Adhyaya 29

Verse 1

। सूत उवाच । एवं सर्वेषु तीर्थेषु संस्थितेषु द्विजोत्तमाः । तत्क्षेत्रं ख्यातिमापन्नं समस्ते धरणीतले

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಾಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಸ್ತ ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 2

समस्तेभ्यस्ततोऽदूरान्मुनयः शंसितव्रताः । संश्रयंति ततो भूपास्तपोऽर्थं जरयाऽन्विताः

ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಶಂಸಿತ ವ್ರತಧಾರಿಗಳಾದ ಮುನಿಗಳು ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಜರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಜರೂ ತಪಸ್ಸಿನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

तथा ते लिंगिनो दान्ताः सिद्धिकामाः समंततः । समाश्रयंति तत्क्षेत्रं सवर्तीर्थसमा श्रयम्

ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಂಗಧಾರಿಗಳಾದ ದಾಂತ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬಂದು, ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನವಾದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

तत्र सिद्धेश्वरंनाम लिंगमस्ति द्विजोत्तमाः । सर्वसिद्धिप्रदं नृणां स्वयं सिद्धिप्रदायकम्

ಅಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವಿದೆ; ಅದು ನರರಿಗೆ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾನೇ ಸ್ವಯಂ ಸಿದ್ಧಿದಾತನಾಗಿದೆ.

Verse 5

निर्विद्य भूतले शर्वः सर्वव्यापी सदा शिवः । हाटकेश्वरसंज्ञेऽस्मिन्क्षेत्रे देवः स्वयं स्थितः

ಸರ್ವವ്യാപಿ ಸದಾಶಿವನಾದ ಶರ್ವನು ಭೂತಲದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ವೇದಗೊಂಡವನಂತೆ, ‘ಹಾಟಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವನು ಸ್ವಯಂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 6

लिंगरूपेण भगवान्प्रादुर्भूतः स्वयं हरः । स्मरणाद्दर्शनाच्चैव सर्वसिद्धिप्रदः सदा

ಭಗವಾನ್ ಹರನು ಸ್ವಯಂ ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೂ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಅವನು ಸದಾ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

सिद्धेनाराधितो यस्मात्तस्मात्सिद्धेश्वरः स्मृतः । तस्यैव वरदानाद्धि अत्रैवावस्थितो हरः

ಒಬ್ಬ ಸಿದ್ಧನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆ ಭಕ್ತನ ವರದಾನದಿಂದಲೇ ಹರನು ಇಲ್ಲಿ ಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 8

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या शुचिः स्पृशति वा नरः । वांछितं लभते सद्यो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ಯಾರು ಸದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅಥವಾ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದು ಅತಿದುರ್ಳಭವಾದರೂ ಸಹ।

Verse 9

तत्र सिद्धिं गताः पूर्वं शतशः पुरुषा भुवि । दर्शनात्स्पर्शनाच्चान्ये प्रणामादपरे नराः

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪುರುಷರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು—ಕೆಲವರು ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶನದಿಂದ, ಇನ್ನವರು ಕೇವಲ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ।

Verse 10

दक्षिणामूर्तिमासाद्य मन्त्रं तस्य षडक्षरम् । यो जपेच्छ्रद्धयोपेतस्तस्यायुः संप्रवर्धते

ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅವರ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವವನ ಆಯುಷ್ಯವು ಬಹಳವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 11

यावत्संख्यं जपेन्मत्रं तावत्संख्यान्यहानि सः । आयुषः परतो मर्त्यो जीवते नात्र संशयः

ಅವನು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದಿನಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯನು ನಿಗದಿತ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೀರಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 12

ऋषय ऊचुः अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वया परिकीर्तितम् । आयुषोऽप्यधिकं मर्त्यो जीवते यदि मानवः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ! ನೀನು ಕೀರ್ತಿಸಿದುದು ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಕರ; ಮನುಷ್ಯನು ಮರಣಧರ್ಮಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಆಯುಷ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬದುಕಬಹುದೇ?

Verse 13

सूत उवाच अत्र वः कीर्तयिष्यामि स्वयमेव मया श्रुतम् । वदतस्तत्समुद्दिश्य यद्वत्सस्य महात्मनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಕೇಳಿದುದನ್ನೇ ನಿಮಗೆ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಯದ್ವತ್ಸನ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 14

पुरा मे वसमानस्य पुरतोऽत्र पितुर्गृहे । आयातः स मुनिस्तत्र वत्सो नाम महाद्युतिः

ಒಮ್ಮೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯುಳ್ಳ ‘ವತ್ಸ’ ಎಂಬ ಮುನಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 15

वहमानो युवावस्थां द्वादशार्कस मद्युतिः । अंगैः सर्वैस्तु रूपाढ्यः कामदेव इवापरः

ಅವರು ಯೌವನದ ಕಿರಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಸರ್ವಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ರೂಪಸಂಪನ್ನ—ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಾಮದೇವನಂತಿದ್ದರು।

Verse 16

मत्पित्रा स तदा दृष्टस्ततो भक्त्याऽभिवादितः । अर्घ्यं दत्त्वा ततः प्रोक्तो विश्रांतो विनयेन च

ನನ್ನ ತಂದೆ ಆಗ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿದರು. ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ವಿನಂತಿಸಿದರು।

Verse 17

स्वागतं तव विप्रेंद्र कुतस्त्वमिह चागतः । आदेशो दीयतां मह्यं किं करोमि यथोचितम्

‘ಸ್ವಾಗತ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಿ? ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ—ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?’

Verse 18

वत्स उवाच । तवाश्रमपदे सूत चातुर्मास्यसमुद्भवम् । कर्तुमिच्छाम्यनुष्ठानं शुश्रूषां चेत्करोषि मे

ವತ್ಸನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸೂತನೇ! ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಮ-ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಸಂಬಂಧಿತ ವ್ರತಾನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನನಗೆ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸೋಣ.

Verse 19

लोमहर्षण उवाच । एवं विप्र करिष्यामि तवादेशमसंशयम् । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्त्वं मे गृहमागतः

ಲೋಮಹರ್ಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ; ನಿನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ನಾನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಧನ್ಯನು, ಅನುಗ್ರಹಿತನು.

Verse 20

एवमुक्ताथ मामाह स पिता द्विजसत्तमाः । त्वया वत्सस्य कर्तव्या शुश्रूषा नित्यमेव हि

ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ನನ್ನ ತಂದೆ, ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನು, ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ವತ್ಸನಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕು.

Verse 21

ततोऽहं विनयोपेतस्तस्य कृत्यानि कृत्स्नशः । करोमि स च मे रात्रौ चित्राः कीर्तयते कथाः

ನಂತರ ನಾನು ವಿನಯದಿಂದ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ಅವನು ರಾತ್ರಿ ನನಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ, ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 22

राजर्षीणां पुराणानां देवदानवरक्षसाम् । द्वीपानां पर्वतानां च स्वयं दृष्ट्वा सहस्रशः

ಅವನು ರಾಜರ್ಷಿಗಳು, ಪುರಾಣ-ಇತಿಹಾಸಗಳು, ದೇವ-ದಾನವ-ರಾಕ್ಷಸರು, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು—ಅವುಗಳನ್ನು ಅವನು ಸ್ವತಃ ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ಕಂಡಿದ್ದನು.

Verse 23

एकदा तु मया पृष्टः कथांते प्राप्य कौतुकम् । विस्मयाविष्टचित्तेन स द्विजो द्विजसत्तमाः

ಒಮ್ಮೆ ಕಥಾಂತದಲ್ಲಿ ಕೌತುಕ ಉದಯವಾದಾಗ, ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಆವೃತಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ—ಅವನು ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 24

भगवन्सुकुमारं ते शरीरं प्रथमं वयः । द्वीपानां च करोषि त्वं कथा श्चित्राः पृथक्पृथक्

ಹೇ ಭಗವನ್! ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಕೋಮಲ, ಮೊದಲ ಯೌವನದಂತೆ; ಆದರೂ ನೀವು ದ್ವೀಪಗಳ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೀರಿ.

Verse 25

कथं सर्वं धरापृष्ठं ससमुद्रं निरीक्षितम् । स्वल्पेन वयसा तात विस्तरतो वद

ತಾತಾ! ಇಷ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿದಿರಿ? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 26

त्वया ये कीर्तिता द्वीपाः समुद्राः पर्वतास्तथा । मनसापि न शक्यास्ते गन्तुं मर्त्यैः कथंचन

ನೀವು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು—ಅವುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ತಲುಪಲಾರರು.

Verse 27

अत्र कौतूहलं जातमश्रद्धेयं वचस्तथा । श्रुत्वा श्रद्धेयवाक्यस्य तस्मात्सत्यं प्रकीर्तय

ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕೌತುಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ವಚನವೂ ನಂಬಲಾಗದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಾಕ್ಯವಿರುವ ನೀವು ದಯವಿಟ್ಟು ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರಿ.

Verse 28

तपसः किं प्रभावोऽयं किं वा मंत्रपराक्रमः । येन पृथ्वीतलं कृत्स्नं त्वया दृष्टं मुनीश्वर

ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ! ಇದು ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವವೋ, ಅಥವಾ ಮಂತ್ರದ ಪರಾಕ್ರಮವೋ—ಇದರಿಂದ ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಪೃಥ್ವೀತಳವನ್ನು ಕಂಡೆ?

Verse 29

किं वा देवप्रसादस्तु तवौषधिकृतोऽथवा । तच्च पुण्यतमं तात त्वं मे ब्रूहि सविस्तरम्

ಅಥವಾ ಇದು ದೇವಪ್ರಸಾದವೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದೋ ಪವಿತ್ರ ಔಷಧಿಯ ಪರಿಣಾಮವೋ? ಹೇ ತಾತ! ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಕರ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 30

अथ मां स मुनिः प्राह विहस्य मुनिसत्तमाः । सत्यमेतत्त्वया ज्ञातं मम मंत्रपराक्रमम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನಿ ನಗುತ್ತಾ ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ—‘ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೀ; ಇದು ನನ್ನ ಮಂತ್ರದ ಪರಾಕ್ರಮವೇ.’

Verse 31

सदाहमष्टसंयुक्तं सहस्रं शिवसन्निधौ । जपामि शिवमंत्रस्य षडक्षरमितस्य च

ನಾನು ಸದಾ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸೇರಿಸಿದ ಸಾವಿರ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವಮಂತ್ರದ ಷಡಕ್ಷರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಜಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 32

त्रिकालं तेन मे जातं सुस्थिरं यौवनं मुने । अतीतानागतं ज्ञानं जीवितं च सुखोदयम्

ಆ ಸಾಧನೆಯಿಂದ, ಹೇ ಮುನೇ, ನನ್ನ ಯೌವನವು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು; ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯದ ಜ್ಞಾನವೂ, ಸುಖೋದಯಕರ ಜೀವನವೂ ದೊರಕಿತು.

Verse 33

मम वर्षसहस्राणि बहूनि प्रयुतानि च । संजातानि महाभाग दृश्यते प्रथमं वयः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನನಗೆ ಅನೇಕ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳೂ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಯುತಗಳೂ ಕಳೆದಿವೆ; ಆದರೂ ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಮೊದಲ ಯೌವನದಂತೆಲೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ।

Verse 34

अत्र ते कीर्तयिष्यामि विस्तरेण महामते । यथा सिद्धिर्मया प्राप्ता प्रसादाच्छंकरस्य च

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆ—ಶಂಕರನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ದೊರಕಿತು ಎಂಬುದನ್ನು।

Verse 35

अहं हि ब्राह्मणो नाम्ना वत्सः ख्यातो महीतले । नानाशास्त्रकृताभ्यासः पुराऽसं वेदपारगः

ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ವತ್ಸ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದೆ. ಹಿಂದೆ ನಾನು ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ವೇದಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದೆ।

Verse 36

एतस्मिन्नेव काले तु मेनका च वराप्सराः । वसंतसमये प्राप्ता मर्त्यलोके यदृच्छया

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಪ್ಸರೆ ಮೇನಕಾ ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದಳು।

Verse 37

सा गता भ्रममाणाथ काम्यकंनाम तद्वनम् । मत्तकोकिलनादाढ्यं मनोज्ञद्रुमसं कुलम्

ಅವಳು ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ‘ಕಾಮ್ಯಕ’ ಎಂಬ ಆ ವನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು; ಅದು ಮತ್ತ ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗಿನ ನಾದದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮನೋಹರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು।

Verse 38

यत्रास्ते मुनिशार्दूलो देवरात इति स्मृतः । व्रतस्वाध्यायसंपन्नस्तपसा ध्वस्तकिल्विषः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವರಾತನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ವ್ರತಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸಂಪನ್ನನು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಗಳು ದಗ್ಧವಾದವನು।

Verse 39

उपविष्टो नदीतीरे देवतार्च्चापरा यणः । श्रद्धया परया युक्त एकाकी निर्जने वने

ಅವನು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಉಪವಿಷ್ಟನಾಗಿ ದೇವತಾರ್ಚನೆಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು; ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿರ್ಜನ ವನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿದ್ದನು।

Verse 40

अथ सा पश्यतस्तस्य विवस्त्रा प्राविशज्जलम् । दिव्यरूपसमोपेता घर्मार्ता वरवर्णिनी

ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಆಕೆ—ವಸ್ತ್ರರಹಿತಳಾಗಿ—ನೀರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ದಿವ್ಯರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅತಿಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 41

अथ तस्य मुनींद्रस्य रेतश्चस्कन्द तत्क्षणात् । दृष्ट्वा तां चारुसर्वांगीं जलमध्यं समाश्रिताम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನೀಂದ್ರನ ವೀರ್ಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಖಲಿಸಿತು; ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿಯಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ।

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता सारंगी सुपिपा सिता । जलमिश्रं तया रेतः पीतं सर्वमशेषतः

ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಾಹದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಒಂದು ಜಿಂಕೆ ಬಂದಿತು; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಆ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಏನೂ ಉಳಿಯದಂತೆ, ಕುಡಿದುಬಿಟ್ಟಿತು।

Verse 43

अथ साऽपि दधे गर्भं मानुषं वै प्रभावतः । अमोघरेतसो मासे सुषुवे दशमे ततः

ಆಮೇಲೆ ಅವಳೂ ಅದೇ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಾನವ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು. ಅಮೋಘ ವೀರ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ದಶಮ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು.

Verse 44

जनयामास दीप्तांगी कन्यां पद्मदलेक्षणाम् । तस्मिन्नेव जले पुण्ये देवराताश्रमं प्रति

ಅದೇ ಪುಣ್ಯಜಲದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೀಪ್ತಾಂಗಿಯಾದ, ಪದ್ಮದಳನೇತ್ರಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದಳು; ದೇವರಾತಾಶ್ರಮದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 45

अथ तां स मुनिर्ज्ञात्वा स्वज्ञानेन स्ववीर्यजाम् । कृपया परयाविष्टो जग्राह च पुपोष च

ಆಗ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ವವೀರ್ಯಜೆಯೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡನು. ಪರಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದನು.

Verse 46

स्नेहेन महता युक्तः कृतकौतुकमंगलः । रक्षमाणो वने चैनां श्वापदेभ्यः प्रयत्नतः

ಮಹಾ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಂಗಳ-ರಕ್ಷಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 47

आजहार सुमृष्टानि तत्कृते सुफलानि सः । स्वयं गत्वा सुदूरं च कानने श्वापदाकुले

ಅವಳಿಗಾಗಿ ಅವನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದನು; ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹುದೂರ ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ.

Verse 48

तत्रस्था ववृधे सा च नाम्ना ख्याता मृगावती । शुक्लपक्षे यथा व्योम्नि कलेव शशलक्ष्मणः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ‘ಮೃಗಾವತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತಳಾದಳು—ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಲೆ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ।

Verse 49

अथ सा भ्रममाणेन मया दृष्टा मृगेक्षणा । ततोऽहं कामबाणेन तत्क्षणात्ताडितो हृदि

ನಂತರ ನಾನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮೃಗನೇತ್ರಳನ್ನು ಕಂಡೆ; ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯವು ವಿದ್ಧವಾಯಿತು।

Verse 50

विज्ञाय च कुमारीं तां सवर्णां चारुहासिनीम् । आदरेण गृहं गत्वा स मुनिर्याचितस्ततः

ಅವಳು ಸಮವರ್ಣಸ್ಥಿತಿಯ, ಸುಂದರಹಾಸಿನಿ ಕುಮಾರಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವನು ಗೌರವದಿಂದ (ಮುನಿಯ) ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದನು।

Verse 51

प्रयच्छैनां मम ब्रह्मन्पत्न्यर्थं निज कन्यकाम् । यथात्मा पोषयिष्यामि भोजनाच्छादनादिभिः

“ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮುನಿವರ್ಯ! ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಪತ್ನ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ದಯಪಾಲಿಸಿ. ಭೋಜನ, ವಸ್ತ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲ ಅಗತ್ಯಗಳಿಂದ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಪೋಷಿಸುವೆನು.”

Verse 52

ततस्तेन प्रदत्ता मे तत्क्षणादेव सुन्दरी । विधिना शास्त्रदृष्टेन नक्षत्रे भग दैवते

ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಆ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದನು—ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತ ವಿಧಾನದಂತೆ, ಭಗದೈವತಾಧೀನ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ।

Verse 53

ततः कतिपयाहस्य मयोढा सा सुविस्मिता । सखीजनसमायुक्ता फलार्थं निर्गता वने

ಅನಂತರ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ನನ್ನೊಡನೆ ವಿವಾಹಿತಳಾದ ಆಕೆ ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಭರಿತಳಾಗಿ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಫಲಸಂಗ್ರಹಾರ್ಥವಾಗಿ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು।

Verse 54

अथ वीरुधसंछन्ने वने तस्मि न्सुसंस्थिते । तया न्यस्तं पदं मूर्ध्नि तृणाच्छन्नस्य भोगिनः

ಆಮೇಲೆ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಾಗ, ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸರ್ಪದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ಇಟ್ಟಳು।

Verse 55

सा दष्टा सहसा तेन पतिता वसुधातले । विषार्दिता गतप्राणा तत्क्षणादेव भामिनी

ಆ ಸರ್ಪವು ಆಕೆಯನ್ನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಕಚ್ಚಿತು; ಆಕೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು. ವಿಷಪೀಡಿತಳಾದ ಆ ಕಾಂತಿಮತಿ ಸ್ತ್ರೀ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದಳು।

Verse 56

अथ सख्यः समागत्य तस्या दुःखेन दुःखिताः । शशंसुस्ता यथावृत्तं रुदन्त्यो मम सूतज

ನಂತರ ಆಕೆಯ ಸಖಿಯರು ಬಂದು, ಆಕೆಯ ದುಃಖದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ—ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ—ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು।

Verse 57

ततोऽहं सत्वरं गत्वा दृष्ट्वा तां पतितां भुवि । विलापान्कृतवान्दीनो रुदितं करुणस्वरम्

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಆಕೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೀನನಾಗಿ, ಕರುಣಸ್ವರದಲ್ಲಿ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ತೆನು।

Verse 58

इयं मे सुविशालाक्षी मनःप्राणसमा प्रिया । मृता भूमौ यया हीनो नाहं जीवितुमुत्सहे

ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನಳಾದ ಈ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೃತಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ; ಇವಳಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 59

सोऽहमद्य गमिष्यामि परलोकं सहानया । प्रियारहितहर्म्यस्य जीवितस्य च किं फलम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಾನೂ ಇವಳೊಂದಿಗೆ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ಪ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

Verse 60

पुत्रपौत्रवधूभिश्च भृत्यवर्गयुतस्य च । पत्नीहीनानि नो रेजुर्गृहाणि गृहमेधिनाम्

ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಸೊಸೆಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಸೇವಕ ವರ್ಗದವರಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದ ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆಗಳು ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 61

यदीयं कर्णनेत्रांता तन्वंगी मधुरस्वरा । न जीवति पृथुश्रोणी मरिष्येऽ हमसंशयम्

ಕಿವಿಗಳವರೆಗೂ ಚಾಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ, ಕೋಮಲ ಶರೀರದ, ಮಧುರ ಕಂಠದ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಸೊಂಟವುಳ್ಳ ಇವಳು ಬದುಕದಿದ್ದರೆ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಾನು ಮರಣಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.

Verse 62

एवं विलपमानस्य मम सूत कुलोद्वह । आगताः सुहृदः सर्वे रुरुदुस्तेऽपि दुःखिताः

ಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನೇ! ನಾನು ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಬಂದರು; ಅವರೂ ಸಹ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 63

रुदित्वा सुचिरं तत्र तैः समं महतीं चिताम् । कृत्वा तां संनिधायाथ प्रदत्तो हव्यवाहनः

ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಅವರೊಡನೆ ಅತ್ತು ನಾನು ಮಹಾ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಬಳಿಕ ಹವ್ಯವಾಹಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 64

तत आदाय मां कृच्छ्रान्निन्युश्च स्वगृहं प्रति । रुदन्तं प्रस्खलन्तं च मुह्यमानं पदेपदे

ನಂತರ ಅವರು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಾನು ಅಳುತ್ತಾ, ತಡಕಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಪದದಲ್ಲೂ ಮೂರ್ಚಿತನಾಗುವಂತೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದೆ.

Verse 65

ततो निशावशेषेऽहमुत्थाय त्वरयाऽन्वितः । कांतादुःखपरीतात्मा गतोऽरण्यं तदेव हि

ನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದಾಗಲೇ ನಾನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತೆ. ಪ್ರಿಯೆಯ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದೆ.

Verse 66

कामेनोन्मत्ततां प्राप्तो भ्रममाण इतस्ततः । विलपन्नेव दुःखार्तो वने जनविवर्जिते

ಕಾಮವೇದನೆಯಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಇತ್ತತ್ತ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಜನವಿರಹಿತವಾದ ವನದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ನಿರಂತರ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

Verse 67

क्व गतासि विशालाक्षि विजनेऽस्मिन्विहाय माम् । नाहं गृहं गमिष्यामि मम दुःखाय निर्दयः

ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಈ ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ? ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿರ್ದಯ ವಿಧಿ ನನಗೆ ದುಃಖವನ್ನೇ ಕಾರಣಮಾಡಿದೆ.

Verse 68

एषोऽरुणकरस्पर्शात्स्वाभां त्यजति चंद्रमाः । निशाक्षये निरुत्साहो यथाहं विधिना कृतः

ಉಷಾಕಿರಣಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಚಂದ್ರನು ತನ್ನದೇ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ನಿರುತ್ಸಾಹನಾಗುತ್ತೇನೆ—ಇಂತೆ ವಿಧಿಯೇ ನನ್ನನ್ನು ಮಾಡಿದದು.

Verse 69

अयं तनुः समायाति सविता रक्तमंडलः । निगदिष्यति मे वार्तां नूनं कच्चित्त्वदुद्भवाम्

ಈಗ ರಕ್ತಮಂಡಲಧಾರಿಯಾದ ಸೌಮ್ಯಾಕಾರದ ಸವಿತಾ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನು ನನಗೆ ಯಾವುದೋ ವಾರ್ತೆ ಹೇಳುವನು—ಬಹುಶಃ ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು.

Verse 70

गगनं व्यापयन्सूर्यः संतापयति मां भृशम् । बाह्ये चाभ्यंतरे कामः कथं वक्ष्यामि जीवितम्

ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸೂರ್ಯನು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಮವು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಕಾಡುತ್ತದೆ—ನಾನು ಬದುಕುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ?

Verse 71

करींदः स्वयमभ्येति तत्कुचाभौ समुद्वहन् । कुम्भौ गत्वा तु पृच्छामि यदि शंसति तां प्रियाम्

ಒಂದು ಗಜೇಂದ್ರನು ತಾನೇ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಕಪೋಲಕುಂಭಗಳು ಅವಳ ಕುಚಗಳಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆ ಕುಂಭಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದೇ?

Verse 72

एवं प्रलपमानस्य मम मोहो महानभूत् । भास्करांशुप्रतप्तस्य मदनाकुलितस्य च

ಹೀಗೆ ಪ್ರಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಮೋಹವು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಭಾಸ್ಕರಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮದನದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದೆನು.

Verse 73

यंयं पश्यामि तत्राहं भ्रममाणो महावने । वृक्षं वा प्राणिनो वापि तंतं पृच्छामि मोहतः

ಆ ಮಹಾವನದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ನಾನು ಯಾರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ—ಮರವೋ ಪ್ರಾಣಿಯೋ—ಮೋಹವಶನಾಗಿ ಅವನವನನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು।

Verse 74

त्वद्दंतमुसलप्रख्यं यस्या ऊरुयुगं गज । तां बालां वद चेद्दृष्टा दयां कृत्वा ममोपरि

ಓ ಗಜನೇ! ನಿನ್ನ ದಂತಗಳ ಮುದ್ಗರದಂತ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಜಂಘಾಯುಗಲವಿರುವ ಆ ಬಾಲೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ಮಾಡಿ ಅವಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 75

त्वया जंबूक चेद्दृष्टा बिंबाफलनिभाधरा । दयिता मम तद्ब्रूहि श्रेयस्ते भविता महत्

ಓ ಜಂಬೂಕನೇ! ಬಿಂಬಫಲದಂತ ಅಧರಗಳಿರುವ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಮಹಾ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರೆಯುವುದು।

Verse 76

अथवा बिल्व शंस त्वं यदि बिल्वोपमस्तनी । भ्रममाणा वने दृष्टा मम प्राणसमा प्रिया

ಅಥವಾ ಓ ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷವೇ! ಬಿಲ್ವಫಲೋಪಮ ಸ್ತನಗಳಿರುವ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಸಮ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಕಂಡಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು।

Verse 77

त्वत्पुष्पसदृशांगी सा मम भार्या मनस्विनी । स त्वं चंपक जानीषे यदि त्वं शंस मे द्रुतम्

ಓ ಚಂಪಕವೃಕ್ಷವೇ! ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ನಿನ್ನ ಪುಷ್ಪಗಳಂತಿವೆ; ಅವಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ವಿನಿ ಪತ್ನಿ. ನೀನು ಅವಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಬೇಗನೆ ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 78

मधूक तव पुष्पेण दयितायाः समौ शुभौ । कपोलौ पांडुरच्छायौ दृष्ट्वा त्वां स्मृतिमागतौ

ಹೇ ಮಧೂಕ ವೃಕ್ಷವೇ! ನಿನ್ನ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಎರಡು ಶುಭ ಕಪೋಲಗಳು—ಪಾಂಡುರ ಛಾಯೆಯುಳ್ಳ, ಮನೋಹರ—ಸ್ಮೃತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಆ ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತೆ ಜಾಗೃತವಾಯಿತು।

Verse 79

कदलीस्तंभ सुव्यक्तं प्रियायाश्च सुकोमलौ । ऊरू त्वत्तोऽपि तन्वंग्याः सत्येनात्मानमालभे

ಹೇ ಕದಳಿ ಸ್ತಂಭವೇ! ಆ ತನ್ವಂಗಿ ಪ್ರಿಯೆಯ ಅತಿ ಸುಕೋಮಲ ಊರುಗಳು ನಿನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೃದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಸತ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಶಪಥವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 80

भोभो मृग न मे भार्या त्वया दृष्टाऽत्र कानने । त्वत्समे लोचने स्पष्टे कज्जलेन समावृते

ಓ ಓ ಮೃಗವೇ! ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನ భార್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲವೇ? ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವೂ, ಆದರೆ ಕಾಜಲದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ।

Verse 82

कांतायाः पुरतो नित्यं विधत्तेंऽगं कलापकृत् । विहंगयोनि जातोऽपि वृद्ध्यर्थं पुष्पधन्वनः

ತನ್ನ ಕಾಂತೆಯ ಮುಂದೆ ನಿತ್ಯವೂ ನವಿಲು ಪಿಚ್ಛವನ್ನು ಹರಡಿ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಹಂಗಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಅದು ಪುಷ್ಪಧನ್ವ (ಕಾಮದೇವ)ನ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 83

योऽयं संदृश्यते हंसो हंसीमनुस्मरत्यसौ । गतिस्तादृङ्न चाप्यस्य मत्प्रियायाश्च यादृशी

ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಹಂಸ ತನ್ನ ಹಂಸಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇದರ ನಡೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ನಡೆಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ।

Verse 84

एक एव सुधन्योऽयं चक्रवाको विहंगमः । मुहूर्तमपि योऽभीष्टां न त्यजेच्चक्रवाकिकाम्

ಈ ಒಂಟಿ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯನು; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಇಷ್ಟವಾದ ಚಕ್ರವಾಕಿಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 85

य एष श्रूयते रावो विभ्रमं जनयन्मम । किंवा पिकसमुत्थो ऽयं किं वा मे दयितोद्भवः

ಈಗ ಕೇಳಿಬರುವ ಈ ಕೂಗು ನನ್ನೊಳಗೆ ಗೊಂದಲ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ—ಇದು ಕೋಗಿಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ದಯಿತೆಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದದೇ?

Verse 86

मां दृष्ट्वाऽयं मृगो याति तं मृगी याति पृष्ठतः । धावमाना ममाप्येवमनुयाति पुरा प्रिया

ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಈ ಜಿಂಕೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಜಿಂಕೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯೂ ಹಿಂದೆ ಓಡುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 87

वारणोऽयं प्रियां कांतामनुरागानुयायिनीम् । स्पर्शयत्यग्रहस्तेन मम संस्मारयन्प्रियाम

ಈ ಆನೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುವ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಕಾಂತೆಯನ್ನು ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ—ಅದು ನನಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 88

हा प्रिये मृगशावाक्षि तप्तकांचनसंनिभे । कथं मां न विजानासि भ्रमंतमिह कानने

ಹಾ ಪ್ರಿಯೆ! ಮೃಗಶಾವದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವಳೇ, ತಪ್ತ ಕನಕದಂತೆ ಕಾಂತಿಮತಿಯಾದವಳೇ—ನಾನು ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ನನನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 89

क्व सा भक्तिः क्व सा प्रीतिः क्व सा तुष्टिः क्व सा दया । निगदन्तं सुदीनं मां संभाषयसि नो यतः

ಆ ಭಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ, ಆ ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲಿ, ಆ ತೃಪ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ, ಆ ದಯೆ ಎಲ್ಲಿ—ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದೀನನಾಗಿ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ನನ್ನೊಡನೆ ಯಾಕೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 90

एवं प्रलपमानस्य मम प्राप्ताः सुहृज्जनाः । अन्वेषंतः पदं तत्र वनेषु विषमेषु च

ನಾನು ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನನ್ನ ಹಿತೈಷಿ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಅವರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಠಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಗುರುತನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 91

ततस्तैः कोपरक्ताक्षैः प्रोक्तोऽहं सूतनंदन । भर्त्सद्भिः परुषैर्वाक्यैर्धिक्त्वां काममयाधुना

ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಅವರು—ಓ ಸೂತನಂದನ—ನನ್ನನ್ನು ಕಠೋರ ಭರ್ತ್ಸನಾ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಗದರಿದರು: “ಧಿಕ್ಕಾರ! ನೀನು ಈಗ ಕಾಮಮಯನಾಗಿದ್ದೀಯ.”

Verse 92

त्वं किं शोचसि मूढात्मन्नशोच्यं जीवितं नृणाम् । यतस्त्वामपि शोचंतं शोचयिष्यंति चापरे

ಓ ಮೂಢಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತೀಯ? ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನ ಶೋಕಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ; ನೀನು ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ದಿನ ಇತರರೂ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುವರು.

Verse 93

यूयं वयं तथा चान्ये संजाताः प्राणिनो भुवि । सर्व एव मरिष्यामस्तत्र का परिदेवना

ನೀವು, ನಾವು ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು—ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಾಯುವೆವು; ಹಾಗಿರಲು ಅಲ್ಲಿ ಅಳಲಿಗೆ ಏನು ಕಾರಣ?

Verse 94

अदर्शनात्प्रिया प्राप्ता पुनश्चादर्शनं गता । न सा तव न तस्यास्त्वं वृथा किमनुशोचसि

ಅದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ನೀ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ಪಡೆದೆ’; ಮತ್ತೆ ಅವಳು ಅದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು. ಅವಳು ನಿನ್ನವಳಲ್ಲ, ನೀ ಅವಳವನಲ್ಲ—ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಏಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 95

नायमत्यंतसंवासः कस्यचित्केनचित्सह । अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्यैर्वृथा जनैः

ಯಾರಿಗೂ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಶಾಶ್ವತ ಸಹವಾಸವಿಲ್ಲ. ಸ್ವದೇಹದೊಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರ ಸಂಗವಿಲ್ಲ—ಹಾಗಿರಲು ಇತರ ಕ್ಷಣಿಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು?

Verse 96

मृतं वा यदि वा नष्टं योतीतमनुशोचति । स दुःखेन लभेद्दुःखं द्वावनर्थो प्रपद्यते

ಸತ್ತದ್ದನ್ನು, ಕಳೆದುಹೋದದ್ದನ್ನು, ಕಳೆದದ್ದನ್ನು ಯಾರು ಶೋಕಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದುಃಖದಿಂದಲೇ ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಗುಣ ಅನರ್ಥಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 97

एवं संबोधयित्वा मां गृहीत्वा ते मुहुर्जनैः । निन्यु र्गृहं ततः सर्वे वनात्तस्मात्सुदारुणात्

ಹೀಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ, ಆ ಜನರು ಮರುಮರು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

Verse 98

ततो मम गृहस्थस्य स्मरमाणस्य तां प्रियाम् । उत्पन्नः सुमहान्कोपः सर्पान्प्रति महामते

ನಂತರ ನಾನು—ಗೃಹಸ್ಥನು—ಆ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಸರ್ಪಗಳ ಮೇಲೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ ಕೋಪ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 99

ततः कोपपरीतेन प्रतिज्ञातं मया स्फुटम् । सर्पानुद्दिश्य यत्सर्वं तन्निबोधय दारुणम्

ಆಮೇಲೆ ಕೋಪಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೆನು. ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಆ ದಾರುಣ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳು।

Verse 100

अद्यप्रभृति चेन्नाहं सर्पं दृष्टिवशं गतम् । निहन्मि दण्डघातेन तत्पापं स्याद्ध्रुवं मम

ಇಂದಿನಿಂದ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬರುವ ಯಾವ ಸರ್ಪವನ್ನಾದರೂ ನಾನು ದಂಡಘಾತದಿಂದ ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಪಾಪವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನದೇ ಆಗುವುದು।

Verse 101

यच्च निक्षेपहर्तॄणां यच्च विश्वासघातिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ಬರಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 102

यत्पापं साधुनिंदायां मातापितृवधे च यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಸಾಧುಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಪಾಪವೂ, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ವಧಿಸುವ ಪಾಪವೂ ನನಗೆ ಬರಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 103

परदाररतानां च यत्पापं जीवघातिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರಿಗೂ ಜೀವಹಂತಕರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ಬರಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 104

उक्तौ चाभिरतानां च यत्पापं गरदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರ ಹಾಗೂ ವಿಷಕೊಡುವವರ ಪಾಪವು—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 105

कृतघ्नानां च यत्पापं परवित्तापहारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಕೃತಘ್ನರ ಹಾಗೂ ಪರರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವರ ಪಾಪವು—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 106

यत्पापं शस्त्रकर्तृणां तथा वह्निप्रदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಶಸ್ತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವವರ ಹಾಗೂ ಹಾನಿಗಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವವರ ಪಾಪವು—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 107

व्रतभंगेन यत्पापं व्रतिनां निंदयापि यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ವ್ರತಭಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವೂ, ವ್ರತಿಗಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವೂ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 108

यत्पापं भ्रूणहत्यायां मृष्टमांसाशिनां च यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವೂ, ನಿಷಿದ್ಧ/ಅಶುದ್ಧ ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸುವವರ ಪಾಪವೂ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ನನಗೆ ಸೇರಲಿ.

Verse 109

वृक्षच्छेद प्रसक्तानां यत्पापं शल्यकारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಮರಕತ್ತರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರ ಹಾಗೂ ಶಲ್ಯದಂತೆ ಗಾಯಮಾಡುವ ಹಿಂಸಕರ ಪಾಪವು ಏನಿದೆಯೋ, ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ನನಗಾಗಲಿ.

Verse 110

पाखंडिनां च यत्पापं नास्तिकानां च यद्भवेत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಪಾಖಂಡಿಗಳ ಪಾಪವೂ, ನಾಸ್ತಿಕರಿಗಿರುವ ಯಾವ ಪಾಪವೋ ಅದೂ, ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ನನಗಾಗಲಿ.

Verse 111

मांसमद्यप्रसक्तानां यत्पापं विटभोजिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಮಾಂಸಮದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರ ಹಾಗೂ ನೀಚ/ಅಪವಿತ್ರ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರ ಪಾಪವು ಏನಿದೆಯೋ, ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ನನಗಾಗಲಿ.

Verse 112

मृषावादप्रसक्तानां पररंध्रावलोकिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಸುಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರ ಹಾಗೂ ಪರರಂಧ್ರ/ಪರದೋಷಗಳನ್ನು ತೋಡಾಡುವವರ ಪಾಪವು ಏನಿದೆಯೋ, ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ನನಗಾಗಲಿ.

Verse 113

यत्पापं साक्ष्यकर्तृणां धान्यसंग्रहकारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳುವವರ ಹಾಗೂ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕಟ್ಟಿ ಇಡುವವರ ಪಾಪವು ಏನಿದೆಯೋ, ದೃಷ್ಟಿವಶವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ನನಗಾಗಲಿ.

Verse 114

आखेटकरतानां च यत्पापं पाशदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಬೇಟೆ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಪಾಶಬಂಧನ ಹಾಕುವವರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ತಗುಲಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 115

नित्यं प्रेषणकर्तॄणां यत्पापं मधुजीविनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ನಿತ್ಯವೂ ಇತರರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವವರಿಗೂ, ಜೇನುಮೇಲೆ ಬದುಕುವವರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ತಗುಲಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 116

अदृष्टदेववक्त्राणां यत्पापं मत्स्यजीविनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ದೇವರ ಮುಖದರ್ಶನವಿಲ್ಲದವರಿಗೂ, ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವವರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ತಗುಲಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 117

विवादे पृच्छमानानां पक्षपातेन जल्पताम् । भयाद्वा यदि वा लोभाद्द्वेषाद्वा कामतोऽपि वा

ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವವರು—ಭಯದಿಂದಾಗಲಿ, ಲೋಭದಿಂದಾಗಲಿ, ದ್ವೇಷದಿಂದಾಗಲಿ, ಕಾಮದಿಂದಾಗಲಿ ಕೂಡ।

Verse 118

यत्पापं तु भवेत्तेषां निर्दयानां दुरात्मनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಆ ನಿರ್ದಯ ದುರ್ಮನಸ್ಕರಿಗೆ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುವುದೋ, ಅದು ನನಗೆ ತಗುಲಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶವಾದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ।

Verse 119

कन्याविक्रयकर्तृणां यत्पापं पापसंगिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾರುವವರಿಗೂ ಪಾಪಸಂಗದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೂ ಇರುವ ಪಾಪವು ನನಗೆ ಬರುವುದಾಗಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ.

Verse 120

विद्याविक्रयकर्तॄणां यत्पापं समुदाहृतम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾರುವವರಿಗಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಪವು ನನಗೆ ಬರುವುದಾಗಲಿ—ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿವಶಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ಸರ್ಪವನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸದಿದ್ದರೆ.

Verse 121

एवं मया प्रतिज्ञाय कोपाविष्टेन सूतज । गृहीतो लगुडः स्थूलो वधार्थं पवनाशिनाम्

ಓ ಸೂತಜ! ಹೀಗೆ ನಾನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಕೋಪಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ, ವಾಯುಭಕ್ಷಕ (ಪವನಾಶಿ) ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಒಂದು ದಪ್ಪ ಭಾರವಾದ ಲಗುಡವನ್ನು (ಗದೆಯನ್ನು) ಹಿಡಿದೆನು.

Verse 122

ततःप्रभृत्यहं भूमौ भ्रमामि लगुडायुधः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यज्य मार्गमाणो भुजंग मान्

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ನಾನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಲಗುಡಾಯುಧಧಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಚಿತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭುಜಂಗಮಗಳನ್ನು (ಸರ್ಪಗಳನ್ನು) ಹುಡುಕುತ್ತಾ ತಿರುಗಿದೆನು.

Verse 123

मया कोपपरीतेन बहवः पन्नगा हताः । विषोल्बणा महाकायास्तथान्ये मध्यमाधमाः

ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ನಾನು ಅನೇಕ ಪನ್ನಗಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದೆನು—ಕೆಲವು ಮಹಾಕಾಯ, ಉಗ್ರವಿಷಯುಕ್ತ; ಇನ್ನಾವು ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಅಧಮವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 124

एकदाहं वनं प्राप्तो गहनं लगु डायुधः । शयानं तत्र चापश्यं जलसर्पं वयोऽधिकम्

ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೊಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದೆನು. ಅಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ವಯಸ್ಸಾದ ನೀರು ಹಾವನ್ನು ಕಂಡೆನು.

Verse 125

ततोऽहं दंडमुद्यम्य कालदंडोपमं रुषा । हन्मि तं यावदेवाहं स मां प्रोवाच पन्नगः

ಆಗ ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ಯಮನ ದಂಡದಂತಿರುವ ನನ್ನ ದೊಣ್ಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿದೆನು. ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋದಾಗ, ಆ ಹಾವು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿತು.

Verse 126

नापराध्यामि ते किंचिदहं ब्राह्मणसत्तम । संरंभात्तत्किमर्थं मां जिघांससि वयोऽधिकम्

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನೇ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಹಠಾತ್ ಕೋಪದಿಂದ ವಯಸ್ಸಾದ ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?

Verse 127

ततो मया स संप्रोक्तः कोपात्सलि लपन्नगः । महामन्युपरीतेन स्मृत्वा भार्यां मृगावतीम् । मम भार्या प्रिया पूर्वं सर्पेणासीद्विनाशिता

ಆಗ ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮೃಗಾವತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಾನು ಆ ನೀರು ಹಾವಿಗೆ ಹೇಳಿದೆನು—ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಹಾವು ಕೊಂದಿತ್ತು.

Verse 128

ततोऽहं तेन वैरेण सूदयामि महो रगान् । अद्य त्वामपि नेष्यामि वैवस्वतगृहं प्रति । हत्वा दंडप्रहारेण तस्मादिष्टतमं स्मर

ಆ ದ್ವೇಷದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾನು ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನೂ ಯಮನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ದೊಣ್ಣೆಯ ಏಟಿನಿಂದ ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದೈವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೋ.

Verse 129

ततः स मां पुनः प्राह भयेन महतावृतः । शृणु तावद्वचोऽस्माकं ततः कुरु यथोचितम्

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮಹಾಭಯದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು— “ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ನಂತರ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡು।”

Verse 130

अन्ये ते पन्नगा विप्र ये दशंतीह मानवान् । वयं सलिलसंभूता निर्विषाः सर्परूपिणः

“ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವರನ್ನು ಕಚ್ಚುವ ಇತರ ಪನ್ನಗರು ಇದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ನಾವು ಜಲಸಂಭೂತರು—ಸರ್ಪರೂಪಿಗಳಾದರೂ ನಿರ್ವಿಷರು।”

Verse 131

एवं प्रजल्पमानोऽपि स दंडेन मया हतः । सूत तत्सूदनार्थाय निर्विकल्पेन चेतसा

ಅವನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಾನು ಅವನನ್ನು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದೆ—ಹೇ ಸೂತ! ಅವನ ಸಂಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ಸಂಶಯರಹಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಿತ್ತು।

Verse 132

अथासौ लगुडस्पर्शात्तत्क्षणादेव पन्नगः । द्वादशार्क प्रतीकाशो बभूव पुरुषो महान्

ನಂತರ ಲಗುಡದ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಪನ್ನಗನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹನ್ನೆರಡು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಮಹಾಪುರುಷನಾದನು।

Verse 133

तदाश्चर्यं समालोक्य ततोऽहं विस्मयान्वितः । उक्तवांस्तं प्रणम्योच्चैः क्षम्यतामिति सादरम्

ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡೆ; ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವದಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ— “ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ।”

Verse 134

को भवान्किमिदं रूपं कृतं सर्पमयं विभो । किं वा ते ब्रह्मशापोऽयं किं वा क्रीडा सदेदृशी

ಹೇ ವಿಭೋ! ನೀವು ಯಾರು? ಈ ಸರ್ಪಮಯ ರೂಪವನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸಿದ್ದೀರಿ? ಇದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಪವೇ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯೇ?

Verse 135

ततः प्रोवाच मां हृष्टः स नरः प्रश्रयान्वितः । शृणुष्वावहितो भूत्वा वृत्तांतं स्वं वदामि ते

ಆಮೇಲೆ ಆ ನರನು ಹರ್ಷದಿಂದಲೂ ವಿನಯದಿಂದಲೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಹೇಳಿದನು—“ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಕೇಳು; ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 136

अहमासं पुरा विप्र चमत्कारपुरोत्तमे । युवा परमतेजस्वी धनवान्सुसमृद्धिभाक्

ಹೇ ವಿಪ್ರ! ಹಿಂದೆ ನಾನು ಚಮತ್ಕಾರಪುರವೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯುವನಾಗಿದ್ದೆ—ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ, ಧನವಂತ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೆ.

Verse 138

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र यात्रा व्यजायत । तत्र वादित्रघोषेण नादितं भुवनत्रयम्

ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾ-ಮಹೋತ್ಸವ ಉಂಟಾಯಿತು; ವಾದ್ಯಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೇ ನಾದಿಸಿದಂತೆ ಆಯಿತು.

Verse 139

अथ तत्र समायाता मुनयः संशितव्रताः । देवस्य दर्शनार्थाय शतशोऽथ सहस्रशः

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ದೃಢವ್ರತದ ಮುನಿಗಳು—ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ದೇವದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 140

शैवाः पाशुपताश्चैव तथा कापालिकाश्च ये । महाव्रतधराश्चान्ये शिवभक्तिपरायणाः

ಶೈವರು, ಪಾಶುಪತರು, ಕಾಪಾಲಿಕರು—ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು।

Verse 141

एकाहारा निराहारा वायुभक्षास्तथापरे । अब्भक्षाः फल भक्षाश्च शीर्णपर्णाशिनस्तथा

ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ನಿರಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರಮಾಡಿಕೊಂಡರು; ಕೆಲವರು ಜಲಾಹಾರ, ಕೆಲವರು ಫಲಾಹಾರ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಣ ಎಲೆಗಳನ್ನೇ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 142

तेऽभिवन्द्य यथान्यायं देवदेवं महेश्वरम् । उपाविष्टाः पुरस्तस्य कथाश्चक्रुः पृथग्विधाः

ಅವರು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ದೇವದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಅವನ ಮುಂದೇ ಕುಳಿತು ನಾನಾವಿಧ ಪವಿತ್ರ ಕಥಾ-ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು।

Verse 143

राजर्षीणां पुराणानां देवेन्द्राणां च हर्षिताः । दयाधर्मसमोपेतास्तथान्येऽपि च भूरिशः

ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು, ಪುರಾಣಪ್ರಸಂಗಗಳು ಮತ್ತು ದೇವೇಂದ್ರರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ದಯಾ-ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾದ ಅನೇಕ ಇತರರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು।

Verse 146

एवं महोत्सवे तत्र वर्तमाने महोदये । आगतो बहुभिः सार्धमहं यौवनगर्वितः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಶುಭೋದಯದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನೂ ಅನೇಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆನು—ಯೌವನದ ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದವನಾಗಿ।

Verse 147

शिवदर्शनविद्वेषी तमसा संवृताशयः । यात्रोत्सव विनाशाय प्रेरितोऽन्यैः सुदुर्जनैः

ಶಿವದರ್ಶನವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತ ಹೃದಯವಿರುವ ನಾನು, ಇತರ ದುರ್ಜನರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಯಾತ್ರೋತ್ಸವದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದೆನು।

Verse 148

जलसर्पं समादाय सुदीर्घं भीषणाकृतिम् । लेलिहानं मुहुर्जिह्वां जरया परया वृतम्

ಅತಿದೀರ್ಘವೂ ಭೀಕರಾಕೃತಿಯೂ ಆದ ಜಲಸರ್ಪವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು—ಅದರ ನಾಲಿಗೆ ಮರುಮರು ಲೇಲಿಹಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಹವು ಘೋರ ಜರೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು—ಅವನು ಅದನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತೋರಿಸಿದನು।

Verse 149

ततश्च क्षिप्तवांस्तत्र महाजनसमागमे । तं दृष्ट्वा विद्रुताः सर्वे जना मृत्युभयार्दिताः

ನಂತರ ಆ ಮಹಾಜನಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು. ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಮರಣಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಓಡಿ ಹೋದರು।

Verse 150

तत्रासीत्तापसो नाम्ना सुप्रभः शंसितव्रतः । समाधिस्थः सुशिष्याढ्यस्तपसा दग्धकिल्बिषः

ಅಲ್ಲಿ ‘ಸುಪ್ರಭ’ ಎಂಬ ತಪಸ್ವಿ ಇದ್ದನು; ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು—ಸಮಾಧಿಸ್ಥ, ಸುಶಿಷ್ಯಸಂಪನ್ನ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಗಳು ದಗ್ಧವಾದವನು।

Verse 151

निष्कंपां सुदृढामृज्वीं नातिस्तब्धां न कुंचिताम् । ग्रीवां दधत्स्थिरां यत्नाद्गात्रयष्टिं च सर्वतः

ಅವನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಗ್ರೀವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು—ಅಕಂಪ, ಅತ್ಯಂತ ದೃಢ, ಋಜು, ಅತಿಯಾಗಿ ಕಠಿಣವೂ ಅಲ್ಲ ಕುಂಚಿತವೂ ಅಲ್ಲ—ಮತ್ತು ಸರ್ವತಃ ಗಾತ್ರಯಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 152

संपश्यन्नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् । तालुमध्यगतेनैव जिह्वाग्रेणाचलेन च

ಅವನು ತನ್ನ ನಾಸಿಕಾಗ್ರವನ್ನೇ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ತಾಲುವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಜಿಹ್ವಾಗ್ರವನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾದನು.

Verse 155

पश्यन्पद्मासनस्थं च वैदनाथं महेश्वरम् । यमक्षरं वदंत्येव सर्वगं सर्ववेदिनम्

ಅವನು ಪದ್ಮಾಸನಸ್ಥ ಮಹೇಶ್ವರ ವೈದ್ಯನಾಥನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದನು—ಅವರನ್ನೇ ‘ಅಕ್ಷರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವಜ್ಞರು.

Verse 156

अनिंद्यं चाप्यभेद्यं च जरामरणवर्जितम् । पुलकांचितसर्वांगो योगनिद्रावशंगतः

ಅವನು ಅನಿಂದ್ಯನೂ ಅಭೇದ್ಯನೂ, ಜರಾ-ಮರಣವರ್ಜಿತನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಗಿ, ಯೋಗನಿದ್ರೆಯ ವಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.

Verse 158

अंगुष्ठतर्जनीयोगं कृत्वा हृदयसंगतम् । एवं तत्रोपविष्टस्य स सर्पस्तस्य विग्रहम्

ಅವನು ಅಂಗುಷ್ಠ-ತರ್ಜನಿಯ ಯೋಗಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಹೃದಯದ ಬಳಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನ ದೇಹರೂಪದತ್ತ ಆ ಸರ್ಪವು ಸಮೀಪಿಸಿತು.

Verse 159

वेष्टयामास भोगेन निश्चलस्य महात्मनः । एतस्मिन्नंतरे शिष्यस्तस्यासीत्सुतपोऽन्वितः

ಆ ಸರ್ಪವು ನಿಶ್ಚಲ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ತನ್ನ ಭೋಗದಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನ ಶಿಷ್ಯನು, ಸುತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.

Verse 160

श्रीवर्धनैतिख्यातो नानाशास्त्रकृतश्रमः । स दृष्ट्वा सर्पभोगेन समंताद्वेष्टितं गुरुम्

ಶ್ರೀವರ್ಧನನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸಿದವನು, ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಸರ್ಪಭೋಗದಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡನು।

Verse 161

नातिदूरस्थितं मां च ज्ञात्वा तत्कर्मकारिणम् । उवाच परुषं वाक्यं कोपसंरक्तलोचनः

ನಾನು ಅತಿದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಾಗೂ ಆ ಕರ್ಮದ ಕರ್ತನು ನಾನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 162

स्फुरताधरयुग्मेन बाष्पगद्गदया गिरा । मया चेत्सुतपस्तप्तं गुरुशुश्रूषया सदा

ಕಂಪಿಸುವ ತುಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದಿತವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಸದಾ ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವನಾಗಿದ್ದರೆ…”

Verse 163

निर्विकल्पेन चित्तेन यदि ध्यातो महेश्वरः । तेन सत्येन दुष्टोऽयं पापात्मा ब्राह्मणाधमः । ईदृक्कायो भवत्वाशु गुरुर्मे येन धर्षितः

“ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಚಿತ್ತದಿಂದ ನಾನು ಮಹೇಶ್ವರನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದವನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ—ನನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ ಈ ದುಷ್ಟ ಪಾಪಾತ್ಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಧಮ—ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನಂತೆಯೇ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.”

Verse 164

अथाहं सर्पतां प्राप्तस्तत्क्षणादेव दारुणाम् । पश्यतां सर्वलोकानां वदतां साधुसाध्विति

ಆಮೇಲೆ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಯಾನಕ ಸರ್ಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರಲು ‘ಸಾಧು! ಸಾಧು!’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮೆಚ್ಚಿದರು।

Verse 165

अथ गत्वा समाधेः स पर्यंतं संयतो मुनिः । ददर्श निज गात्रस्थं द्विजिह्वं दारुणाकृतिम्

ಆಗ ಸಂಯತ ಮುನಿಯು ಸಮಾಧಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಭಯಂಕರವಾದ ದ್ವಿಜಿಹ್ವ (ಎರಡು ನಾಲಿಗೆಯ) ದಾರುಣಾಕೃತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 166

अथ सर्पाकृतिं मां च दुःखेन महतान्वितम् । तटस्थं भयसंत्रस्तं तथा सर्वजनं तदा

ನಂತರ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಸರ್ಪಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ತೀರದಲ್ಲಿ ಬದಿಗೆ ನಿಂತು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡನು; ಆಗ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಭೀತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 168

न मे प्रियं कृतं शिष्य त्वयैतत्कर्म कुर्वता । शपता ब्राह्मणं दीनंनैष धर्मस्तपस्विनाम्

ಶಿಷ್ಯಾ, ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ; ದೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವುದು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಧರ್ಮವಲ್ಲ।

Verse 169

समो मानेऽपमाने च समलोष्टाश्मकांचनः । तपस्वी सिद्धिमायाति सुहृच्छत्रुसमाकृतिः

ಮಾನಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ, ಮಣ್ಣುಗಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು, ಬಂಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಮಿತ್ರ-ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ತಪಸ್ವಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 170

तस्मादजानता वत्स शप्तोऽयं ब्राह्मणस्त्वया । बाल्यभावात्प्रसादोऽस्य भूयोयुक्तो ममाज्ञया

ಆದ್ದರಿಂದ ವತ್ಸಾ, ತಿಳಿಯದೆ ನೀನು ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದ್ದೀ; ನಿನ್ನ ಬಾಲ್ಯಭಾವದ ಕಾರಣ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಾದ (ಅನುಗ್ರಹ) ನೀಡಬೇಕು, ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ।

Verse 171

अथ श्रीवर्धनः प्राह प्रणिपत्य निजं गुरुम् । अमर्षवशमापन्नः कृतांजलिपुटः स्थितः

ಆಗ ಶ್ರೀವರ್ಧನನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಕೋಪಾವೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅಂಜಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೇಳಿದನು।

Verse 172

अज्ञानाद्यदिवा ज्ञानान्मया यद्व्याहृतं वचः । तत्तथैव न संदेहस्तस्मान्मौनं गुरो कुरु

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ನಾನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ವಚನಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ಯ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಗುರುದೇವ, ಮೌನ ವಹಿಸಿರಿ।

Verse 173

न मृषा वचनं प्रोक्तं स्वैरेणापि गुरो मया । किं पुनर्यत्तवार्थाय तस्मान्मौनं समाचर

ಗುರುದೇವ, ಅಲಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಸುಳ್ಳು ವಚನ ಹೇಳಿಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವೆ? ಆದ್ದರಿಂದ ಮೌನ ಆಚರಿಸಿರಿ।

Verse 174

पश्चादुदयते सूर्यः शोषं याति महार्णवः । अपि मेरुश्च शीर्येत न मे स्यादन्यथा वचः

ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದರೂ, ಮಹಾಸಮುದ್ರ ಒಣಗಿದರೂ, ಮೇರೂಪರ್ವತವೂ ಚೂರಾದರೂ—ನನ್ನ ವಚನ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಆಗದು।

Verse 175

तमुवाच गुरुः शिष्यं स पुनः श्लक्ष्णया गिरा । जानाम्यहं न ते वाणी कथंचिज्जायतेऽन्यथा

ಆಮೇಲೆ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೃದು ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು—“ನಿನ್ನ ವಾಣಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ।”

Verse 176

सदा शिष्यो वयःस्थोपि शासनीयः प्रयत्नतः । किं पुनर्बाल एव त्वं तेन त्वां वच्मि भूरिशः

ಶಿಷ್ಯನು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧನಾದರೂ ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶಾಸನೀಯನು; ಇನ್ನೂ ನೀನು ಬಾಲಕನೇ—ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಮರುಮರು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 177

धर्मं न व्ययते कोऽपि मुनीनां पूर्वसंचितम् । तपोधर्मविहीनानां गतिस्तेषां न विद्यते

ಪೂರ್ವ ಮುನಿಗಳು ಸಂಚಿತ ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಯಾರೂ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಲಾರರು; ಆದರೆ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಶುಭಗತಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 178

तस्मात्क्षमां पुरस्कृत्य वर्तितव्यं तपस्विभिः

ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 179

न पापं प्रति पापः स्याद्बुद्धिरेषा सनातनी । आत्मनैव हतः पापो यः पापं तु समाचरेत्

ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪಾಪ ಮಾಡಬಾರದು—ಇದು ಸನಾತನ ಬುದ್ಧಿ; ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 180

दग्धः स दहते भूयो हतमेवनिहंति च । सम्यग्ज्ञानपरित्यक्तो यः पापे पापमाचरेत्

ದಗ್ಧವಾದುದು ಮತ್ತೆ ದಹಿಸುತ್ತದೆ, ಹತವಾದುದು ಮತ್ತೆ ಹನಿಸುತ್ತದೆ; ಸಮ್ಯಗ್ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು ವಿನಾಶವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 181

उपकारिषु यः साधुः साधुत्वे तस्य को गुणः । अपकारिषु यः साधुः कीर्त्यते जनैः

ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗಷ್ಟೇ ಸಜ್ಜನನಾದರೆ, ಆ ಸಜ್ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗುಣವೇನು? ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದವರಿಗೂ ಸಜ್ಜನನಾಗಿ ಇರುವವನೇ ಜನರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 182

एवमुक्त्वा स तं शिष्यं ततो मामिदमब्रवीत् । दयया परया युक्तः सुव्रतः शंसितव्रतः

ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಂತರ ನನಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು। ಪರಮ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ, ವ್ರತಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸುವ್ರತನು ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 183

नान्यथा वचनं भावि मम शिष्यस्य पन्नग । कञ्चित्कालं प्रतीक्षस्व तस्मात्सर्पवपुःस्थितः

ಹೇ ಪನ್ನಗ! ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನ ವಚನ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗದು; ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ। ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಾಯು—ಸರ್ಪದೇಹದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರು।

Verse 184

सर्प उवाच । कस्मिन्काले मुनिश्रेष्ठ शापो मेऽस्तमुपैष्यति । प्रसादं कुरु दीनस्य शापस्याज्ञानिनस्तथा

ಸರ್ಪನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನ್ನ ಶಾಪವು ಯಾವಾಗ ಅಂತ್ಯವಾಗುವುದು? ನಾನು ದೀನನು; ಶಾಪದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯದವನು—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿರಿ।

Verse 185

सुव्रत उवाच । मुहूर्तमपि गीतादि यः करोति शिवालये । न तस्य शक्यते कर्तुं संख्या धर्मस्य भद्रक

ಸುವ್ರತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭದ್ರಕ! ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವಾದರೂ ಗಾನಾದಿ ಭಕ್ತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಎಣಿಸಲಾಗದು।

Verse 186

मुहूर्तमपि यो विघ्नं करोति च महोत्सवे । तस्य पापस्य नो संख्या कर्तुं शक्या हि केनचित्

ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತಮಾತ್ರವೂ ವಿಘ್ನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಾಪದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಯಾರೂ ಗಣಿಸಲಾರರು।

Verse 188

शैवं षडक्षरं मंत्रं योजपेच्छ्रद्धयान्वितः । अपि ब्रह्मवधा त्पापं जातं तस्य प्रणश्यति

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶೈವ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 189

दशभिर्दिनजं पापं विंशत्या वत्सरोद्भवम् । षडक्षरस्य जाप्येन पापं क्षालयते नरः

ಹತ್ತು ಜಪಗಳಿಂದ ಒಂದು ದಿನದ ಪಾಪ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಜಪಗಳಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪಾಪ; ಷಡಕ್ಷರ ಜಪದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 190

तस्मात्त्वं जलमध्यस्थस्तं मंत्रं जप सादरम् । येन पापं क्षयं याति कृतमप्यन्यजन्मनि

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾದರವಾಗಿ ಜಪಿಸು; ಅದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 191

यदा त्वां जलमध्यस्थं वत्सोनाम द्विजो रुषा । ताडयिष्यति दण्डेन तदा मोक्षमवाप्स्यसि

ನೀನು ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವತ್ಸೋ ಎಂಬ ದ್ವಿಜನು ಕೋಪದಿಂದ ದಂಡದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವನು—ಆಗ ನೀನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 192

तस्माद्गच्छ द्रुतं सर्प स्थानादस्माज्जलाशये । किञ्चिदिष्टं मया प्रोक्तो विरराम स सन्मुनिः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸರ್ಪನೇ, ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಲಾಶಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು. ನಾನು ಹಿತಕರವೂ ಇಷ್ಟವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಆ ಸನ್ಮುನಿ ಮೌನನಾದನು.

Verse 193

ततोऽहं दुःखसंयुक्तः संप्राप्तोऽत्र जलाशये । षडक्षरं जपन्मन्त्रं नित्यमेव व्यवस्थितः

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ಥಿರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನಿರಂತರ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು.

Verse 194

त्वत्प्रसादादहं मुक्तः सर्पत्वाद्ब्राह्मणोत्तम । किं करोमि प्रियं तेऽद्य तस्माच्छीघ्रतरं वद

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮನೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಸರ್ಪತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದೆ. ಇಂದು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಯಾವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ? ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 195

वत्सोनाम न सन्देहः स त्वं यः कीर्तितो मम । सुव्रतेन विमानं मे पश्यैतदुपसर्पति

ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ‘ವತ್ಸ’—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ನಾನು ಕೀರ್ತಿಸಿದವನು ನೀನೇ. ನಿನ್ನ ಶುಭ ವ್ರತಬಲದಿಂದ ನೋಡು, ನನ್ನ ವಿಮಾನವು ಇಲ್ಲಿ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 196

ततः प्रोक्तो मया सम्यक्स सर्पो दिव्यरूपधृक् । भगवन्नुपदेशं मे किञ्चिद्देहि शुभाव हम्

ಆಮೇಲೆ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಸರ್ಪನಿಗೆ ನಾನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು: ‘ಭಗವನ್, ನನಗೆ ಶುಭಕರವಾದ ಕೆಲವು ಉಪದೇಶವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.’

Verse 197

येन नो जायते दुःखं प्रियलोपसमुद्भवम् । न दारिद्यं न च व्याधिर्न च शत्रुपराभवः

ಇದರಿಂದ ಪ್ರಿಯವಸ್ತುವಿನ ನಷ್ಟದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖವು ಉಂಟಾಗದು; ದಾರಿದ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ, ವ್ಯಾಧಿಯಿಲ್ಲ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಪರಾಭವವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 198

अथोवाच स मां भूयः सोत्सुकः पुरुषोत्तमः । प्रश्नभारः समाख्यातस्त्वया मम द्विजोत्तम

ಆಗ ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು— ‘ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀ.’

Verse 199

न चैतच्छक्यते वक्तुं विमाने समुपस्थिते । विस्तरात्तु ततो वच्मि संक्षेपेण तव द्विज

ವಿಮಾನವು ಈಗಲೇ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ದ್ವಿಜ, ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 200

शैवः षडक्षरो मन्त्रो नृणामशुभहारकः । स त्वया शक्तितो विप्र जपनीयो दिवानिशम्

ಶೈವ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವು ಮಾನವರ ಅಶುಭವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ; ಓ ವಿಪ್ರ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 201

ततः प्राप्स्यत्यसंदिग्धं यद्यद्वांछसि चेतसा । स्वर्गं वा यदि वा मोक्षं विमुक्तः सर्वपातकैः

ಆ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ನೀನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದುದನ್ನೆಲ್ಲ ಪಡೆಯುವಿ—ಸ್ವರ್ಗವಾಗಲಿ ಮೋಕ್ಷವಾಗಲಿ—ಸರ್ವಪಾತಕಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವಿ।

Verse 202

मया हि सुमहत्पापं सर्वदा समनुष्ठितम् । तत्रापि मंत्रमाहात्म्यात्प्राप्ता लोका महोदयाः

ನಾನು ಸದಾ ಅತಿಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೆನು; ಆದರೂ ಮಂತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಮಹೋದಯಯುಕ್ತ ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆನು.

Verse 203

एको दानानि सर्वाणि यच्छति श्रद्धयान्वितः । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

ಒಬ್ಬನು ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇವರಿಬ್ಬರ ಫಲ ಸಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 204

सर्वतीर्थाभिषेकं च कुरुतेऽन्यो नरो द्विज । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ/ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇವರಿಬ್ಬರ ಫಲ ಸಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.

Verse 205

चांद्रायणसहस्रं तु कुरुतेऽन्यो यथोचितम् । षडक्षरं जपेदन्यो मंत्रं ताभ्यां समं फलम्

ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾವಿರ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇವರಿಬ್ಬರ ಫಲ ಸಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 206

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते सलिलाशयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे यावद्वर्षशतं नरः

ಮನುಷ್ಯನು ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಹೀಗೆ ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ.

Verse 207

अन्यः षडक्षरं मन्त्रं शुचिः श्रद्धासमन्वितः । जपेदहर्निशं मर्त्यः फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

ಮತ್ತೊಬ್ಬನು—ಶುಚಿಯಾಗಿಯೂ ಶ್ರದ್ಧಾಸಮನ್ವಿತನಾಗಿಯೂ—ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಜಪಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಫಲವು ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ಸಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 208

पितृपक्षे सदा चैको गयायां श्राद्धमाचरेत् । अन्यः षडक्षरं मन्त्रं जपेत्ताभ्यां समं फलम्

ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಸದಾ ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಫಲ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನ।

Verse 209

गोसहस्रं ददात्येकः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

ಒಬ್ಬನು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ-ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಗೋಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಫಲ ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಮಾನ।