
Sukta 3.45
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn)
Gāyatrī (probable)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ಹರಿ (ಕಂದು ಕುದುರೆಗಳು/ಶಕ್ತಿಗಳು)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಹವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಆಳವಾದ ಇಂದ್ರನ ಕ್ರತು (ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ) ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹರಿವುಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಯಲುಭೂಮಿಗೆ ಸಾಗುವ ಗೋವುಗಳಂತೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತನೂ ಸ್ವಯಂಶಾಸಿತನೂ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿ, ಅವನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಪರಾಕ್ರಮವು ಆರಾಧಕನಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ, ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಶುಭ ಶ್ರವಣವನ್ನೂ ನೀಡಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः । मा त्वा के चिन्नि यमन्विं न पाशिनोऽति धन्वेव ताँ इहि ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಮಂದ್ರ—ಆನಂದಕರ—ಹರಿಭಿಃ ಜೊತೆಗೆ ಬಾ; ಮಯೂರರೋಮಭಿಃ—ನವಿಲುಪಕ್ಷದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ದೀಪ್ತ—ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ. ಪಾಶಿನಃ (ಬಂಧಕರು) ಯಾರೂ ನಿನ್ನ ಗತಿಯನ್ನು ತಡೆಯದಿರಲಿ; ವಿಶಾಲ ತೆರೆಯಾದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ದಾಟುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿ, ನೇರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಾ.
Mantra 2
वृत्रखादो वलंरुजः पुरां दर्मो अपामजः । स्थाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दृळ्हा चिदारुजः ॥
ವೃತ್ರಖಾದಃ—ವೃತ್ರದ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು, ವಲಂರುಜಃ—ವಲದ ಬಂಧನವನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನು, ಪುರಾಂ ದರ್ಮಃ—ಪುರಗಳನ್ನು ಚೀರುವವನು, ಅಪಾಮಜಃ—ಜಲಗಳ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವವನು—ಆ ಇಂದ್ರನು, ಹರ್ಯೋರಥದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಅಭಿಸ್ವರ—ಗರ್ಜನಮಯ ಆಕ್ರಮಣ—ದೊಂದಿಗೆ, ದೃಢವಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಸಹ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
गम्भीराँ उदधीँरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव । प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत ॥
ಓ ಇಂದ್ರ, ಸಮುದ್ರಗಳಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಕ್ರತು (ಕರ್ಮಶಕ್ತಿ/ಸಂಕಲ್ಪ)ವನ್ನು ನೀನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗೋವೃಂದವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಂತೆ. ಸುಗೋಪಾ—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟ—ವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು ಮೇಯಲು ಧಾವಿಸುವಂತೆ, ಕಾಲುವೆಗಳು ಸರೋವರದ ಹೃದಯದತ್ತ ಹರಿಯುವಂತೆ.
Mantra 4
आ नस्तुजं रयिं भरांशं न प्रतिजानते । वृक्षं पक्वं फलमङ्कीव धूनुहीन्द्र सम्पारणं वसु ॥
ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಕ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು—ತಡೆಯಲಾಗದ ಪಾಲನ್ನು. ಓ ಇಂದ್ರ, ಮರದಿಂದ ಪಕ್ವ ಫಲವನ್ನು ಕದಲಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುವಂತೆ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕದಲಿಸಿ ಬೀಳಿಸು: ನಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪಾರಮಾಡಿಸುವ ವಸು (ಧನ).
Mantra 5
स्वयुरिन्द्र स्वराळसि स्मद्दिष्टिः स्वयशस्तरः । स वावृधान ओजसा पुरुष्टुत भवा नः सुश्रवस्तमः ॥
ಓ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ; ಸ್ವರಾಟ್ (ಸ್ವಯಂಶಾಸಕ); ನಿನ್ನದೇ ದಿಷ್ಟಿ/ವಿಧಿಯಿಂದ ದಿಶಿತ, ನಿನ್ನದೇ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವವನೇ, ಓ ಪುರುಷ್ಟುತ (ಬಹುಸ್ತುತ), ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸುಶ್ರವಸ್ತಮ—ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶ್ರವಣ-ಯಶಸ್ಸಿನವನು—ಆಗು: ನಮ್ಮ ಸತ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸು.
A vivid summons: Indra is invited to come with gladdening harī, urged not to be restrained by any ‘binders’.
Praise shifts from arrival to Indra’s sustaining power—his deep resolve (kratu) that fosters increase like cattle to pasture and channels flowing to a lake.
Indra is proclaimed self-impelled and self-sovereign (svayur, svarāṭ), growing by his own might—an apex statement of autonomous divine power.
The worshipper petitions that this ever-growing Indra become most ‘fame-bringing’ for them—hearing their call and establishing auspicious renown and strength.
ā mandrair indra haribhir yāhi
गम्भीराँ उदधीँरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव । प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत ॥svayur indra svarāḻ asi
It invites Indra to come quickly to the sacrifice with his harī and to overcome any obstacles or restraints, so he can strengthen the worshipper and bless them with increase and renown.
Kratu here is Indra’s purposeful will and effective intelligence. Calling it ocean-deep means it is vast, steady, and powerful—able to sustain growth and right action over time.
It emphasizes that Indra’s power does not depend on external support—he acts from his own sovereignty. The worshipper then asks that this autonomous strength become a direct protection and a source of lasting fame.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.