Prakarana 22
यह सोपान ‘त्याग-धर्म’ और ‘प्रेम-परख’ का द्वार है: राजसुख, नीति, और लोक-लाज के बीच भक्त-हृदय का निर्णय। अयोध्या काण्ड में राम-राज्य की आकांक्षा टूटकर ‘राम-आज्ञा’ के आगे झुकती है; साधक के भीतर ‘अहं-राज’ का विसर्जन होकर ‘शरणागति’ का राज्य आरम्भ होता है। इस खंड का आध्यात्मिक प्रयोजन है—विरह को वैराग्य में, और वैराग्य को सेवा-भक्ति में रूपान्तरित करना, जैसा कि भरत के चरित्र में प्रत्यक्ष है।
ບົດສະຫຼຸບນີ້ຈະບອກເຖິງຈຸດສູງສຸດຂອງອະໂຍດະຍາການຊຶ່ງຄວາມໂສກເສົ້າຈາກການພັກພາກບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງຄວາມໂສກ ແຕ່ກາຍເປັນການປະຕິບັດທາງວິນຍານ. ພະພົມະຣະຖາໄຫ້ໄຫຼອອກມາເປັນການປະສົມປະສານຂອງຄວາມເມດຕາ ແລະ ຄວາມສະຫງົບ: ພະພົມະຣະຖາຖືກເຜົາໄຫມ້ດ້ວຍການພັກພາກຈາກພະລາມ, ແຕ່ຄວາມໄຫມ້ດນີ້ບໍ່ໄດ້ເກີດຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ການຖືກຕຳນິໃນໂລກນີ້ ຫຼື ຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ໂລກຕໍ່ໄປ; ມັນເກີດຈາກຄວາມຮັກເທົ່ານັ້ນ. ໃນສັງຄະຂອງພະລືສີ (ທີ່ອາຊົມຂອງພະພົມະຣະວາຊ), ຄວາມຮັກນັ້ນເຫັນໄດ້ຜ່ານການປຽບທຽບເປັນ "ຈັນຂອງຊື່ສຽງ", ບ່ອນທີ່ຮູບຮ່າງຄ້າຍກວາງຂອງຄວາມຮັກໃນພະລາມອາໄສຢູ່, ຊື່ສຽງນັ້ນກໍ່ຈະບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽບຄ້າຍຄືຈັນ. ໂດຍການສະແດງການບູຊາຄວາມອຸດົມສົມບູນທີ່ສ້າງຂຶ້ນຜ່ານຄວາມສາມາດທາງວິນຍານ, ທຸລະສີດາຊາໄດ້ສ້າງຫຼັກການລະອຽດອ່ອນ: ການບຳເລັດພິທີອາດຈະໃຫ້ພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ແຕ່ເປົ້າໝາຍຂອງພະພົມະຣະຖາບໍ່ແມ່ນຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແຕ່ເປັນ "ການໄດ້ເຫັນບາດພະລາມ" ນີ້ແມ່ນຮູບແບບຂອງພະພາະຕິທີ່ບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາ. ຈາກນັ້ນ ຄຳສອນຂອງພະຄູບາເທບາໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ເປັນຫຍັງພະລາມຜູ້ບໍລິສຸດບໍ່ມີຄຸນລັກສະນະຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ມີຄຸນລັກສະນະ ກໍ່ຍ້ອນຄວາມຮັກຂອງຜູ້ອຸທິດ. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນການຮຽບຮຽງຂັ້ນຕອນ, ເຫດການນີ້ໄດ້ຍົກຜູ້ປະຕິບັດຈາກ "ຄວາມໂສກ" ໄປສູ່ "ການຮັບໃຊ້", ແລະ ຈາກ "ການຮັບໃຊ້" ໄປສູ່ "ການມອບຕົວຢ່າງສົມບູນ".
Verses
ເຈົາໄປ 210.1-4
कीरति बिधु तुम्ह कीन्ह अनूपा।जहँ बस राम पेम मृगरूपा।।
तात गलानि करहु जियँ जाएँ।डरहु दरिद्रहि पारसु पाएँ।।
सुनहु भरत हम झूठ न कहहीं।उदासीन तापस बन रहहीं।।
सब साधन कर सुफल सुहावा।लखन राम सिय दरसनु पावा।।
तेहि फल कर फलु दरस तुम्हारा।सहित पयाग सुभाग हमारा।।
भरत धन्य तुम्ह जसु जगु जयऊ।कहि अस पेम मगन पुनि भयऊ।।
सुनि मुनि बचन सभासद हरषे।साधु सराहि सुमन सुर बरषे।।
धन्य धन्य धुनि गगन पयागा।सुनि सुनि भरतु मगन अनुरागा।।
kīrati bidhu tumha kīnha anūpā |jahã basa rāma pema mṛgarūpā ||
tāta galāni karahu jiyã jāẽ |ḍarahu daridrahi pārasu pāẽ ||
sunahu bharata hama jhūṭha na kahahīṁ |udāsīna tāpasa bana rahahīṁ ||
saba sādhana kara suphala suhāvā |lakhana rāma siya darasanu pāvā ||
tehi phala kara phalu darasa tumhārā |sahita payāga subhāga hamārā ||
bharata dhanya tumha jasu jagu jayaū |kahi asa pema magana puni bhayaū ||
suni muni bacana sabhāsada haraṣe |sādhu sarāhi sumana sura baraṣe ||
dhanya dhanya dhuni gagana payāgā |suni suni bharatu magana anurāgā ||
ທ່ານໄດ້ສ້າງດວງຈັນແຫ່ງຊື່ສຽງທີ່ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າທຽມໄດ້ ໃນນັ້ນຄວາມຮັກຂອງພະຣາມສະຖິດຢູ່ດັ່ງຮູບກາຍຂອງກວາງ ບຸດຮັກ ເຫດຜົນໃດຈຶ່ງເສຍໃຈໃນໃຈ ທ່ານຢ້ານຄວາມທຸກຍາກຫຼັງຈາກໄດ້ຫີນປາຣະສຸແລ້ວບໍ ຈົ່ງຟັງ ພະຣະຕະ ພວກເຮົາບໍ່ກ່າວຄວາມເທັດ ພວກເຮົາເປັນນັກບວດຜູ້ສະລະອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ຜົນອັນງົດງາມແລະສົມບູນແຫ່ງການປະຕິບັດທັງປວງຄື ພວກເຮົາໄດ້ພົບເຫັນທັດສະນະຂອງລັກສະມະນະ ພະຣາມ ແລະສີຕາ ແລະຜົນຂອງຜົນນັ້ນຄືທັດສະນະຂອງທ່ານ ປຣະຍາຄະແລະພວກເຮົາທັງສອງໄດ້ຮັບໂຊກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທ່ານເປັນຜູ້ມີຄວາມສຸກ ພະຣະຕະ ຊື່ສຽງຂອງທ່ານໄດ້ພິຊິດໂລກ ກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພະຣາຊີກໍຈົມຢູ່ໃນຄວາມຮັກອີກຄັ້ງ ໄດ້ຍິນວາຈາຂອງພຣະຣາຊີ ສະມາຊິກຂອງສະພາກໍຍິນດີ ຜູ້ມີຄຸນສັນລະເສີນພຣະອົງ ແລະເທບທິດາກໍໂປດດອກໄມ້ລົງມາ ສຽງ ສຸກສະບັດ ສຸກສະບັດ ດັງກ້ອງໄປທົ່ວທ້ອງຟ້າແລະທົ່ວປຣະຍາຄະ ແລະໄດ້ຍິນຊໍາໆ ພະຣະຕະກໍຈົມຢູ່ໃນຄວາມຮັກ
ໂດຫາ 210
पुलक गात हियँ रामु सिय सजल सरोरुह नैन।करि प्रनामु मुनि मंडलिहि बोले गदगद बैन।।210।।
pulaka gāta hiyã rāmu siya sajala saroruha naina |kari pranāmu muni maṁḍalihi bole gadagada baina ||210||
ດ້ວຍຮ່າງກາຍທີ່ຂົນລຸ້ນຊູມເຊີນ, ມີພະລາມ ແລະ ນາງສີດາ ຢູ່ໃນຫົວໃຈ, ແລະ ດວງຕາທີ່ງົດງາມດັ່ງດອກບົວອັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳຕາ, ພະອົງໄດ້ກົມຄາບຕໍ່ວົງຂອງພະສາດທິ ແລະ ໄດ້ເວົ້າດ້ວຍສຽງທີ່ມຶກຄາຍໄປດ້ວຍອາລົມ.
ເຈົາໄປ 211.1-4
मुनि समाजु अरु तीरथराजू।साँचिहुँ सपथ अघाइ अकाजू।।
एहिं थल जौं किछु कहिअ बनाई।एहि सम अधिक न अघ अधमाई।।
तुम्ह सर्बग्य कहउँ सतिभाऊ।उर अंतरजामी रघुराऊ।।
मोहि न मातु करतब कर सोचू।नहिं दुखु जियँ जगु जानिहि पोचू।।
नाहिन डरु बिगरिहि परलोकू।पितहु मरन कर मोहि न सोकू।।
सुकृत सुजस भरि भुअन सुहाए।लछिमन राम सरिस सुत पाए।।
राम बिरहँ तजि तनु छनभंगू।भूप सोच कर कवन प्रसंगू।।
राम लखन सिय बिनु पग पनहीं।करि मुनि बेष फिरहिं बन बनही।।
muni samāju aru tīratharājū |sā̃cihũ sapatha aghāi akājū ||
ehiṁ thala jauṁ kichu kahia banāī |ehi sama adhika na agha adhamāī ||
tumha sarbagya kahaũ satibhāū |ura aṁtarajāmī raghurāū ||
mohi na mātu karataba kara socū |nahiṁ dukhu jiyã jagu jānihi pocū ||
nāhina ḍaru bigarihi paralokū |pitahu marana kara mohi na sokū ||
sukṛta sujasa bhari bhuana suhāe |lachimana rāma sarisa suta pāe ||
rāma birahã taji tanu chanabhaṁgū |bhūpa soca kara kavana prasaṁgū ||
rāma lakhana siya binu paga panahīṁ |kari muni beṣa phirahiṁ bana banahī ||
ນີ້ມີການຊຸມນຸສິດ ແລະ ກະສັດແຫ່ງສະຖານທີ່ບໍລິສຸດ ການສາບານດ້ວຍຄວາມຈິງໃນສະຖານທີ່ເຊັ່ນນີ້ເປັນສິ່ງສຳຄັນຫຼາຍ ການເວົ້າຄຳເທັດທີ່ນີ້ຈະນຳພາແຕ່ບາບແລະຄວາມພິນສົດ. ຖ້າໃຜເວົ້າສິ່ງທີ່ແຕ່ງຂຶ້ນໃນສະຖານທີ່ນີ້ ບໍ່ມີບາບແລະຄວາມຕໍ່າຕ້ອຍໃດທີ່ຈະໃຫຍ່ກວ່ານັ້ນໄດ້. ທ່ານເປັນຜູ້ຮູ້ຄວາມທັງເຫຼົາ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຄວາມຈິງ ແລະ ກະສັດແຫ່ງຣະຄຸ ຮູ້ຄວາມໃນຫົວໃຈ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເປັນກະວັກກ່ຽວກັບການກະທຳຂອງມານ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າໃນໃຈວ່າໂລກຈະຄິດວ່າຂ້າພະເຈົ້າຕໍ່າຕ້ອຍ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຢ້ານວ່າຊີວິດຫຼັງໂລກນີ້ຈະພິນສົດ ແລະ ບໍ່ເສົ້າສະຫຼະຕໍ່ການຕາຍຂອງພະບິດາ. ບຸນກຸສົນແລະຊື່ສຽງງາມຂອງພະອົງໄດ້ເຕັມໄປໂລກທີ່ສວຍງາມ ແລະ ພະອົງໄດ້ບຸດຊາຍເຊັ່ນລັກສະມັນ ແລະ ຣາມ. ຫ່າຍຈາກຣາມ ພະອົງໄດ້ປະຖິ້ມຮ່າງກາຍທີ່ບໍ່ຍືນຍົງໃນຊົ່ວຄາວດຽວ ແລ້ວມີເຫດຜົນຫຍັງທີ່ຈະໂສກເສົ້າຕໍ່ກະສັດ? ແຕ່ຣາມ ລັກສະມັນ ແລະ ສີຕາ ໂດຍບໍ່ມີເກີບ ໃນຮູບແບບສາມະສຸດ ພົວພັນຈາກປ່າສູ່ປ່າ.
ໂດຫາ 211
अजिन बसन फल असन महि सयन डासि कुस पात।बसि तरु तर नित सहत हिम आतप बरषा बात।।211।।
ajina basana phala asana mahi sayana ḍāsi kusa pāta |basi taru tara nita sahata hima ātapa baraṣā bāta ||211||
ສວມເຄື່ອງນຸ່ງຈາກເປືອກໄມ້, ກິນຫມາກໄມ້, ນອນຢູ່ພື້ນດິນ, ໃຊ້ທີ່ນອນຈາກຫຍ້າດາບຮາ, ອາໄສຢູ່ພາຍໃຕ້ຕົ້ນໄມ້, ພວກເຂົາອົດທົນຕໍ່ຄວາມໜາວແລະຄວາມຮ້ອນ, ຝົນແລະລົມ ທຸກໆມື້.
ເຈົາໄປ 212.1-4
एहि दुख दाहँ दहइ दिन छाती।भूख न बासर नीद न राती।।
एहि कुरोग कर औषधु नाहीं।सोधेउँ सकल बिस्व मन माहीं।।
मातु कुमत बढ़ई अघ मूला।तेहिं हमार हित कीन्ह बँसूला।।
कलि कुकाठ कर कीन्ह कुजंत्रू।गाड़ि अवधि पढ़ि कठिन कुमंत्रु।।
मोहि लगि यहु कुठाटु तेहिं ठाटा।घालेसि सब जगु बारहबाटा।।
मिटइ कुजोगु राम फिरि आएँ।बसइ अवध नहिं आन उपाएँ।।
भरत बचन सुनि मुनि सुखु पाई।सबहिं कीन्ह बहु भाँति बड़ाई।।
तात करहु जनि सोचु बिसेषी।सब दुखु मिटहि राम पग देखी।।
ehi dukha dāhã dahai dina chātī |bhūkha na bāsara nīda na rātī ||
ehi kuroga kara auṣadhu nāhīṁ |sodheũ sakala bisva mana māhīṁ ||
mātu kumata baṛhaī agha mūlā |tehiṁ hamāra hita kīnha bãsūlā ||
kali kukāṭha kara kīnha kujaṁtrū |gāṛi avadhi paṛhi kaṭhina kumaṁtru ||
mohi lagi yahu kuṭhāṭu tehiṁ ṭhāṭā |ghālesi saba jagu bārahabāṭā ||
miṭai kujogu rāma phiri āẽ |basai avadha nahiṁ āna upāẽ ||
bharata bacana suni muni sukhu pāī |sabahiṁ kīnha bahu bhā̃ti baṛāī ||
tāta karahu jani socu biseṣī |saba dukhu miṭahi rāma paga dekhī ||
ດ້ວຍຄວາມທຸກທີ່ລຸກໄໝ້ນີ້ ຫົວໃຈຂອງຂ້ອຍຖືກເຜົາຜານທັງກາງວັນທັງກາງຄືນ ກາງວັນບໍ່ມີຄວາມຫິວ ກາງຄືນບໍ່ມີຄວາມງົວນ ສຳລັບພະຍາດຮ້າຍນີ້ບໍ່ມີຢາປິ່ນສະຫຼາດ ຂ້ອຍໄດ້ຊອກຫາທົ່ວໂລກທັງໝົດໃນໃຈຂອງຂ້ອຍແລ້ວ ຄຳແນະນຳຊົ່ວຮ້າຍຂອງມານດາຂອງຂ້ອຍເປັນຮາກຂອງບາບ ເປັນຊ້າງໄມ້ ແລະ ນາງໄດ້ເຮັດຄວາມດີຂອງຂ້ອຍໃຫ້ກາຍເປັນຂໍ້ຮ້າຍ ຈາກໄມ້ຮ້າຍຂອງຍຸກກາລີ ນາງໄດ້ສ້າງເຄື່ອງກົນຊົ່ວຮ້າຍ ແລະ ຫຼັງຈາກສວດມົນຕະຄາຖາຮ້າຍແຮງຂອງກຳນົດເນລະເທດ ນາງໄດ້ຕອກມັນລົງສູ່ດິນ ນາງໄດ້ວາງແຜນຊົ່ວຮ້າຍນີ້ເພື່ອຂ້ອຍ ແລະ ໄດ້ທຳລາຍໂລກທັງໝົດໃຫ້ກາຍເປັນທີ່ຮ້າງ ຄວາມຊົ່ວຮ້າຍນີ້ຈະສູນດິນໄປເມື່ອພະຣາມກັບມາ ແລະ ປະທັບໃນອະຍົດະຍາ ບໍ່ມີວິທີອື່ນໃດ ປະທັບຟັງພະດຳລັດຂອງພະຣາຕະ ພະມູນີມີຄວາມຍິນດີ ແລະ ທຸກທ່ານໄດ້ສະຫຼະສັນຍາພະອົງໃນຫຼາຍປະການ ບຸດເອີຍ ຢ່າໂສກເສົ້າຫຼາຍເກີນໄປ ຄວາມທຸກທັງໝົດຂອງເຈົ້າຈະສູນດິນໄປເມື່ອໄດ້ເຫັນພະບາດຂອງພະຣາມ
ໂດຫາ 212
करि प्रबोध मुनिबर कहेउ अतिथि पेमप्रिय होहु।कंद मूल फल फूल हम देहिं लेहु करि छोहु।।212।।
kari prabodha munibara kaheu atithi pemapriya hohu |kaṁda mūla phala phūla hama dehiṁ lehu kari chohu ||212||
ຫຼັງຈາກໃຫ້ກຳລັງໃຈແກ່ພະຣາຊະບຸດຕາແລ້ວ ພະມຸນີຜູ້ສູງກຽດໄດ້ກ່າວວ່າ 'ຈົ່ງເປັນແຂກຂອງພວກເຮົາ ຜູ້ທີ່ພວກເຮົາຮັກແພງເພາະຄວາມຮັກຂອງເຈົ້າ. ພວກເຮົາຂອງໃຫ້ຮາກ ໜໍ້ ຫມາກ ແລະ ດອກໄມ້; ຈົ່ງມີຄວາມກະຣຸນະ ແລະ ຮັບເອົາສິ່ງເຫຼົ່ານີ້.'
ເຈົາໄປ 213.1-4
सुनि मुनि बचन भरत हिंय सोचू।भयउ कुअवसर कठिन सँकोचू।।
जानि गरुइ गुर गिरा बहोरी।चरन बंदि बोले कर जोरी।।
सिर धरि आयसु करिअ तुम्हारा।परम धरम यहु नाथ हमारा।।
भरत बचन मुनिबर मन भाए।सुचि सेवक सिष निकट बोलाए।।
चाहिए कीन्ह भरत पहुनाई।कंद मूल फल आनहु जाई।।
भलेहीं नाथ कहि तिन्ह सिर नाए।प्रमुदित निज निज काज सिधाए।।
मुनिहि सोच पाहुन बड़ नेवता।तसि पूजा चाहिअ जस देवता।।
सुनि रिधि सिधि अनिमादिक आई।आयसु होइ सो करहिं गोसाई।।
suni muni bacana bharata hiṁya socū |bhayau kuavasara kaṭhina sãkocū ||
jāni garui gura girā bahorī |carana baṁdi bole kara jorī ||
sira dhari āyasu karia tumhārā |parama dharama yahu nātha hamārā ||
bharata bacana munibara mana bhāe |suci sevaka siṣa nikaṭa bolāe ||
cāhie kīnha bharata pahunāī |kaṁda mūla phala ānahu jāī ||
bhalehīṁ nātha kahi tinha sira nāe |pramudita nija nija kāja sidhāe ||
munihi soca pāhuna baṛa nevatā |tasi pūjā cāhia jasa devatā ||
suni ridhi sidhi animādika āī |āyasu hoi so karahiṁ gosāī ||
ໄດ້ຍິນຄຳຂອງສາດສະດາ ພະຣາດະພັກດີກໍເສົ້າໃຈ; ເປັນໂອກາດທີ່ບໍ່ເໝາະ ແລະ ລາວຮູ້ສຶກຫຍຸ້ງໃຈຢ່າງເຈັບປວດ. ຈາກນັ້ນ, ຮູ້ວ່າຄຳຂອງຄູບາມີນໍ້າໜັກ, ລາວກົມຕີນຂອງທ່ານ ແລະ ເວົ້າດ້ວຍມືປະສົມກັນ. ຂ້ອຍຈະຮັບຄຳສັ່ງຂອງທ່ານໄວ້ເທິງຫົວ ແລະ ປະຕິບັດຕາມທີ່ທ່ານສັ່ງ; ນີ້, ພະຜູ້ເຈົ້າຂອງຂ້ອຍ, ແມ່ນໜ້າທີ່ສູງສຸດຂອງພວກເຮົາ. ຄຳຂອງພະຣາດະພັກດີເຮັດໃຫ້ໃຈຂອງສາດສະດາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ພໍໃຈ, ແລະ ລາວເອີ້ນຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະ ສາວົກທີ່ບໍລິສຸດ ແລະ ເຊື່ອຖືໄປຫາຂ້າງຕົນ. ພະຣາດະພັກດີຕ້ອງໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບທີ່ເໝາະສົມ; ໄປເອົາຮາກ, ຫົວ, ແລະ ໝາກໄມ້ມາ. ເວົ້າວ່າ, ດີແລ້ວ, ພະຜູ້ເຈົ້າ, ເຂົາເຈົ້າກົມຫົວ, ແລະ ດ້ວຍຄວາມຍິນດີແຕ່ລະຄົນໄປເຮັດວຽກຂອງຕົນ. ສາດສະດາຄິດວ່າ: ຂ້ອຍໄດ້ເຊີນແຂກຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ແລະ ລາວຕ້ອງໄດ້ຮັບການເຄົາລົບດັ່ງທີ່ເຄົາລົບເທວະດາ. ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ຣິທທິ, ສິທທິ, ອານິມາ ແລະ ພະລັງອື່ນໆໄດ້ມາ ແລະ ເວົ້າວ່າ, ພະຜູ້ເຈົ້າ, ບໍ່ວ່າຈະສັ່ງຫຍັງ, ພວກເຮົາຈະປະຕິບັດ.
ໂດຫາ 213
राम बिरह ब्याकुल भरतु सानुज सहित समाज।पहुनाई करि हरहु श्रम कहा मुदित मुनिराज।।213।।
rāma biraha byākula bharatu sānuja sahita samāja |pahunāī kari harahu śrama kahā mudita munirāja ||213||
ພະຣະພະຣາດ ພ້ອມດ້ວຍນ້ອງຊາຍ ແລະ ບໍລິວານທັງໝົດ ຍ່ອມໂສກເສົ້າເນື່ອງຈາກການພົລພະຈາກພະຣາມ ພະຣາຫຸຣາຊີຜູ້ເປັນຫົວໜ້າຕຣົດວ່າດ້ວຍຄວາມຍິນດີວ່າ ຈົ່ງຕ້ອນຮັບດ້ວຍການບຳລຸງ ແລະ ຂັບລ້ຽງຄວາມເມື່ອຍລ້າຂອງພວກເຂົາອອກ
ເຈົາໄປ 214.1-4
रिधि सिधि सिर धरि मुनिबर बानी।बड़भागिनि आपुहि अनुमानी।।
कहहिं परसपर सिधि समुदाई।अतुलित अतिथि राम लघु भाई।।
मुनि पद बंदि करिअ सोइ आजू।होइ सुखी सब राज समाजू।।
अस कहि रचेउ रुचिर गृह नाना।जेहि बिलोकि बिलखाहिं बिमाना।।
भोग बिभूति भूरि भरि राखे।देखत जिन्हहि अमर अभिलाषे।।
दासीं दास साजु सब लीन्हें।जोगवत रहहिं मनहि मनु दीन्हें।।
सब समाजु सजि सिधि पल माहीं।जे सुख सुरपुर सपनेहुँ नाहीं।।
प्रथमहिं बास दिए सब केही।सुंदर सुखद जथा रुचि जेही।।
ridhi sidhi sira dhari munibara bānī |baṛabhāgini āpuhi anumānī ||
kahahiṁ parasapara sidhi samudāī |atulita atithi rāma laghu bhāī ||
muni pada baṁdi karia soi ājū |hoi sukhī saba rāja samājū ||
asa kahi raceu rucira gṛha nānā |jehi biloki bilakhāhiṁ bimānā ||
bhoga bibhūti bhūri bhari rākhe |dekhata jinhahi amara abhilāṣe ||
dāsīṁ dāsa sāju saba līnheṁ |jogavata rahahiṁ manahi manu dīnheṁ ||
saba samāju saji sidhi pala māhīṁ |je sukha surapura sapanehũ nāhīṁ ||
prathamahiṁ bāsa die saba kehī |suṁdara sukhada jathā ruci jehī ||
ຣິທີ ແລະ ສິທີ ໄດ້ຍົກຖ້ອຍຄຳຂອງມູນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄວ້ເທິງຫົວ ແລະ ຕົນເອງຮູ້ສຶກວ່າເປັນຜູ້ມີບຸນຫຼາຍທີ່ສຸດ ຝູງສິທີທັງປວນໄດ້ການກັນວ່າ ນ້ອງຊາຍຂອງພະຣາມແມ່ນແຂກທີ່ບໍ່ສາມາດປຽບໄດ້ ໃຫ້ພວກເຮົາທັງຫຼາຍກົມຫົວຄາບມູນີ ແລະ ປະຕິບັດສິ່ງນັ້ນໃນມື້ນີ້ ເຊິ່ງຈະເຮັດໃຫ້ຝູງລາຊະວົງທັງຫມົດມີຄວາມສຸກ ເວົ້າດັງນັ້ນແລ້ວ ພວກນາງໄດ້ສ້າງນິເວດສະຖານງົດງາມຫຼາຍຢ່າງ ເຊິ່ງເມື່ອເຫັນແລ້ວ ພະຫົນທິຍະຂອງເທບທິດາຍັງຕ້ອງອາຍ ພວກນາງໄດ້ຕື່ມທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກ ແລະ ສົມບັດອັນລ້ຳປະລິມານ ເຊິ່ງເມື່ອເຫັນແລ້ວ ແມ້ຜູ້ເປັນອະມະຕະຍັງປາຖະຫນາ ສາວຮັບໃຊ້ ແລະ ບຸລຸດຮັບໃຊ້ພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງໃຊ້ທຸກຢ່າງ ຕ່າງຄອຍຮັບໃຊ້ ໂດຍມອບໃຈໃຫ້ແກ່ການຮັບໃຊ້ ໃນພິິດຕາດຽວ ຝູງສິທີໄດ້ຈັດແຈງຄວາມສຸກໃຫ້ແກ່ຄະນະທັງຫມົດ ເຊິ່ງແມ້ໃນນະຄອນສະຫວັນກໍບໍ່ມີແມ້ແຕ່ໃນຄວາມຝັນ ກ່ອນອື່ນໝົດ ພວກນາງໄດ້ຈັດທີ່ພັກໃຫ້ທຸກຄົນ ງົດງາມ ແລະ ເປັນສຸກ ຕາມທີ່ແຕ່ລະທ່ານພໍໃຈ
ໂດຫາ 214
बहुरि सपरिजन भरत कहुँ रिषि अस आयसु दीन्ह।बिधि बिसमय दायकु बिभव मुनिबर तपबल कीन्ह।।214।।
bahuri saparijana bharata kahũ riṣi asa āyasu dīnha |bidhi bisamaya dāyaku bibhava munibara tapabala kīnha ||214||
ຈາກນັ້ນ ພະສາສະໜານຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ໂດຍອຳນາດຂອງການບຳເພັນຕະບາດຂອງພະອົງ, ໄດ້ມອບບັນຍັດດັ່ງກ່າວໃຫ້ແກ່ພະພະຣາມ ແລະ ວົງວານຂອງພະອົງ, ແລະ ໄດ້ສ້າງຄວາມຮັ່ງມີທີ່ເຮັດໃຫ້ພະພະພົມເຈົ້າເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປະຫລາດໃຈ.
ເຈົາໄປ 215.1-4
मुनि प्रभाउ जब भरत बिलोका।सब लघु लगे लोकपति लोका।।
सुख समाजु नहिं जाइ बखानी।देखत बिरति बिसारहीं ग्यानी।।
आसन सयन सुबसन बिताना।बन बाटिका बिहग मृग नाना।।
सुरभि फूल फल अमिअ समाना।बिमल जलासय बिबिध बिधाना।।
असन पान सुच अमिअ अमी से।देखि लोग सकुचात जमी से।।
सुर सुरभी सुरतरु सबही कें।लखि अभिलाषु सुरेस सची कें।।
रितु बसंत बह त्रिबिध बयारी।सब कहँ सुलभ पदारथ चारी।।
स्रक चंदन बनितादिक भोगा।देखि हरष बिसमय बस लोगा।।
muni prabhāu jaba bharata bilokā |saba laghu lage lokapati lokā ||
sukha samāju nahiṁ jāi bakhānī |dekhata birati bisārahīṁ gyānī ||
āsana sayana subasana bitānā |bana bāṭikā bihaga mṛga nānā ||
surabhi phūla phala amia samānā |bimala jalāsaya bibidha bidhānā ||
asana pāna suca amia amī se |dekhi loga sakucāta jamī se ||
sura surabhī surataru sabahī keṁ |lakhi abhilāṣu suresa sacī keṁ ||
ritu basaṁta baha tribidha bayārī |saba kahã sulabha padāratha cārī ||
sraka caṁdana banitādika bhogā |dekhi haraṣa bisamaya basa logā ||
ເມື່ອພະຣະຕະໄດ້ເຫັນອານຸພາບຂອງພະລາຮາສີ ໂລກທັງປວງຂອງຜູ້ຄອບຄອງໂລກທັງຫຼາຍກໍດູນ້ອຍ ຄວາມສຸກສະບາຍອັນຫຼາກຫຼາຍນັ້ນບໍ່ສາພັນນາໄດ້ ຜູ້ມີປັນຍາເມື່ອໄດ້ເຫັນກໍລືມການວິເວກ ມີອາສນ ຕັ່ງ ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມອັນປະເສີດ ແລະ ເຄື່ອງບັງແດດ ປ່າ ແລະ ສວນ ນົກ ແລະ ສັດຕ່າງໆ ຫຼາຍຊະນິດ ມີດອກໄມ້ຫອມ ແລະ ຫມາກໄມ້ຄືອາມິດ ແລະ ທະເລສາບໃສສະອາດທີ່ມີຮູບແບບຕ່າງໆກັນ ອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມບໍລິສຸດ ແລະ ຫວານຄືອາມິດ ຜູ້ຄົນເມື່ອເຫັນແລ້ວກໍລະອາຍຄືນັກບວດຜູ້ສຳລວມ ທຸກຄົນມີໂຄສະຫວະ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ປາຖະນາ ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ພະອິນທຣ ແລະ ພະສຈີ ກໍເກີດຄວາມປາຖະນາ ເປັນລະດູໃບໄມ້ຜລິ ລົມພັດເຢັນ ອ່ອນໂຍນ ແລະ ຫອມ ຈຸດປະສົງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທັງສີ່ປະການນັ້ນ ທຸກຄົນໄດ້ໂດຍງ່າຍ ດ້ວຍມາລາ ຈັນທານ ຍິງ ແລະ ສິ່ງອຳນວຍຄວາມສຸກອື່ນໆ ຜູ້ຄົນເມື່ອເຫັນແລ້ວກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະ ຄວາມອັດສະຈັນ
ໂດຫາ 215
संपत चकई भरतु चक मुनि आयस खेलवार।तेहि निसि आश्रम पिंजराँ राखे भा भिनुसार।।215।।
saṁpata cakaī bharatu caka muni āyasa khelavāra |tehi nisi āśrama piṁjarā̃ rākhe bhā bhinusāra ||215||
ຄວາມລຶກລັກໃນໂລກແມ່ນນົກຈັກວີຕົວເມຍ ແລະ ພຣະພະຣະຕະ ແມ່ນນົກຈັກວາຕົວຜູ້ ຄຳສັ່ງຂອງສິດທາແມ່ນພານຜູ້ຫຼີ້ນກັບພວກມັນ ຄືນັ້ນພະອົງໄດ້ຂັງພວກມັນໄວ້ໃນກະບັດຂອງອາສັມ ຈົນຮອດຕາເວັນອິດມາເຖິງ
ເຈົາໄປ 216.1-4
कीन्ह निमज्जनु तीरथराजा।नाइ मुनिहि सिरु सहित समाजा।।
रिषि आयसु असीस सिर राखी।करि दंडवत बिनय बहु भाषी।।
पथ गति कुसल साथ सब लीन्हे।चले चित्रकूटहिं चितु दीन्हें।।
रामसखा कर दीन्हें लागू।चलत देह धरि जनु अनुरागू।।
नहिं पद त्रान सीस नहिं छाया।पेमु नेमु ब्रतु धरमु अमाया।।
लखन राम सिय पंथ कहानी।पूँछत सखहि कहत मृदु बानी।।
राम बास थल बिटप बिलोकें।उर अनुराग रहत नहिं रोकैं।।
दैखि दसा सुर बरिसहिं फूला।भइ मृदु महि मगु मंगल मूला।।
kīnha nimajjanu tīratharājā |nāi munihi siru sahita samājā ||
riṣi āyasu asīsa sira rākhī |kari daṁḍavata binaya bahu bhāṣī ||
patha gati kusala sātha saba līnhe |cale citrakūṭahiṁ citu dīnheṁ ||
rāmasakhā kara dīnheṁ lāgū |calata deha dhari janu anurāgū ||
nahiṁ pada trāna sīsa nahiṁ chāyā |pemu nemu bratu dharamu amāyā ||
lakhana rāma siya paṁtha kahānī |pū̃chata sakhahi kahata mṛdu bānī ||
rāma bāsa thala biṭapa bilokeṁ |ura anurāga rahata nahiṁ rokaiṁ ||
daikhi dasā sura barisahiṁ phūlā |bhai mṛdu mahi magu maṁgala mūlā ||
ພຣະພົດສະຫຼອງນ້ຳທີ່ປຣະຍາຄ ຣາຊາແຫ່ງສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະ ກົ້ມຫົວເຄົາລົບຕາບະສີ ພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານທັງໝົດ ພຣະອົງຮັບຄຳສັ່ງ ແລະ ຄຳອວຍພອນຂອງຕາບະສີໄວ້ເທິງຫົວ ກົ້ມຄາບຕີດິນ ແລະ ກ່າວຄຳອຽວອອນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົມຫຼາຍປະການ ພຣະອົງພາຜູ້ຮູ້ເສັ້ນທາງດີໄປດ້ວຍທັງໝົດ ແລ້ວເດີນທາງສູ່ຈິຕຣະກູດ ໂດຍຈິດໃຈມຸ່ງມັ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງເອົາມືຈັບມິດຕະພາບຂອງພຣະຣາມ ເມື່ອຍ່າງທາງປາດວ່າຄວາມຈົງຮັກສັກສິດໄດ້ສະແດງເປັນຮ່າງກາຍ ບໍ່ມີເກີບໃສ່ຕີນ ບໍ່ມີຮົ່ມກັນຫົວ ຄວາມຮັກ ຄຳປະຕິຍານ ການຖືສິນ ແລະ ທຳຂອງພຣະອົງປາສະຈາກການຫຼອກລວງ ພຣະອົງຖາມມິດຕະພານວ່າເລື່ອງການເດີນທາງຂອງລັກສະມັນ ພຣະຣາມ ແລະ ສີດາຕາມເສັ້ນທາງ ມິດຕະພານເລົ່າໃຫ້ຟັງດ້ວຍວະຈະນອ່ອນໂຍນ ເມື່ອເຫັນຕົ້ນໄມ້ທີ່ພຣະຣາມເຄີຍພັກອາໄສ ຄວາມຮັກໃນຫົວໃຈບໍ່ສາລະຫຼາຍລົບຍັບໄດ້ ເທວະດາເຫັນສະພາບຂອງພຣະອົງກໍໂປຣຍດອກໄມ້ລົງມາ ແຜ່ນດິນກາຍເປັນນຸ່ມນວນ ແລະ ເສັ້ນທາງກາຍເປັນຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງມົງຄານ
ໂດຫາ 216
किएँ जाहिं छाया जलद सुखद बहइ बर बात।तस मगु भयउ न राम कहँ जस भा भरतहि जात।।216।।
kiẽ jāhiṁ chāyā jalada sukhada bahai bara bāta |tasa magu bhayau na rāma kahã jasa bhā bharatahi jāta ||216||
ເມຄຕາມໄປໃຫ້ຮົ່ມເງົາ ລົມເຢັນສະບາຍພັດຜ່ານເບົາໆ ເສັ້ນທາງບໍ່ເຄີຍເມດຕາຕໍ່ພະຣາມເຫມືອນທີ່ເມດຕາຕໍ່ພະພະຣະຕະໃນຂະນະທີ່ເດີນທາງໄປ
ເຈົາໄປ 217.1-4
जड़ चेतन मग जीव घनेरे।जे चितए प्रभु जिन्ह प्रभु हेरे।।
ते सब भए परम पद जोगू।भरत दरस मेटा भव रोगू।।
यह बड़ि बात भरत कइ नाहीं।सुमिरत जिनहि रामु मन माहीं।।
बारक राम कहत जग जेऊ।होत तरन तारन नर तेऊ।।
भरतु राम प्रिय पुनि लघु भ्राता।कस न होइ मगु मंगलदाता।।
सिद्ध साधु मुनिबर अस कहहीं।भरतहि निरखि हरषु हियँ लहहीं।।
देखि प्रभाउ सुरेसहि सोचू।जगु भल भलेहि पोच कहुँ पोचू।।
गुर सन कहेउ करिअ प्रभु सोई।रामहि भरतहि भेंट न होई।।
jaṛa cetana maga jīva ghanere |je citae prabhu jinha prabhu here ||
te saba bhae parama pada jogū |bharata darasa meṭā bhava rogū ||
yaha baṛi bāta bharata kai nāhīṁ |sumirata jinahi rāmu mana māhīṁ ||
bāraka rāma kahata jaga jeū |hota tarana tārana nara teū ||
bharatu rāma priya puni laghu bhrātā |kasa na hoi magu maṁgaladātā ||
siddha sādhu munibara asa kahahīṁ |bharatahi nirakhi haraṣu hiyã lahahīṁ ||
dekhi prabhāu suresahi socū |jagu bhala bhalehi poca kahũ pocū ||
gura sana kaheu karia prabhu soī |rāmahi bharatahi bheṁṭa na hoī ||
ຕາມເສັ້ນທາງມີສັດແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດແລະມີຊີວິດນັບບໍ່ຖ້ວນ ທັງຜູ້ທີ່ພະເຈົ້າຊົມ ແລະ ຜູ້ທີ່ຊົມພະເຈົ້າ ທັງຫມົດຍ່ອນເປັນຜູ້ສົມຄວນແກ່ສະຖານະອັນສູງສຸດ ແລະ ການໄດ້ເຫັນພະພົຣະຕະກໍໄດ້ປິ່ນປົວພະຍາດແຫ່ງການວຽນວາຍຕາຍເກີດໃຫ້ຫາຍໄປ ນີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໃຫຍ່ສໍາລັບພົຣະຕະ ຜູ້ທີ່ພະຣາມທຣະລຶກໃນພະຫະຣະດັຍ ເຖິງຜູ້ໃດໃນໂລກກ່າວນາມພະຣາມພຽງຄັ້ງດຽວ ກໍສາມາດຂ້າມພົນ ແລະ ນໍາຜູ້ອື່ນຂ້າມພົນໄດ້ ພົຣະຕະເປັນທີ່ຮັກຂອງພະຣາມ ແລະ ຍັງເປັນນ້ອງຊາຍຂອງພະອົງ ເສັ້ນທາງຈະບໍ່ເປັນຜູ້ປະທານພອນໄດ້ຢ່າງໃດ ສິທະ ນັກບຽດ ແລະ ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກ່າວເຊັ່ນນີ້ ແລະ ຍິນດີໃນໃຈເມື່ອໄດ້ເຫັນພົຣະຕະ ເມື່ອເຫັນອານຸພາບພົຣະຕະ ພະອິນທຣະເຈົ້າແຫ່ງເທບກໍມີຄວາມວິຕົກ ຕຣະພະດຳຣິນວ່າ ໃນໂລກນີ້ຄົນດີຍ່ອນພົບສິ່ງທີ່ດີ ແລະ ຄົນຕໍ່າຍ່ອນພົບຄວາມຕໍ່າໃນຄົນຕໍ່າ ພະອົງຕຣະພະຕໍ່ານາຍຄູວ່າ ທ່ານອາຈາຣະຍ໌ ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາເຮັດບາງສິ່ງເພື່ອພະຣາມ ແລະ ພົຣະຕະ ຈະໄດ້ບໍ່ພົບກັນ
ໂດຫາ 217
रामु सँकोची प्रेम बस भरत सपेम पयोधि।बनी बात बेगरन चहति करिअ जतनु छलु सोधि।।217।।
rāmu sãkocī prema basa bharata sapema payodhi |banī bāta begarana cahati karia jatanu chalu sodhi ||217||
ພຣະຣາມເປັນຜູ້ຂີ້ອາຍ ຍອມຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຮັກ ແລະ ພຣະພະຣະຕະ ເປັນມະຫາສະໝຸດແຫ່ງຄວາມຮັກ ເລື່ອງທີ່ຈັດໄວ້ດີແລ້ວກຳລັງຈະເສຍໄປ ຈຶ່ງຕ້ອງພະຍາຍາມ ແລະ ຊອກຫາອຸບາຍບາງປະການ
ເຈົາໄປ 218.1-4
बचन सुनत सुरगुरु मुसकाने।सहसनयन बिनु लोचन जाने।।
मायापति सेवक सन माया।करइ त उलटि परइ सुरराया।।
तब किछु कीन्ह राम रुख जानी।अब कुचालि करि होइहि हानी।।
सुनु सुरेस रघुनाथ सुभाऊ।निज अपराध रिसाहिं न काऊ।।
जो अपराधु भगत कर करई।राम रोष पावक सो जरई।।
लोकहुँ बेद बिदित इतिहासा।यह महिमा जानहिं दुरबासा।।
भरत सरिस को राम सनेही।जगु जप राम रामु जप जेही।।
bacana sunata suraguru musakāne |sahasanayana binu locana jāne ||
māyāpati sevaka sana māyā |karai ta ulaṭi parai surarāyā ||
taba kichu kīnha rāma rukha jānī |aba kucāli kari hoihi hānī ||
sunu suresa raghunātha subhāū |nija aparādha risāhiṁ na kāū ||
jo aparādhu bhagata kara karaī |rāma roṣa pāvaka so jaraī ||
lokahũ beda bidita itihāsā |yaha mahimā jānahiṁ durabāsā ||
bharata sarisa ko rāma sanehī |jagu japa rāma rāmu japa jehī ||
ໄດ້ຍິນຄຳເວົ້ານັ້ນ ຄູແຫ່ງທວຍເທບຈຶ່ງຍິ້ມ ເພາະເຫັນວ່າ ພະອິນທອນຜູ້ມີຕາພັນ ກັບບໍ່ມີຕາທີ່ເຫັນ ຜູ້ໃດໃຊ້ມາຍາຕໍ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ແຫ່ງອົງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມາຍາ ທ້າວເທວະຣາຊເອີຍ ມາຍານັ້ນຍ່ອນກັບມາຕົກເຫນືອຕົນເອງ ຄັ້ງນັ້ນຂ້ອຍໄດ້ກະທຳບາງສິ່ງ ເພາະຮູ້ພະປະສົງຂອງພະຣາມ ບັດນີ້ຫາກທ່ານກະທຳອຸບາຍຊົ່ວຮ້າຍ ຍ່ອນນຳມາເຊິ່ງຄວາມເສຍຫາຍເທົ່ານັ້ນ ຈົ່ງຟັງ ທ້າວເທວະຣາຊ ພະຣາມຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຣາຊວົງຣຄຸ ມີສະພາບວ່າ ບໍ່ພະພິໂລດຕໍ່ຄວາມຜິດທີ່ກະທຳຕໍ່ພະອົງເອງ ແຕ່ຜູ້ໃດກະທຳຜິດຕໍ່ຜູ້ທີ່ເປັນຜູ້ຈົງຮັກສອງພະອົງ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອນຖືກເຜົາໃນໄຟແຫ່ງພະພິໂລດຂອງພະຣາມ ເລື່ອງນີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກແລະໃນພະເວດ ຣາສີທຸຣະວາສຮູ້ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ນີ້ເປັນຢ່າງດີ ຜູ້ໃດເປັນທີ່ຮັກຂອງພະຣາມເທົ່າພະຣາຕະ ໂລກສວດພະນາມພະຣາມ ແລະ ພະຣາມສວດພະນາມພະຣາຕະ
ໂດຫາ 218
मनहुँ न आनिअ अमरपति रघुबर भगत अकाजु।अजसु लोक परलोक दुख दिन दिन सोक समाजु।।218।।
manahũ na ānia amarapati raghubara bhagata akāju |ajasu loka paraloka dukha dina dina soka samāju ||218||
ໂອພະເຈົ້າແຫ່ງທິວບດອັງຄະລະ ຢ່າໄດ້ຄິດໃນໃຈເລີຍທີ່ຈະເຮັດອັນຕະລາຍແກ່ຜູ້ນັບຖືພະຣາມ ຜູ້ສູງສົດແຫ່ງວົງສະກຸນຣາຄູ ການກະທຳເຊັ່ນນີ້ຍ່ອມນຳຄວາມອັບອດໃນໂລກນີ້ ຄວາມທຸກໃນໂລກໜ້າ ແລະຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນທຸກວັນ
ເຈົາໄປ 219.1-4
सुनु सुरेस उपदेसु हमारा।रामहि सेवकु परम पिआरा।।
मानत सुखु सेवक सेवकाई।सेवक बैर बैरु अधिकाई।।
जद्यपि सम नहिं राग न रोषू।गहहिं न पाप पूनु गुन दोषू।।
करम प्रधान बिस्व करि राखा।जो जस करइ सो तस फलु चाखा।।
तदपि करहिं सम बिषम बिहारा।भगत अभगत हृदय अनुसारा।।
अगुन अलेप अमान एकरस।रामु सगुन भए भगत पेम बस।।
राम सदा सेवक रुचि राखी।बेद पुरान साधु सुर साखी।।
अस जियँ जानि तजहु कुटिलाई।करहु भरत पद प्रीति सुहाई।।
sunu suresa upadesu hamārā |rāmahi sevaku parama piārā ||
mānata sukhu sevaka sevakāī |sevaka baira bairu adhikāī ||
jadyapi sama nahiṁ rāga na roṣū |gahahiṁ na pāpa pūnu guna doṣū ||
karama pradhāna bisva kari rākhā |jo jasa karai so tasa phalu cākhā ||
tadapi karahiṁ sama biṣama bihārā |bhagata abhagata hṛdaya anusārā ||
aguna alepa amāna ekarasa |rāmu saguna bhae bhagata pema basa ||
rāma sadā sevaka ruci rākhī |beda purāna sādhu sura sākhī ||
asa jiyã jāni tajahu kuṭilāī |karahu bharata pada prīti suhāī ||
ຈົງຟັງຄຳແນະນຳຂອງຂ້ອຍ ທ່ານຜູ້ຈອງເທບທັງຫຼາຍ ຜູ້ຮັບໃຊ້ຣາມແມ່ນທີ່ຮັກຍິ່ງຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງຊົມເຊີຍໃນການຮັບໃຊ້ຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ ສ່ວນການເປັນປິດປະຫານຕໍ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ຍ່ອມເປັນປິດປະຫານຕໍ່ພຣະອົງເອງຢ່າງຍິ່ງ ເຖິງພຣະອົງຈະທຳເທົ່າເທົ່າ ບໍ່ມີຄວາມຍຶດຕິດທັງບໍ່ມີຄວາມໂກດ ແລະ ບໍ່ຮັບເອົາບາບບຸນຄຸນໂທສໃດໆ ພຣະອົງໄດ້ຕັ້ງການກຣານໃຫ້ເປັນໃຫຍ່ໃນຈັກກະວານ ແລະ ໄດ້ກຳນົດໄວ້ວ່າ ຜູ້ໃດກະທຳແບບໃດກໍ່ຊົມລົດຜົນແບບນັ້ນ ທັງນັ້ນພຣະອົງກໍ່ປະພຶດທັງເທົ່າເທົ່າ ແລະ ບໍ່ເທົ່າເທົ່າ ຕາມໃຈຂອງຜູ້ຈົງຮັກ ແລະ ຜູ້ບໍ່ຈົງຮັກ ເຖິງຈະບໍ່ມີຄຸນລັກສະນະ ບໍ່ມີມົນທິນ ບໍ່ມີຄວາມອວດຮັງ ແລະ ສະເຫມີສະເຫມາ ຣາມໄດ້ຮັບຮູບມີຄຸນລັກສະນະ ໂດຍຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມຮັກຂອງຜູ້ຈົງຮັກ ຣາມສະເຫມີຮັກສາຄວາມປາດຖະຫນາຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ ເວດ ປຸຣານ ສາທຸ ແລະ ເທບທັງຫຼາຍເປັນພະຍານ ດັ່ງນັ້ນຈົງຮູ້ໄວ້ໃນໃຈແລ້ວປົດທິດລວງເຫືອດ ຈົງບຳລຸງຄວາມຮັກອັນງົດງາມຕໍ່ພຣະບາດຂອງພຣະພົບຣະຕ
ໂດຫາ 219
राम भगत परहित निरत पर दुख दुखी दयाल।भगत सिरोमनि भरत तें जनि डरपहु सुरपाल।।219।।
rāma bhagata parahita nirata para dukha dukhī dayāla |bhagata siromani bharata teṁ jani ḍarapahu surapāla ||219||
ຜູ້ທີ່ນັບຖືພະຣາມນັ້ນ ມຸ່ງເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ ໂສກເສົ້າເພາະຄວາມໂສກເສົ້າຂອງຜູ້ອື່ນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ຢ່າຢ້ານພະຣະຕະ ເຈົ້າຜູ້ເປັນກະສັດແຫ່ງເທວະດາ ຍ້ອນພະອົງແມ່ນມົງກຸດແຫ່ງຜູ້ນັບຖື
Frequently Asked Questions
परम्परागत मान्यता में यह अंश ‘भरत-भक्ति’ का स्मरण कराता है: निष्काम सेवा, गुरु-वचन-पालन, और भक्त-अपराध से बचने की शिक्षा देता है। इसके पाठ से ‘विरह’ शोक न रहकर साधना बनता है, तथा ‘भव-रोग’ (अहं/आसक्ति) शान्त होता है—विशेषतः ‘राम भगत परहित निरत’ वाले सिद्धान्त का संस्कार दृढ़ होता है।
इस प्रसंग में प्रचलित समपुट/पुनरावृत्ति-रूप से ‘राम’ नाम-जप (जैसे ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’) या ‘राम-भरत-मिलाप’ की कामना हेतु ‘श्रीरामचन्द्र कृपालु भजु मन’ का पाठ कई परम्पराओं में जोड़ा जाता है; किन्तु निश्चित सार्वदेशिक समपुट-मानक नहीं—स्थानीय मानस-गायन परम्परा के अनुसार भेद मिलता है।
Ask anything about Prakarana 22 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
