
Sukta 3.45
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn)
Indra
Gāyatrī (probable)
এই সৰু সূক্তত ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁৰ হৰী (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব/শক্তি) লৈ অতি শীঘ্ৰ আহিবলৈ, কোনো বাধা বা বন্ধনত নাথাকি; হৱি গ্ৰহণ কৰি যজমানক বল দান কৰিবলৈ। সূক্তখনে ইন্দ্ৰৰ গভীৰ, সাগৰ-সদৃশ ক্ৰতু (দৃঢ় সংকল্প/বুদ্ধি)ক প্ৰশংসা কৰে, যি সুৰক্ষিত সোঁত-ধাৰাৰ দৰে আৰু চৰণভূমিলৈ গমন কৰা গোধনৰ দৰে বৃদ্ধি-পুষ্টি যোগায়। শেষত ইন্দ্ৰক স্বয়ংপ্ৰেৰিত আৰু স্বয়ংশাসিত বুলি নিশ্চিত কৰি, তেওঁৰ বাঢ়ি অহা পৰাক্ৰমে উপাসকক সৰ্বোচ্চ, সৰ্বাধিক স্থায়ী যশ আৰু শুভ শ্ৰৱণ (কীৰ্তি/শুভ সংবাদ) দান কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः । मा त्वा के चिन्नि यमन्विं न पाशिनोऽति धन्वेव ताँ इहि ॥
মন্দ্ৰ, আনন্দদায়ক হৰিত-শক্তিসমূহেৰে, ময়ূৰ-পাখিৰ দৰে উজ্জ্বল ৰোমযুক্ত শক্তিসমূহেৰে, হে ইন্দ্ৰ, আহা। কোনো বন্ধনকাৰীয়ে যেন তোমাক গতি-যাত্ৰাত নিয়ন্ত্ৰণ নকৰে—মুক্ত বিস্তাৰৰ দৰে সিহঁতক অতিক্ৰম কৰি, সোজাকৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহা।
Mantra 2
वृत्रखादो वलंरुजः पुरां दर्मो अपामजः । स्थाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दृळ्हा चिदारुजः ॥
বৃত্ৰ-আবৰণ ভক্ষণকাৰী, বল-আৱৰোধ ভাঙনকাৰী, নগৰসমূহ বিভেদকাৰী, অপাম্অজ—জলসমূহৰ জন্মৰ চালক: হৰিত-শক্তিৰ ৰথত স্থিত, গম্ভীৰ ধ্বনিৰে অভিস্বৰ হৈ, ইন্দ্ৰে দৃঢ়ভাৱে স্থাপিত বস্তুকো চূর্ণ কৰে।
Mantra 3
गम्भीराँ उदधीँरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव । प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत ॥
তুমি সাগৰৰ দৰে গভীৰ কৰ্ম-সংকল্প (ক্ৰতু) পোষণ কৰিছা, যেন দীপ্ত গোহঁৰ পাল লালিত-পালিত হয়। সু-গোপিত বৃদ্ধি-ধাৰাসমূহ আগবাঢ়ে—যেন দুগ্ধধেনুসমূহ চৰণভূমিলৈ তৎপৰ হয়, যেন কুল্যা-নালাসমূহ হ্ৰদলৈ ধাৱিত হয়।
Mantra 4
आ नस्तुजं रयिं भरांशं न प्रतिजानते । वृक्षं पक्वं फलमङ्कीव धूनुहीन्द्र सम्पारणं वसु ॥
আমালৈ তেজোদ্দীপক ধন-সম্পদ আন, যি অংশ কেতিয়াও ৰোধ কৰিব নোৱাৰি। হে ইন্দ্ৰ, গছৰ পৰা পকা ফল ঝাৰি পেলোৱাৰ দৰে আমালৈ ঝাৰি দে—সেই ধন, যি আমাক নিৰাপদে পাৰ কৰায়।
Mantra 5
स्वयुरिन्द्र स्वराळसि स्मद्दिष्टिः स्वयशस्तरः । स वावृधान ओजसा पुरुष्टुत भवा नः सुश्रवस्तमः ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি স্বয়ং-প্ৰেৰিত; স্বয়ং-ৰাজ (স্বৰাট্), নিজৰ বিধানেই তোমাক পথ দেখুৱায়; নিজৰ যশত তুমি অধিক উজ্জ্বল। বলত বৃদ্ধি পাই, হে বহুল-স্তুত, আমাৰ বাবে সৰ্বোত্তম সু-শ্ৰৱস্ হওঁ—আমাৰ সত্য শুনা আৰু শুনোৱাজন।
It invites Indra to come quickly to the sacrifice with his harī and to overcome any obstacles or restraints, so he can strengthen the worshipper and bless them with increase and renown.
Kratu here is Indra’s purposeful will and effective intelligence. Calling it ocean-deep means it is vast, steady, and powerful—able to sustain growth and right action over time.
It emphasizes that Indra’s power does not depend on external support—he acts from his own sovereignty. The worshipper then asks that this autonomous strength become a direct protection and a source of lasting fame.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.