Prakarana 23

Verse 449 (चौपाई)

सत्यसंध प्रभु सुर हितकारी। भरत राम आयस अनुसारी।। स्वारथ बिबस बिकल तुम्ह होहू। भरत दोसु नहिं राउर मोहू।। सुनि सुरबर सुरगुर बर बानी। भा प्रमोदु मन मिटी गलानी।। बरषि प्रसून हरषि सुरराऊ। लगे सराहन भरत सुभाऊ।। एहि बिधि भरत चले मग जाहीं। दसा देखि मुनि सिद्ध सिहाहीं।। जबहिं रामु कहि लेहिं उसासा। उमगत पेमु मनहँ चहु पासा।। द्रवहिं बचन सुनि कुलिस पषाना। पुरजन पेमु न जाइ बखाना।। बीच बास करि जमुनहिं आए। निरखि नीरु लोचन जल छाए।।

ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງສັນຍາຕໍ່ພະປາກຂອງພະອົງ ແລະເປັນຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ເທບທັງຫຼາຍ; ພະພົມຣະປະຕິບັດຕາມພະບັນຍັດຂອງພະຣາມ. ເຈົ້າຫຼົງໄຫຼແລະທຸກໃຈດ້ວຍຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ; ບໍ່ມີຂໍ້ຜິດໃນພະພົມຣະ, ທັງໃນຂອງເຈົ້າແລະຂອງຂ້ານ້ອຍ. ໄດ້ຍິນຄໍາເວົ້າທີ່ປະເສິດເຫຼົ່ານີ້ຂອງພະອາຈານແຫ່ງເທບ, ອົງເຈົ້າແຫ່ງທ້ອງຟ້າກໍຊົມຊື່ນ, ແລະຄວາມອັບອາຍຂອງພະອົງກໍສິ້ນສຸດລົງ. ໂຮຍດອກໄມ້ລົງມາ, ອົງເຈົ້າແຫ່ງທ້ອງຟ້າຊົມຊື່ນ ແລະເລີ່ມສັນລະເສີນນິດສະຍາຂອງພະພົມຣະ. ດ້ວຍວິທີນີ້ ພະພົມຣະໄດ້ອອກເດີນທາງ; ເຫັນສະພາບຂອງພະອົງ, ພະຍາບູລິແລະພະສິທທັງຫຼາຍກໍປະຫຼາດໃຈ. ເມື່ອໃດທີ່ເຂົາເຈົ້າກ່າວເຖິງພະຣາມ, ເຂົາເຈົ້າກໍຖອນໃຈຍາວ; ຄວາມຮັກພັດພຸ້ນຂຶ້ນທຸກດ້ານໃນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. ໄດ້ຍິນຄໍາເວົ້າຂອງເຂົາເຈົ້າ, ແມ້ນແຕ່ຟ້າຜ່າແລະຫີນກໍຈະລະລາຍ; ຄວາມຮັກຂອງຊາວເມືອງບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້. ຢຸດພັກກາງທາງ, ເຂົາເຈົ້າມາຮອດແມ່ນໍ້າຢາມຸນາ; ມອງເຫັນນໍ້າ, ຕາຂອງເຂົາເຈົ້າກໍຖ້ວມດ້ວຍນໍ້າຕາ.

Verse 450 (दोहा/सोरठा)

रघुबर बरन बिलोकि बर बारि समेत समाज। होत मगन बारिधि बिरह चढ़े बिबेक जहाज।।220।।

ເຫັນພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ, ຜູ້ປະເສິດ, ພ້ອມດ້ວຍກຸ່ມຊົນແລະພະພາມະ, ມະຫາສະມຸດແຫ່ງຄວາມເມດຕາກໍພັ້ນໃຈດ້ວຍຄວາມຍິນດີ, ແລະເຮືອຂອງປັນຍາກໍອອກເຮືອເພື່ອຂ້າມມະຫາສະມຸດແຫ່ງການພັກພ່າ.

Verse 451 (चौपाई)

जमुन तीर तेहि दिन करि बासू। भयउ समय सम सबहि सुपासू।। रातहिं घाट घाट की तरनी। आईं अगनित जाहिं न बरनी।। प्रात पार भए एकहि खेंवाँ। तोषे रामसखा की सेवाँ।। चले नहाइ नदिहि सिर नाई। साथ निषादनाथ दोउ भाई।। आगें मुनिबर बाहन आछें। राजसमाज जाइ सबु पाछें।। तेहिं पाछें दोउ बंधु पयादें। भूषन बसन बेष सुठि सादें।। सेवक सुह्रद सचिवसुत साथा। सुमिरत लखनु सीय रघुनाथा।। जहँ जहँ राम बास बिश्रामा। तहँ तहँ करहिं सप्रेम प्रनामा।।

ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຜ່ານຄືນນັ້ນໄປທາງຝັ່ງແມ່ນໍ້າຢາມຸນາ, ແລະທຸກຢ່າງກໍດີເພາະເວລາເປັນສິນລະມົນ. ໃນຕອນກາງຄືນ, ເຮືອນັບບໍ່ຖ້ວນໄດ້ມາຮອດທຸກທ່ານໍ້າ. ໃນຕອນເຊົ້າ ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຂ້າມໄປໃນການຂ້າມຄັ້ງດຽວ, ສໍາເລັດການຮັບໃຊ້ຂອງມິດຂອງພະຣາມ. ເຂົາເຈົ້າໄດ້ໄປອາບນໍ້າ, ກົ້ມຫົວຕໍ່ແມ່ນໍ້າ; ເຈົ້ານິຊາດໄດ້ຕິດຕາມອ້າຍນ້ອງທັງສອງພະອົງ. ຂ້າງໜ້າໄປຄືພະຍາບູລິຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຂີ່ພາຫະນະ, ໃນຂະນະທີ່ຝູງຊົນລາຊະວົງຕາມຫຼັງມາ. ຂ້າງຫຼັງພະອ້າຍນ້ອງທັງສອງພະອົງເດີນຕີນ, ໃສ່ເຄື່ອງປະດັບ, ເຄື່ອງນຸ່ງ, ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຢ່າງງ່າຍດາຍ. ຜູ້ຮັບໃຊ້, ໝູ່ເພື່ອນ, ທີ່ປຶກສາ, ແລະບຸດຊາຍຕິດຕາມມາ, ໃນຂະນະທີ່ພະລັກສະໝັນຍັງຈື່ຈໍາພະນາງສີດາ ແລະພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູ. ບ່ອນໃດທີ່ພະຣາມພັກຜ່ອນຫຼືປະທັບ, ບ່ອນນັ້ນເຂົາເຈົ້າກໍຖ່າຍພະອົງດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລະຄວາມຮັກ.

Verse 452 (दोहा/सोरठा)

मगबासी नर नारि सुनि धाम काम तजि धाइ। देखि सरूप सनेह सब मुदित जनम फलु पाइ।।221।।

ໄດ້ຍິນວ່າພະອົງປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ຊາຍແລະຍິງໄດ້ອອກຈາກເຮືອນ ແລະຟ້າວໄປຫາພະອົງ, ປະຖິ້ມຄວາມກັງວົນອື່ນໆທັງໝົດ. ເຫັນຮູບຮ່າງຂອງພະອົງ, ເຂົາເຈົ້າກໍພັ້ນໃຈດ້ວຍຄວາມຮັກແລະຄວາມຍິນດີ, ໄດ້ບັນລຸຜົນຂອງການເກີດຂອງເຂົາເຈົ້າ.

Verse 453 (चौपाई)

कहहिं सपेम एक एक पाहीं। रामु लखनु सखि होहिं कि नाहीं।। बय बपु बरन रूप सोइ आली। सीलु सनेहु सरिस सम चाली।। बेषु न सो सखि सीय न संगा। आगें अनी चली चतुरंगा।। नहिं प्रसन्न मुख मानस खेदा। सखि संदेहु होइ एहिं भेदा।। तासु तरक तियगन मन मानी। कहहिं सकल तेहि सम न सयानी।। तेहि सराहि बानी फुरि पूजी। बोली मधुर बचन तिय दूजी।। कहि सपेम सब कथाप्रसंगू। जेहि बिधि राम राज रस भंगू।। भरतहि बहुरि सराहन लागी। सील सनेह सुभाय सुभागी।।

ເຂົາເຈົ້າຖາມກັນແລະກັນດ້ວຍຄວາມຮັກ: ພະຣາມແລະພະລັກສະໝັນຢູ່ກັບມິດຂອງເຂົາເຈົ້າຫຼືບໍ່? ຮ່າງກາຍ, ຊົນເຜົ່າ, ແລະຮູບຮ່າງຂອງພະອົງຄືກັນ; ນິດໄສ, ຄວາມຮັກ, ແລະທ່າທາງການເດີນຂອງພະອົງກໍຄືກັນ. ແຕ່ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເຄື່ອງນຸ່ງຂອງພະອົງ, ແລະພະນາງສີດາບໍ່ຢູ່ກັບພະອົງ; ແຕ່ພະອົງເດີນໄປຂ້າງໜ້າພ້ອມກັບກອງທັບສີ່ປະເພດ. ໜ້າຂອງພະອົງບໍ່ສະແດງຄວາມຍິນດີ, ມີແຕ່ຄວາມໂສກເສົ້າ; ມີຄວາມສົງໃສໃນສິ່ງນີ້, ເພື່ອນຂອງຂ້ານ້ອຍ. ແມ່ຍິງເຫຼົ່ານັ້ນຍອມຮັບເຫດຜົນນີ້ໃນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ; ເຂົາເຈົ້າທຸກຄົນເວົ້າວ່າບໍ່ມີຜູ້ໃດສະຫຼາດເທົ່າພະອົງ. ເຂົາເຈົ້າສັນລະເສີນຄໍາເວົ້າຂອງພະອົງ ແລະບູຊາພະອົງທັນທີ; ແມ່ຍິງຜູ້ນັ້ນໄດ້ເວົ້າຄໍາເວົ້າທີ່ຫວານຊື່ນຕໍ່ພະອົງ. ດ້ວຍຄວາມຮັກ ເຂົາເຈົ້າເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດ, ວ່າໂຊກລາຊະທານຂອງພະຣາມໄດ້ພັງທະລາຍເຊັ່ນໃດ. ຈາກນັ້ນ ເຂົາເຈົ້າກໍເລີ່ມສັນລະເສີນພະພົມຣະ, ນິດໄສ, ຄວາມຮັກ, ທໍາມະຊາດ, ແລະໂຊກດີຂອງພະອົງ.

Verse 454 (दोहा/सोरठा)

चलत पयादें खात फल पिता दीन्ह तजि राजु। जात मनावन रघुबरहि भरत सरिस को आजु।।222।।

ເດີນດ້ວຍຕີນ, ກິນໝາກໄມ້, ໄດ້ສະລະລາຊະອານາຈັກທີ່ພະບິດາມອບໃຫ້, ພະອົງໄປເພື່ອນໍາພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣາຄູກັບມາ; ຜູ້ໃດເທົ່າກັບພະພົມຣະໃນມື້ນີ້?

Verse 455 (चौपाई)

भायप भगति भरत आचरनू। कहत सुनत दुख दूषन हरनू।। जो कछु कहब थोर सखि सोई। राम बंधु अस काहे न होई।। हम सब सानुज भरतहि देखें। भइन्ह धन्य जुबती जन लेखें।। सुनि गुन देखि दसा पछिताहीं। कैकइ जननि जोगु सुतु नाहीं।। कोउ कह दूषनु रानिहि नाहिन। बिधि सबु कीन्ह हमहि जो दाहिन।। कहँ हम लोक बेद बिधि हीनी। लघु तिय कुल करतूति मलीनी।। बसहिं कुदेस कुगाँव कुबामा। कहँ यह दरसु पुन्य परिनामा।। अस अनंदु अचिरिजु प्रति ग्रामा। जनु मरुभूमि कलपतरु जामा।।

ຄວາມອຸທິດຂອງອ້າຍນ້ອງເປັນການປະພຶດຂອງພະພົມຣະ; ການເວົ້າແລະການຟັງມັນລ້າງຄວາມໂສກເສົ້າແລະຂໍ້ບົກພ່ອງທັງໝົດ. ສິ່ງທີ່ຂ້ານ້ອຍຈະເວົ້າເລັກນ້ອຍ, ເພື່ອນຂອງຂ້ານ້ອຍ, ກໍຄື: ເປັນຫຍັງພະຣາມຈຶ່ງບໍ່ເປັນອ້າຍຂອງຂ້ານ້ອຍ? ພວກເຮົາທຸກຄົນ, ພ້ອມກັບອ້າຍນ້ອງນ້ອຍຂອງພວກເຮົາ, ເບິ່ງພະພົມຣະຢ່າງດຽວ; ຈົ່ງອວຍພອນແດ່ຜູ້ທີ່ຖືພະອົງເປັນຜູ້ຊາຍທີ່ສົມຄວນ. ໄດ້ຍິນຄຸນງາມຂອງພະອົງ ແລະເຫັນສະພາບຂອງພະອົງ, ເຂົາເຈົ້າກໍຊົມເຊີຍ; ແມ່ຂອງໄກເກວີບໍ່ສົມເປັນແມ່. ບາງຄົນເວົ້າວ່າບໍ່ມີຂໍ້ບົກພ່ອງໃນລາຊິນີ; ພະວິຫະການໄດ້ເຮັດທຸກຢ່າງ, ແລະພວກເຮົາເປັນຜູ້ທົນທຸກ. ໃສແລ້ວພວກເຮົາ, ປາສະຈາກໂລກ, ພະເວດ, ແລະຄວາມຊອບທໍາ? ການປະພຶດຂອງຄອບຄົວແມ່ຍິງຊັ້ນຕ່ໍາເປັນມົນ. ເຂົາເຈົ້າອາໄສຢູ່ໃນດິນແດນຊົ່ວ, ໝູ່ບ້ານຊົ່ວ, ເຮືອນຊົ່ວ; ໃສແລ້ວທັດສະນີຍະພາບນີ້ເປັນຜົນຂອງບຸນ? ຄວາມສຸກເຊັ່ນນີ້ຫາຍາກໃນທຸກໝູ່ບ້ານ; ມັນຄືກັບຕົ້ນໄມ້ປາດທະນານາມີປາກົດຂຶ້ນໃນທະເລຊາຍ.

Verse 456 (दोहा/सोरठा)

भरत दरसु देखत खुलेउ मग लोगन्ह कर भागु। जनु सिंघलबासिन्ह भयउ बिधि बस सुलभ प्रयागु।।223।।

ເມື່ອເຫັນພະພົດຣະ, ຄວາມສົມໂຊກໃນມືຂອງປະຊາຊົນໄດ້ເປີດເຜີຍ; ປານວ່າໂດຍນ້ຳພະ��ວິນຍານ, ປຣະຍາຄ໌ໄດ້ກາຍເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍສຳລັບຊາວສິງຄະລະ.

Verse 457 (चौपाई)

निज गुन सहित राम गुन गाथा। सुनत जाहिं सुमिरत रघुनाथा।। तीरथ मुनि आश्रम सुरधामा। निरखि निमज्जहिं करहिं प्रनामा।। मनहीं मन मागहिं बरु एहू। सीय राम पद पदुम सनेहू।। मिलहिं किरात कोल बनबासी। बैखानस बटु जती उदासी।। करि प्रनामु पूँछहिं जेहिं तेही। केहि बन लखनु रामु बैदेही।। ते प्रभु समाचार सब कहहीं। भरतहि देखि जनम फलु लहहीं।। जे जन कहहिं कुसल हम देखे। ते प्रिय राम लखन सम लेखे।। एहि बिधि बूझत सबहि सुबानी। सुनत राम बनबास कहानी।।

ດ້ວຍຄຸນງາມຂອງຕົນເອງ, ເຂົາເຈົ້າຮ້ອງສັນລະເສີນພະຣາມ; ເມື່ອຟັງ, ເຂົາເຈົ້າອອກໄປຈື່ຈຳພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນວົງ. ສະຖານທີ່ຈາລຶກ, ອາວາດຂອງພະຣິສີ, ແລະ ທີ່ສະຖິດຂອງພະເທບ; ເມື່ອເຫັນ, ເຂົາເຈົ້າກ້າວເຂົ້າໄປແລະ ຖວາຍຄວາມເຄົາລົບ. ໃນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າຂໍພອນອັນດຽວ: ຄວາມຮັກຕໍ່ບາດສອງພະບວງຂອງພະນາງສີນະ ແລະ ພະຣາມ. ເຂົາເຈົ້າພົບຊາວກິຣາຕະ, ຊາວໂກນ, ຊາວປ່າ, ພະສັດວໄຄຄະນາສະ, ພະສັດບາຕຸ, ແລະ ຜູ້ບຳເພັນຕະເວດ. ໂດຍຖວາຍຄວາມເຄົາລົບ, ເຂົາເຈົ້າຖາມແຕ່ລະຄົນ: ໃນປ່າໃດທ່ານໄດ້ເຫັນພະລັກສະມັນ, ພະຣາມ, ແລະ ບຸດສາວຂອງວິເທະຫະ? ເຂົາເຈົ້າທຸກຄົນບອກຂ່າວຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ; ເມື່ອເຫັນພະພົດຣະ, ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮັບຜົນຂອງການເກີດ. ຜູ້ໃດທີ່ກ່າວວ່າ "ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນເຂົາເຈົ້າດີ", ເຂົາເຈົ້າຖືວ່າເປັນທີ່ຮັກເຫມືອນພະຣາມ ແລະ ພະລັກສະມັນ. ດ້ວຍວິທີນີ້, ທຸກຄົນຖາມໃນທຸກທິດທາງ, ຟັງເລື່ອງລາວຂອງການລີ້ໄພໃນປ່າຂອງພະຣາມ.

Verse 458 (दोहा/सोरठा)

तेहि बासर बसि प्रातहीं चले सुमिरि रघुनाथ। राम दरस की लालसा भरत सरिस सब साथ।।224।।

ຜ່ານຄືນນັ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ເມື່ອຮຸ່ງເຂົາເຈົ້າອອກເດີນທາງ, ຈື່ຈຳພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນວົງ; ທຸກໆຄົນໃນຄະນະ, ເທົ່າທຽມກັບພະພົດຣະໃນຄວາມປາຖະໜາທີ່ຈະເຫັນພະຣາມ.

Verse 459 (चौपाई)

मंगल सगुन होहिं सब काहू। फरकहिं सुखद बिलोचन बाहू।। भरतहि सहित समाज उछाहू। मिलिहहिं रामु मिटहि दुख दाहू।। करत मनोरथ जस जियँ जाके। जाहिं सनेह सुराँ सब छाके।। सिथिल अंग पग मग डगि डोलहिं। बिहबल बचन पेम बस बोलहिं।। रामसखाँ तेहि समय देखावा। सैल सिरोमनि सहज सुहावा।। जासु समीप सरित पय तीरा। सीय समेत बसहिं दोउ बीरा।। देखि करहिं सब दंड प्रनामा। कहि जय जानकि जीवन रामा।। प्रेम मगन अस राज समाजू। जनु फिरि अवध चले रघुराजू।।

ບົດໝາກສັນລະເສີນປາກົດແກ່ທຸກຄົນ; ຕາ ແລະ ແຂນທີ່ນຳຄວາມສຸກຂອງເຂົາເຈົ້າສັ່ນຄົນ. ພະພົດຣະພ້ອມດ້ວຍທົ່ວສະພາເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກະຕືລືລົ້ນ; ເຂົາເຈົ້າຈະພົບພະຣາມ, ແລະ ຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ຄວາມເຈັບປວດຈະສູນໄປ. ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງແຕ່ລະຄົນ, ເຂົາເຈົ້າຈົມຢູ່ໃນຄວາມຮັກປານວ່າພະເທບ. ອົວແຂນ ແລະ ກ້າວຂອງເຂົາເຈົ້າອ່ອນແອ; ເຂົາເຈົ້າງໍໄປງໍມາເທິງເສັ້ນທາງ; ທັບຊ້ອນ, ເຂົາເຈົ້າເວົ້າຄຳພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຄວາມຮັກ. ໃນເວລານັ້ນ, ມິດຂອງພະຣາມຊີ້ສະຖານທີ່ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເຫັນ, ອັນເປັນມຸກະຣັດຂອງພູເຂົາ, ງົດງາຕາມທຳມະຊາດ. ໃກ້ກັບທີ່ນັ້ນມີແມ່ນ້ຳໄຫຼພ້ອມຝັ່ງ; ທີ່ນັ້ນສອງວີລະບຸລຸດພັກຜ່ອນພ້ອມກັບພະນາງສີນະ. ເມື່ອເຫັນເຂົາເຈົ້າ, ທຸກຄົນຖວາຍຄວາມເຄົາລົບດ້ວຍມືທັບຄະຈັບ, ປະກາດຊະນະແກ່ພະນາງຊານະກີ ແລະ ພະຣາມ, ຜູ້ເປັນຊີວິດຕົວຈິງ. ດັ່ງນັ້ນສະພາລາຊະວົງ, ຈົມຢູ່ໃນຄວາມຮັກ, ປານວ່າພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນວົງໄດ້ກັບຄືນສູ່ອະໂຍດະຍະ.

Verse 460 (दोहा/सोरठा)

भरत प्रेमु तेहि समय जस तस कहि सकइ न सेषु। कबिहिं अगम जिमि ब्रह्मसुखु अह मम मलिन जनेषु।।225।

ໃນຂະນະນັ້ນຄວາມຮັກຂອງພະພົດຣະເປັນທີ່ເລິກເຊິ່ງຈົນທັງຄວາມລຶກລັບ ແລະ ຄວາມຕຳໜ້ອຍບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້; ແມ່ນແຕ່ພະເສກະກໍບໍ່ສາມາດເວົ້າໄດ້. ມັນຄືກັບຄວາມສຸກຂອງພະພຣະຫມານ, ທີ່ກະວີບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້; ໂອ້ອວດ, ໃນບັນດາຍາດພີ່ນ້ອງຕ່ຳຕົວຂອງຂ້າພະເຈົ້າມັນຖືກເປື້ອນ.

Verse 461 (चौपाई)

सकल सनेह सिथिल रघुबर कें। गए कोस दुइ दिनकर ढरकें।। जलु थलु देखि बसे निसि बीतें। कीन्ह गवन रघुनाथ पिरीतें।। उहाँ रामु रजनी अवसेषा। जागे सीयँ सपन अस देखा।। सहित समाज भरत जनु आए। नाथ बियोग ताप तन ताए।। सकल मलिन मन दीन दुखारी। देखीं सासु आन अनुहारी।। सुनि सिय सपन भरे जल लोचन। भए सोचबस सोच बिमोचन।। लखन सपन यह नीक न होई। कठिन कुचाह सुनाइहि कोई।। अस कहि बंधु समेत नहाने। पूजि पुरारि साधु सनमाने।।

ຄວາມຮັກທັງໝົດອ່ອນແອພາຍໃນພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນວົງ; ດວງຕາເວັນຕົກແລ້ວ, ແລະ ໄດ້ຍ່າງໄປສອງໂກສະ. ເຂົາເຈົ້າເຫັນນ້ຳ ແລະ ດິນ, ຄືນຜ່ານໄປ; ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນວົງເດີນທາງຕໍ່, ຖືກຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມຮັກ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນພະຣາມໃຊ້ເວລາທີ່ເຫຼືອຂອງຄືນ; ພະນາງສີນະຕື່ນ ແລະ ເຫັນຄວາມຝັນດັ່ງກ່າວ: ພະພົດຣະໄດ້ມາພ້ອມກັບທົ່ວສະພາ, ແລະ ໄຂ້ຄວາມອັນຕະພາດຈາກການແຍກຈາກພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ທຳລາຍຮ່າງກາຍຂອງພະອົງ. ທຸກຄົນໜ້າອັດສະຈັນໃຈ, ທຸກຍາກ ແລະ ໂສກເສົ້າ; ນາງເຫັນພະສະຫາມາດະມາຮ້ອງໄຫ້. ເມື່ອຟັງຄວາມຝັນຂອງພະນາງສີນະ, ຕາຂອງນາງເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ; ນາງຖືກເອົາຊະນະດ້ວຍຄວາມຄິດ, ນາງຜູ້ປົດປ່ອຍຈາກຄວາມຄິດ. ພະລັກສະມັນກ່າວວ່າ, "ຄວາມຝັນນີ້ບໍ່ດີ; ບາງຄົນຈະມາບອກຂ່າວຮ້າຍ ແລະ ເລວລາກ." ດັ່ງກ່າວແລ້ວ, ພະອົງອາບນ້ຳພ້ອມກັບອ້າຍນ້ອງ, ນະມັດສະຕະພະສິວ, ແລະ ໃຫ້ກຽດແກ່ພະຣິສີ.

Verse 462 (छंद)

सनमानि सुर मुनि बंदि बैठे उत्तर दिसि देखत भए। नभ धूरि खग मृग भूरि भागे बिकल प्रभु आश्रम गए।। तुलसी उठे अवलोकि कारनु काह चित सचकित रहे। सब समाचार किरात कोलन्हि आइ तेहि अवसर कहे।।

ໂດຍໃຫ້ກຽດແກ່ພະເທບ ແລະ ພະຣິສີ, ເຂົາເຈົ້ານັ່ງ ແລະ ມອງໄປທາງທິດເໜືອ. ນົກ ແລະ ກວາງໜີດ້ວຍຄວາມສັບສົນ, ແລະ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄປສູ່ອາວາດ. ຕຸນສີດາດຂຶ້ນຍືນ, ສັງເກດເຫັນເຫດຜົນ; ເຂົາເຈົ້າຍັງຄົງກັງວົນໃນໃຈ. ຊາວກິຣາຕະ ແລະ ຊາວໂກນມາບອກຂ່າວທັງໝົດໃນເວລານັ້ນ.

Verse 463 (दोहा/सोरठा)

सुनत सुमंगल बैन मन प्रमोद तन पुलक भर। सरद सरोरुह नैन तुलसी भरे सनेह जल।।226।।

ເມື່ອຟັງຄຳເວົ້າອັນເປັນມົງຄົນ, ໃຈຂອງນາງປິຕິຍິນດີ, ຮ່າງກາຍຂອງນາງສັ່ນຄົນດ້ວຍຄວາມປິຕິ; ຕາຂອງຕຸນສີດາດ, ປານດັ່ງດອກບົວໃນລະດູໃບໄມ້ລົ່ນ, ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາແຫ່ງຄວາມຮັກ.

Verse 464 (चौपाई)

बहुरि सोचबस भे सियरवनू। कारन कवन भरत आगवनू।। एक आइ अस कहा बहोरी। सेन संग चतुरंग न थोरी।। सो सुनि रामहि भा अति सोचू। इत पितु बच इत बंधु सकोचू।। भरत सुभाउ समुझि मन माहीं। प्रभु चित हित थिति पावत नाही।। समाधान तब भा यह जाने। भरतु कहे महुँ साधु सयाने।। लखन लखेउ प्रभु हृदयँ खभारू। कहत समय सम नीति बिचारू।। बिनु पूँछ कछु कहउँ गोसाईं। सेवकु समयँ न ढीठ ढिठाई।। तुम्ह सर्बग्य सिरोमनि स्वामी। आपनि समुझि कहउँ अनुगामी।।

ພະນາງສີນະລົງໄປໃນຄວາມຄິດອີກ: ເຫດຜົນຫຍັງທີ່ພະພົດຣະມາ? ຄົນໜຶ່ງມາກ່າວອີກວ່າ: ກອງທັບຂອງພະອົງພ້ອມທັບສີ່ປະເພດບໍ່ໜ້ອຍ. ເມື່ອຟັງດັ່ງນັ້ນ, ພະຣາມເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກັງວົນໃຫຍ່; ທາງໜຶ່ງແມ່ນພະທຳຂອງພະບິດາ, ອີກທາງໜຶ່ງແມ່ນຄວາມລັງເລຂອງອ້າຍ. ເຂົ້າໃຈນິສັຍຂອງພະພົດຣະໃນໃຈ, ຈິດໃຈຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າບໍ່ພົບຄວາມສະຫງົບເພື່ອສະຫວັດດີຂອງພະອົງ. ຈາກນັ້ນການຕັດສິນໃຈນີ້ເກີດຂຶ້ນກັບພະອົງ: ພະພົດຣະຈະເວົ້າທ່າມກາງຜູ້ມີປັນຍາ ແລະ ຜູ້ດີ. ພະລັກສະມັນຮັບຮູ້ວ່າໃຈຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໜັກແໜ້ນ; ພະອົງເວົ້າໃນເວລາທີ່ເໝາະສົມ, ດ້ວຍການຕັດສິນໃຈທີ່ເໝາະສົມ. "ໂດຍບໍ່ຖືກຖາມ, ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າບາງຢ່າງ, ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ; ຜູ້ຮັບໃຊ້ບໍ່ກ້າຫຼາຍໃນເວລາດັ່ງກ່າວ. ພະອົງເປັນມຸກະຣັດຂອງຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ, ເປັນເຈົ້ານາຍ; ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າໃນຖານະຜູ້ຕິດຕາມ, ໂດຍໄດ້ເຂົ້າໃຈດ້ວຍຕົນເອງ."

Verse 465 (दोहा/सोरठा)

नाथ सुह्रद सुठि सरल चित सील सनेह निधान।। सब पर प्रीति प्रतीति जियँ जानिअ आपु समान।।227।।

ໂອ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພະອົງເປັນມິດທີ່ດີຢ່າງແທ້ຈິງ, ມີໃຈງ່າຍດາຍ, ມີຄຸນງາມ, ແລະ ເປັນພິນທະບັດແຫ່ງຄວາມຮັກ. ພະອົງມີຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈຕໍ່ທຸກຄົນ; ຈົ່ງຮູ້ຈັກພະອົງປານດັ່ງຕົນເອງຂອງພະອົງ.

Verse 466 (चौपाई)

बिषई जीव पाइ प्रभुताई। मूढ़ मोह बस होहिं जनाई।। भरतु नीति रत साधु सुजाना। प्रभु पद प्रेम सकल जगु जाना।। तेऊ आजु राम पदु पाई। चले धरम मरजाद मेटाई।। कुटिल कुबंध कुअवसरु ताकी। जानि राम बनवास एकाकी।। करि कुमंत्रु मन साजि समाजू। आए करै अकंटक राजू।। कोटि प्रकार कलपि कुटलाई। आए दल बटोरि दोउ भाई।। जौं जियँ होति न कपट कुचाली। केहि सोहाति रथ बाजि गजाली।। भरतहि दोसु देइ को जाएँ। जग बौराइ राज पदु पाएँ।।

ສັດທີ່ມີພິດເມື່ອໄດ້ຮັບອຳນາດ ກໍກາຍເປັນຄົນໂງ່ ແລະຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຄວາມຫຼົງໄຫຼ. ພະພົມນັ່ງເປັນຜູ້ມຸ່ງມັ້ນໃສ່ການປະພຶດທີ່ຖືກຕ້ອງ, ເປັນຄົນດີ ແລະຜູ້ມີປັນຍາ; ໂລກທັງໝົດຮູ້ຈັກຄວາມຮັກຂອງພະອົງຕໍ່ພະບາດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ແຕ່ມື້ນີ້ ເມື່ອໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພະອົງກໍອອກເດີນທາງເພື່ອລົ້ມລ້າງຄວາມຊອບທຳ ແລະການປະພຶດທີ່ເໝາະສົມ. ຊະຕາຂອງພະອົງບໍ່ຊອບທຳ, ເປັນຊ່ວງເວລາອັນຊົ່ວຮ້າຍ; ຮູ້ສິ່ງນີ້ ພະຣາມຈຶ່ງເດີນທາງສູ່ປ່າໄມ້ຢ່າງສະເໝືອນຄົນດຽວ. ໄດ້ວາງແຜນຊົ່ວຮ້າຍໃນໃຈ ແລະຮວບຮວມພວກພັນ ພະອົງມາເພື່ອສ້າງການປົກຄອງທີ່ບໍ່ມີຜູ້ຕໍ່ຕ້ານ. ໄດ້ຄິດຄ່າຍກົງທີ່ນັບບໍ່ຖ້ວນດ້ວຍຄວາມຊົ່ວສະຫຼາດ ພະອົງມາພ້ອມກອງທັບ ສອງອ້າຍນ້ອງດ້ວຍກັນ. ຖ້າບໍ່ມີຄວາມຕົວະ ແລະຄວາມຊົ່ວໃນໃຈ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງການລົດສັດ ມ້າ ແລະຊ້າງ? ໃຜຈະໄປຕຳນິພະພົມ? ພະອົງໄດ້ຫຼອກລວງໂລກ ແລະຍຶດບັນລັງສົມບັດ.

Verse 467 (दोहा/सोरठा)

ससि गुर तिय गामी नघुषु चढ़ेउ भूमिसुर जान। लोक बेद तें बिमुख भा अधम न बेन समान।।228।।

ເມື່ອກະສັດຂຶ້ນລົດສັດທີ່ລາກໂດຍມ້າ ປະຊາຊົນຮູ້ຈັກພະອົງເປັນຜູ້ປົກຄອງ. ພະອົງກາຍເປັນຜູ້ຫຼົງທາງຈາກໂລກ ແລະພະເວດ, ເປັນຄົນຕ່ຳຕ້ອຍ, ບໍ່ທຽບທັນຫຍ້າແຜ່ນດຽວ.

Verse 468 (चौपाई)

सहसबाहु सुरनाथु त्रिसंकू। केहि न राजमद दीन्ह कलंकू।। भरत कीन्ह यह उचित उपाऊ। रिपु रिन रंच न राखब काऊ।। एक कीन्हि नहिं भरत भलाई। निदरे रामु जानि असहाई।। समुझि परिहि सोउ आजु बिसेषी। समर सरोष राम मुखु पेखी।। एतना कहत नीति रस भूला। रन रस बिटपु पुलक मिस फूला।। प्रभु पद बंदि सीस रज राखी। बोले सत्य सहज बलु भाषी।। अनुचित नाथ न मानब मोरा। भरत हमहि उपचार न थोरा।। कहँ लगि सहिअ रहिअ मनु मारें। नाथ साथ धनु हाथ हमारें।।

ສະຫະສະບາຫູ, ເຈົ້າຂອງທ້ອາສູນ, ແລະຕຣິຊັງກູ; ໃຜບໍ່ໄດ້ຖືກເປື້ອນໂດຍຄວາມມຶນເມົາແຫ່ງການເປັນກະສັດ? ນີ້ແມ່ນເສັ້ນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງທີ່ພະພົມໄດ້ປະຕິບັດ; ພະອົງຈະບໍ່ຄ້າງໜີ້ສິນແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍໜຶ່ງຕໍ່ສັດຕູ. ພະພົມບໍ່ໄດ້ເຮັດຄວາມດີແມ່ນແຕ່ສິ່ງດຽວ; ພະອົງເຫັນວ່າພະຣາມໄຮ້ຍາດພັນ ແລະໄຮ້ຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອ. ເຂົ້າໃຈສິ່ງນີ້ ບຸກຄົນນັ້ນມື້ນີ້ກໍກາຍເປັນຜູ້ມີຄວາມໂກດແຄ້ນເປັນພິເສດ; ພະອົງເຫັນໜ້າພະຣາມເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນໃນສົງຄາມ. ເວົ້າເທົ່ານັ້ນ ພະອົງຫຼົງທາງໂດຍລົດຊາດຂອງນະໂຍບາຍ; ຄືກັບຕົ້ນໄມ້ໃນປ່າທີ່ບານໃຈໃນລົດຊາດຂອງສົງຄາມ, ພະອົງບານໃຈດ້ວຍຄວາມອິດອ່ອນ. ກົ້ມຄຳນົບຕໍ່ພະບາດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພະອົງຮັກສາຝຸ່ນຈາກພະ�ເກົ້າຂອງພະອົງໄວ້; ພະອົງເວົ້າຄວາມຈິງ, ມີຄວາມເຂັ້ມແຂງໂດຍທຳມະຊາດ. ສິ່ງທີ່ບໍ່ເໝາະສົມ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້ານ້ອຍຈະບໍ່ຍອມຮັບ; ພະພົມ, ການປະພຶດຂອງຂ້ານ້ອຍຕໍ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ເບົາບາງ. ຈະອົດທົນໄດ້ດົນປານໃດ, ຂ້ານ້ອຍຕ້ອງຕາຍໃຈ? ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຄັນລູກສຳລັບຢູ່ໃນມືຂອງຂ້ານ້ອຍ.

Verse 469 (दोहा/सोरठा)

छत्रि जाति रघुकुल जनमु राम अनुग जगु जान। लातहुँ मारें चढ़ति सिर नीच को धूरि समान।।229।।

ເປັນຊົນຊັ້ນນັກຮົບ, ເກີດໃນວົງຣາຄູ, ມຸ່ງມັ້ນໃສ່ພະຣາມ, ໂລກຮູ້ຈັກພະອົງ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຖືກເຕະດ້ວຍຕີນ ພະອົງກໍຮັບໄວ້ເທິງພະເກົ້າ, ຄືກັບຝຸ່ນຈາກຄົນຕ່ຳຕ້ອຍ.