिद्धिं मालतीपुष्पैश्चंपकैर्हवनात्सुखम् । घृताक्तं छागमांसं यो जुहुयात्प्रत्यहं शतम् ॥ २२ ॥

മാലതി-ചമ്പക പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ വാക്‌സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. നെയ്യിൽ മുക്കിയ ആട്ടിറച്ചി പ്രതിദിനം നൂറ് ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കുന്നവൻ സുഖവും ക്ഷേമവും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

मासमेकं तु वशगास्तस्य स्युः सर्वपार्थिवाः । करवीरसुमैः श्वतैर्लक्षसंख्यैर्जुहोति यः ॥ २३ ॥

ശ്വേത കരവീരപുഷ്പങ്ങളാൽ ലക്ഷസംഖ്യ ആഹുതികളോടെ ഹോമം ചെയ്യുന്നവന് ഒരു മാസം മുഴുവൻ എല്ലാ രാജാക്കളും വശഗരാകും.

Verse 24

रोगजालं पराभूय सुखी जीवेच्छतं समाः । रक्तौ स्तत्संख्यया हुत्वा वशयेन्मंत्रिणो नृपान् ॥ २४ ॥

രോഗങ്ങളുടെ മുഴുവൻ വലയും ജയിച്ച് ഒരാൾ നൂറു വർഷം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കട്ടെ. പറഞ്ഞ എണ്ണത്തിൽ ‘രക്ത’ ദ്രവ്യത്തോടെ ആഹുതി അർപ്പിച്ചാൽ മന്ത്രിമാരെയും രാജാക്കളെയും വശപ്പെടുത്താം.

Verse 25

फलैर्हुत्वामुयाल्लक्ष्मीमुदुंबरपलाशजैः । गोमायुमांसैस्तामेव कवितां पायसांधसा ॥ २५ ॥

ഉദുംബര-പലാശാദി വൃക്ഷഫലങ്ങളാൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ചാൽ ലക്ഷ്മീപ്രാപ്തി ലഭിക്കുന്നു. ഗോമായു (നരി/ശിയാൾ) മാംസത്തോടെ ഹോമം ചെയ്താൽ കവിതാപ്രചോദനം ലഭിക്കും; പായസം (പാലിൽ വേവിച്ച അന്നം) ആഹുതിയാലും അതേ കവിതാശക്തി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 26

बंधूककुसुमैर्भाग्यं कर्मिकारैः समीहितम् । तिलतंडुलहोमेन वशयेन्निखिलाञ्जनान् ॥ २६ ॥

ബന്ധൂക പുഷ്പങ്ങളാൽ സാധകർ ആഗ്രഹിച്ച ഭാഗ്യസൗഭാഗ്യം നേടുന്നു. എള്ളും അരിയും കൊണ്ടുള്ള ഹോമം ചെയ്താൽ സർവ്വജനങ്ങളെയും വശപ്പെടുത്താം.

Verse 27

नारीरजोभिराकृष्टैर्मृगमांसैः समीहितम् । स्तंभनं माहिषैर्मांसैः पंकजैः सघृतैरपि ॥ २७ ॥

സ്ത്രീയുടെ രജസ്സാൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ട മൃഗമാംസം പ്രയോഗിച്ചാൽ അഭീഷ്ടസിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. സ്തംഭനകർമ്മത്തിൽ മഹിഷമാംസം, അല്ലെങ്കിൽ ഘൃതമിശ്രിത പദ്മപുഷ്പങ്ങളാലും സ്തംഭനം സാധ്യമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 28

चिताग्नौ परभृत्पक्षैर्जुर्हुयादरिमृत्यवे । उन्मत्तकाष्ठदीप्तेऽग्नौ तत्फलं वायसच्छदैः ॥ २८ ॥

ചിതാഗ്നിയിൽ ശത്രുമരണാർത്ഥം കുയിലിന്റെ ചിറകുതൂവലുകൾ ഹോമം ചെയ്യണം. ഉന്മത്തകമരക്കട്ടകൾ കൊണ്ട് ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ കാക്കയുടെ തൂവലുകൾ അർപ്പിച്ചാലും അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 29

द्यूते वने नृपद्वारे समरे वैरिसंकटे । विजयं लभते मंत्री ध्यायन्देवीं जपन्मनुम् ॥ २९ ॥

ചൂതാട്ടത്തിൽ, വനത്തിൽ, രാജദ്വാരത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ, ശത്രുജന്യമായ അപകടങ്ങളിൽ—ദേവിയെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രം ജപിക്കുന്ന साधകൻ വിജയം നേടുന്നു.

Verse 30

भुक्त्यै मुक्त्यै सितां ध्यायेदुच्चाटे नीलरोचिषम् । रक्तां वश्ये मृतौ धूम्रां स्तंभने कनकप्रभाम् ॥ ३० ॥

ഭോഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും ശ്വേതരൂപം ധ്യാനിക്കണം. ഉച്ചാടനത്തിന് നീലകാന്തിയുള്ള രൂപം, വശ്യത്തിന് രക്തവർണം, മരണകാര്യത്തിൽ ധൂമ്രവർണം, സ്തംഭനത്തിന് കനകപ്രഭ രൂപം ധ്യാനിക്കണം.

Verse 31

निशि दद्याद्बलिं तस्यै सिद्धये मदिरादिना । गोपनीयः प्रयोगोऽय प्रोच्यते सर्वसिद्धिदः ॥ ३१ ॥

രാത്രിയിൽ സിദ്ധിക്കായി അവൾക്കു മദിര മുതലായവകൊണ്ട് ബലി അർപ്പിക്കണം. ഈ പ്രയോഗം ഗോപനീയമാണെന്നും സർവ്വസിദ്ധിദായകമാണെന്നും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 32

भूताहे कृष्णपक्षस्य मध्यरात्रे तमोघने । स्नात्त्वा रक्ताम्बरधरो रक्तमाल्यानुलेपनः ॥ ३२ ॥

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ഭൂതാഹാ തിഥിയിൽ, ഘനാന്ധകാരമുള്ള അർദ്ധരാത്രിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചു, ചുവന്ന മാലയും ചുവന്ന അനുലേപനവും അണിയണം।

Verse 33

आनीय पूजयेन्नारीं छिन्नमस्तास्वरूपिणीम् । सुन्दरीं यौवनाक्रांतां नरपञ्चकगामिनीम् ॥ ३३ ॥

അത്തരം സ്ത്രീയെ കൊണ്ടുവന്ന്, അവളെ ഛിന്നമസ്താ-സ്വരൂപിണിയായി കരുതി പൂജിക്കണം—സുന്ദരിയും യൗവനസമ്പന്നയും അഞ്ചു പുരുഷന്മാരുടെ സംഘത്തോടുകൂടിയവളുമായിരിക്കണം।

Verse 34

सुस्मितां मुक्तकबीरीं भूषादानप्रतोषिताम् । विवस्त्रां पूजयित्वैनामयुतं प्रजपेन्मनुम् ॥ ३४ ॥

മന്ദഹാസമുള്ള, മുത്തുമാല ധരിച്ച, ആഭരണദാനത്തിൽ സന്തുഷ്ടയായ, വിവസ്ത്രയായ അവളെ പൂജിച്ച ശേഷം മന്ത്രം പതിനായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।

Verse 35

बलिं दत्त्वा निशां नीत्वा संप्रेष्य धनतोषिताम् । भोजयेद्विविधैरन्नैर्ब्राह्यणान्भोजनादिना ॥ ३५ ॥

ബലി അർപ്പിച്ച് രാത്രി കഴിച്ച ശേഷം, ധനദാനത്തോടെ തൃപ്തയാക്കി അവളെ യാത്രയാക്കണം; പിന്നെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വിവിധ അന്നങ്ങളാൽ യഥോചിത আতിഥ്യത്തോടെ ഭോജനം നൽകണം।

Verse 36

अनेन विधिना लक्ष्मीं पुत्रान्पौत्रान्धनं यशः । नारीमायुः सुखं धर्ममिष्टं च समवाप्नुयात् ॥ ३६ ॥

ഈ വിധി അനുസരിച്ചാൽ ലക്ഷ്മി, പുത്രപൗത്രങ്ങൾ, ധനം, യശസ്, ഭാര്യ, ദീർഘായുസ്സ്, സുഖം, ധർമ്മം, കൂടാതെ ഇഷ്ടമായതെല്ലാം ലഭിക്കും।

Verse 37

तस्यां रात्रौ व्रतं कार्यं विद्याकामेन मंत्रिणा । मनोरथेषु चान्येषु गच्छेत्तां प्रजपन्मनुम् ॥ ३७ ॥

ആ രാത്രിയിൽ വിദ്യാകാമനയുള്ള മന്ത്രസാധകൻ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. മറ്റു അഭിലാഷങ്ങൾക്കായും നിശ്ചിത മന്ത്രം നിരന്തരം ജപിച്ചുകൊണ്ട് അത് ചെയ്യണം.

Verse 38

उषस्युत्थाय शय्यायामुपविष्टो जपेच्छतम् । षण्मासाभ्यन्तरेमन्त्री कवित्वेन जयेत्कविम् ॥ ३८ ॥

ഉഷസ്സിൽ എഴുന്നേറ്റ് കിടക്കയിൽ ഇരുന്ന് നൂറു പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. ആറുമാസത്തിനകം മന്ത്രസാധകൻ കാവ്യപ്രചോദനത്തിന്റെ ബലത്തിൽ കവിയെയും അതിക്രമിക്കും.

Verse 39

शिवेन कीलिता चेयं तदुत्कीलनमुच्यते । मायां तारपुटां मंत्री जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३९ ॥

ഈ മന്ത്രപ്രയോഗം ശിവൻ ‘കീലിത’ (ബന്ധിത)മാക്കിയതാണ്; അതിനെ തുറന്നുവിടുന്നതിനെ ‘ഉത്കീലനം’ എന്നു പറയുന്നു. അതിനായി മന്ത്രസാധകൻ ‘മായാ–താരപുടാ’ മന്ത്രം 108 പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം.

Verse 40

मन्त्रस्यादौ तथैवांते भवेत्सिद्धिप्रदा तु सा । उदिता छिन्नमस्तेयं कलौ शीघ्रमभीष्टदा ॥ ४० ॥

മന്ത്രത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും അതുപോലെ അവസാനംതന്നെയും അവളെ സ്ഥാപിച്ചാൽ അവൾ സിദ്ധിപ്രദയായിരിക്കും. ഇവളെയാണ് ‘ഛിന്നമസ്താ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; കലിയുഗത്തിൽ അവൾ വേഗം അഭീഷ്ടഫലം നൽകുന്നു.

Verse 41

अवतारांतरं देव्या वच्मि ते मुनिसत्तम । ज्ञानामृतारुणा श्वेताक्रोधिनींदुसमन्विता ॥ ४१ ॥

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ദേവിയുടെ മറ്റൊരു അവതാരം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു—അവൾ ജ്ഞാനാമൃതത്തിന്റെ അരുണിമയിൽ രക്തിമ, ദീപ്തമായ ശ്വേതരൂപിണി, ക്രോധരഹിത, ചന്ദ്രസമമായ ശാന്തിയാൽ സമന്വിതയാണ്.

Verse 42

शांतिस्तथाविधा चापि नीचसर्गान्वितास्तथा । वाग्भवं कामराजाख्यं शक्तिबीजाह्वयं तथा ॥ ४२ ॥

അതുപോലെ ‘ശാന്തി’ എന്ന ബീജവും അതേ തരത്തിലുള്ള മറ്റു ബീജങ്ങളും, കൂടാതെ താഴ്ന്ന സൃഷ്ടികളോട് ബന്ധപ്പെട്ട ബീജങ്ങളും ഉണ്ട്. ‘വാഗ്ഭവ’, ‘കാമരാജ’, ‘ശക്തിബീജ’ എന്ന ബീജങ്ങളും പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 43

त्रिभिर्बीजैः पंचकूटात्मिका त्रिपुरभैरवी । ऋषिः स्याद्दक्षिणामूर्तिश्छन्दः पंक्तिरुदीरिता ॥ ४३ ॥

മൂന്ന് ബീജങ്ങളാൽ ത്രിപുരഭൈരവി പഞ്ചകൂടാത്മിക (അഞ്ച് കൂടങ്ങളുള്ള മന്ത്രഘടന) ആകുന്നു. ഋഷിയായി ദക്ഷിണാമൂർത്തിയെന്നും, ഛന്ദസ്സായി ‘പങ്ക്തി’യെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

Verse 44

देवता देशिकैरुक्ता देवी त्रिपुरभैरवी । नाभेराचरणं न्यस्य वाग्भवं मन्त्रवित्पुनः ॥ ४४ ॥

ദേശികർ പ്രസ്താവിച്ചതുപോലെ ദേവത ദേവി ത്രിപുരഭൈരവിയാണ്. തുടർന്ന് മന്ത്രവിദ് നാഭിയിൽ നിന്ന് പാദങ്ങൾ വരെ ന്യാസം ചെയ്ത്, വീണ്ടും വാഗ്ഭവ (ബീജം) വിന്യസിക്കണം.

Verse 45

हृदयान्नाभिपर्यंतं कामबीजं प्रविन्यसेत् । शिरसो हृत्प्रदेशांतं तार्तीयं विन्यसेत्ततः ॥ ४५ ॥

ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നാഭിവരെ കാമബീജം വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ഹൃദയപ്രദേശാന്തം വരെ തൃതീയ (താർതീയ) ബീജം വിന്യസിക്കണം.

Verse 46

आद्यं द्वितीयं करयोस्तार्तीयमुभयं न्यसेत् । मूलाधारे हृदि न्यस्य भूयो बीजत्रयं क्रमात् ॥ ४६ ॥

ആദ്യവും രണ്ടാം ബീജവും രണ്ടു കൈകളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; മൂന്നാം ബീജം ഇരുവശത്തും (കൈകളിൽ ഒരുമിച്ച്) ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മൂലാധാരത്തിലും ഹൃദയത്തിലും ന്യാസം ചെയ്ത്, ക്രമമായി വീണ്ടും ബീജത്രയം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 47

नवयोन्यात्मकं न्यासं कुर्याद्बीजैस्त्रिभिः पुनः । बालोदितप्रकारेण मूर्तिन्यासमथाचरेत् ॥ ४७ ॥

അനന്തരം മൂന്നു ബീജമന്ത്രങ്ങളാൽ വീണ്ടും ‘നവയോനി-സ്വഭാവ’ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മുമ്പ് പറഞ്ഞ ബാലോദിത രീതിപ്രകാരം മൂർത്തിന്യാസം (ദേഹത്തിൽ ദേവരൂപസ്ഥാപനം) ആചരിക്കണം॥

Verse 48

स्वस्वबीजादिकं पूर्वं मूर्ध्नीशानमनोभवम् । न्यसेद्वक्त्रे तत्पुरुषं मकरध्वजमात्मवित् ॥ ४८ ॥

ആത്മജ്ഞൻ ആദ്യം തത്തത്തായ ബീജാദികളെ ശിരോമുകളിൽ ന്യാസം ചെയ്ത്, ഈശാനനെ ‘മനോഭവ’ രൂപമായി ധ്യാനിക്കണം. തുടർന്ന് മുഖത്തിൽ തത്പുരുഷനെ മകരധ്വജ-സ്വരൂപമായി സ്ഥാപിക്കണം॥

Verse 49

हृद्यघोरकुमारादिकंदर्प्पं तदनंतरम् । गुह्यदेशे प्रविन्यस्येद्वामदेवादिमन्मथम् ॥ ४९ ॥

പിന്നീട് ഹൃദയത്തിൽ അഘോരകുമാരാദി രൂപമായ കന്ദർപ്പനെ ന്യാസം ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം ഗുഹ്യദേശത്ത് വാമദേവാദി രൂപമായ മന്മഥനെ സ്ഥാപിക്കണം॥

Verse 50

सद्योजातं कामदेवं पादयोर्विन्यसेत्ततः । ऊर्द्ध्वंप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषु मुखेषु तान् ॥ ५० ॥

അനന്തരം പാദങ്ങളിൽ സദ്യോജാതനെയും കാമദേവനെയും ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ഊർധ്വം, കിഴക്ക്, തെക്ക്, വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് അഭിമുഖമായ മുഖങ്ങളിൽ അവരെ സ്ഥാപിക്കണം॥

Verse 51

प्रविन्यसेद्य धापूर्व भृगुर्व्योमाग्निसंस्थितः । सद्यादिपञ्चह्रस्वाद्या बीजमेषां प्रकीर्तितम् ॥ ५१ ॥

‘ധാ’യിൽ തുടങ്ങി യഥാക്രമം വിന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ഭൃഗു-വർഗം’ വ്യോമവും അഗ്നിയും എന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ ന്യാസിക്കണം. ഇവയുടെ ബീജങ്ങൾ ‘സദ്യ’ മുതലായ അഞ്ചും, ഹ്രസ്വസ്വരാദി അക്ഷരങ്ങളും എന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു॥

Verse 52

षड्दीर्घयुक्तेनाद्येन बीजेनांगक्रिया मता । पञ्चबाणांस्ततो न्यस्येन्मन्त्री त्रैलोक्यमोहनान् ॥ ५२ ॥

ആറ് ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ യുക്തമായ ആദിബീജം കൊണ്ടാണ് അങ്കക്രിയ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് മന്ത്രജ്ഞൻ ത്രൈലോക്യമോഹനമായ അഞ്ചു ബാണങ്ങളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 53

द्रामाद्यां द्राविणीं मूर्ध्निं द्रामाद्यां क्षोभणी पदे । क्लींवशीकरणीं वक्त्रे गुह्ये ब्लृं बीजपूर्विकाम् ॥ ५३ ॥

‘ദ്രാം’ ആദിയായ ദ്രാവിണിയെ ശിരസ്സിൽ, ‘ദ്രാം’ ആദിയായ ക്ഷോഭണിയെ പാദങ്ങളിൽ; മുഖത്തിൽ വശീകരിണി ‘ക്ലീം’ നെ, ഗുഹ്യസ്ഥാനത്ത് ‘ബ്ലൃം’ ബീജപൂർവികയെ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 54

आकर्षणीं हृदि पुनः सर्वांतभृगुसंस्थिताम् । संमोहनीं क्रमादेवं बाणन्यासोऽयमीरितः ॥ ५४ ॥

പിന്നീട് ഹൃദയത്തിൽ വീണ്ടും ‘ആകർഷണീ’യെ ന്യാസം ചെയ്യണം; സർവാന്തങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ‘സംമോഹനീ’യെ ‘ഭൃഗു’സ്ഥാനത്ത് ക്രമമായി സ്ഥാപിക്കണം. ഇങ്ങനെ ബാണന്യാസം ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 55

भालभ्रूमध्यवदने घंटिकाकण्ठहृत्सु च । नाभ्यधिष्ठानयोः पञ्च ताराद्याः सुभगादिकाः ॥ ५५ ॥

ലലാടത്തിൽ, ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ, മുഖത്തിൽ; അതുപോലെ ഘണ്ടിക, കണ്ഠം, ഹൃദയം; പിന്നെയും നാഭിയിലും അധിഷ്ഠാനത്തിലും—താരാദികളും സുഭഗാദികളും ആയ അഞ്ചു ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ ഉണ്ട്.

Verse 56

मस्तकाविधि नाभेश्च मंत्रिणा सुभगा भगा । भगसर्पिण्यथ परा भगमालिन्यनंतरम् ॥ ५६ ॥

മന്ത്രജ്ഞൻ ശിരസ്സിലും നാഭിയിലും ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്യണം—സുഭഗാ, ഭഗാ; തുടർന്ന് ഭഗസർപിണീ; പിന്നെ പരാ; അതിനുശേഷം ഭഗമാലിനീ.

Verse 57

अनंगानंगकुसुमा भूयश्चानंगमेखला । अनंगमदना सर्वा मदविभ्रममंथरा ॥ ५७ ॥

അവൾ വീണ്ടും അനംഗാ; അവളുടെ പുഷ്പങ്ങൾ ‘അനംഗ-കുസുമങ്ങൾ’; അവളുടെ മേഖല ‘അനംഗ-മേഖല’; അവളുടെ സർവ്വാംഗവും അനംഗന്റെ മദന-സ്വരൂപം, മദമയ വിഭ്രമത്തിൽ മന്ദമായി ആടിമറയുന്നു।

Verse 58

प्रधानदेवता वर्णभूषणाद्यैरलंकृताः । अक्षस्रक्पुस्तकाभीतिवरदाढ्यकरांबुजाः ॥ ५८ ॥

പ്രധാന ദേവതകൾ വർണ്ണവും ഭൂഷണാദികളും കൊണ്ടു അലങ്കൃതർ; അവരുടെ പദ്മഹസ്തങ്ങളിൽ ജപമാല, സ്രക് (മാല), പുസ്തകം, അഭയമുദ്ര, വരദമുദ്ര എന്നിവ സമൃദ്ധമായി ശോഭിക്കുന്നു।

Verse 59

वाक्कामब्लूं स्त्रीं सरांते ताराः पंच प्रकीर्तिताः । ततः कुर्याद्भूषणाख्यं न्यासमुक्तदिशा मुने ॥ ५९ ॥

‘വാക്’, ‘കാമ’, ‘ബ്ലൂം’, ‘സ്ത്രീം’, കൂടാതെ ‘സരാ’യിൽ അവസാനിക്കുന്നതു—ഇവയാണ് അഞ്ചു ‘താരാ’ (ബീജാക്ഷരങ്ങൾ) എന്ന് പ്രസിദ്ധം. തുടർന്ന്, ഹേ മുനേ, നിർദ്ദേശിച്ച ദിക്കുകളിൽ ‘ഭൂഷണ’ നാമ ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 60

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ ध्यायेत्त्रिपुरभैरवीम् । सहस्रभानुसंकाशामरुणक्षौमवाससीम् ॥ ६० ॥

ഇങ്ങനെ ശരീരത്തിൽ ന്യാസം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം അവൻ ത്രിപുരഭൈരവിയെ ധ്യാനിക്കണം—ആയിരം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തയും, അരുണ ക്ഷൗമവസ്ത്രധാരിണിയുമാകുന്നു।

Verse 61

शिरोमालामसृग्लिप्तस्तनीं जपवटीं करैः । विद्यामभीतिं च वरं दधतीं त्रीक्षणाननाम् ॥ ६१ ॥

അവളുടെ സ്തനങ്ങൾ രക്തലിപ്തം; ശിരസ്സിൽ മാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; കൈകളിൽ ജപമാലയും കപാലപാത്രവും വഹിക്കുന്നു; അവൾ വിദ്യ, അഭയം, വരം എന്നിവ നൽകുന്നു—ത്രിനയനയും ഭയാനകമുഖിയുമായ ദേവി।

Verse 62

दीक्षां प्राप्य जपेन्मंत्रं तत्त्वलक्षं जितेंद्रियः । पुष्पैर्भानुसहस्राणि जुहुयाद्बह्मवृक्षजैः ॥ ६२ ॥

ദീക്ഷ ലഭിച്ച ജിതേന്ദ്രിയനായ সাধകൻ തത്ത്വലക്ഷകമായ മന്ത്രം ജപിക്കണം. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മവൃക്ഷജന്യ പുഷ്പങ്ങളാൽ, സൂര്യസഹസ്രപ്രഭപോലെ, സഹസ്ര ആഹുതികൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കണം।

Verse 63

त्रिमध्वक्तैः प्रसूनैर्वा करवीरसमुद्भवैः । पद्मं वसुदलोपेतं नवयोन्यष्टकर्णिकम् ॥ ६३ ॥

അല്ലെങ്കിൽ ത്രിമധുവിന്റെ മാധുര്യമുള്ള കരവീരജന്യ പുഷ്പങ്ങളാൽ, എട്ട് ദളങ്ങളോടും നവ-യോനി വിഭജനചിഹ്നമുള്ള ഗർഭകേശരയുക്ത പദ്മം നിർമ്മിക്കണം।

Verse 64

इच्छादिशक्तिभिर्युक्तं भैरव्याः पीठमर्चयेत् । इच्छा ज्ञाना क्रिया पश्चात्कामिनी कामदायिनी ॥ ६४ ॥

ഇച്ഛാദി ശക്തികളാൽ യുക്തമായ ഭൈരവിയുടെ പീഠം വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിക്കണം. തുടർന്ന് ഇച്ഛാ, ജ്ഞാനാ, ക്രിയാ, കൂടാതെ ഇഷ്ടഫലദായിനിയായ കാമിനീ എന്നീ ശക്തികളെ പൂജിക്കണം।

Verse 65

रतिप्रिया मदानन्दा नवमी स्यान्मनोन्मनी । वरदाभयधारिण्यः संप्रोक्ता नव शक्तयः ॥ ६५ ॥

രതിപ്രിയയും മദാനന്ദയും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; ഒമ്പതാമത് മനോന്മനീ എന്നു പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ വരദാഭയധാരിണികളായ ഒമ്പത് ശക്തികൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 66

वाग्भवं लोहितो रायै श्रीकंठो लोहितोऽनलः । दीर्घवान्यै परा पश्चादपरायौ हसौ युतः ॥ ६६ ॥

‘വാഗ്ഭവ’ ബീജം രാ (സമൃദ്ധി)ക്കായി ലോഹിത പദത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; ‘ശ്രീകണ്ഠ’ത്തെ ലോഹിത പദത്തിലും അനല (അഗ്നി)യിലും സ്ഥാപിക്കണം. ദീർഘ ‘വാണി’ക്കു ശേഷം ‘പരാ’ ശക്തി ന്യാസിക്കണം; ‘അപരാ’യിൽ ‘ഹ’യും ‘സ’യും അക്ഷരങ്ങൾ ചേർക്കണം।

Verse 67

सदाशिवमहाप्रेतङेंतं पद्मासनं नमः । अनेन मनुना दद्यादासनं श्रीगुरुक्रमम् ॥ ६७ ॥

സദാശിവ മഹാപ്രേതബന്ധമുള്ള പദ്മാസനത്തിന് നമസ്കാരം. ഈ മന്ത്രം ജപിച്ച് ശ്രീഗുരുപൂജയുടെ മംഗളക്രമത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം ആസനം അർപ്പിക്കണം॥৬৭॥

Verse 68

प्राङ्मध्ययोन्यंतराले पूजयेत्कल्पयेत्ततः । पंचभिः प्रणवैर्मूर्तिं तस्यामावाह्य देवताम् ॥ ६८ ॥

കിഴക്കും മദ്ധ്യവും തമ്മിലുള്ള ഇടവിടത്തിൽ പൂജ ചെയ്ത്, പിന്നെ ക്രിയ ക്രമീകരിക്കണം. പഞ്ചപ്രണവങ്ങളാൽ ദേവതാമൂർത്തി രൂപപ്പെടുത്തി അതിൽ ദേവതയെ ആവാഹനം ചെയ്യണം॥৬৮॥

Verse 69

पूजयेदगमोक्तेन विधानेन समाहितः । तारावाक्छक्तिकमला हसखूफ्रें हसौः स्मृताः ॥ ६९ ॥

സമാഹിതചിത്തത്തോടെ ആഗമോക്തവിധിപ്രകാരം പൂജ ചെയ്യണം. മന്ത്രസഞ്ജ്ഞകൾ—താരാ, വാക്, ശക്തി, കമലാ; കൂടാതെ ‘ഹസഖൂഫ്രേം’, ‘ഹസൗഃ’ എന്നും സ്മൃതമാണ്॥৬৯॥

Verse 70

वामकोणे यजेद्देव्या रतिमिंदुसमप्रभाम् । सृणिपाशधरां सौम्यां मदविभ्रमविह्वलाम् ॥ ७० ॥

ഇടത് കോണിൽ ചന്ദ്രസമപ്രഭയുള്ള ദേവി രതിയെ പൂജിക്കണം—സൗമ്യരൂപിണി, അങ്കുശവും പാശവും ധരിച്ചവൾ, പ്രേമാനന്ദമദത്തിന്റെ ലലിതവിഭ്രമത്തിൽ വിഹ്വളയായവൾ॥৭০॥

Verse 71

प्रीतिं तक्षिणकोणस्थां तप्तकांचनसन्निभाम् । अङ्कुशं प्रणतं दोभ्यां धारयन्तीं समर्चयेत् ॥ ७१ ॥

തെക്ക്-കിഴക്ക് കോണിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, തപ്തസ്വർണ്ണസമ ദീപ്തിയുള്ള പ്രീതിയെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം—അവൾ ഇരുകൈകളാൽ വിനയത്തോടെ അങ്കുശം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു॥৭১॥

Verse 72

अग्रे मनोभवां रक्तां रक्तपुष्पाद्यलंकृताम् । इक्षुकार्मुकपुष्पेषुधारिणीं सस्मिताननाम् ॥ ७२ ॥

അവന്റെ മുന്നിൽ മനോഭവാ പ്രത്യക്ഷയായി—രക്തവർണ്ണയായി, ചുവന്ന പുഷ്പാദികളാൽ അലങ്കൃതയായി, ഇക്ഷുധനുസ്സും പുഷ്പബാണങ്ങളും ധരിച്ച്, സസ്മിതമുഖയായി।

Verse 73

अङ्गान्यभ्यर्चयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् । दिक्ष्वग्रे च निजैर्मंत्रैः पूजयेद्बाणदेवताः ॥ ७३ ॥

അതിനുശേഷം വിധിജ്ഞൻ മുൻപറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ അങ്കപൂജ നടത്തണം; പിന്നെ ദിക്കുകളിലും മുന്നിലും, തത്തത് മന്ത്രങ്ങളാൽ ബാണദേവതകളെ പൂജിക്കണം।

Verse 74

हस्ताब्जैर्धृतपुष्पेषुप्रणामामृतसप्रभाः । अष्टयोनिष्वष्टशक्तीः पूजयेत्सुभगादिकाः ॥ ७४ ॥

പദ്മസദൃശമായ കൈകളിൽ പുഷ്പങ്ങൾ ധരിച്ചു, പ്രണാമാമൃതസമമായ ദീപ്തിയോടെ, അഷ്ട യോനിരൂപങ്ങളിൽ സുഭഗാ മുതലായ അഷ്ടശക്തികളെ പൂജിക്കണം।

Verse 75

मातरो भैरवांकस्था मदविभ्रमविह्वलाः । अष्टपत्रेषु संपूज्या यथावत्कुसुमादिभिः ॥ ७५ ॥

ഭൈരവന്റെ മടിയിൽ ഇരുന്ന് ദിവ്യ മദ-വിഭ്രമത്തിൽ വിഹ്വലമായ മാതൃകാദേവിമാരെ, അഷ്ടപത്രങ്ങളിൽ പുഷ്പാദികളാൽ യഥാവിധി സമ്പൂജിക്കണം।

Verse 76

लोकपालांस्ततो दिक्षु तेषामस्त्राणि तद्बहिः । पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैर्ज्ञात्वैनां परदेवताम् ॥ ७६ ॥

അതിനുശേഷം അവൻ ദിക്കുകളിൽ ലോകപാലകരെയും, അവരുടെ പുറത്തായി അവരുടെ അസ്ത്രങ്ങളെയും കണ്ടു; മുൻജന്മപുണ്യബലാൽ ഈ ദേവിയെ പരദേവതയായി, പരമേശ്വരിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു।

Verse 77

यो भजेदुक्तमार्गेण स भवेत्संपदां पदम् । एवं सिद्धमनुर्मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ ७७ ॥

ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗപ്രകാരം ഭജനം-ആരാധന ചെയ്യുന്നവൻ സമ്പത്തിന്റെ ആധാരസ്ഥാനമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രസാധകൻ തന്റെ ഇഷ്ടഫലം നേടട്ടെ.

Verse 78

जुहुयादरुणांभोंजैरदोषैर्मधुराप्लुतैः । लक्षसंख्यं तदर्द्धं वा प्रत्यहं भोजयेद्द्विजान् ॥ ७८ ॥

ദോഷരഹിതമായ അരുണ ധാന്യകണങ്ങളെ മധുരരസത്തിൽ നനച്ച് ഹോമത്തിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം. കൂടാതെ പ്രതിദിനം ദ്വിജന്മാർക്ക്—ഒരു ലക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പകുതി—എണ്ണത്തിൽ ഭോജനമൊരുക്കണം.

Verse 79

वनिता युवती रम्याः प्रीणयेद्देवताधिया । होमांते धनधान्याद्यैस्तोषयेद्गुरुमात्मनः ॥ ७९ ॥

കന്യകമാരെയും യുവതികളെയും മനോഹരസ്ത്രീകളെയും ദേവതാഭാവത്തോടെ ആദരിച്ചു സന്തോഷിപ്പിക്കണം. ഹോമാന്തത്തിൽ ധനം, ധാന്യം മുതലായ ദാനങ്ങളാൽ സ്വന്തം ഗുരുവിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.

Verse 80

एवं कृते जगद्वश्यो रमाया भवनं भवेत् । रक्तोत्पलैस्त्रिमध्वक्तैररुणैर्वा हयारिजैः ॥ ८० ॥

ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ലോകം വശമാകുന്നു; രമാ (ശ്രീലക്ഷ്മി)യുടെ ധാമവും ലഭിക്കുന്നു—രക്തോത്പലങ്ങളാൽ, ത്രിമധു കലർന്ന അർപ്പണത്താൽ, അല്ലെങ്കിൽ അരുണ ‘ഹയാരിജ’ ദ്രവ്യങ്ങളാൽ.

Verse 81

पुष्पैः पयोन्नैः सघृतैर्होमाद्विश्वं वशं नयेत् । वाक्सिद्धं लभते मन्त्री पलाशकुसुमैर्हुतैः ॥ ८१ ॥

പുഷ്പങ്ങളും പയോന്നം (പാൽ-അന്നം)യും നെയ്യും ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്താൽ ലോകം വശമാകും. പളാശപുഷ്പങ്ങൾ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചാൽ മന്ത്രസാധകൻ വാക്‌സിദ്ധി—വാണിയുടെ സിദ്ധി—ലഭിക്കും.

Verse 82

कर्पूरागुरुसंयुक्तं गुग्गुलं जुहुयात्सुधीः । ज्ञानं दिव्यमवाप्नोति तेनैव स भवेत्कविः ॥ ८२ ॥

കർപ്പൂരും അഗുരുവും ചേർത്ത ഗുഗ്ഗുലു ജ്ഞാനി അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം. അതേ കർമഫലമായി ദിവ്യജ്ഞാനം ലഭിക്കുകയും അതിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ കവി-ദർശിയായി മാറുകയും ചെയ്യും।

Verse 83

क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमः सर्वापमृत्युजित् । दूर्वाभघिरायुषे होमः क्षीराक्ताभिर्दिनत्रयम् ॥ ८३ ॥

പാലിൽ അഭിഷിക്തമായ അമൃതഖണ്ഡങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ചെയ്യുന്ന ഹോമം അകാലമരണത്തിന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നു. ദീർഘായുസ്സിനായി പാലിൽ നനച്ച ദൂർവാ പുല്ലുകൊണ്ട് മൂന്ന് ദിവസം ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 84

गिरिकर्णीभवैः पुष्पैर्ब्राह्यणान्वशयेद्धुतैः । कह्लारैः पार्थिवान्पुष्पैस्तद्वधूः कर्णिकारजैः ॥ ८४ ॥

ഗിരികർണിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുഷ്പങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണർ അനുകൂലരാകും; കഹ്ലാര മുതലായ ഭൂമിജ പുഷ്പങ്ങളാൽ രാജാക്കന്മാർ; കർണികാരപുഷ്പങ്ങളാൽ ആ അഭിലഷിത വധുവും അനുകൂലമാകും।

Verse 85

मल्लिकाकुसुमैर्हुत्वा राजपुत्रान्वशं नयेत् । कोरंटकुसुमैर्वैंश्यान्वृषलान्पाटलोद्भवैः ॥ ८५ ॥

മല്ലിക (മുല്ല) പുഷ്പങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിച്ചാൽ രാജപുത്രന്മാർ അനുകൂലരാകും; കോരണ്ട പുഷ്പങ്ങളാൽ വൈശ്യർ; പാടലാ വൃക്ഷപുഷ്പങ്ങളാൽ വൃഷലർ (ശൂദ്രവർഗം) അനുകൂലരാകും।

Verse 86

अनुलोमां विलोमांतस्थितसाध्याह्वयान्वितम् । मन्त्रमुच्चार्य जुहुयान्मंत्री मधुरलोलितैः ॥ ८६ ॥

അനുലോമവും വിലോമവും—ഇരു ക്രമങ്ങളിലും അവസാനം സ്ഥാപിച്ച സാധ്യരുടെ ആഹ്വാനത്തോടെ യുക്തമായ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, മന്ത്രവിദ്വാൻ മധുരവും മനോഹരവുമായ ഹവിസ്സുകളോടെ അഗ്നിയിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം।

Verse 87

सर्षपैर्मधुसंमिश्रैर्वशयेत्पार्थिवान् क्षणात् । अनेनैव विधानेन तत्पत्नीस्तत्सुतानपि ॥ ८७ ॥

തേനോടുകൂടി കലർത്തിയ കടുകുവിത്തുകളാൽ ക്ഷണത്തിൽ രാജാക്കളെ വശീകരിക്കാം; ഇതേ വിധാനത്താൽ അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും പുത്രന്മാരെയും വശത്തിലാക്കാം.

Verse 88

जातिबिल्वभवैः पुष्पैर्मधुरत्रयसंयुतैः । नरनारीनरपतीन्होमेन वशयेत्क्रमात् ॥ ८८ ॥

ജാതി-ബില്വപുഷ്പങ്ങളെ ത്രിമധുരം (മൂന്ന് മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ) ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്താൽ ക്രമമായി പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും രാജാക്കളും വരെ വശമാകും.

Verse 89

मालतीबकुलोद्भूतैः पुष्पैश्चन्दनलोलितैः । जुहुयात्कवितां मन्त्री लभते वत्सरांतरे ॥ ८९ ॥

മാലതി-ബകുല പുഷ്പങ്ങളെ ചന്ദനലേപം ചെയ്ത് മന്ത്രജ്ഞൻ ഹോമം ചെയ്യണം; ഒരു വർഷത്തിനകം കവിതാപ്രചോദനം ലഭിക്കും.

Verse 90

मधुरत्रघयसंयुक्तैः फलैर्बिल्वसमुद्भवैः । जुहुयाद्वाशयेल्लोकं श्रियं प्राप्नोति वांछिताम् ॥ ९० ॥

ത്രിമധുരവും നെയ്യും ചേർത്ത ബില്വഫലങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയാക്കുകയോ ജനങ്ങൾക്ക് ഭോജനമാക്കുകയോ ചെയ്യുക; അങ്ങനെ ആഗ്രഹിച്ച ശ്രീ—സമൃദ്ധി—ലഭിക്കും.

Verse 91

साज्यमन्नं प्रजुहुयाद्भवेदन्नसमृद्धिमान् । कस्तूरीकुंकुमोपेतं कर्पूरं जुहुयाद्वशी ॥ ९१ ॥

നെയ്യ് ചേർത്ത അന്നം അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയാക്കിയാൽ അന്നസമൃദ്ധി ലഭിക്കും. കസ്തൂരിയും കുങ്കുമവും ചേർന്ന കർപ്പൂരം ആഹുതിയാക്കിയാൽ വശീകരണപ്രഭാവം ലഭിക്കും.

Verse 92

कन्दर्पादधिकं सद्यः सौंदर्यमधिगच्छति । लाजान्प्रजुहुयान्मंत्री दधिक्षीरमधुप्लुतान् ॥ ९२ ॥

ഉടൻ തന്നെ മന്മഥനെയും അതിക്രമിക്കുന്ന സൗന്ദര്യം ലഭിക്കുന്നു. മന്ത്രജ്ഞനായ ഋത്വിക് തൈര്‍, പാല്‍, തേന്‍ എന്നിവയില്‍ നനച്ച ലാജ (വറുത്ത ധാന്യം) അഗ്നിയില്‍ ആഹുതിയായി അര്‍പ്പിക്കണം.

Verse 93

विजित्य रोगानखिलान्स जीवेच्छरदां शतम् । पादद्वयं मलयजं पादं कुंकुमकेसरम् ॥ ९३ ॥

സകല രോഗങ്ങളെയും ജയിച്ച് അവൻ നൂറു ശരദ്കാലങ്ങൾ ജീവിക്കട്ടെ. (വിധിയിൽ) രണ്ട് പാദങ്ങളിൽ മലയജം (ചന്ദനം) ലേപിക്കയും, ഒരു പാദത്തിൽ കുങ്കുമം-കേസരം ലേപിക്കയും വേണം.

Verse 94

पादं गोरोचनांतानि त्रीणि पिष्ट्वाहिमांभसा । विदध्यात्तिलकं भाले यान्पश्येद्यैर्विलोक्यते ॥ ९४ ॥

ഗോരോചനാന്തമായ മൂന്ന് ദ്രവ്യങ്ങൾ അഹിംസക (ശുദ്ധ) ജലത്തിൽ അരച്ച് നെറ്റിയിൽ തിലകം ധരിക്കണം. ആ തിലകത്തോടെ അവൻ ആരെയെങ്കിലും നോക്കുമ്പോൾ അവർയും അവനെ പ്രസന്നദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കും.

Verse 95

यान्स्पृशेत्स्पृश्यते यैर्वा वश्याः स्युस्तस्य तेऽचिरात् । कर्पूरकपिचोराणि समभागानि कल्पयेत् ॥ ९५ ॥

അവൻ ആരെയെങ്കിലും സ്പർശിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ആരെങ്കിലും അവനെ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവർ ഉടൻ തന്നെ അവന്റെ വശത്തിലാകും. ഇതിന് കർപ്പൂരംയും ‘കപിചോറാ’യും സമഭാഗമായി ഒരുക്കണം.

Verse 96

चतुर्भुजा जटामांसी तावती रोचना मता । कुंकुमं समभागं स्याद्दिग्भातं चन्दनं मतम् ॥ ९६ ॥

ജടാമാംസി നാലു ഭാഗം; അത്ര തന്നെ രോചന എന്നും വിധി പറയുന്നു. കുങ്കുമം സമഭാഗമാകണം; ചന്ദനം ‘ദിഗ്ഭാത’—അഥവാ ക്രമത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ച അളവുപ്രകാരം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 97

अगुरुर्नवभागं स्यादितिभागक्रमेण च । हिमाद्भिः कन्यया पिष्टमेतत्सर्वं सुसाधितम् ॥ ९७ ॥

വിധിപ്രകാരം അഗുരു ഒൻപത് ഭാഗമാകണം—ഇങ്ങനെ ഭാഗക്രമത്തിൽ. ഹിമംകൊണ്ട് തണുപ്പിച്ച ജലത്തിൽ കന്യക ഇത് എല്ലാം നന്നായി അരച്ചാൽ ഈ തയ്യാറാക്കൽ സുസിദ്ധമാകും.

Verse 98

आदाय तिलकं भाले कुर्य्याद्भूमिपतीन्नरान् । वनितामदगर्वाढ्या मदोन्मत्तान्मतंदजान् ॥ ९८ ॥

നെറ്റിയിൽ തിലകം ധരിച്ചാൽ മനുഷ്യരെ ഭൂമിപതികളായി (രാജാക്കളായി) ആക്കാം; മദവും ഗർവവും നിറഞ്ഞ ഉന്മത്ത സ്ത്രീകളെയും, മത്തഗജങ്ങളെപ്പോലെ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചവരെയും വശപ്പെടുത്താനും കഴിയും.

Verse 99

सिंहव्याघ्रान्महासर्पान्भूतवेतालराक्षसान् । दर्शनादेव वशयेत्तिलकं धारयन्नरः ॥ ९९ ॥

തിലകം ധരിക്കുന്ന പുരുഷൻ വെറും ദർശനമാത്രത്താൽ തന്നെ സിംഹം, കടുവ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ, കൂടാതെ ഭൂതം, വേതാളം, രാക്ഷസൻ എന്നിവരെയും വശപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 100

इत्येषा भैरवी प्रोक्ता ह्यवतारांतरं श्रृणु । वाङ्माया कमला तारो नमोंते भगवत्यथ ॥ १०० ॥

ഇങ്ങനെ ഭൈരവീ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി മറ്റൊരു അവതാരം ശ്രവിക്കൂ—ഹേ ഭഗവതീ! വാങ്മായാ, കമലാ, താരാ—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 101

श्रीमातंगेश्वरि वदेत्सर्वजनमनोहरि । सर्वादिसुखराज्यंते सर्वादिसुखरंजनी ॥ १०१ ॥

ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കണം—“ഹേ ശ്രീ മാതംഗേശ്വരീ! സർവ്വജനമനോഹരീ! എല്ലാതരം സുഖവും നൽകുന്നവളേ, സർവ്വസുഖങ്ങളിൽ രാജ്യസമ്പത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നവളേ, സർവ്വസുഖരഞ്ജിനീ!”

Verse 102

सर्वराजवशं पश्चात्करिसर्वपदं वदेत् । स्त्रीपुरुषवशं सृष्टिविद्याक्रोधिनिकान्विता ॥ १०२ ॥

അതിനുശേഷം എല്ലാ രാജാക്കളെയും വശീകരിക്കുന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച്, പിന്നെ ആനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സർവകാര്യസിദ്ധി-വിധിയും ഉച്ചരിക്കണം. ‘സൃഷ്ടി-വിദ്യ’യും ‘ക്രോധിനികാ’യും ചേർന്നാൽ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ വശത്തിലാക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 103

सर्वं दुष्टमृगवशं करिसर्वपदं ततः । सर्वसत्त्ववशंकरिसर्वलोकं ततः परम् ॥ १०३ ॥

എല്ലാം ദുഷ്ടമൃഗങ്ങളുടെ വശത്തിലാകുന്നു; പിന്നെ ‘കരി-സർവപദ’ (ആനയുടെ സർവമാർഗ്ഗദമനം) വരുന്നു. അതിനപ്പുറം സർവസത്ത്വങ്ങളെ വശീകരിക്കുന്ന ആന, അതിലും അപ്പുറം സർവലോകങ്ങളെ വശത്തിലാക്കുന്ന (ആന/മന്ത്ര) ഉണ്ട്।

Verse 104

अमुकं मे वशं पश्चादानयानलसुन्दरी । अष्टाशीत्यक्षरो मन्त्रो मुन्याद्या भैरवीगताः ॥ १०४ ॥

“അമുകനെ/അമുകളെ എന്റെ വശത്തിലാക്കി, പിന്നെ അവനെ/അവളെ എന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുവരിക, ഹേ അനലസുന്ദരീ.” ഇത് എൺപത്തെട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രമാണ്; മുനിമാർ മുതലായവർ ഭൈരവീ പരമ്പരയിലൂടെ ഇതു ലഭിച്ചതായി പറയുന്നു।

Verse 105

न्यासान्मंत्री तनौ कुर्याद्वक्ष्यमाणान्यथाक्रमम् । शिरोललाटभ्रूमध्ये तालुकण्ठगलोरसि ॥ १०५ ॥

ന്യാസങ്ങൾ ചെയ്ത ശേഷം മന്ത്രസാധകൻ പറയപ്പെടുന്ന ക്രമത്തിൽ തന്റെ ദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം—ശിരസിൽ, ലലാട്ടിൽ, ഭ്രൂമധ്യേ, താലുവിൽ, കണ്ഠത്തിൽ, കഴുത്തിൽ, ഉരസ്സിൽ (നെഞ്ചിൽ) എന്നും।

Verse 106

अनाहते भुजद्वंद्वे जठरे नाभिमण्डले । स्वाधिष्ठाने गुप्तदेशे पादयोर्दक्षवामयोः ॥ १०६ ॥

അനാഹത (ഹൃദയകേന്ദ്രം) ൽ, ഇരുഭുജങ്ങളിൽ, ജഠരത്തിൽ, നാഭിമണ്ഡലത്തിൽ, സ്വാധിഷ്ഠാനത്തിൽ, ഗുപ്തദേശത്തിൽ, കൂടാതെ വലതും ഇടതും പാദങ്ങളിൽ—ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ (ന്യാസം) സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 107

मूलाधारे गुदे न्यस्येत्पदान्यष्टादश क्रमात् । गुणैकद्विचतुः षड्भिर्वसुपर्वनवाष्टभिः ॥ १०७ ॥

മൂലാധാരത്തിൽ, ഗുദപ്രദേശത്ത്, പതിനെട്ടു പദങ്ങളെ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ച് ന്യാസം ചെയ്യണം. ഇത് മൂന്ന്, ഒന്ന്, രണ്ട്, നാല്, ആറു; കൂടാതെ എട്ട്, അഞ്ച്, ഒമ്പത്, എട്ട് എന്ന കൂട്ടങ്ങളനുസരിച്ച്॥১০৭॥

Verse 108

नंदपंक्त्यष्टवेदाग्निचन्द्रयुग्मगुणा क्षिभिः । यदुक्लृप्तिरियं प्रोक्ता मंत्रवर्णैर्यथाक्रमम् ॥ १०८ ॥

“നന്ദ-പങ്ക്തി”, “എട്ട്”, “വേദങ്ങൾ”, “അഗ്നി”, “ചന്ദ്ര-യുഗ്മം”, “ഗുണങ്ങൾ” എന്ന സംഖ്യാസൂചക പദങ്ങളാൽ, മന്ത്രവർണങ്ങളെ യഥാക്രമം ക്രമപ്പെടുത്തുന്ന ഈ ‘യദു-വിന്യാസം’ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു॥১০৮॥

Verse 109

रत्याद्या मृलहृदयभ्रुमध्येषु विचक्षणः । वाक्शक्तिलक्ष्मीबीजाद्या मातंग्यंताः प्रविन्यसेत् ॥ १०९ ॥

വിവേകമുള്ള সাধകൻ മൂലം, ഹൃദയം, ഭ്രൂമധ്യം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ‘രത്യാദി’ മന്ത്രങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം ചെയ്യണം; കൂടാതെ വാക്-ശക്തി, ലക്ഷ്മീ ബീജങ്ങളിൽ ആരംഭിച്ച് മാതംഗി വരെ മന്ത്രങ്ങളെയും സ്ഥാപിക്കണം॥১০৯॥

Verse 110

शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु विधिना न्यसेत् । हृल्लेखां गगनां रक्तां भूयो मन्त्री करालिकाम् ॥ ११० ॥

വിധിപ്രകാരം ശിരസ്, മുഖം, ഹൃദയം, ഗുഹ്യപ്രദേശം, പാദങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ മന്ത്രസാധകൻ വീണ്ടും ഹൃല്ലേഖാ—‘ഗ’ (ഗഗനാ), രക്തവർണം—അതിനുശേഷം ‘കരാലികാ’യും സ്ഥാപിക്കണം॥১১০॥

Verse 111

महोच्छुष्मां स्वनामादिवर्णबीजपुरः सराः । मातंग्यंताः षडंगानि ततः कुर्वीत साधकः ॥ १११ ॥

അതിനുശേഷം സാധകൻ മഹോച്ചുഷ്മാ മന്ത്രത്തിൽ ആരംഭിച്ച്, തന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരത്തിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ ബീജങ്ങളെ യോജ്യസ്വരങ്ങളോടെ മുൻപിൽ ചേർത്ത്, മാതംഗി വരെ ഷഡംഗ (ആറ് അങ്ക) ന്യാസം നിർവഹിക്കണം॥১১১॥

Verse 112

वर्णैश्चतुर्विंशतिभिर्हृत्त्रयोदशभिः शिरः । शिखाष्टादशभिः प्रोक्ता वर्म तावद्भिरक्षरैः ॥ ११२ ॥

ഇരുപത്തിനാലു അക്ഷരങ്ങളാൽ അംഗങ്ങൾക്ക് വർമം (രക്ഷ) നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു; ഹൃദയത്തിന് പതിമൂന്ന്; ശിരസ്സിനും പതിമൂന്ന്; ശിഖയ്ക്ക് പതിനെട്ട്—ഇത്ര അക്ഷരങ്ങളാൽ രക്ഷാകവചം സമ്പൂർണ്ണമാകുന്നു.

Verse 113

स्यात्त्रयोदशभिर्नेत्रं द्वाभ्यामस्त्रं प्रकीर्तितम् । बाणन्यासं ततः कुर्याद्भैरवीप्रोक्तवर्त्मना ॥ ११३ ॥

നേത്ര-രക്ഷ പതിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതെന്നും, അസ്ത്ര-മന്ത്രം രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതെന്നും പ്രസിദ്ധം. തുടർന്ന് ഭൈരവീ ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗപ്രകാരം ബാണ-ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 114

मातंगीपदयोश्चान्यं मन्मथान्वदनांशयोः । पार्स्वकट्योर्नाभिदेशे कटिपार्श्वांशके पुनः ॥ ११४ ॥

മാതംഗിയുടെ പാദങ്ങളിൽ മറ്റൊന്ന് (മന്ത്ര/ചിഹ്നം) ന്യസിക്കണം; മന്മഥന്റെ മുഖഭാഗങ്ങളിൽ (മറ്റൊന്ന്); പാർശ്വങ്ങളിലും കട്ടിയിലും; നാഭി പ്രദേശത്ത്; പിന്നെയും കട്ടിയുടെ പാർശ്വഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 115

बीजत्रयादिकान्मंत्री मन्मथं मकरध्वजम् । मदनं पुष्पधन्वानं पंचमं कुसुमायुधम् ॥ ११५ ॥

മൂന്ന് ബീജാക്ഷരങ്ങളിൽ ആരംഭിച്ച് മന്ത്രവിദ്വാൻ മന്മഥനെ—മകരധ്വജൻ, മദനൻ, പുഷ്പധന്വൻ, അഞ്ചാമതായി കുസുമായുധൻ—എന്നിങ്ങനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 116

षष्ठं कन्दर्पनामानं मनोभवरतिप्रियौ । मातंग्यंतास्ततो न्यस्येत्स्थानेष्वेतेषु मंत्रवित् ॥ ११६ ॥

തുടർന്ന് മന്ത്രവിദ്വാൻ ആറാമത്തേതായ ‘കന്ദർപ’ എന്ന നാമവും, ‘മനോഭവ’, ‘രതി-പ്രിയ’ എന്ന നാമങ്ങളും, ‘മാതംഗീ’യിൽ അവസാനിക്കുന്ന നാമങ്ങളും—ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ന്യസിക്കണം.

Verse 117

कुसुमा मेखला चैव मदना मदना तुरा । मदनवेगा सम्भवा च भुवनपालेंदुरेखिका ॥ ११७ ॥

കുസുമാ, മേഖലാ, മദനാ, മദനാതുരാ, മദനവേഗാ, സംഭവാ, ഭുവനപാലേന്ദുരേഖികാ—ഇവയും (ആ ഗണനയിൽ) പേരുകളായി പ്രസ്താവിതം.

Verse 118

अनंगपदपूर्वाश्च मातंग्यंताः समीरिताः । विन्यस्तव्यास्ततो मूलेऽधिष्ठाने मणिपूरके ॥ ११८ ॥

‘അനംഗ’ പദത്തിൽ ആരംഭിച്ച് ‘മാതംഗി’ വരെ ഉള്ള അക്ഷരങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചു. തുടർന്ന് അവയെ മൂലത്തിൽ, സ്വാധിഷ്ഠാനത്തിൽ, മണിപൂരകത്തിൽ ന്യാസമായി സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 119

हृत्कंठास्ये भ्रुवोर्मध्ये मस्तके चापि मत्रिणा । आद्ये लक्ष्मीसरस्वत्यौ रतिः प्रीतिश्च कृत्तिका ॥ ११९ ॥

മന്ത്രവിദ് ഹൃദയം, കണ്ഠം, മുഖം, ഭ്രൂമധ്യം, ശിരോമസ്തകം എന്നിവിടങ്ങളിൽ (ദിവ്യശക്തികളുടെ) ന്യാസം ചെയ്യണം. ആദ്യം ലക്ഷ്മീയും സരസ്വതിയും; പിന്നെ രതി, പ്രീതി, കൃത്തികാ എന്നിവയും.

Verse 120

शांतिः पुष्टिः पुनस्तुष्टिमार्तगंपदशेखरा । मूलमन्त्रं पृथङ्न्यस्येन्निजमूर्द्धनि मन्त्रवित् ॥ १२० ॥

ശാന്തി, പുഷ്ടി, പിന്നെയും തുഷ്ടി—പരമപദശേഖരമായി—ഇവയെ ആവാഹനം ചെയ്ത് മന്ത്രവിദ് മൂലമന്ത്രം പ്രത്യേകം തന്റെ ശിരസ്സിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 121

आधारदेशेऽधिष्ठाने नाभौ पश्चादनाहते । कंठदेशे भ्रवोर्मध्ये बिंदौ भूयः कला पदोः ॥ १२१ ॥

ആധാരദേശത്ത്, അധിഷ്ഠാനത്തിൽ, നാഭിയിൽ; തുടർന്ന് അനാഹതത്തിൽ; കണ്ഠദേശത്ത്; ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ; ബിന്ദുവിൽ; പിന്നെയും പാദങ്ങളിലെ കലയിൽ—ഈ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ക്രമമായി (ന്യാസം/ചൈതന്യം) സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 122

निरोधिकायामर्द्धेंदुनादे नादांतयोः पुनः । उन्नतांसेषु वक्त्रे च ध्रुवमण्डलके शिवे ॥ १२२ ॥

നിരോധികാ നാഡിയിൽ, അർദ്ധചന്ദ്രനാദത്തിൽ, നാദത്തിന്റെ ഇരുവശാന്തങ്ങളിലും; ഉയർത്തിയ ഭുജങ്ങളിൽ, മുഖത്തിൽ, ശുഭ ധ്രുവമണ്ഡലത്തിൽ—അവിടെയേ ചിത്തം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 123

मातंग्यंताः प्रविन्यस्ये द्वामां ज्येष्ठमतः परम् । रौद्रीं प्रशांतां श्रद्धाख्यां पुनर्माहेश्वरीमथ ॥ १२३ ॥

മാതംഗി വരെ ക്രമമായി ന്യാസം ചെയ്ത്, പിന്നെ ദ്വാമയെ സ്ഥാപിക്കണം; അതിന് ശേഷം ജ്യേഷ്ഠാ, പിന്നെ റൗദ്രീ, പിന്നെ പ്രശാന്താ, ‘ശ്രദ്ധാ’ എന്ന നാമധേയമുള്ളവൾ, വീണ്ടും മാഹേശ്വരിയെ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 124

क्रियाशक्तिं सुलक्ष्मीं च सृष्टिं संज्ञां च मोहिनीम् । प्रमथाश्वासिनीं विद्युल्लतां चिच्छक्तिमप्यथ ॥ १२४ ॥

പിന്നീട് ക്രിയാശക്തി, സുലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, സംജ്ഞ, മോഹിനി, പ്രമഥാശ്വാസിനി, വിദ്യുല്ലത, കൂടാതെ ചിച്ഛക്തി—ഇവയും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു।

Verse 125

ततश्च सुन्दरीं निंदां नन्दबुद्धिमिमाः क्रमात् । शिरोभालहृदाधारेष्वेता बीजत्रयाधिकाः ॥ १२५ ॥

അതിനുശേഷം സുന്ദരി, നിന്ദാ, നന്ദബുദ്ധി—ഇവയെ ക്രമമായി ശിരസ്, ഭാലം (നെറ്റി), ഹൃദയാധാരങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; ഇവ ത്രിബീജങ്ങളാൽ അധികമായി സംയുക്തമാണ്।

Verse 126

मातंग्याद्याः प्रविन्यस्येद्यथावद्देशिकोत्तमः । मातंगीं महदाद्यां तां महालक्ष्मीपदादिकाम् ॥ १२६ ॥

ഉത്തമ ദേശികൻ മാതംഗി മുതലായവയെ യഥാവിധി ന്യാസം ചെയ്യണം; മഹത്തത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ആ മാതംഗിയെ മഹാലക്ഷ്മീപദാദി സ്ഥാനങ്ങളോടുകൂടി സമ്യക് പ്രതിഷ്ഠിക്കണം।

Verse 127

सिद्धलक्ष्मीपदाद्यां च मूलमाधारमण्डलम् । न्यसेत्तेनैव कुर्वीत व्यापकं देशिकोत्तमः ॥ १२७ ॥

‘സിദ്ധ-ലക്ഷ്മീ’ പാദാക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഉത്തമ ദേശികൻ മൂലാധാരമണ്ഡലത്തിൽ ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം; അതേ വിധിയാൽ അതിനെ വ്യാപകമായി (സർവ്വവ്യാപിയായി) ചെയ്യണം॥१२७॥

Verse 128

एवं न्यस्तशरीरोऽसौ चिंतयेन्मंत्रदेवताम् । श्यामां शुकोक्तिं श्रृण्वंतीं न्यस्तैकांघ्रिशिरोरुहाम् ॥ १२८ ॥

ഇങ്ങനെ ശരീരത്തിൽ ന്യാസം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം അവൻ മന്ത്രദേവതയെ ധ്യാനിക്കണം—ശ്യാമവർണ്ണയായവൾ, ശുകന്റെ ഉക്തി ശ്രവിക്കുന്നവൾ, ഒരു പാദം ശിരോശിഖരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചവൾ॥१२८॥

Verse 129

शशिखण्डधरां वीणां वादयंतीं मधून्मदाम् । रक्तांशुकां च कह्लारमालाशोभितचूलिकाम् ॥ १२९ ॥

അവൻ അവളെ ദർശിക്കുന്നു—ചന്ദ്രഖണ്ഡം അലങ്കാരമായി ധരിച്ചവൾ, വീണ വായിക്കുന്നവൾ, മധുവിന്റെ മാധുര്യത്തിൽ മദമത്തയായവൾ; രക്തവസ്ത്രധാരിണി, കഹ്ലാര (നീലോത്പല) മാലയാൽ ശോഭിതമായ ചൂടികയുള്ളവൾ॥१२९॥

Verse 130

शंखपत्रां तु मातंगीं चित्रकोद्भासिमस्तकाम् । अयुतं प्रजपेन्मंत्रं तद्दशांशं मधूकजैः ॥ १३० ॥

ശംഖപത്രം ധരിച്ച, വർണ്ണവൈവിധ്യപ്രഭയിൽ ദീപ്തമായ മസ്തകമുള്ള മാതംഗിയെ ധ്യാനിക്കണം; തുടർന്ന് മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, അതിന്റെ ദശാംശം മധൂകജന്യ ദ്രവ്യങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം॥१३०॥

Verse 131

पुष्पैस्त्रिमधुरोपेतैर्जुहुयान्मंत्रसिद्धये । त्रिकोणकर्णिकं पद्ममष्टपत्रं प्रकल्पयेत् ॥ १३१ ॥

മന്ത്രസിദ്ധിക്കായി ത്രിമധുരങ്ങളോടുകൂടിയ പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ത്രികോണമയ കർണികയും അഷ്ടപത്രങ്ങളും ഉള്ള പദ്മയന്ത്രം ഒരുക്കണം॥१३१॥

Verse 132

अष्टपत्रावृतं बाह्ये वृतं षोडशभिर्दलैः । चतुरस्रीकृतं बाह्ये कांत्या दृष्टिमनोहरम् ॥ १३२ ॥

ബാഹ്യമായി ഇത് അഷ്ടപത്രങ്ങളാൽ ആവൃതമാണ്; പിന്നെ ഷോഡശദളങ്ങളാൽ കൂടി പരിവേഷ്ടിതമാണ്. പുറത്ത് ചതുരസ്രമായി രൂപപ്പെടുത്തിയതും, തന്റെ കാന്തിയാൽ ദൃഷ്ടിമനോഹരവുമാണ്।

Verse 133

एतस्मिन्पूजयेत्पीठे नवशक्तीः क्रमादिमाः । विभूतिपूर्वाः पूर्वोक्ता मातंगीपदपश्चिमाः ॥ १३३ ॥

ഈ പവിത്ര പീഠത്തിൽ ഈ ഒൻപത് ശക്തികളെ ക്രമമായി പൂജിക്കണം—മുൻപ് പറഞ്ഞതുപോലെ വിഭൂതിയിൽ ആരംഭിച്ച്, മാതംഗീ-പദസ്ഥ ശക്തിയിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്।

Verse 134

सर्वांते शक्तिकमलासनाय नम इत्यथ । वाक्सत्यलक्ष्मी बीजाद्य उक्तः पीठार्चने मनुः ॥ १३४ ॥

പിന്നീട് എല്ലാറ്റിന്റെയും അവസാനം ‘ശക്തികമലാസനായ നമഃ’ എന്ന് ചേർക്കണം. ഇങ്ങനെ വാക്, സത്യ, ലക്ഷ്മീ ബീജത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന പീഠാർചന മന്ത്രം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 135

मूलेन मूर्तिं संकल्प्य तस्यामावाह्य देवताम् । अर्चयेद्विधिनानेन वक्ष्यमाणेन मन्त्रवित् ॥ १३५ ॥

മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ദേവതാമൂർത്തി മനസ്സിൽ സംकल्पിച്ച്, അതിൽ ദേവതയെ ആവാഹനം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് മന്ത്രവിദൻ ഇനി പറയുന്ന ഈ വിധിപ്രകാരം അർച്ചന നടത്തണം।

Verse 136

रत्याद्यास्त्रिषु कोणेषु पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः । हृहृल्लेखाः पंचपूज्या मध्ये दिक्षु च मंत्रिणा ॥ १३६ ॥

സുധീ സാധകൻ മുൻപുപോലെ മൂന്നു കോണുകളിൽ രതി മുതലായവരെ പൂജിക്കണം. ‘ഹൃ-ഹൃ’ എന്ന അഞ്ചു ലേഖകളെ മന്ത്രവിദൻ മദ്ധ്യത്തിലും ദിക്കുകളിലും പൂജിക്കണം।

Verse 137

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्यो भूतसप्रभाः । अंगानि पूजयेत्पश्चाद्यथापूर्वं विधानवित् ॥ १३७ ॥

അപ്പോൾ വിധിജ്ഞനായ সাধകൻ മുൻപറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ ദിവ്യാവയവങ്ങളെ പൂജിക്കണം—പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ച്, അഭയം നൽകുകയും, അഭീഷ്ടവരങ്ങൾ അനുഗ്രഹിക്കുകയും, ഭൂതസമ പ്രഭയിൽ ദീപ്തരായവരെ।

Verse 138

बाणानभ्यर्चयेद्दिक्षु पंचमं पुरतो यजेत् । दलमध्येऽथ संपूज्या अनंगकुसुमादिकाः ॥ १३८ ॥

ദിക്കുകളിലായി നാലു ബാണങ്ങളെ അഭ്യർചിച്ച്, അഞ്ചാമത്തേതിനെ മുൻവശത്ത് യജിക്കണം. തുടർന്ന് ദളമദ്ധ്യത്തിൽ അനംഗകുസുമാ മുതലായവരെ വിധിപൂർവ്വം സമ്യക് സമ്പൂജിക്കണം।

Verse 139

पाशांकुशाभयाभीष्टधारिण्योऽरुणविग्रहाः । पत्राग्रेषु पुनः पूज्या लक्ष्म्याद्या वल्लकीकराः ॥ १३९ ॥

വീണ്ടും ഇലകളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മി മുതലായവരെ പൂജിക്കണം—വീണ കൈയിൽ ധരിച്ച്, അരുണവർണ്ണ വിഗ്രഹങ്ങളായി, പാശ-അങ്കുശധാരിണികളായി, അഭയവും അഭീഷ്ടഫലവും നൽകുന്നവരെ।

Verse 140

बहिरष्टदलेष्वर्च्या मन्मथाद्या मदोद्धताः । अपरांगा निषंगाद्याः पुष्पास्त्रेषुधनुर्द्धराः ॥ १४० ॥

പുറത്തെ അഷ്ടദളങ്ങളിൽ മന്മഥൻ മുതലായവരെ അർച്ചിക്കണം—മദോന്മത്തരായ ബാഹ്യ പരിചാരകർ; പുഷ്പാസ്ത്രം, തൂണീർ, ബാണങ്ങൾ, ധനുസ്സ് എന്നിവ ധരിച്ചവർ।

Verse 141

पत्रस्था मातरः पूज्या ब्राह्याद्याः प्रोक्तलक्षणाः । तदग्रेष्वर्चयेद्विद्वानसितांगादिभैरवान् ॥ १४१ ॥

ഇലകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മീ മുതലായ മാതൃകകളെ, മുൻപറഞ്ഞ ലക്ഷണപ്രകാരം, പൂജിക്കണം. അവരുടെ മുൻവശത്ത് പണ്ഡിതൻ അസിതാംഗ മുതലായ ഭൈരവന്മാരെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 142

पुनः षोडश पत्रेषु पूज्याः षोडश शक्तयः । वामाद्याः कलवीणाभिर्गायंत्यः श्यामविग्रहाः ॥ १४२ ॥

വീണ്ടും പതിനാറു ദളങ്ങളിൽ വാമാ മുതലായ പതിനാറു ശക്തികളെ പൂജിക്കണം; അവർ ശ്യാമവർണ്ണ വിഗ്രഹങ്ങളായി, മധുര വീണാനാദത്തോടുകൂടെ ഗാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 143

चतुरस्रे चतुर्दिक्षु चतस्रः पूजयेत्पुनः । मातंग्याद्यामदोन्मत्ता वीणोल्लसितपाणयः ॥ १४३ ॥

ചതുരസ്ര മണ്ഡലത്തിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലും വീണ്ടും നാല് ദേവിമാരെ പൂജിക്കണം—മാതംഗി മുതലായവർ—ദിവ്യാനന്ദമദത്തിൽ ഉന്മത്തരായി, വീണയാൽ ശോഭിക്കുന്ന കരങ്ങളുള്ളവർ।

Verse 144

आग्नेयकोणे विघ्नेशं दुर्गां नैशाचरेः यजेत् । वायव्ये बटुकान् पश्चादीशाने क्षेत्रपं यजेत् ॥ १४४ ॥

ആഗ്നേയ കോണിൽ വിഘ്നേശനെ, കൂടാതെ നിശാചരഭീതിയിൽ നിന്ന് രക്ഷയ്ക്കായി ദുർഗയെ പൂജിക്കണം. വായവ്യ ദിശയിൽ ബടുകന്മാരെയും, ഈശാന ദിശയിൽ ക്ഷേത്രപ (ക്ഷേത്രപാലൻ)നെയും പൂജിക്കണം।

Verse 145

लोकपाला बहिः पूज्या वज्राद्यैरायुधैः सह । मंत्रेऽस्मिन्संधिते मन्त्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १४५ ॥

ലോകപാലന്മാരെ പുറത്ത് വജ്രാദി ആയുധങ്ങളോടുകൂടെ പൂജിക്കണം. ഈ മന്ത്രം യഥാവിധി സംധിതമായാൽ മന്ത്രസാധകൻ തന്റെ ഇഷ്ടസിദ്ധി നേടട്ടെ।

Verse 146

मल्लिकाजातिपुन्नागैर्होमाद्भाग्यालयो भवेत् । फलौर्बिल्यसमुद्भूतैस्तत्पत्रैर्वा हुताद्भवेत् ॥ १४६ ॥

മല്ലിക, ജാതി, പുന്നാഗ പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ ആലയമാകും. അതുപോലെ ബിൽവഫലങ്ങളെയോ അതിന്റെ ഇലകളെയോ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചാലും അതേ മംഗളഫലം ലഭിക്കും।

Verse 147

राजपुत्रस्य राज्याप्तिः पंकजैः श्रियमाप्नुयात् । उत्पलैर्वशयेद्विश्वं क्षारैर्मध्वाश्रितैः स्त्रियम् ॥ १४७ ॥

രാജപുത്രന് പദ്മങ്ങളാൽ ചെയ്ത ഹോമം രാജ്യം ലഭ്യമാക്കുന്നു; പദ്മങ്ങളാൽ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. നീലോത്പലങ്ങളാൽ ലോകം വശമാകുന്നു എന്നു പറയുന്നു; തേൻ ചേർത്ത ക്ഷാരദ്രവ്യങ്ങളാൽ സ്ത്രീ ആകർഷിതയാകുന്നു.

Verse 148

वंजुलस्य समिद्भोमो वृष्टिं वितनुतेऽचिरात् । क्षीराक्तैरमृताखंडैर्होमान्नाशयति ज्वरम् ॥ १४८ ॥

വഞ്ചുല വൃക്ഷത്തിന്റെ സമിധകളാൽ ചെയ്ത ഹോമം അതിവേഗം മഴ വരുത്തുന്നു. പാലിൽ പുരട്ടിയ അമൃതാ (ഗുഡൂചി) ഖണ്ഡങ്ങൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ചാൽ ആ ഹോമം ജ്വരം നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 149

दूर्वाभिरायुराप्नोति तन्दुलैर्धनवान्भवेत् । कदंबैर्वश्यमाप्नोति सर्वं त्रिमधुरप्लुतम् ॥ १४९ ॥

ദൂർവാ പുല്ല് ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ചാൽ ആയുസ്സ് ലഭിക്കുന്നു; അരിമണികൾ അർപ്പിച്ചാൽ ധനം വർധിക്കുന്നു. കടമ്പപ്പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചാൽ വശീകരണശക്തി ലഭിക്കുന്നു—എന്നാൽ എല്ലാം ത്രിമധുരം (തേൻ, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര) കൊണ്ട് നനച്ച് സമർപ്പിക്കണം.

Verse 150

नंद्यावर्तभवैः पुष्पैर्होमो वाक्सिद्धिदायकः । निंबप्रसूनैर्जुहुयादीप्सितश्रीसमृद्धये ॥ १५० ॥

നന്ദ്യാവർത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ ചെയ്ത ഹോമം വാക്‌സിദ്ധി നൽകുന്നു. അഭിലഷിതമായ ശ്രീ-സമൃദ്ധിക്കായി വേപ്പിൻ പൂക്കൾ അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം.

Verse 151

पलाशकुसुमैर्होमात्तेजस्वी जायते नरः । चन्दनागुरुकस्तूरी चन्द्रकुंकुमरोचनाः ॥ १५१ ॥

പലാശപ്പൂക്കൾ കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ തേജസ്വിയും ഓജസ്വിയും ആകുന്നു. അതുപോലെ ചന്ദനം, അഗരു, കസ്തൂരി, ചന്ദ്രദ്രവ്യം, കുങ്കുമം, ഗൊരോചന എന്നിവയും ഹവ്യദ്രവ്യങ്ങളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 152

वश्याय च प्रियत्वाय हुताश्च तिलकीकृताः । निर्गुंडीमूलहोमेन निगडान्मुच्यते नरः ॥ १५२ ॥

വശ്യതയും പ്രിയത്വവും നേടുവാൻ അഗ്നിയിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ച് ആ സംസ്കൃത ദ്രവ്യത്തോടെ തിലകം ധരിക്കണം. നിർഗുണ്ഡിയുടെ വേർകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 153

निंबतैलान्वितैर्लोणैर्होमः शत्रुविनाशनः । हरिद्राचूर्णसंमिश्रैर्लवणैः स्तंभयेज्जगत् ॥ १५३ ॥

വേപ്പെണ്ണ ചേർത്ത ഉപ്പുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന ഹോമം ശത്രുനാശകമെന്നു പറയുന്നു. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കലർത്തിയ ഉപ്പുകൊണ്ട് സ്തംഭനം—വിരോധശക്തികളെ തടഞ്ഞുനിർത്തൽ—സാധ്യമാകുന്നു.

Verse 154

मातंगीसिद्धविद्यैषा प्रोक्ता ते द्विजसत्तम । अवतारांतरं भूयो वर्णयामि निशामय ॥ १५४ ॥

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഈ മാതംഗീ-സിദ്ധവിദ്യ നിനക്കു ഉപദേശിച്ചു. ഇനി വീണ്ടും മറ്റൊരു അവതാരത്തെ ഞാൻ വർണ്ണിക്കുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

Verse 155

दीपकाप्रीतिचन्द्राढ्या द्विधा चेद्रञ्जितापुनः । वतिवह्निप्रियामंत्रो धूमावत्या गजाक्षरः ॥ १५५ ॥

‘ദീപക’, ‘പ്രീതി’, ‘ചന്ദ്ര’ എന്നീ പദങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ മന്ത്രരൂപത്തെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, പിന്നെയും ‘രഞ്ജിത’മാക്കി ക്രമീകരിച്ചാൽ—വതിക്കും അഗ്നിക്കും പ്രിയമായ മന്ത്രം ലഭിക്കുന്നു; ധൂമാവതിയോടൊപ്പം ‘ഗജാക്ഷരം’ ഫലിക്കുന്നു.

Verse 156

पिप्पलादो मुनिश्छंदो निवृद्धूमावतीश्वरी । बीजेन षड्दीर्घजातियुक्तेन परिकल्पयेत् ॥ १५६ ॥

ഇതിൽ ഋഷി പിപ്പലാദൻ, ഛന്ദസ് മുണി-ഛന്ദസ്, അധിഷ്ഠാത്രീ ദേവത നിവൃദ്ധൂമാവതീശ്വരീ. ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ യുക്തമായ ബീജാക്ഷരത്തോടെ ഇതിനെ ക്രമീകരിക്കണം.

Verse 157

ततो धूमावतीं ध्यायेच्छत्रुनिग्रहकारिणीम् । विवर्णां चंचलां दुष्टां दीर्घां च मलिनांबराम् ॥ १५७ ॥

അനന്തരം ശത്രുനിഗ്രഹകാരിണിയായ ദേവി ധൂമാവതിയെ ധ്യാനിക്കണം—അവൾ വിവർണ്ണ, ചഞ്ചല, ഉഗ്ര, ദീർഘകായ, മലിനവസ്ത്രധാരിണി.

Verse 158

विमुक्तकुंतलां सूक्ष्मां विधवां विरलद्विजाम् । कंकध्वजरथारूढां प्रलंबितपयोधरम् ॥ १५८ ॥

അവളുടെ മുടി അഴിച്ചിട്ടിരുന്നു; അവൾ സൂക്ഷ്മവും കൃശവുമായ വിധവ, വിരളദന്തയുമായിരുന്നു—കൊക്കിന്റെ ധ്വജമുള്ള രഥത്തിൽ ആരൂഢയായി, പ്രലമ്പിതസ്തനധാരിണിയായി.

Verse 159

सूर्यहस्तां निरुक्षांकधृतहस्तांबरान्विताम् । प्रवृद्धलोमां तु भृशं कुटिलाकुटिलेक्षणाम् ॥ १५९ ॥

അവളുടെ കൈകൾ സൂര്യപ്രഭപോലെ ദീപ്തമായിരുന്നു; അവൾ വസ്ത്രധാരിണി, കൈയിൽ ‘നിരുക്ത’ ചിഹ്നമുള്ള പ്രതീകം ധരിച്ചു. അവൾ അത്യന്തം രോമശ, അവളുടെ ദൃഷ്ടി വളഞ്ഞതും കലക്കമുണർത്തുന്നതുമായിരുന്നു.

Verse 160

क्षुत्पिपासार्दितां नित्यं भयदां कलहप्रियाम् । एवंविधां तु संचिंत्य नमः स्वाहा फडंतकम् ॥ १६० ॥

അവളെ നിത്യം ക്ഷുധാ-പിപാസകളാൽ പീഡിതയായി, ഭയദായിനിയായി, കലഹപ്രിയയായി ധ്യാനിച്ച്—അത്തരം രൂപം സംചിന്തിച്ച്—അവസാനം ‘നമഃ, സ്വാഹാ, ഫഡ്’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 161

बीजं साध्योपरि न्यस्य तस्मिन्स्थाप्य शवं जपेत् । अवष्टभ्य शवं शत्रुनाम्नाथ प्रजपेन्मनुम् ॥ १६१ ॥

സാധ്യത്തിന്റെ മുകളിൽ ബീജാക്ഷരം ന്യാസം ചെയ്ത്, അവിടെ ശവം സ്ഥാപിച്ച് ജപം ചെയ്യണം. ആ ശവത്തെ അമർത്തി (വശപ്പെടുത്തി) ശത്രുവിന്റെ നാമത്തോടുകൂടി മന്ത്രം വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രജപിക്കണം.

Verse 162

सोष्णीषकंचुको विद्वान्कृष्णे भूते दिवानिशम् । उपवासी श्मशाने वा विपिने शून्यमंदिरे ॥ १६२ ॥

വിദ്വാൻ പാഗടിയും മേൽവസ്ത്രവും ധരിച്ചു ‘കൃഷ്ണാ-ഭൂതാ’ അമാവാസ്യതിഥിയിൽ പകലും രാത്രിയും ഉപവാസം പാലിക്കണം—ശ്മശാനത്തിലോ, വനത്തിലോ, ശൂന്യമായ ക്ഷേത്രത്തിലോ.

Verse 163

मंत्रस्य सिद्ध्यै यतवाग्ध्यायन्देवीं निरंतरम् । सहस्रादूर्द्धूतः शत्रुर्ज्वरेण परिगृह्यते ॥ १६३ ॥

മന്ത്രസിദ്ധിക്കായി വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് ദേവിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കുന്നവൻ, ദൂരത്തേക്ക് തള്ളപ്പെട്ട ശത്രുവിനെയും ജ്വരം പിടിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 164

पंचगव्येन शांतिः स्याज्ज्वरस्य पयसापि वा । मंत्राद्या क्षरमालिख्य शत्रूनाम ततः परम् ॥ १६४ ॥

ജ്വരം ശമിപ്പാൻ പഞ്ചഗവ്യംകൊണ്ടോ പാലുകൊണ്ടോ കഴിയും. തുടർന്ന് മന്ത്രത്തിന്റെ ആദിയിൽ അക്ഷയ അക്ഷരം എഴുതി, പിന്നെ ശത്രുക്കളെ ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 165

द्वितीयं मनुवर्णं च शत्रुनामैवमालिखेत् । सर्वं मनुदिक्सहस्रजपाच्छवमृतिर्भवेत् ॥ १६५ ॥

മന്ത്രത്തിലെ രണ്ടാം അക്ഷരം എഴുതി, അതേവിധം ശത്രുവിന്റെ പേരും എഴുതണം. പൂർണ്ണമന്ത്രം ഓരോ ദിക്കിലും ആയിരം ജപം ചെയ്താൽ, ആ ശത്രുവിന് ‘ശവസമമായ മരണം’ പോലുള്ള ഭീകര നാശം സംഭവിക്കും.

Verse 166

दग्ध्वा कंकं श्यशानाग्नौ तद्भस्मादाय मन्त्रवित् । विरोधिनाम्नाष्टशतं जप्तमुच्चाटनं रिपोः ॥ १६६ ॥

ശ്മശാനാഗ്നിയിൽ കൊക്കിനെ ദഹിപ്പിച്ച് അതിന്റെ ഭസ്മം എടുത്ത്, മന്ത്രവിദൻ വിരോധിയുടെ പേരോടെ എട്ടുനൂറ് ജപം ചെയ്യണം—ഇതാണ് ശത്രു-ഉച്ചാടനം എന്ന വിധി എന്നു പറയുന്നു.

Verse 167

श्मशानभस्मना कृत्वा शवं तस्योपरि न्यसेत् । विरोधिनामसंरुद्धं कृष्णे पक्षे समुच्चरेत् ॥ १६७ ॥

ശ്മശാനഭസ്മംകൊണ്ട് അതു നിർമ്മിച്ച് അതിന്മേൽ ശവം വെക്കണം। കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ശത്രുനാമം ചുറ്റി ജപിച്ചാൽ പ്രതിപക്ഷൻ തടസ്സപ്പെടും॥ १६७ ॥

Verse 168

महिषीक्षीरधूपं च दद्याच्छत्रुविपत्करम् । एवं संक्षेपतः प्रोक्तं अवतारचतुष्टयम् ॥ १६८ ॥

മഹിഷിയുടെ പാലിൽ തയ്യാറാക്കിയ ധൂപം അർപ്പിക്കണം; അത് ശത്രുവിന് വിപത്ത് വരുത്തുന്നതായി പറയുന്നു। ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി അവതാരചതുഷ്ടയം പ്രസ്താവിച്ചു॥ १६८ ॥

Verse 169

दुर्गाया जगदंबायाः किं पुनः प्रष्टुमिच्छसि ॥ १६९ ॥

ജഗദംബയായ ദുർഗയെ സംബന്ധിച്ച് വീണ്ടും എന്താണ് ചോദിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?॥ १६९ ॥

Verse 170

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे दुर्गामन्त्रचतुष्टयवर्णनं नाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः ॥ ८७ ॥

ഇങ്ങനെ ശ്രീബൃഹന്നാരദീയപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിലെ ബൃഹദുപാഖ്യാനത്തിന്റെ തൃതീയപാദത്തിൽ ‘ദുർഗാമന്ത്രചതുഷ്ടയവർണനം’ എന്ന എൺപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു॥ ८७ ॥

Frequently Asked Questions

Within Śākta–Tantric ritual logic, nyāsa sacralizes the practitioner’s body as a mantra-maṇḍala, establishing adhikāra (ritual fitness) and protective containment (varma/astramantra) before japa, homa, and siddhi-oriented applications.

It proceeds in four blocks: (1) Chinnamastā—mantra formation, dhyāna, japa/homa, maṇḍala and siddhi substances; (2) Tripurabhairavī—three-bīja kūṭa structure, extensive nyāsa, dhyāna, and homa; (3) Mātaṅgī—complex nyāsa/armor counts, lotus-maṇḍala worship with attendants, and applied rites; (4) Dhūmāvatī—dhyāna plus hostile/obstructive rites and concluding summary.